Mokshadharma 13
Mokṣadharma 13
- Language
- Sanskrit
Contents
- 13.44 — 2 parts
13.1
yudhiṣṭhira uvāca- aho dharmiṣṭhatā tāta vṛtrasyāmitatejasaḥ
yasya vijñānamatulaṃ viṣṇorbhaktiśca tādṛśī
13.2
durvijñeyaṃ padaṃ tāta viṣṇoramitatejasaḥ
kathaṃ vā rājaśārdūla padaṃ tu jñātavānasau
13.3
bhavatā kathitaṃ hyetacchraddadhe cāhamacyutam
bhūyastu me samutpannā buddhiravyaktadarśanāta
13.4
kathaṃ vinihato vṛtraḥ śakreṇa puruṣarṣabha !
dhārmiko viṣṇubhaktaśca tattvajñaśca padānvaye
13.5
etanme saṃśayaṃ brūhi pṛcchate bharatarṣabha
vṛtrastu rājaśārdūla yathā śakreṇa nirjitaḥ
13.6
yathā caivābhavadyuddhaṃ taccācakṣva pitāmaha
vistareṇa mahābāho paraṃ kautūhalaṃ hi me
13.7
bhīṣma uvāca —
rathenendraḥ prayāto vai sārdhaṃ devagaṇaiḥ purā
dadarśāthāgrato vṛtraṃ dhiṣṭhitaṃ parvatopamam
13.8
yojanānāṃ śatānyūrdhvaṃ pañcocchritamariṃdama
śatāni vistareṇātha trīṇyevābhyadhikāni vai
13.9
tatprekṣya tādṛśaṃ rūpaṃ trailokyenāpi durjayam
vṛtrasya devāḥ saṃtrastā na śāntimupalebhire
13.10
śakrasya tu tadā rājannūrustambho vyajāyata
bhayād vṛtrasya sahasā dṛṣṭvā tad rūpamuttamam
13.11
tato nādaḥ samabhavadvāditrāṇāṃ ca niḥsvanaḥ
devāsurāṇāṃ sarveṣāṃ tasminyuddhe hyupasthite
13.12
atha vṛtrasya kauravya dṛṣṭvā śakramavasthitam
na saṃbhramo na bhīḥ kācidāsthā vā samajāyata
13.13
tataḥ samabhavadyuddhaṃ trailokyasya bhayaṅkaram
śakrasya ca surendrasya vṛtrasya ca mahātmanaḥ
13.14
asibhiḥ paṭṭiśaiḥ śūlaiḥ śaktitomaramudgaraiḥ
śilābhirvividhābhiśca kārmukaiśca mahāsvanaiḥ
13.15
śastraiśca vividhairdivyaiḥ pāvakolkābhireva ca
devāsuraistataḥ sainyaiḥ sarvamāsītsamākulam
13.16
pitāmahapurogāśca sarve devagaṇāstathā
ṛṣayaśca mahābhāgāstadyuddhaṃ draṣṭumāgaman
13.17
vimānāgryairmahārāja siddhāśca bharatarṣabha
gandharvāśca vimānāgrairapsarobhiḥ samāgaman
13.18
tato'ntarikṣamāvṛtya vṛtro dharmabhṛtāṃ varaḥ
aśmavarṣeṇa devendraṃ samākiradatidrutam
13.19
tato devagaṇāḥ kruddhāḥ sarvataḥ śaravṛṣṭibhiḥ
aśmavarṣamapohanta vṛtrapreritamāhave
13.20
vṛtrastu kuruśārdūla mahāmāyo mahābalaḥ
mohayāmāsa devendraṃ māyāyuddhena sarvaśaḥ
13.21
tasya vṛtrārditasyātha moha āsīcchatakratoḥ
rathantareṇa taṃ tatra vasiṣṭhaḥ samabodhayat
13.22
vasiṣṭha uvāca —
devaśreṣṭho'si devendra daityāsuranibarhaṇa
trailokyabalasaṃyuktaḥ kasmācchakra viṣīdasi
13.23
eṣa brahmā ca viṣṇuśca śivaścaiva jagatpatiḥ
somaśca bhagavāndevaḥ sarve ca paramarṣayaḥ
13.24
