Pramāṇa · Search · About · API

Mokshadharma 21

Mokṣadharma 21

Language
Sanskrit

Contents

21.1

[10499]
yudhiṣṭhira uvāca-tiṣṭhate me sadā tāta kautūhalamidaṃ hṛdi
tadahaṃ śrotumicchāmi tvattaḥ kurupitāmaha

21.2

kathaṃ devarṣiruśanā sadā kāvyo mahāmatiḥ
asurāṇāṃ priyakaraḥ surāṇāmapriye rataḥ

21.3

vardhayāmāsa tejaśca kimarthamamitaujasām
nityaṃ vairanibaddhāśca dānavāḥ surasattamaiḥ

21.4

kathaṃ cāpyuśanā prāpta śukratvamamaradyutiḥ
ṛddhiṃ ca sa kathaṃ prāptaḥ sarvametadbravīhi me

21.5

na yāti ca sa tejasvī madhyena nabhasaḥ katham
etadicchāmi vijñātuṃ nikhilena pitāmaha

21.6

bhīṣma uvāca - śṛṇu rājannavahitaḥ sarvametadyathātatham
yathāmati yathā caitacchrutapūrvaṃ mayā'nagha

21.7

eṣa bhārgavadāyādo munirmānyo dṛḍhavrataḥ
surāṇāṃ vipriyakaro nimitte kāraṇātmake

21.8

indro'tha dhanado rājā yakṣarakṣo'dhipaḥ sadā
prabhaviṣṇuśca kośasya jagataśca tathā prabhuḥ

21.9

tasyātmānamathāviśya yogasiddho mahāmuniḥ
ruddhvā dhanapatiṃ devaṃ yogena hṛtavānvasu

21.10

hṛte dhane tataḥ śarma na lebhe dhanadastathā
āpannamanyuḥ saṃvignaḥ so'bhyagātsurasattamam

21.11

nivedayāmāsa tadā śivāyāmitatejase
devaśreṣṭhāya rudrāya saumyāya bahurūpiṇe

21.12

yogātmakenośanasā ruddhvā mama hṛtaṃ vasu !
yogenātmagataṃ kṛtvā niḥsṛtaśca mahātapāḥ

21.13

etacchrutvā tataḥ kruddho mahāyogī maheśvaraḥ
saṃraktanayano rājanśūlamādāya tasthivān

21.14

kāsau kāsāviti prāha gṛhītvā paramāyudham
uśanā dūratastasya babhau jñātvā cikīrṣitam

21.15

sa mahāyogino buddhvā taṃ roṣaṃ vai mahātmanaḥ
gatimāgamanaṃ vetti sthānaṃ caiva tataḥ prabhuḥ

21.16

saṃcintyogreṇa tapasā mahātmānaṃ maheśvaram
uśanā yogasiddhātmā śūlāgre pratyadṛśyata

21.17

vijñātarūpaḥ sa tadā tapaḥsiddho'tha dhanvinā
jñātvā śūlaṃ ca deveśaḥ pāṇinā samanāmayat

21.18

ānatenātha śūlena pāṇinā'mitatejasā
pinākamiti covāca śūlamugrāyudhaḥ prabhuḥ

21.19

pāṇimadhyagataṃ dṛṣṭvā bhārgavaṃ tamumāpatiḥ
āsyaṃ vivṛtya kakudī pāṇinā prākṣipacchanaiḥ

21.20

sa tu praviśya uśanā koṣṭhaṃ māheśvaraṃ prabhuḥ
vyacaraccāpi tatrāsau mahātmā bhṛgunandanaḥ

21.21

jaṭhare devadevasya kiṃ cākārṣīnmahādyutiḥ

21.22

bhīṣma uvāca —
purā so'ntarjalagatara sthāṇubhūto mahāvrataḥ
varṣāṇāmabhavadrājanprayutānyarbudāni ca

21.23

udatiṣṭhattapastaptvā duśvaraṃ ca mahāhradāt
tato devātidevastaṃ brahmā vai samasarpaṃta

21.24

tapovṛddhimapṛcchacca kuśalaṃ caivamavyayaḥ
tapaḥ sucīrṇamiti ca provāca vṛṣabhadhvajaḥ

21.25

tatsaṃyogena vṛddhi cāpyapaśyatsa tu śaṃkaraḥ
mahāmatiracintyātmā satyadharmarataḥ sadā

21.26

sa tenāḍhyo mahāyogī tapasā ca dhanena ca
vyarājata mahārāja triṣu lokeṣu vīryavān

21.27

tataḥ pinākī yogātmā dhyānayogaṃ samāviśat
uśanā tu samudvigno nililye jaṭhare tataḥ

21.28

tuṣṭāva ca mahāyogī devaṃ tatrastha eva ca
niḥsāraṃ kāṅkṣamāṇaḥ sa tena sma pratihanyate

21.29

uśanā tu tathovāca jaṭharastho mahāmuniḥ
prasādaṃ me kuruṣveti punaḥ punararindama

21.30

tamuvāca mahādevo gaccha śiśnena mokṣaṇam
iti sarvāṇi srotāṃsi ruddhvā tridaśapuṃgavaḥ

21.31

apaśyamānastad dvāraṃ sarvataḥ pihito muniḥ
paryakrāmaddahyamāna itaścetaśca tejasā

21.32

sa vai niṣkramya śiśnena śukratvamabhipedivān
kāryeṇa tena nabhaso nādhyagacchata madhyataḥ

21.33

viniṣkrāntaṃ tu taṃ dṛṣṭvā jvalantamiva tejasā
bhavo roṣasamāviṣṭaḥ śūlodyatakaraḥ sthitaḥ

21.34

navārayata taṃ devī kruddhaṃ paśupatiṃ patim
putratvamagamaddevyā vārite śaṃkare ca saḥ

21.35

devyuvāca —
hiṃsanīyastvayā naiva mama putratvamāgataḥ
na hi devodarātkaścinniḥsṛto nāśamṛcchati

21.36

tataḥ prīto bhavo devyā prahasaṃśnedamabravīt
gacchatveṣa yathākāmamiti rājanpunaḥ punaḥ

21.37

tataḥ praṇamya varadaṃ devaṃ devīmumāṃ tathā
uśanā prāpa taddhīmāngatimiṣṭāṃ mahāmuniḥ

21.38

etatte kathitaṃ tāta bhārgavasya mahātmanaḥ
caritaṃ bharataśreṣṭha yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi

21.38.p1

[10537]

21.38.p2

iti śrīmanmahābhārate śatasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ vaiyāsikyāṃ śāntiparvaṇi mokṣadharmaparvaṇi bhavabhārgavasamāgama ekonanavatyadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ || 289

Linked texts (1)