Mokshadharma 70
Mokṣadharma 70
- Language
- Sanskrit
Contents
- 70.141 — 2 parts
70.1
[12580]
bhīṣma uvāca—
prāpya śvetaṃ mahādvīpaṃ nārado bhagavānṛṣiḥ
dadarśa tāneva narān śvetāṃścandrasamaprabhān
70.2
pūjayāmāsa śirasā manasā taiśca pūjitaḥ
didṛkṣurjapyaparamaḥ sarvakṛcchragataḥ sthitaḥ
70.3
bhūtvaikāgramanā vipra ūrdhvabāhuḥ samāhitaḥ
stotraṃ jagau sa viśvāya nirguṇāya guṇātmane
70.1-2
nārada uvāca—namaste devadeveśa 1 niṣkiya 2 nirguṇa 3 lokasākṣin 4
kṣetrajña 5 puruṣottama 6'nanta 7 puruṣa 8 mahāpuruṣa 9 puruṣottama 10 triguṇa
11 pradhānā 12'mṛtā 13'mṛtākhya 14 'nantākhya 15 vyoma 16 sanātana
17 sadasadvyaktāvyakta 18 ṛtadhāma 19 ādideva 20 vasuprada 21 prajāpate
22 suprajāpate 23 vanaspate 24 mahāprajāpate 25 ūrjaspate 26 vācaspate 27
jagatyate 28 manaspate 29 divaspate 30 marutpate 31 salilapate 32 pṛthivīpate 33 dikpate 34 pūrvanivāsa 35 guhya 36 brahmapurohita 37 brahmakāyika 38 mahārājaka 39 cāturmahārājikā 40''bhāsura 41 mahābhāsura
42 saptamahābhāga 43 yāmya 44 mahāyāmya 45 saṃjñāsaṃjña 46 tuṣita 47
mahātuṣita 48 pramardana 49 parinirmitā 50'parinirmita 51 vaśavarti 52
apārinindita 53 'parimita 54 vaśavarti 55 avaśavartin 56 yajña 57
mahāyajña 58 yajñasaṃbhava 59 yajñayone 60 yajñagarbha 61 yajñahṛdaya 62 yajñastuta 63 yajñabhāgahara 64 pañcayajña 65 pañcakālakartṛpate 66 pāñcarātrika
67 vaikuṇṭha 68 aparājita 69 mānasika 70 nāmanāmika 71 parasvāmin
72 susnāta 73 haṃsa 74 paramahaṃsa 75 mahāhaṃsa 76 paramayājñika 77 sāṃkhyayoga 78 sāṃkhyamūrte 79 'mṛteśaya 80 hiraṇyeśaya 81 deveśaya 82
kuśeśaya 83 brahmeśaya 84 padmeśaya 85 viśveśvara 86 viṣvaksena 87 tvaṃ
jagadanvayas 88tvaṃ jagatprakṛtis 89tvavāgnirāsyaṃ 90vaḍavāmukho'gnis 91
tvamāhutiḥ 92 sārathis 93tvaṃ vaṣaṭkāras 94tvamoṃkāras 95tvaṃ tapas 96
tvaṃ manas97 tvaṃ candramās 98tvaṃ cakṣurājyaṃ 99tvaṃ sūryas 100tvaṃ diśāṃ gaja
s101 tvaṃ digbhāno 102 vidigbhāno 103 hayaśiraḥ 104 prathamatrisīparṇo 105 varṇadharaḥ 106 pañcāgne 107 triṇāciketa 108 ṣaḍaṅganidhāna
109 prāgjyotiṣa 110 jyeṣṭhasāmaga 111 sāmikavratadharā 112 'tharvaśirāḥ
113 pañcamahākalpa 114 phenapācārya 115 vālakhilya 116 vaikhānasā 117
'gragrayogā 118'gragraparisaṃkhyāna 119yugāde120 yugamadhya 121 yuganidhanā
122 ''khaṇḍala 123 prācīnagarbha 124 kauśika 125 puruṣṭuta 126 puruhūta
