Mokshadharma 21
Mokṣadharma 21
- Language
- Sanskrit
Contents
- 21.38 — 2 parts
21.1
[10499]
yudhiṣṭhira uvāca-tiṣṭhate me sadā tāta kautūhalamidaṃ hṛdi
tadahaṃ śrotumicchāmi tvattaḥ kurupitāmaha
21.2
kathaṃ devarṣiruśanā sadā kāvyo mahāmatiḥ
asurāṇāṃ priyakaraḥ surāṇāmapriye rataḥ
21.3
vardhayāmāsa tejaśca kimarthamamitaujasām
nityaṃ vairanibaddhāśca dānavāḥ surasattamaiḥ
21.4
kathaṃ cāpyuśanā prāpta śukratvamamaradyutiḥ
ṛddhiṃ ca sa kathaṃ prāptaḥ sarvametadbravīhi me
21.5
na yāti ca sa tejasvī madhyena nabhasaḥ katham
etadicchāmi vijñātuṃ nikhilena pitāmaha
21.6
bhīṣma uvāca - śṛṇu rājannavahitaḥ sarvametadyathātatham
yathāmati yathā caitacchrutapūrvaṃ mayā'nagha
21.7
eṣa bhārgavadāyādo munirmānyo dṛḍhavrataḥ
surāṇāṃ vipriyakaro nimitte kāraṇātmake
21.8
indro'tha dhanado rājā yakṣarakṣo'dhipaḥ sadā
prabhaviṣṇuśca kośasya jagataśca tathā prabhuḥ
21.9
tasyātmānamathāviśya yogasiddho mahāmuniḥ
ruddhvā dhanapatiṃ devaṃ yogena hṛtavānvasu
21.10
hṛte dhane tataḥ śarma na lebhe dhanadastathā
āpannamanyuḥ saṃvignaḥ so'bhyagātsurasattamam
21.11
nivedayāmāsa tadā śivāyāmitatejase
devaśreṣṭhāya rudrāya saumyāya bahurūpiṇe
21.12
yogātmakenośanasā ruddhvā mama hṛtaṃ vasu !
yogenātmagataṃ kṛtvā niḥsṛtaśca mahātapāḥ
21.13
etacchrutvā tataḥ kruddho mahāyogī maheśvaraḥ
saṃraktanayano rājanśūlamādāya tasthivān
21.14
kāsau kāsāviti prāha gṛhītvā paramāyudham
uśanā dūratastasya babhau jñātvā cikīrṣitam
21.15
sa mahāyogino buddhvā taṃ roṣaṃ vai mahātmanaḥ
gatimāgamanaṃ vetti sthānaṃ caiva tataḥ prabhuḥ
21.16
saṃcintyogreṇa tapasā mahātmānaṃ maheśvaram
uśanā yogasiddhātmā śūlāgre pratyadṛśyata
21.17
vijñātarūpaḥ sa tadā tapaḥsiddho'tha dhanvinā
jñātvā śūlaṃ ca deveśaḥ pāṇinā samanāmayat
21.18
ānatenātha śūlena pāṇinā'mitatejasā
pinākamiti covāca śūlamugrāyudhaḥ prabhuḥ
21.19
pāṇimadhyagataṃ dṛṣṭvā bhārgavaṃ tamumāpatiḥ
āsyaṃ vivṛtya kakudī pāṇinā prākṣipacchanaiḥ
21.20
sa tu praviśya uśanā koṣṭhaṃ māheśvaraṃ prabhuḥ
vyacaraccāpi tatrāsau mahātmā bhṛgunandanaḥ
21.21
jaṭhare devadevasya kiṃ cākārṣīnmahādyutiḥ
21.22
bhīṣma uvāca —
purā so'ntarjalagatara sthāṇubhūto mahāvrataḥ
varṣāṇāmabhavadrājanprayutānyarbudāni ca
21.23
udatiṣṭhattapastaptvā duśvaraṃ ca mahāhradāt
tato devātidevastaṃ brahmā vai samasarpaṃta
21.24
tapovṛddhimapṛcchacca kuśalaṃ caivamavyayaḥ
tapaḥ sucīrṇamiti ca provāca vṛṣabhadhvajaḥ
21.25
tatsaṃyogena vṛddhi cāpyapaśyatsa tu śaṃkaraḥ
mahāmatiracintyātmā satyadharmarataḥ sadā
21.26
sa tenāḍhyo mahāyogī tapasā ca dhanena ca
vyarājata mahārāja triṣu lokeṣu vīryavān
21.27
tataḥ pinākī yogātmā dhyānayogaṃ samāviśat
uśanā tu samudvigno nililye jaṭhare tataḥ
21.28
tuṣṭāva ca mahāyogī devaṃ tatrastha eva ca
niḥsāraṃ kāṅkṣamāṇaḥ sa tena sma pratihanyate
21.29
uśanā tu tathovāca jaṭharastho mahāmuniḥ
prasādaṃ me kuruṣveti punaḥ punararindama
21.30
tamuvāca mahādevo gaccha śiśnena mokṣaṇam
iti sarvāṇi srotāṃsi ruddhvā tridaśapuṃgavaḥ
21.31
apaśyamānastad dvāraṃ sarvataḥ pihito muniḥ
paryakrāmaddahyamāna itaścetaśca tejasā
21.32
sa vai niṣkramya śiśnena śukratvamabhipedivān
kāryeṇa tena nabhaso nādhyagacchata madhyataḥ
21.33
viniṣkrāntaṃ tu taṃ dṛṣṭvā jvalantamiva tejasā
bhavo roṣasamāviṣṭaḥ śūlodyatakaraḥ sthitaḥ
21.34
navārayata taṃ devī kruddhaṃ paśupatiṃ patim
putratvamagamaddevyā vārite śaṃkare ca saḥ
21.35
devyuvāca —
hiṃsanīyastvayā naiva mama putratvamāgataḥ
na hi devodarātkaścinniḥsṛto nāśamṛcchati
21.36
tataḥ prīto bhavo devyā prahasaṃśnedamabravīt
gacchatveṣa yathākāmamiti rājanpunaḥ punaḥ
21.37
tataḥ praṇamya varadaṃ devaṃ devīmumāṃ tathā
uśanā prāpa taddhīmāngatimiṣṭāṃ mahāmuniḥ
21.38
etatte kathitaṃ tāta bhārgavasya mahātmanaḥ
caritaṃ bharataśreṣṭha yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi
21.38.p1
[10537]
21.38.p2
iti śrīmanmahābhārate śatasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ vaiyāsikyāṃ śāntiparvaṇi mokṣadharmaparvaṇi bhavabhārgavasamāgama ekonanavatyadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ || 289
Linked texts (1)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit