Pramāṇa · Search · About · API

Mokshadharma 46

Mokṣadharma 46

Language
Sanskrit

Contents

46.1

[11459]
yājñavalkya uvāca-ete pradhānasya guṇāstrayaḥ puruṣasattama
kṛtsnasya caiva jagatastiṣṭhantyanapagāḥ sadā

46.2

avyaktarūpo bhagavānśatadhā ca sahasradhā
śatadhā sahasradhā caiva tathā śatasahasradhā

46.3

koṭiśaśca karotyeṣa pratyagātmānamātmanā
sāttvikasyottamaṃ sthānaṃ rājasasyeha madhyamam

46.4

tāmasasyādhamaṃ sthānaṃ prāhuradhyātmacintakāḥ
kevaleneha puṇyena gatimūrdhvāmavāpnuyāt

46.5

puṇyapāpena mānuṣyamadharmeṇāpyadhogatim
dvandvameṣāṃ trayāṇāṃ tu sannipātaṃ ca tadvataḥ

46.6

sattvasya rajasaścaiva tamasaśca śṛṇuṣva me
sattvasya tu rajo dṛṣṭaṃ rajasaśca tamastathā

46.7

tamasaśca tathā sattvaṃ sattvasyāvyaktameva ca
avyaktaḥ sattvasaṃyukto devalokamavāpnuyāt

46.8

rajaḥsattvasamāyukto mānuṣeṣu prapadyate
rajastamobhyāṃ saṃyuktastiryagyoniṣu jāyate

46.9

rājasaistāmasaiḥ sattvairyukto mānuṣamāpnuyāt
puṇyapāpaviyuktānāṃ sthānamāhurmahātmanām

46.10

śāśvataṃ cāvyayaṃ caivamakṣayaṃ cāmṛtaṃ ca tat
jñānināṃ saṃbhavaṃ śreṣṭhaṃ sthānamavraṇamacyutam
atīndriyamabījaṃ ca janmamṛtyutamotudam

46.11

avyaktasthaṃ paraṃ yattatpṛṣṭaste'haṃ narādhipa
sa eṣa prakṛtistho hi tatstha ityabhidhīyate

46.12

acetanā caiva matā prakṛtiścāpi pārthiva
etenādhiṣṭhitā caiva sṛjate saṃharatyapi

46.13

janaka uvāca- anādinidhanāvetāvubhāveva mahāmate
amūrttimantāvacalāvaprakampyaguṇāguṇau

46.14

agrāhyāvṛṣiśārdūla kathameko hyacetanaḥ
cetanāvāṃstathā caikaḥ kṣetrajña iti bhāṣitaḥ

46.15

tvaṃ hi viprendra kārtsnyena mokṣadharmamupāsase
sākalyaṃ mokṣadharmasya śrotumicchāmi tattvataḥ

46.16

astitvaṃ kevalatvaṃ ca vinābhāvaṃ tathaiva ca
daivatāni ca me brūhi dehaṃ yānyāśritāni vai

46.17

tathaivotkrāmiṇaḥ sthānaṃ dehino vai vipaścataḥ
kālena yaddhi prāpnoti sthānaṃ tatprabravīhi me

46.18

sāṃkhyajñānaṃ ca tattvena pṛthagyogaṃ tathaiva ca
ariṣṭāni ca tattvāni vaktumarhasi sattama
viditaṃ sarvametatte pāṇāvāmalakaṃ yathā

46.18.p1

[11487]

46.18.p2

iti śrīmahābhārate śatasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ vaiyāsikyāṃ śāntiparvaṇi mokṣadharmaparvaṇi yājñavalkyajanakasaṃvāde caturdaśādhikatriśatatamo'dhyāyaḥ || 314

Linked texts (1)