127 viśvakṛd 128 viśvarūpā 129'nantagate 130 'nanta bhogā 131'nantā˙
132'nāde 133 'madhyā 134'vyaktamadhyā 135'vyaktanidhana 136 vratāvāsa
137 samudrābhivāsa 138 yaśovāsa 139 tapovāsa 140 damāvāsa 141
lakṣmāvāsa 142 vidyāvāsa 143 kīrtyāvāsa 144 śrīvāsa 145 sarvāvāsa 146 vāsudeva 147 sarvacchandaka 148 harihaya 149 harimedha 150
mahāyajñabhāgahara 151 varaprada 152 sukhaprada 153 dhanaprada 154 harimedha
155 yama 156 niyama 157 mahāniyama 158 kṛcchra 159 atikṛcchra 160
mahākṛcchra 161 sarvakṛcchra 162 niyamadhara 163 nivṛttaśrama 164 pravacanagata 165 pṛśnigarbhapravṛtta 166 pravṛttavedakriya 167 aja 168 sarvagate 169
sarvadarśi 170 agrāhya 171 acala 172 mahāvibhūte 173 māhātmyaśarīra
174 pavitra 175 mahāpavitra 176 hiraṇmaya 177 bṛhada 178 apratarksa
179 avijñeya 180 brahmāgnya 181 prajāsargakara 182 prajānidhanakara 183
mahāmāyādhara 184 citraśikhaṇḍin 185 varaprada 186 puroḍāśabhāgahara
187 gatādhvara 188 chinnatṛṣṇa 189 chinnasaṃśaya 190 sarvatovṛtta 191
nivṛttirūpa 192 brāhmaṇarūpa 193 brāhmaṇapriya 194 viśvamūrte 195 mahāmūrte 196 bāndhava 197 bhaktavatsala 198 brahmaṇyadeva 199
bhakto'haṃ tvāṃ didṛkṣurekāntadarśanāya namo namaḥ|| [12683]
bhīṣma uvāca - evaṃ stutaḥ sa bhagavān guhyaistathyaiśca nāmabhiḥ
taṃ muniṃ darśayāmāsa nāradaṃ viśvarūpadhṛk
70.2-2
kiṃcicandrādviśuddhātmā kiṃcicandrādviśeṣavān
kṛśānuvarṇaḥ kiṃcit kiṃcidviṣṇayākṛtiḥ prabhuḥ
70.3-2
śukapatranibhaḥ kiṃcit kiṃcitsphaṭikasannibhaḥ
nīlāñjanacayaprakhyo jātarūpaprabhaḥ kvacit
70.4
pravālāṅkuravarṇaśca śvetavarṇastathā kvacit
kvacitsuvarṇavarṇābho vaidūryasadṛśaḥ kvacit
70.5
nīlavaidūryasadṛśa indranīlanibhaḥ kvacit
mayūragrīvavarṇābho muktāhāranibhaḥ kvacit
70.6
etānbahuvidhānvarṇān rūpairbibhratsanātanaḥ
sahasranayanaḥ śrīmāñchataśīrṣaḥ sahasrapāt
70.7
sahasrodarabāhuśca avyakta iti ca kvacit
oṃkāramudgiranvaktrātsāvitrīṃ ca tadanvayām
70.8
śeṣebhyaścaiva vaktrebhyaścaturvedān giranvahūn
āraṇyakaṃ jagau devo harinārāyaṇo vaśī
70.9
vediṃ kamaṇḍaluṃ śubhrāmaśmaṇīmupānahau kuśān
ajinaṃ daṇḍakāṣṭhaṃ ca jvalitaṃ ca hutāśanam
70.10
dhārayāmāsa deveśo hastairyajñapatistadā
taṃ prasannaṃ prasannātmā nārado dvijasattamaḥ
70.11
vāgyataḥ praṇato bhūtvā vavande parameśvaram
tamuvāca nataṃ mūrdhnā devānāmādiravyayaḥ
70.12
śrīmagavānuvāca- ekataśca dvitaścaiva tritaścaiva maharṣayaḥ
