Matsya Purana 268: adhyāyaḥ 268
Matsyapurāṇa 268
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 268
268.1
prāsādavidhinirṇayavarṇanam.
268.2
ṛṣaya ūcuḥ.
prāsādāḥ kīdṛśāḥ sūta! kartavyā bhūtimicchatā.
pramāṇaṃ lakṣaṇaṃ tadvat vada vistarato'dhunā .. 268.1
268.3
sūta uvāca.
athātaḥ saṃpravakṣyāmi prāsāda vidhi nirṇayam.
vāstau parīkṣite samyag vāstu deha vicakṣaṇaḥ .. 268.2
268.4
vāstūpaśamanaṃ kuryāt samidbhirbalikarmaṇā.
jīrṇoddhāre tatodyāne tathā gṛhaniveśane.. 268.3
268.5
nava prāsādabhavane prāsāda parivartane.
dvārābhivartane tadvatprāsādeṣu gṛheṣu ca .. 268.4
268.6
vāstūpaśamanaṃ kuryāt pūrvameva vicakṣaṇaḥ.
ekāśītipadaṃ likhya vāstu madhye ca pṛṣṭhataḥ .. 268.5
268.7
homastrimekhale kāryaḥ kuṇḍe hastapramāṇake.
yavaiḥ kṛṣṇatilaistadvat samidbhiḥ kṣīravṛkṣakaiḥ .. 268.6
268.8
pālāśaiḥ khādiraiścāpi madhusarpisamanvitaiḥ .
kuśadūrvāmayairvāpi madhusarpisamanvitaiḥ .. 268.7
268.9
kāryastu pañcabhirbilvaiḥ bilva-bījairathāpi vā.
homānte bhakṣyabhojyaistu vāstudeśe baliṃ haret .. 268.8
268.10
tadvad viśeṣa naivedyamevaṃ dadyāt krameṇa tu.
īśakoṇe ghṛtānnantu śikhine vinivedayet .. 268.9
268.11
odanaṃ saphalaṃ dadyāt parjanyāya ghṛtānvitam.
jayāya ca dhvajān prītān paiṣṭaṃ kūrmañca sannyaset .. 268.10
268.12
indrāya pañcaratnāni paiṣṭañca kuliśaṃ tathā.
vitānakañca sūryāya dhūmraṃ saktuṃ tathaiva ca .. 268.11
268.13
satyāya ghṛtagodhūmaṃ matsyaṃ dadyād bhṛśāya ca.
śaṣkulīścāntarikṣāya dadyāt saktuṃśca vāyave .. 268.12
268.14
lājāḥ pūṣṇe tu dātavyāḥ vitathe caṇakaudakam.
gṛhakṣatāyamadhvannaṃ yamāya piśitaudanam .. 268.13
268.15
gandhaudanañca gandharve bhṛṅgarājasya bhṛṃgikām.
mṛgāya yāvakaṃ dadyātpitṛbhyaḥ kṛsarāmatā .. 268.14
268.16
dauvārike dantakāṣṭhaṃ paiṣṭaṃ kṛṣṇabaliṃ tathā.
sugrīve puṣpakaṃ dadyāt puṣpadantāya pāyasam .. 268.15
268.17
kuśastambena saṃyuktaṃ tathā padmañca vāruṇam.
piṣṭaṃ hiraṇmayaṃ dadyādāsurāya surā matā .. 268.16
268.18
ghṛtaudanañca śoṣāya yavānnaṃ pāpayakṣmaṇe.
ghṛtalaḍḍukāṃstu rogāya nāge puṣpaphalāni tu .. 268.17
268.19
sarpirmukhyāya dātavyaṃ mudgaudanamataḥ param.
bhallāṭasthānake dadyāt somāyaghṛtapāyasam .. 268.18
268.20
bhagāya śālikaṃ piṣṭamadityai polikāstathā.
dityaitu pūrikā dadyādityevaṃ bāhyato baliḥ .. 268.19
268.21
kṣīraṃ yamāya dātavyamāpavatsāya vai dadhi.
sāvitre laḍḍukān dadyāt samarīcaṃ kuśaudanam .. 268.20
268.22
saviturgur̤apūpāṃstu jayāya ghṛtacandanam.
vivasvate punardadyād raktacandanapāyasam .. 268.21
268.23
haritālaudanaṃ dadyādindrāya ghṛtasaṃyutam.
ghṛtaudanañca mitrāya rudrāya ghṛtapāyasam .. 268.22
268.24
āmaṃ pakvaṃ tathā māṃsaṃ deyaṃ syādrājayakṣmaṇe.
pṛthvīdharāya māṃsāni kūṣmāṇḍāni ca dāpayet .. 268.23
268.25
śarkarā pāyasaṃ dadyādaryamṇe punareva hi.
pañcagavyaṃ yavāṃ ścaiva tilākṣatamayaṃ carum .. 268.24
268.26
bhakṣyaṃ bhojyañca vividhaṃ brahmaṇe vinivedayet.
evaṃ sampūjitā devāḥ śāntiṃ kurvanti te sadā .. 268.25
268.27
sarvebhyaḥ kāñcanaṃ dadyād brahmaṇe gāṃ payasvinīm.
rākṣasīnāṃ balirdeyo api yādṛk yathā śruṇu .. 268.26
268.28
māṃsodanaṃ ghṛtaṃ padma kesaraṃ rudhirānvitam.
īśānabhāgamāśritya carakyai vinivedayet .. 268.27
268.29
māṃsaudanañca rudhiraṃ haridraudanameva ca.
āgneyīṃ diśamāśrityaṃ vidāryai vinivedayet .. 268.28
268.30
dadhyodanaṃ sa rudhiramasthikhaṇḍaiśca saṃyutam.
pītaraktaṃ baliṃ dadyāt pūtanāyai sarakṣase .. 268.29
268.31
vāyavyāṃ pāparākṣasyai matsyamāṃsaṃ surāsavam.
pāyasañcāpi dātavyaṃ svanāmnā sarvataḥ kramāt .. 268.30
268.32
namaskārānta yuktena praṇavādyena saṃyutaḥ.
tataḥ sarvauṣadhī-snānaṃ yajamānasya kārayet .. 268.31
268.33
dvijān supujayed bhaktyā ye cānye gṛhamāgatāḥ.
etadvāstūpaśamanaṃ kṛtvā karma samārabhet .. 268.32
268.34
prāsādabhavanodyāna prārambhe vinivartane.
puruveśmapraveśeṣu sarvadoṣāpanuttaye .. 268.33
268.35
rakṣoghnapāvamānena sūktena bhavanādikam.
nṛtyamaṅgalavādyena kuryyāt brāhmaṇavācanam .. 268.34
268.36
anena vidhinā yastu pratisamvatsaraṃ budhaḥ.
guhe vāyatane kuryyānna sa duḥkhamavāpnuyāt .. 268.35
268.37
na ca vyādhibhayaṃ tasya na ca bandhu dhanakṣayaḥ.
jīvedvarṣaśataṃ svarge kalpamekañca tiṣṭhati .. 268.36
Linked texts (5)
- Haribhaktivilāsa (complete text) — Sanskrit
- Śāntikamalākara — Kamalākarabhaṭṭa 1587, Sanskrit
- Matsya — Sanskrit
- Vāstuśāstra (Giridhara) — Giridhara, Sanskrit
- Śilparatna (Nampūtiri Brāhmaṇa) — Nampūtiri Brāhmaṇa, Sanskrit
Discussed in (1)
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — Kane 1930, English