Matsya Purana 225: adhyāyaḥ 225
Matsyapurāṇa 225
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 225
225.1
rājadharmavarṇane daṇḍopāyavarṇanam.
225.2
matsya uvāca.
na śakyā ye vaśe kartumupāyatritayena tu.
daṇḍena tān vaśīkuryāt daṇḍo hi vaśakṛnnṛṇām .. 225.1 ..
225.3
samyak praṇayanaṃ tasya tathā kāryaṃ mahīkṣitā.
dharmaśāstrānusāreṇa sa sahāyena dhīmatā .. 225.2 ..
225.4
tasya samyak praṇayanaṃ yathākāryaṃ mahīkṣitā.
vānaprasthāśca dharmajñānnirmamānniṣparigrahān .. 225.3 ..
225.5
svadeśe paradeśe vā dharmaśāstraviśāradān.
samīkṣya praṇayeddaṇḍaṃ sarvaṃ daṇḍe pratiṣṭhitam .. 225.4 ..
225.6
āśramī yadi vā varṇī pūjyo vā'tha gururmahān.
nādaṇḍyo nāma rājño'sti yaḥ svadharmeṇa tiṣṭhati .. 25.5 ..
225.7
adaṇḍyān daṇḍayedrājā daṇḍyāṃ ścaivāpyadaṇḍayan.
iha rājyātparibhraṣṭo narakañca prapadyate .. 225.6 ..
225.8
tasmādrājñā vinītena dharmaśāstrānusārataḥ.
daṇḍapraṇayanaṃ kāryaṃ lokrānugraha kāmyayā .. 225.7 ..
225.9
yatra śyāmo lohitākṣo daṇḍaścarati nirbhayaḥ.
prajāstatra na muhyanti netā cet sādhu paśyati .. 225.8 ..
225.10
bāla-vṛddhātura-yati dvija strī vidhavāyataḥ.
matsya nyāyena bhakṣyeran yadi daṇḍaṃ na pātayet .. 225.9 ..
225.11
devadaityoragagaṇāḥ sarve bhūtapatitriṇaḥ.
utkrāmayeyurmaryādāṃ yadi daṇḍaṃ na pāyatet .. 225.10 ..
225.12
eṣa brahmābhiśāpeṣu sarvapraharaṇeṣu ca.
sarvavikramakopeṣu vyavasāye ca tiṣṭhati .. 225.11 ..
225.13
pūjyante daṇḍino devairna pūjyante tvadaṇḍinaḥ.
na brahmāṇaṃ vidhātāraṃ na pūṣāryamaṇāvapi .. 225.12 ..
225.14
yajante mānavāḥ kecit praśāntāḥ sarvakarmasu.
rudramagniñca śakrañca sūryācandramasau tathā .. 225.13 ..
225.15
viṣṇuṃ devagaṇāṃścānyān daṇḍinaḥ pūjayanti ca.
daṇḍaḥ śāsti prajāḥ sarvā daṇḍa evābhirakṣati .. 225.14 ..
225.16
daṇḍaḥ supteṣu jāgarti daṇḍaṃ dharmaṃ vidurbudhāḥ.
rājadaṇḍabhayādeva pāpāḥ pāpaṃ na kurvate .. 225.15 ..
225.17
yamadaṇḍabhayādeke parasparabhayādapi.
evaṃ sāṃsiddhike loke sarvaṃ daṇḍe pratiṣṭhitam .. 225.16 ..
225.18
andhe tamasi majjeyuryadi daṇḍaṃ na pātayet.
yasmāddaṇḍo damayati adaṇḍyāndamayatyapi
damanāddaṇḍanāccaiva tasmāddaṇḍaṃ vidurbudhāḥ .. 224.17 ..
225.19
daṇḍasya bhītaistridaśaiḥ sametairbhāgo dhṛtaḥ śūladharasya yajñe.
dattaṃ kumāre dhvajinī patitvaṃ varaṃ śiśūnāñca bhayād balasya .. 225.18 ..
Linked texts (3)
- Matsya — Sanskrit
- Rājanītiprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit
- Budhabhūṣaṇa — Sambhurāja 1680, Sanskrit
Discussed in (3)
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — Kane 1930, English
- Studies in the Purāṇic Records on Hindu Rites and Customs — Hazra 1940, English
- War in Ancient India — Dikshitar 1944, English