Pramāṇa · Search · About · API

Mokshadharma 68

Mokṣadharma 68

Language
Sanskrit

Contents

68.1

bhīṣma uvāca - tato'tīte mahākalpa utpannāṅgirasaḥ sute
babhūvurnirvṛtā devā jāte devapurohite

68.2

bṛhadbrahma mahacceti śabdāḥ paryāyavācakāḥ
ebhiḥ samanvito rājanguṇairvidvān bṛhaspatiḥ

68.3

tasya śiṣyo babhūvāgryo rājoparicaro vasuḥ
adhītavāṃstadā śāstraṃ samyak citraśikhaṇḍijam

68.4

sa rājā bhāvitaḥ pūrvaṃ daivena vidhinā vasuḥ
pālayāmāsa pṛthivīṃ divamākhaṇḍalo yathā

68.5

tasya yajño mahānāsīdaśvamedho mahātmanaḥ
bṛhaspatirupādhyāyastatra hotā babhūva ha

68.6

prajāpatisutāścātra sadasyāścābhavaṃstrayaḥ
ekataścadvitaścaiva tritaścaiva maharṣayaḥ

68.7

dhanuṣākhyo'tha raibhyaśca arvāvasuparāvasū
ṛṣirmedhātithiścaiva tāṇḍyaścaiva mahānṛṣiḥ

68.8

ṛṣiḥ śāntirmahābhāgastathā vedaśirāśca yaḥ
ṛṣiśreṣṭhaśca kapilaḥ śālihotrapitā smṛtaḥ

68.9

ādyaḥ kaṭhastaittiriśca vaiśaṃpāyanapūrvajaḥ
kaṇvo'tha devahotraśca ete ṣoḍaśa kīrtitāḥ

68.10

saṃbhṛtāḥ sarvasaṃbhārāstasmin rājan mahākratau
na tatra paśughāto'bhūtsa rājaivaṃ sthito'bhavat

68.11

ahiṃsraḥ śucirakṣudro nirāśīḥ karmasaṃstutaḥ
āraṇyaka padodbhūtā bhāgāstatropakalpitāḥ

68.12

prītastato'sya bhagavāndevadevaḥ purātanaḥ
sākṣāttaṃ darśayāmāsa so'dṛśyo'nyena kenacit

68.13

svayaṃ bhāgamupāghrāya puroḍāśaṃ gṛhītavān
adṛśyena hato bhāgo devena harimedhasā

68.14

bṛhaspatistataḥ kruddhaḥ srucamudyamya vegitaḥ
ākāśaṃ pransucaḥ pātaṃ roṣādaśrūṇyavartayat

68.15

uvāca coparicaraṃ mayā a go'dyamudyataḥ
grāhyaḥ svayaṃ hi devena matpratyakṣaṃ na saṃśayaḥ

68.16

yudhiṣṭhira uvāca- udyatā yajñabhāgā hi sākṣātprāptāḥ surairiha
kimarthamiha na prāpto darśanaṃ sa harirvibhuḥ

68.17

bhīṣma uvāca - tataḥ sa taṃ samuddhataṃ bhūmipālo mahānvasuḥ
prasādayāmāsa muniṃ sadasyāste ca sarvaśaḥ

68.18

ūcuścainamasambhrāntā na roṣaṃ kartumarhasi
naiṣa dharmaḥ kṛtayuge yastvaṃ roṣamacīkṛthāḥ

68.19

aroṣaṇo hyasau devo yasya bhāgo'yamudyataḥ
na śakyaḥ sa tvayā draṣṭumasmābhirvā bṛhaspate

68.20

yasya prasādaṃ kurute sa vai taṃ draṣṭumarhati
ekatadvitatritāścocustataścitraśikhaṇḍinaḥ

68.21

vayaṃ hi brahmaṇaḥ putrā mānasāḥ parikīrtitāḥ
gatā niḥśreyasārthaṃ hi kadāciddiśamuttarām

68.22

taptvā varṣasahasrāṇi caritvā tapa uttamam
ekapādāḥ sthitāḥ samyakkāṣṭhabhūtāḥ samāhitāḥ

68.23

meroruttara bhāge tu kṣīrodasyā nukūlataḥ
sa deśo yatra nastaptaṃ tapaḥ paramadāruṇam

68.24

kathaṃ paśyemahi vayaṃ devaṃ nārāyaṇatmakam
vareṇyaṃ varadaṃ taṃ vai devadevaṃ sanātanam

68.25

kathaṃ paśyemahi vayaṃ devaṃ nārāyaṇaṃ tviti
atha vratasyāvabhṛthe vāguvācāśarīriṇī

68.26

snigdhagambhīrayā vācā praharṣaṇakarī vibho
sutaptaṃ vastapo viprāḥ prasannenāntarātmanā

68.27

yūyaṃ jijñāsavo bhaktāḥ kathaṃ drakṣyatha taṃ vibhum
kṣīrodadheruttarataḥ śvetadvīpo mahāprabhaḥ

68.28

tatra nārāyaṇaparā mānavāścandravarcasaḥ
ekāntabhāvopagatāste bhaktāḥ puruṣottamam

68.29

te sahasrārciṣaṃ devaṃ praviśanti sanātanam
anindriyā nirāhārā aniṣpandāḥ sugandhinaḥ

68.30

ekāntinaste puruṣāḥ śvetadvīpanivāsinaḥ
gacchadhvaṃ tatra munayastatrātmā me prakāśitaḥ

68.31

atha śrutvā vayaṃ sarve vācaṃ tāmaśarīriṇīm
yathākhyātena mārgeṇa taṃ deśaṃ pratipedire

68.32

prāpya śvetaṃ mahādvīpaṃ taccittāstaddidṛkṣavaḥ
tato'smaddṛṣṭiviṣayastadā pratihato'bhavat

68.33

na ca paśyāma puruṣaṃ tattejohṛtadarśanāḥ !
tato naḥ prādurabhavadvijñānaṃ daivayogajam

68.34

na kilātaptatapasā śakyate draṣṭumañjasā
tataḥ punarvarṣaśataṃ taptvā tātkālikaṃ mahat

68.35

vratāvasāne ca śubhānnarāndadṛśire vayam
śvetāṃścandrapratīkāśānsarvalakṣaṇalakṣitān

68.36

nityāñjalikṛtānbrahma japataḥ prāgudaṅmukhān
mānaso nāma sa japo japyate tairmahātmabhiḥ

68.37

tenaikāgramanastvena prīto bhavati vai hariḥ
yā'bhavanmuniśārdūla bhāḥ sūryasya yugakṣaye

68.38

ekaikasya prabhā tādṛksā'bhavanmānavasya ha
tejonivāsaḥ sa dvīpa iti vai menire vayam

68.39

na tatrābhyadhikaḥ kaścitsarve te samatejasaḥ
atha sūryasahasrasya prabhāṃ yugapadutthitām

68.40

sahasā dṛṣṭavantaḥ sma punareva bṛhaspate
sahitāścābhyadhāvanta tataste mānavā drutam

68.41

kṛtāñjalipuṭā hṛṣṭā nama ityeva vādinaḥ
tato hi vadatāṃ teṣāmaśrauṣama vipulaṃ dhvanim

68.42

baliḥ kilopāhriyate tasya devasya tairnaraiḥ
vayaṃ tu tejasā tasya sahasā hṛtacetasaḥ

68.43

na kiṃcidapi paśyāmo hatacakṣurbalendriyāḥ
ekastu śabdo vitataḥ śruto'smābhirudīritaḥ

68.44

jitaṃ te puṇḍarīkākṣa namaste viśvabhāvana
namaste'stu hṛṣīkeśa mahāpuruṣa pūrvaja