imaṃ deśamanuprāptā mama darśanalālasāḥ
70.13
na ca māṃ te dadṛśire na ca drakṣyati kaścana
ṛte hyaikāntikaśreṣṭhāttvaṃ caivaikāntikottama
70.14
mamaitāstanavaḥ śreṣṭhā jātā dharmagṛhe dvija
tāstvaṃ bhajasva satataṃ sādhayasva yathāgatam
70.15
vṛṇīṣva ca varaṃ vipra mattastvaṃ yadihecchasi
prasanno'haṃ tavādyeha viśvamūrtirihāvyayaḥ
70.16
nārada uvāca - adya me tapaso deva yamasya niyamasya ca
sadyaḥ phalamavāptaṃ vai dṛṣṭo yadbhagavānmayā
70.17
vara eṣa mamātyantaṃ dṛṣṭastvaṃ yatsanātanaḥ
bhagavanviśvadṛk siṃhaḥ sarvamūrtimahānprabhuḥ
70.18
bhīṣma uvāca—
evaṃ saṃdarśayitvā tu nāradaṃ parameṣṭhinam
uvāca vacanaṃ bhūyo gaccha nārada mā ciram
70.19
ime hyanindriyāhārā madbhaktāścandravarcasaḥ
ekāgrāścintayeyurmā naiṣāṃ vighno bhavediti
70.20
siddhā hyete mahābhāgāḥ purā hyekāntino'bhavan
tamorajovinirmuktā māṃ pravekṣyantyasaṃśayam
70.21
na dṛśyaścakṣuṣā yo'sau na spṛśyaḥ sparśanena ca
na ghreyaścaiva gandhena rasena ca vivarjitaḥ
70.22
sattvaṃ rajastamaścaiva na guṇāstaṃ bhajanti vai
yaśca sarvagataḥ sākṣī lokasyātmeti kathyate
70.23
bhūtagrāmaśarīreṣu naśyatsu na vinaśyati
ajo nityaḥ śāśvataśca nirguṇo niṣkalastathā
70.24
dvirdvādaśebhyastattvebhyaḥ khyāto yaḥ pañcaviṃśakaḥ
puruṣo niṣkrayaścaiva jñānadṛśyaśca kathyate
70.25
yaṃ praviśya bhavantīha muktā vai dvijasattamāḥ
sa vāsudevo vijñeyaḥ paramātmā sanātanaḥ
70.26
paśya devasya māhātmyaṃ mahimānaṃ ca nārada !
śubhāśubhaiḥ karmabhiryo na lipyati kadācana
70.27
sattvaṃ rajastamaśceti guṇānetānapracakṣate
yatte sarvaśarīreṣu tiṣṭhanti vicaranti ca
70.28
etānguṇāṃstu kṣetrajño bhuṅkte naibhiḥ sa bhujyate
nirguṇo guṇabhukcaiva guṇasraṣṭā guṇādhikaḥ
70.29
jagatpratiṣṭhā devarṣe pṛthivyapsu pralīyate
jyotiṣyāpaḥ pralīyante jyotirvāyau pralīyate
70.30
khe vāyuḥ pralayaṃ yāti manasyākāśameva ca
mano hi paramaṃ bhūtaṃ tadavyakte pralīyate
70.31
avyaktaṃ puruṣe brahmanniṣkriye saṃpralīyate
nāsti tasmātparataraḥ puruṣādvai sanātanāt
70.32
nityaṃ hi nāsti jagati bhūtaṃ sthāvarajaṅgamam
ṛte tamekaṃ puruṣaṃ vāsudevaṃ sanātanam
70.33
sarvabhūtātmabhūto hi vāsudevo mahābalaḥ
pṛthivī vāyurākāśamāpo jyotiśca pañcamam
70.34
te sametā mahātmānaḥ śarīramiti saṃjñitam
tadā viśati yo brahmannaddaśyo laghuvikramaḥ
70.35
utpanna eva bhavati śarīraṃ ceṣṭayanprabhuḥ
