Mokshadharma 46
Mokṣadharma 46
- Language
- Sanskrit
Contents
- 46.18 — 2 parts
46.1
[11459]
yājñavalkya uvāca-ete pradhānasya guṇāstrayaḥ puruṣasattama
kṛtsnasya caiva jagatastiṣṭhantyanapagāḥ sadā
46.2
avyaktarūpo bhagavānśatadhā ca sahasradhā
śatadhā sahasradhā caiva tathā śatasahasradhā
46.3
koṭiśaśca karotyeṣa pratyagātmānamātmanā
sāttvikasyottamaṃ sthānaṃ rājasasyeha madhyamam
46.4
tāmasasyādhamaṃ sthānaṃ prāhuradhyātmacintakāḥ
kevaleneha puṇyena gatimūrdhvāmavāpnuyāt
46.5
puṇyapāpena mānuṣyamadharmeṇāpyadhogatim
dvandvameṣāṃ trayāṇāṃ tu sannipātaṃ ca tadvataḥ
46.6
sattvasya rajasaścaiva tamasaśca śṛṇuṣva me
sattvasya tu rajo dṛṣṭaṃ rajasaśca tamastathā
46.7
tamasaśca tathā sattvaṃ sattvasyāvyaktameva ca
avyaktaḥ sattvasaṃyukto devalokamavāpnuyāt
46.8
rajaḥsattvasamāyukto mānuṣeṣu prapadyate
rajastamobhyāṃ saṃyuktastiryagyoniṣu jāyate
46.9
rājasaistāmasaiḥ sattvairyukto mānuṣamāpnuyāt
puṇyapāpaviyuktānāṃ sthānamāhurmahātmanām
46.10
śāśvataṃ cāvyayaṃ caivamakṣayaṃ cāmṛtaṃ ca tat
jñānināṃ saṃbhavaṃ śreṣṭhaṃ sthānamavraṇamacyutam
atīndriyamabījaṃ ca janmamṛtyutamotudam
46.11
avyaktasthaṃ paraṃ yattatpṛṣṭaste'haṃ narādhipa
sa eṣa prakṛtistho hi tatstha ityabhidhīyate
46.12
acetanā caiva matā prakṛtiścāpi pārthiva
etenādhiṣṭhitā caiva sṛjate saṃharatyapi
46.13
janaka uvāca- anādinidhanāvetāvubhāveva mahāmate
amūrttimantāvacalāvaprakampyaguṇāguṇau
46.14
agrāhyāvṛṣiśārdūla kathameko hyacetanaḥ
cetanāvāṃstathā caikaḥ kṣetrajña iti bhāṣitaḥ
46.15
tvaṃ hi viprendra kārtsnyena mokṣadharmamupāsase
sākalyaṃ mokṣadharmasya śrotumicchāmi tattvataḥ
46.16
astitvaṃ kevalatvaṃ ca vinābhāvaṃ tathaiva ca
daivatāni ca me brūhi dehaṃ yānyāśritāni vai
46.17
tathaivotkrāmiṇaḥ sthānaṃ dehino vai vipaścataḥ
kālena yaddhi prāpnoti sthānaṃ tatprabravīhi me
46.18
sāṃkhyajñānaṃ ca tattvena pṛthagyogaṃ tathaiva ca
ariṣṭāni ca tattvāni vaktumarhasi sattama
viditaṃ sarvametatte pāṇāvāmalakaṃ yathā
46.18.p1
[11487]
46.18.p2
iti śrīmahābhārate śatasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ vaiyāsikyāṃ śāntiparvaṇi mokṣadharmaparvaṇi yājñavalkyajanakasaṃvāde caturdaśādhikatriśatatamo'dhyāyaḥ || 314
Linked texts (1)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit