Pramāṇa · Search · About · API

Mokshadharma 69

Mokṣadharma 69

Language
Sanskrit

69.1

yudhiṣṭhira uvāca- yadā bhāgavato'vyarthamāsīdrājā mahānvasuḥ
kimarthaṃ sa paribhraṣṭo viveśa vivaraṃ bhuvaḥ

69.2

bhīṣma uvāca - atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam
ṛṣīṇāṃ caiva saṃvādaṃ tridaśānāṃ ca bhārata

69.3

ajena yaṣṭavyamiti prāhurdevā dvijottamān
sa ca cchāgo'pyajo jñeyo nānyaḥ paśuriti sthitiḥ

69.4

ṛṣaya ūcuḥ - bījairyajñeṣu yaṣṭavyamiti vai vaidikī śrutiḥ
ajasaṃjñāni bījāni cchāgaṃ no hantumarhatha

69.5

naiṣa dharmaḥ satāṃ devā yatra vadhyeta vai paśuḥ
idaṃ kṛtayugaṃ śreṣṭhaṃ kathaṃ vadhyeta vai paśuḥ

69.6

bhīṣma uvāca —
teṣāṃ saṃvadatāmevamṛṣīṇāṃ vibudhaiḥ saha
mārgāgato nṛpaśreṣṭhastaṃ deśaṃ prāptavānvasuḥ

69.7

antarikṣacaraḥ śrīmānsamagrabalavāhanaḥ
taṃ dṛṣṭvā sahasā''yāntaṃ vasuṃ te tvantarikṣagam

69.8

ūcurdvijātayo devāneṣa cchetsyati saṃśayam
yajvā dānapatiḥ śreṣṭhaḥ sarvabhūtahitapriyaḥ

69.9

kathaṃ svidanyathā brūyādeṣa vākyaṃ mahānvasuḥ
evaṃ te saṃvidaṃ kṛtvā vibudhā ṛṣayastathā

69.10

apṛcchansahitābhyetya vasuṃ rājānamantikāt
bho rājankena yaṣṭavyamajenāhosvidauṣadhaiḥ

69.11

etannaḥ saṃśayaṃ chindhi pramāṇaṃ no bhavānmataḥ
sa tānkṛtāñjalirbhūtvā paripapraccha vai vasuḥ

69.12

kasya vai ko mataḥ kāmo brūta satyaṃ dvijottamāḥ
ṛṣaya ūcuḥdhānyairyaṣṭavyamityeṣa pakṣo'smākaṃ narādhipa

69.13

devānāṃ tu paśuḥ pakṣo mato rājanvadasva naḥ
bhīṣma uvāca- devānāṃ tu mataṃ jñātvā vasunā pakṣasaṃśrayāt

69.14

chāgenājena yaṣṭavyamevamuktaṃ vacastadā
kupitāste tataḥ sarve munayaḥ sūryavarcasaḥ

69.15

ūcurvasuṃ vimānasthaṃ devapakṣārthavādinam
surapakṣo gṛhītaste yasmāttasmāddivaḥ pata

69.16

adyaprabhṛti te rājannākāśe vihatā gatiḥ
asmacchāpābhighātena mahīṃ bhittvā pravekṣyasi

69.17

tatastasminmuhūrte'tha rājoparicarastadā
adho vai saṃbabhūvāśu bhūmervivarago nṛpa

69.18

smṛtistvevaṃ na vijahau tadā nārāyaṇājñayā
devāstu sahitāḥ sarve vasoḥ śāpavimokṣaṇam

69.19

cintayāmāsuravyagrāḥ sukṛtaṃ hi nṛpasya tat
anenāsmatkṛte rājñā śāpaḥ prāpto mahātmanā

69.20

asya pratipriyaṃ kāryaṃ sahitairno divaukasaḥ
iti buddhyā vyavasyāśu gatvā niścayamīśvarāḥ

69.21

ūcuḥ saṃhṛṣṭamanaso rājoparicaraṃ tadā
brahmaṇyadevabhaktastvaṃ surāsuragururhariḥ

69.22

kāmaṃ sa tava tuṣṭātmā kuryācchāpavimokṣaṇam
mānanāttu dvijātīnāṃ kartavyā vai mahātmanām

69.23

avaśyaṃ tapasā teṣāṃ phalitavyaṃ nṛpottama
yatastvaṃ sahasā bhraṣṭa ākāśānmedinītalam

69.24

ekaṃ tvanugrahaṃ tubhyaṃ dadmo vai nṛpasattama
yāvattvaṃ śāpadoṣeṇa kālamāsiṣyase'nagha

69.25

bhūmervivarago bhūtvā tāvattvaṃ kālamāpsyasi
yajñeṣu suhutāṃ viprairvasordhārāṃ samāhitaiḥ

69.26

prāpsyase'smadanudhyānānmā ca tvāṃ glāniraspṛśat
na kṣutpipāse rājendra bhūmeścchidre bhaviṣyataḥ

69.27

vasordhārābhipatitvāttejasāpyāyitena ca
sa devo'smadrarātprīto brahmalokaṃ hi neṣyati

69.28

evaṃ dattvā varaṃ rājñe sarve te ca divaukasaḥ
gatāḥ svabhavanaṃ devā ṛṣayaśca tapodhanāḥ

69.29

cakre vasustataḥ pūjāṃ viṣvaksenāya bhārata
japyaṃ jagau ca satataṃ nārāyaṇamukhodgatam

69.30

tatrā'pi pañcabhiryajñaiḥ pañca kālānarindama
ajayaddhariṃ surapatiṃ bhūmervivarago'pi san

69.31

tato'sya tuṣṭo bhagavānbhaktyā nārāyaṇo hariḥ
ananyabhaktasya satatantatparasya jitātmanaḥ

69.32

varado bhagavān viṣṇuḥ samīpasthaṃ dvijottamam
garutmantaṃ mahāvegamāṣabhāṣepsitaṃ tadā

69.33

dvijottama mahābhāga paśyatāṃ vacanānmama
samrāḍrājā vasurnāma dharmātmā saṃśitavrataḥ

69.34

brāhmaṇānāṃ prakopena praviṣṭo vasudhāta lam
mānitāste tu viprendrāstvaṃ tu gaccha dvijottama

69.35

bhūmervivarasaṃguptaṃ garuḍaha mamājñayā
adhaścaraṃ nṛpaśreṣṭhaṃ khaṃcaraṃ kuru mā ciram

69.36

garutmānatha vikṣipya pakṣau mārutavegavān
viveśa vivaraṃ bhūmeryatrāste pārthivo vasuḥ

69.37

tata enaṃ samutkṣipya sahasā vinatāsutaḥ
utpapāta nabhastūrṇaṃ tatra cainamasṛjat

69.38

asminmuhūrte saṃjajñe rājoparicaraḥ punaḥ
saśarīro gataścaiva brahmalokaṃ nṛpottamaḥ

69.39

evaṃ tenāpi kaunteya vāgdoṣāddevatājñayā
prāptā gatiradhastāttu dvijaśāpānmahātmanā

69.40

kevalaṃ puruṣastena sevito harirīśvaraḥ
tataḥ śīghraṃ jahau śāpaṃ brahmalokamavāpa ca

69.41

bhīṣma uvāca—
etatte sarvamākhyātaṃ saṃbhūtā mānavā yathā
nārado'pi yathā śvetaṃ dvīpaṃ sa gatavānṛṣiḥ
tatte sarvaṃ pravakṣyāmi śṛṇuṣvaikamanā nṛpa

Linked texts (4)