na vinā dhātusaṃdhātaṃ śarīraṃ bhavati kacit
70.36
na ca jīvaṃ vinā brahman vāyavaśceṣṭayantyuta
sa jīvaḥ parisaṃkhyātaḥ śeṣaḥ saṃkarṣaṇaḥ prabhuḥ
70.37
tasmātsanatkumāratvaṃ yo'labhatsvena karmaṇā
yasmiṃśca sarvabhūtāni pralayaṃ yānti saṃkṣayam
70.38
sa manaḥ sarvabhūtānāṃ pradyumnaḥ paripaṭhyate
tasmātprasūto yaḥ kartā kāraṇaṃ kāryameva ca
70.39
tasmātsarvaṃ saṃbhavati jagatsthāvarajaṅgamam
so'niruddhaḥ sa īśāno'vyaktaḥ sa sarvakarmasu
70.40
yo vāsudevo bhagavānkṣetrajño nirguṇātmakaḥ
jñeyaḥ sa eva rājendra jīvaḥ saṃkarṣaṇaḥ prabhuḥ
70.41
saṃkarṣaṇācca pradyumno manobhūtaḥ sa ucyate
pradyumnādyo'niruddhastu so'haṃkāraḥ sa īśvaraḥ
70.42
mattaḥ sarvaṃ saṃbhavati jagatsthāvarajaṅgamam
akṣaraṃ ca kṣaraṃ caiva saccāsacaiva nārada
70.43
māṃ praviśya bhavantīha muktā bhaktāstu ye mama
ahaṃ hi puruṣo jñeyo niṣkriyaḥ pañcaviṃśakaḥ
70.44
nirguṇo niṣkalaścaiva nirdvandvo niṣparigrahaḥ
etattavayā na vijñeyaṃ rūpavāniti dṛśyate
70.45
icchanmuhūrtānnaśyeyamīśo'haṃ jagato guruḥ
māyā hyeṣā mayā sṛṣṭā yanmāṃ paśyasi nārada
70.46
sarvabhūtaguṇairyuktaṃ naivaṃ tvaṃ jñātumarhasi
mayaitatkathitaṃ samyaktava mūrticatuṣṭayam
70.47
ahaṃ hi jīvasaṃjñāto mayi jīvaḥ samāhitaḥ
naivaṃ te buddhiratrābhūd dṛṣṭo jīvo mayeti vai
70.48
ahaṃ sarvatrago brahmanbhūtagrāmāntarātmakaḥ
bhūtagrāmaśarīreṣu naśyatsu na naśāmyaham
70.49
siddhā hi te mahābhāgā narā hyekāntino'bhavan
tatorajobhyāṃ nirmuktāḥ pravekṣyanti ca māṃ mune
70.50
hiraṇyagarbho lokādiścaturvaktro niruktagaḥ
brahmā sanātano devo mama bahvarthacintakaḥ
70.51
lalāṭāccaiva me rudro devaḥ krodhādviniḥsṛtaḥ
paśyaikādaśa me rudrāndakṣiṇaṃ pārśvamāsthitān
70.52
dvādaśaiva tathā''dityānvāmapārśve samāsthitān
agrataścaiva me paśya vasūnaṣṭau surottamān
70.53
nāsatyaṃ caiva dasraṃ ca bhiṣajau paśya pṛṣṭhataḥ
sarvānprajāpatīnpaśya paśya sapta ṛṣīṃstathā
70.54
vedānyajñāṃśca śataśaḥ paśyāmṛtamathauṣadhīḥ
tapāṃsi niyamāṃścaiva yamānapi pṛthagvidhān
70.55
tathā'ṣṭaguṇamaiśvaryamekasthaṃ paśya mūrtimat
śriyaṃ lakṣmīṃ ca kīrtiṃ ca pṛthivīṃ ca kakudminīm
70.56
vedānāṃ mātaraṃ paśya matsthāṃ devīṃ sarasvatīm
dhruvaṃ ca jyotiṣāṃ śreṣṭhaṃ paśya nārada khecaram
70.57
ambhodharānsamudrāṃśca sarāṃsi saritastathā
mūrtimantaḥ pitṛgaṇāṃścaturaḥ paśya sattama
70.58
trīṃścaivemānguṇānpaśya matsthānmūrtivivarjitān
