Mokshadharma 10
Mokṣadharma 10
- Language
- Sanskrit
10.1
yudhiṣṭhira uvāca —
kiṃśīkaḥ kiṃsamācāraḥ kiṃvidyaḥ kiṃparāyaṇaḥ
prāpnoti brahmaṇaḥ sthānaṃ yatparaṃ prakṛterdhruvam
10.2
bhīṣma uvāca —
mokṣadharmeṣu nirato laghvāhāro jitendriyaḥ
prāpnoti paramaṃ sthānaṃ yatparaṃ prakṛterdhruvam
10.3
svagṛhādabhiniḥsṛtya lābhe'lābhe samo muniḥ
samupoḍheṣu kāmeṣu nirapekṣaḥ parivrajeta
10.4
na cakṣuṣā na manasā na vācā dūṣayedapi
na pratyakṣaṃ parokṣaṃ vā dūṣaṇaṃ vyāharetkvacit
10.5
na hiṃsyātsarvabhūtāni maitrāyaṇagataścaret
nedaṃ jīvitamāsādya vairaṃ kurvīta kenacit
10.6
ativādāṃstitikṣeta nābhimanyeta kaṃcana
krudhyamānaḥ priyaṃ brūyādākruṣṭaḥ kuśalaṃ vadet
10.7
pradakṣiṇaṃ ca savyaṃ ca grāmamadhye ca nācaret
bhaikṣacaryāmanāpanno na gacchedatpūrvaketitaḥ
10.8
avakīrṇaḥ suguptaśca na vācā hyapriyaṃ vadet
mṛduḥ syādapratikūro visrabdhaḥ syādakṛtthanaḥ
10.9
vidhūme nyastamusale vyaṅgāre bhuktavajjane
atītapātrasaṃcāre bhikṣāṃ lipseta vai muniḥ
10.10
prāṇayātrikamātraḥ syānmānnālābheṣvanādṛtaḥ
alābhe na vihanyeta lābhaścaivaṃ na harṣayet
10.11
lābhaṃ sādhāraṇaṃ necchenna bhuñjītābhipūjitaḥ
abhipūjitalābhaṃ hi jugupsetaiva tādṛśaḥ
10.12
na cānnādoṣāṃnnindeta na guṇānabhipūjayet
śayyāsane vivikte ca nityamevābhipūjayet
10.13
śūnyāgāraṃ vṛkṣamūlamaraṇyamathavā guhām
ajñātacaryāṃ gatvā'nyāṃ tato'nyatraiva saṃviśet
10.14
anurodhavirodhābhyāṃ samaḥ syādacalo dhruvaḥ
sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ cobhe nānurudhyeta karmaṇā
10.15
nityatṛptaḥ susaṃtuṣṭaḥ prasannavadanendriyaḥ
nirbhīrjapyaparo maunī vairāgyaṃ samupāśritaḥ
10.16
abhyastaṃ bhautikaṃ paśyanbhūtānāmāgatiṃ gatim
nispṛhaḥ samadarśī ca pakkāpakkena varttayan
ātmanā yaḥ praśāntātmā laghvāhāro jitendriyaḥ
10.17
vāco vegaṃ manasaḥ krodhavegaṃ hiṃsāvegamudaropasthavegam
etānvegānviṣahedvai tapasvī nindā cāsya hṛdayaṃ nopahanyāt
10.18
madhyastha eva tiṣṭheta praśaṃsā nindayoḥ samaḥ
etatpavitraṃ paramaṃ parivrājaka āśrame
10.19
mahātmā sarvato dāntaḥ sarvatraivānapāśritaḥ
apūrvacārakaḥ saumyo aniketaḥ samāhitaḥ
10.20
vānaprasthagṛhasthābhyāṃ na saṃsṛjyeta karhicit
ajñātalipsaṃ lipseta na cainaṃ harṣa āviśeta
10.21
vijānatāṃ mokṣa eṣa śramaḥ syādavijānatām
mokṣayānamidaṃ kṛtsnaṃ viduṣāṃ hārito'bravīt
Linked texts (1)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit