Pramāṇa · Search · About · API

Mokshadharma 23

Mokṣadharma 23

Language
Sanskrit

Contents

23.1

[ 10563 ]
pārāśara uvāca--manoratharathaṃ prāpya indriyārthahayaṃ naraḥ
raśmibhirjñānasaṃbhūtairyo gacchati sa buddhimān

23.2

sevāśritena manasā vṛttihīnasya śasyate
dvijātihastannirvṛttā na tu tulyātparasparāt

23.3

āyurna sulabhaṃ labdhvā nāvakarṣedviśāṃpate
utkarṣārthaṃ prayateta naraḥ puṇyena karmaṇā

23.4

varṇebhyo hi paribhraṣṭo na vai saṃmānamarhati
na tu yaḥ satkriyāṃ prāpya rājasaṃ karma sevate

23.5

varṇotkarṣamavāpnoti naraḥ puṇyena karmaṇā
durlabhaṃ tamalabdhvā hi hanyātpāpena karmaṇā

23.6

ajñānāddhi kṛtaṃ pāpaṃ tapasaivārbhinirṇudet
pāpaṃ hi karma phalati pāpameva svayaṃ kṛtam
tasmātpāpaṃ na seveta karma duḥkhaphalodayam

23.7

pāpānubandhaṃ yatkarma yadyapi syānmahāphalam
tanna seveta medhāvī śuciḥ kuśālinaṃ yathā

23.8

kiṃ kaṣṭamanupaśyāmi phalaṃ pāpasya karmaṇaḥ
pratyāpannasya hi tato nātmā tāvadvirocate

23.9

pratyāpattiśca yasyeha bāliśasya na jāyate
tasyāpi sumahāṃstāpaḥ prasthitasyopajāyate

23.10

viraktaṃ śodhyate vastraṃ na tu kṛṣṇopasaṃhitam
prayatnena manuṣyendra pāpamevaṃ nibodha me

23.11

svayaṃ kṛtvā tu yaḥ pāpaṃ śubhamevānutiṣṭhati
prāyaścittaṃ naraḥ kartumubhayaṃ so'śnute pṛthak

23.12

ajñānāttu kṛtāṃ hiṃsāmahiṃsā vyapakarṣati
brāhmaṇāḥ śāstranirdeśādityāhurbrahmavādinaḥ

23.13

tathā kāmakṛtaṃ nāsya vihiṃsaivānukarṣati
ityāhurbrahmaśāstrajñā brāhmaṇā brahmavādinaḥ

23.14

ahaṃ tu tāvatpaśyāmi karma yaddhartate kṛtam
guṇayuktaṃ prakāśaṃ vā pāpenānupasaṃhitam

23.15

yathā sūkṣmāṇi karmāṇi phalantīha yathātatham
buddhiyuktāni tānīha kṛtāni manasā saha

23.16

bhavatyalpaphalaṃ karma sevitaṃ nityamulbaṇam
abuddhipūrvaṃ dharmajña kṛtamugreṇa karmaṇā

23.17

kṛtāni yāni karmāṇi daivatairmunibhistathā
na carettāni dharmātmā śrutvā cāpi na kutsayet

23.18

saṃcintya manasā rājanviditvā śakyamātmanaḥ
karoti yaḥ śubhaṃ karma sa vai bhadrāṇi paśyati

23.19

nave kapāle salilaṃ saṃnyastaṃ hīyate yathā
navetare tathābhāvaṃ prāpnoti sukhabhāvitam

23.20

satoye'nyattu yattoyaṃ tasminneva prasicyate
vṛddhe vṛddhimavāpnoti salile salilaṃ yathā

23.21

evaṃ karmāṇi yānīha buddhiyuktāni pārthiva
samāni caiva yānīha tāni puṇyatamānyapi

23.22

rājñā jetavyāḥ śatravaśconnatāśca samyakkartavyaṃ pālanaṃ ca prajānām
agniśreyo bahubhiścāpi yajñairantye madhye vā vanamāśritya stheyam

23.23

damānvitaḥ puruṣo dharmaśīlo bhūtāni cātmānamivānupaśyet
garīyasaḥ pūjayedātmaśaktyā satyena śīlena sukhaṃ narendra

23.23.p1

10586

23.23.p2

iti śrīma0 mokṣadharmaparvaṇi parāśaragītāyāṃ ekanavatyadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ || 291

Linked texts (2)