Mokshadharma 22
Mokṣadharma 22
- Language
- Sanskrit
Contents
- 22.26 — 1 part
22.1
yudhiṣṭhira uvāca —
ataḥ paraṃ mahābāho yacchreyastadbravīhi me
na tṛpyāmyamṛtasyeva vacasaste pitāmaha
22.2
kiṃ karma puruṣaḥ kṛtvā śubhaṃ puruṣasattama
śreyaḥ paramavāpnoti pretya ceha ca tadvada
22.3
bhīṣma uvāca —
atra te vartayiṣyāmi yathāpūrvaṃ mahāyaśāḥ
parāśaraṃ mahātmānaṃ papraccha janako nṛpaḥ
22.4
kiṃ śreyaḥ sarvabhūtānāmasmim̐lloke paratra ca
yadbhavetpratipattavyaṃ tadbhavānprabravītu me
22.5
tataḥ sa tapasā yuktaḥ sarvadharmavidhānavit
nṛpāyānugrahmanā munirvākyamathābravīt
22.6
parāśara uvāca —
dharma eva kṛtaḥ śreyāniha loke paratra ca
tasmāddhi paramaṃ nāsti yathā prāhurmanīṣiṇaḥ
22.7
pratipadya naro dharmaṃ svargaloke mahīyate
dharmātmakaḥ karmavidhirdehināṃ nṛpasattama
22.8
tasminnāśramiṇaḥ santaḥ svakarmāṇīha kurvate
22.9
caturvidhā hi loke'sminyātrā tāta vidhīyate
martyā yatrāvatiṣṭhante sā ca kāmātpravartate
22.10
sukṛtāsukṛtaṃ karma niṣevya vividhaiḥ kramaiḥ
daśārdhapravibhaktānāṃ bhūtānāṃ bahudhā gatiḥ
22.11
sauvarṇaṃ rājataṃ cāpi yathā bhāṇḍaṃ niṣicyate
tathā niṣicyate jantuḥ pūrvakarmavaśānugaḥ
22.12
nābījājjāyate kiṃcinnākṛtvā sukhamedhate
sukṛtairvindate saukhyaṃ prāpya dehakṣayaṃ naraḥ
22.13
daivaṃ tāta na paśyāmi nāsti daivasya sādhanam
svabhāvato hi saṃsiddhā devagandharvadānavāḥ
22.14
pretya yāntyakṛtaṃ karma na smaranti sadā janāḥ
te vai tasya phalaprāptau karma cāpi caturvidham
22.15
lokayātrāyayaścaiva śabdo vedāyayaḥ kṛtaḥ
śāntyarthaṃ manasastāta naitadbuddhānuśāsanam
22.16
cakṣuṣā manasā vācā karmaṇā ca caturvidham
kurute yādṛśaṃ karma tādṛśaṃ pratipadyate
22.17
nirantaraṃ ca miśraṃ ca labhate karma pārthiva
kalyāṇaṃ yadi vā pāpaṃ na tu nāśo'sya vidyate
22.18
kadācitsukṛtaṃ tāta kūṭasthamiva tiṣṭhati
majjamānasya saṃsāre yāvad duḥkhādvimucyate
22.19
tato duḥkhakṣayaṃ kṛtvā sukṛtaṃ karma sevate
sukṛtakṣayācca duṣkṛtaṃ tadviddhi manujādhipa
22.20
damaḥ kṣamā dhṛtistejaḥ saṃtoṣaḥ satyavāditā
hrīrahiṃsā'vyasanitā dākṣyaṃ ceti sukhābahāḥ
22.21
duṣkṛte sukṛte cāpi na janturniyato bhavet
nityaṃ manaḥsamādhāne prayateta vicakṣaṇaḥ
22.22
nāyaṃ parasya sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ cāpi sevate
karoti yādṛśaṃ karma tādṛśaṃ pratipadyate
22.23
sukhaduḥkhe samādhāya pumānanyena gacchati
anyenaiva janaḥ sarvaḥ saṃgato yaśca pārthivaḥ
22.24
pareṣāṃ yadasūyeta na tatkuryātsvayaṃ naraḥ
yo hyasūyustathā yuktaḥ so'vahāsaṃ niyacchati
22.25
bhīrū rājanyo brāhmaṇaḥ sarvabhakṣyo vaiśyo'nīhāvānhīnavarṇo'lasaśca
vidvāṃścāśīlo vṛttahīnaḥ kulīnaḥ satyādbhraṣṭo brāhmaṇaḥ strī ca duṣṭā
22.26
rāgī yuktaḥ pacavāno'tmahetormūrkho vaktā nṛpahīnaṃ ca rāṣṭram
ete sarve śocyatāṃ yānti rājanyaścāyuktaḥ snehahīnaḥ prajāsu
22.26.p1
iti śrīmahābhārate śatasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ vaiyāsikyāṃ śāntiparvaṇi mokṣadharmaparvaṇi pārāśaragītāyāṃ navatyadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
- Parāśaragītā — Sanskrit