Mokshadharma 69
Mokṣadharma 69
- Language
- Sanskrit
69.1
yudhiṣṭhira uvāca- yadā bhāgavato'vyarthamāsīdrājā mahānvasuḥ
kimarthaṃ sa paribhraṣṭo viveśa vivaraṃ bhuvaḥ
69.2
bhīṣma uvāca - atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam
ṛṣīṇāṃ caiva saṃvādaṃ tridaśānāṃ ca bhārata
69.3
ajena yaṣṭavyamiti prāhurdevā dvijottamān
sa ca cchāgo'pyajo jñeyo nānyaḥ paśuriti sthitiḥ
69.4
ṛṣaya ūcuḥ - bījairyajñeṣu yaṣṭavyamiti vai vaidikī śrutiḥ
ajasaṃjñāni bījāni cchāgaṃ no hantumarhatha
69.5
naiṣa dharmaḥ satāṃ devā yatra vadhyeta vai paśuḥ
idaṃ kṛtayugaṃ śreṣṭhaṃ kathaṃ vadhyeta vai paśuḥ
69.6
bhīṣma uvāca —
teṣāṃ saṃvadatāmevamṛṣīṇāṃ vibudhaiḥ saha
mārgāgato nṛpaśreṣṭhastaṃ deśaṃ prāptavānvasuḥ
69.7
antarikṣacaraḥ śrīmānsamagrabalavāhanaḥ
taṃ dṛṣṭvā sahasā''yāntaṃ vasuṃ te tvantarikṣagam
69.8
ūcurdvijātayo devāneṣa cchetsyati saṃśayam
yajvā dānapatiḥ śreṣṭhaḥ sarvabhūtahitapriyaḥ
69.9
kathaṃ svidanyathā brūyādeṣa vākyaṃ mahānvasuḥ
evaṃ te saṃvidaṃ kṛtvā vibudhā ṛṣayastathā
69.10
apṛcchansahitābhyetya vasuṃ rājānamantikāt
bho rājankena yaṣṭavyamajenāhosvidauṣadhaiḥ
69.11
etannaḥ saṃśayaṃ chindhi pramāṇaṃ no bhavānmataḥ
sa tānkṛtāñjalirbhūtvā paripapraccha vai vasuḥ
69.12
kasya vai ko mataḥ kāmo brūta satyaṃ dvijottamāḥ
ṛṣaya ūcuḥdhānyairyaṣṭavyamityeṣa pakṣo'smākaṃ narādhipa
69.13
devānāṃ tu paśuḥ pakṣo mato rājanvadasva naḥ
bhīṣma uvāca- devānāṃ tu mataṃ jñātvā vasunā pakṣasaṃśrayāt
69.14
chāgenājena yaṣṭavyamevamuktaṃ vacastadā
kupitāste tataḥ sarve munayaḥ sūryavarcasaḥ
69.15
ūcurvasuṃ vimānasthaṃ devapakṣārthavādinam
surapakṣo gṛhītaste yasmāttasmāddivaḥ pata
69.16
adyaprabhṛti te rājannākāśe vihatā gatiḥ
asmacchāpābhighātena mahīṃ bhittvā pravekṣyasi
69.17
tatastasminmuhūrte'tha rājoparicarastadā
adho vai saṃbabhūvāśu bhūmervivarago nṛpa
69.18
smṛtistvevaṃ na vijahau tadā nārāyaṇājñayā
devāstu sahitāḥ sarve vasoḥ śāpavimokṣaṇam
69.19
cintayāmāsuravyagrāḥ sukṛtaṃ hi nṛpasya tat
anenāsmatkṛte rājñā śāpaḥ prāpto mahātmanā
69.20
asya pratipriyaṃ kāryaṃ sahitairno divaukasaḥ
iti buddhyā vyavasyāśu gatvā niścayamīśvarāḥ
69.21
ūcuḥ saṃhṛṣṭamanaso rājoparicaraṃ tadā
brahmaṇyadevabhaktastvaṃ surāsuragururhariḥ
69.22
kāmaṃ sa tava tuṣṭātmā kuryācchāpavimokṣaṇam
mānanāttu dvijātīnāṃ kartavyā vai mahātmanām
69.23
avaśyaṃ tapasā teṣāṃ phalitavyaṃ nṛpottama
yatastvaṃ sahasā bhraṣṭa ākāśānmedinītalam
69.24
ekaṃ tvanugrahaṃ tubhyaṃ dadmo vai nṛpasattama
yāvattvaṃ śāpadoṣeṇa kālamāsiṣyase'nagha
69.25
bhūmervivarago bhūtvā tāvattvaṃ kālamāpsyasi
yajñeṣu suhutāṃ viprairvasordhārāṃ samāhitaiḥ
69.26
prāpsyase'smadanudhyānānmā ca tvāṃ glāniraspṛśat
na kṣutpipāse rājendra bhūmeścchidre bhaviṣyataḥ
69.27
vasordhārābhipatitvāttejasāpyāyitena ca
sa devo'smadrarātprīto brahmalokaṃ hi neṣyati
69.28
evaṃ dattvā varaṃ rājñe sarve te ca divaukasaḥ
gatāḥ svabhavanaṃ devā ṛṣayaśca tapodhanāḥ
69.29
cakre vasustataḥ pūjāṃ viṣvaksenāya bhārata
japyaṃ jagau ca satataṃ nārāyaṇamukhodgatam
69.30
tatrā'pi pañcabhiryajñaiḥ pañca kālānarindama
ajayaddhariṃ surapatiṃ bhūmervivarago'pi san
69.31
tato'sya tuṣṭo bhagavānbhaktyā nārāyaṇo hariḥ
ananyabhaktasya satatantatparasya jitātmanaḥ
69.32
varado bhagavān viṣṇuḥ samīpasthaṃ dvijottamam
garutmantaṃ mahāvegamāṣabhāṣepsitaṃ tadā
69.33
dvijottama mahābhāga paśyatāṃ vacanānmama
samrāḍrājā vasurnāma dharmātmā saṃśitavrataḥ
69.34
brāhmaṇānāṃ prakopena praviṣṭo vasudhāta lam
mānitāste tu viprendrāstvaṃ tu gaccha dvijottama
69.35
bhūmervivarasaṃguptaṃ garuḍaha mamājñayā
adhaścaraṃ nṛpaśreṣṭhaṃ khaṃcaraṃ kuru mā ciram
69.36
garutmānatha vikṣipya pakṣau mārutavegavān
viveśa vivaraṃ bhūmeryatrāste pārthivo vasuḥ
69.37
tata enaṃ samutkṣipya sahasā vinatāsutaḥ
utpapāta nabhastūrṇaṃ tatra cainamasṛjat
69.38
asminmuhūrte saṃjajñe rājoparicaraḥ punaḥ
saśarīro gataścaiva brahmalokaṃ nṛpottamaḥ
69.39
evaṃ tenāpi kaunteya vāgdoṣāddevatājñayā
prāptā gatiradhastāttu dvijaśāpānmahātmanā
69.40
kevalaṃ puruṣastena sevito harirīśvaraḥ
tataḥ śīghraṃ jahau śāpaṃ brahmalokamavāpa ca
69.41
bhīṣma uvāca—
etatte sarvamākhyātaṃ saṃbhūtā mānavā yathā
nārado'pi yathā śvetaṃ dvīpaṃ sa gatavānṛṣiḥ
tatte sarvaṃ pravakṣyāmi śṛṇuṣvaikamanā nṛpa
Linked texts (4)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
- Nārāyaṇīya — Vyāsa, Sanskrit
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Vāsudevamāhātmya — Sanskrit