mā kārṣīḥ kaśmalaṃ śakra kaściddevaitaro yathā
āryāṃ yuddhe matiṃ kṛtvā jahi śatrūnsurrādhipa
13.25
eṣa lokagurustryakṣaḥ sarvalokanamasrkṛtaḥ
nirīkṣate tvāṃ bhagavāṃstyaja mohaṃ surādhipa
13.26
ete brahmarṣayaścaiva bṛhaspatipurogamāḥ
stavena śakra divyena stuvanti tvāṃ jayāya vai
13.27
bhīṣma uvāca —
evaṃ saṃbodhyamānasya vasiṣṭhena mahātmanā
atīva vāsavasyāsīdbalamuttamatejasaḥ
13.28
tato buddhisupāgamya bhagavānpākaśāsanaḥ
yogena mahatā yuktastāṃ māyāṃ vyapakarṣata
13.29
tato'ṅgirasutaḥ śrīmāṃste caiva sumaharṣayaḥ
dṛṣṭvā vṛtrasya vikrāntamupāgamya maheśvaram
13.30
ūcurvṛtravināśārthaṃ lokānāṃ hitakāmyayā
tato bhagavatastejo jvaro bhūtvā jagatpateḥ
13.31
samāviśattadā raudro vṛtraṃ lokapatiṃ tadā
viṣṇuśca bhagavāndevaḥ sarvalokābhipūjitaḥ
13.32
aindraṃ samāviśadvajraṃ lokasaṃrakṣaṇe rataḥ
tato bṛhaspatirdhīmānupāgamya śatakratum
vasiṣṭhaśca mahātejāḥ sarve ca paramarṣayaḥ
13.33
te samāsādya varadaṃ vāsavaṃ lokapūjitam
ūcurekāgramanaso jahi vṛtramiti prabho
13.35
maheśvara uvāca - eṣa vṛtro mahān śakra balena mahatā vṛtaḥ
viśvātmā sarvagaścaiva bahumāyaśca viśrutaḥ
tadenamasuraśreṣṭhaṃ trailokyenāpi durjayam
jahi tvaṃ yogamāsthāya māvamaṃsthāḥ sureśvara
13.36
anena hi tapastaptaṃ balārthamamarādhipa
ṣaṣṭiṃ varṣasahasrāṇi brahmā cāsmai varaṃ dadau
13.37
mahattvaṃ yogināṃ caiva mahāmāyatvameva ca
mahābalatvaṃ ca tathā tejaścāgryaṃ sureśvara
13.38
etattvāṃ māmakaṃ tejaḥ samāviśati vāsava
vyagramenaṃ tvamapyenaṃ vajreṇa jahi dānavam
13.39
śakra uvāca —
bhagavaṃstvatprasādena ditijaṃ sudurāsadam
vajreṇa nihaniṣyāmi paśyataste surarṣabha
13.40
bhīṣma uvāca —
āviśyamāne daitye tu jvareṇātha mahāsure
devatānāmṛṣīṇāṃ ca harṣānnādo mahānabhūt
13.41
tato dundubhayaścaiva śaṅkhāśca sumahārunāḥ
murajā ḍiṇḍimāścaiva prāvādyanta sahasraśaḥ
13.42
asurāṇāṃ tu sarveṣāṃ smṛtilopo mahānabhūt
māyānāśaśca balavānkṣaṇena samapadyata
13.43
tathāviṣṭamatho jñātvā ṛṣayo devatāstathā
stuvantaḥ śakramīśānaṃ tathā prācodayannapi
13.44
rathasthasya hi śakrasya yuddhakāle mahātmanaḥ
ṛṣibhiḥ stūyamānasya rūpamāsītsudurddaśam
13.44.p1
[9990]
13.44.p2
iti śrīmahābhārate śatasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ vaiyāsikyāṃ śāntiparvaṇi mokṣadharmaparvaṇi vṛtravadhe ekāśītyadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ || 281
Linked texts (2)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit