Pramāṇa · Search · About · API

Mokshadharma 47

Mokṣadharma 47

Language
Sanskrit

47.1

yājñavalkya uvāca-na śakyo nirguṇastāta guṇīkartu viśāṃpate
guṇavāṃścā'pyaguṇavānyathātattvaṃ nibodha me

47.2

guṇairhi guṇavāneva nirguṇaścāguṇastathā
prāhurevaṃ mahātmāno munayastattvadarśinaḥ

47.3

guṇasvabhāvastvavyakto guṇānnavātivartate
upayuṅkte ca tāneva sa caivājñaḥ svabhāvataḥ

47.4

avyaktastu na jānīte puruṣo'jñaḥ svabhāvataḥ
na mattaḥ paramo'stīti nityamevābhimanyate

47.5

anena kāraṇenaitadvyaktaṃ syādacetanam
nityatvāccākṣaratvācca kṣaratvānna tadanyathā

47.6

yadā'jñānena kurvīta guṇasargaṃ punaḥ punaḥ
yadā''tmānaṃ na jānīte tadā''tmāpi na mucyate

47.7

kartṛtvāni sargāṇāṃ sargadharmā tathocyate
kartṛtvāccāpi yogānāṃ yogadharmā tathocyate

47.8

kartṛtvātprakṛtīnāṃ ca tathā prakṛtidharmitā

47.9

kartṛtvāccāpi bījānāṃ bījadharmā tathocyate
guṇānāṃ prasavatvācca pralayatvāttathaiva ca

47.10

upekṣatvādananyatvādabhimānācca kevalam
manyante yatayaḥ siddhā adhyātmajñā gatajvarāḥ
anityaṃ nityamavyaktaṃ vyaktametaddhi śuśruma

47.11

avyaktaikatvamityāhurnānātvaṃ puruṣāstathā
sarvabhūtadayāvantaḥ kevalaṃ jñānamāsthitāḥ

47.12

anyaḥ sa puruṣo'vyaktastvadhruvo dhruvasaṃjñakaḥ
yathā muñja iṣīkāṇāṃ tathaivaitaddhi jāyate

47.13

anyacca maśakaṃ vidyādanyaccodumbaraṃ tathā
na codumbarasaṃyogairmaśakastatra lipyate

47.14

anya eva tathā matsyastadanyadudakaṃ smṛtam
na codakasya sparśena matsyo lipyati sarvaśaḥ

47.15

anyo hyagnirukhā'pyanyā nityamevamavehi bhoḥ
na copalipyate so'gnirukhāsaṃsparśanena vai

47.16

puṣkaraṃ tvanyadevātra tathā'nyadudakaṃ smṛtam
na codakasya sparśena lipyate tacca puṣkaram

47.17

eteṣāṃ sahavāsaṃ ca nivāsaṃ caiva nityaśaḥ
yāthātathyena paśyanti na nityaṃ prākṛtā janāḥ

47.18

ye tvanyathaiva paśyanti na samyakteṣu darśanam
te vyaktaṃ nirayaṃ ghoraṃ praviśanti punaḥ punaḥ

47.19

sāṃkhyadarśanametatte parisaṃkhyānamuttamam
evaṃ hi parisaṃkhyāya sāṃkhyāḥ kevalatāṃ gatāḥ

47.20

ye tvanye tattvakuśalāsteṣāmetannidarśanam
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi yogānāmanudarśanam

Linked texts (1)