68.45

iti śabdaḥ śruto'smābhiḥ śikṣākṣarasamanvitaḥ
etasminnantare vāyuḥ sarvagandhavahaḥ śuciḥ

68.46

divyānyuvāha puṣpāṇi karmaṇyāścauṣadhīstathā
tairiṣṭaḥ pañcakālajñairharirekāntibhirnaraiḥ

68.47

bhaktyā paramayā yuktairmanovākkarmabhistadā
nūnaṃ tatrāgato devo yathā tairvāgudīritā

68.48

vayaṃ tvenaṃ na paśyāmo mohitāstasya māyayā
mārute sannivṛtte ca balau ca pratipādite

68.49

cintāvyākulitātmāno jātāḥ smo'ṅgirasāṃ vara
mānavānāṃ sahasreṣu teṣu vai śuddhayoniṣu

68.50

asmānna kaścinmanasā cakṣuṣā vāpyapūjayat
te'pi svasthā munigaṇā ekabhāvamanuvratāḥ

68.51

nāsmāsu dadhire bhāvaṃ brahmabhāvamanuṣṭhitāḥ
tato'smānsupariśrāntāṃstapasā cātikarśitān

68.52

uvāca khasthaṃ kimapi bhūtaṃ tatrāśarīrakam
deva uvāca—
dṛṣṭā vaḥ puruṣāḥ śvetāḥ sarvendriyavivarjitāḥ

68.53

dṛṣṭo bhavati deveśa ebhirdṛṣṭairdvijottamaiḥ
gacchadhvaṃ munayaḥ sarve yathāgatamito'cirāt

68.54

na sa śakyastvabhaktena draṣṭuṃ devaḥ kathaṃcana
kāmaṃ kālena mahatā ekāntitvamupāgataiḥ

68.55

śakyī draṣṭuṃ sa bhagavanprabhāmaṇḍaladurddaśaḥ
mahatkāryyaṃ ca karttavyaṃ yuṣmābhirdvijasattamāḥ

68.56

itaḥ kṛtayuge'tīte viparyāsa gate'pi ca
vaivasvate'ntare viprāḥ prāpte tretāyuge punaḥ

68.57

surāṇāṃ kāryyasiddhayarthaṃ sahāyā vai bhaviṣyatha
tatastadadbhutaṃ vākyaṃ niśamyaivāmṛtopamam

68.58

tasya prasādātprāptāḥ smo deśamīpsitamañjasā
evaṃ sutapasā caiva havyakavyaistathaiva ca

68.59

devo'smābhirna dṛṣṭaḥ sa kathaṃ tvaṃ draṣṭumarhasi
nārāyaṇo mahadbhūtaṃ viśvasṛghavyakavyabhuk

68.60

anādinidhano'vyakto devadānavapūjitaḥ
evamekatavākyena dvitañcitamatena ca

68.61

anunītaḥ sadasyaiśca bṛhaspatirudāradhīḥ
samāpayattato yajñaṃ daivataṃ samapūjayat

68.62

samāptayajño rājā'pi prajāṃ pālitavānvasuḥ
brahmapāśāddivo bhraṣṭaḥ praviveśa mahīṃ tataḥ

68.63

sa rājā rājaśārdūla satyadharmaparāyaṇaḥ
antarbhūmigataścaiva satataṃ dharmavatsalaḥ

68.64

nārāyaṇaparo bhūtvā nārāyaṇajapaṃ japan
tasyaiva ca prasādena punarevotthitastu saḥ

68.65

mahītalātpunaḥ sthānaṃ brahmaṇaḥ samanantaram
parāṃ gatimanuprāpta iti naiṣṭhikamañjasā

68.65.p1

[ 12639 ]

68.65.p2

iti śrīmahābhārate0 śānti0 mokṣa0 nārāyaṇīye ṣaṭtriṃśadadhikatriśatatamo'dhyāyaḥ || 336

Linked texts (3)