devakāryādapi mune pitṛkāryaṃ viśiṣyate
70.59
devānāṃ ca pitṝṇāṃ ca pitā hyeko'hamāditaḥ
ahaṃ hayaśiśirā bhūtvā samudre paścimottare
70.60
pibāmi suhutaṃ havyaṃ kavyaṃ ca śraddhayā'nvitam
mayā sṛṣṭaḥ purā brahmā māṃ yajñamayajatsvayam
70.61
tatastasminvarānprīto dattavānasmyanuttamān
matputratvaṃ ca kalpādau lokādhyakṣatvameva ca
70.62
ahaṅkārakṛtaṃ caiva nāmaparyāyavācakam
tvayā kṛtāṃ ca maryādāṃ nātikraṃsyati kaścana
70.63
tvaṃ caiva varado brahmanvarepsūnāṃ bhaviṣyasi
surāsuragaṇānāṃ ca ṛṣīṇāṃ ca tapodhana
70.64
pitṝṇāṃ ca mahābhāga satataṃ saṃśitavrata
vividhānāṃ ca bhūtānāṃ tvamupāsyo bhaviṣyasi
70.65
prādurbhāvagataścāhaṃ surakāryeṣu nityadā
anuśāsyastvayā brahmanniyojyaśca suto yathā
70.66
etāṃścānyāṃśca rucirānbrahmaṇe'mitatejase
ahaṃ dattvā varānprīto nivṛttiparamo'bhavam
70.67
nirvāṇaṃ sarvadharmāṇāṃ nivṛttiḥ paramā smṛtā
tasmānnivṛttimāpannaścaretsarvāṅganirvṛtaḥ
70.68
vidyāsahāyavantaṃ ca ādityasthaṃ samāhitam
kapilaṃ prāhurācāryāḥ sāṃkhyaniścitaniścayāḥ
70.69
hiraṇyagarbho bhagavāneṣa cchandasi suṣṭutaḥ
so'haṃ yogaratirbrahmandyogaśāstreṣu śabditaḥ
70.70
eṣo'haṃ vyaktimāgatya tiṣṭhāmi divi śāśvataḥ
tato yugasahasrānte saṃhariṣye jagatpunaḥ
70.71
kṛtvātmasthāni bhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca
ekākī vidyayā sārdhaṃ vihariṣye jagatpunaḥ
70.72
tato bhūyo jagatsarvaṃ kariṣyāmīha vidyayā
asminmūrtiścaturthī yā sā'sṛjaccheṣamavyayam
70.73
sa hi saṃkarṣaṇaḥ proktaḥ pradyumnaṃ so'pyajījanat
pradyumnādāniruddho'haṃ sargo mama punaḥ punaḥ
70.74
aniruddhāttathā brahmā tannābhikamalodbhavaḥ
brahmaṇaḥ sarvabhūtāni carāṇi sthāvarāṇi ca
70.75
etāṃ sṛṣṭiṃ vijānīhi kalpādiṣu punaḥ punaḥ
yathā sūryasya gaganādudayāstamane iha
70.76
naṣṭe punarvalātkāla ānayatyamitadyutiḥ
tathā balādahaṃ pṛthvīṃ sarvabhūtahitāya vai
70.77
sattvairākrāntasarvāṅgīṃ naṣṭāṃ sāgaramekhalām
ānāyiṣyāmi svasthānaṃ vārāhaṃ rūpamāsthitaḥ
70.78
hiraṇyākṣaṃ vadhiṣyāmi daiteyaṃ balagarvitam
nārasiṃhaṃ vapuḥ kṛtvā hiraṇyakaśipuṃ punaḥ
70.79
surakārye haniṣyāmi yajñaghnaṃ ditinandanam
virocanasya balavānbaliḥ putro mahāsuraḥ
70.80
avadhyaḥ sarvalokānāṃ saṃdevāsurarakṣasām
bhaviṣyati sa śakraṃ ca svarājya ccyāvayiṣyati
70.81
trailokye'pahṛte tena vimukhe ca śacīpatau
ādityāṃ dvādaśādityaḥ saṃbhaviṣyāmi kaśyapāt
70.82
tato rājyaṃ pradāsyāmi śakrāyāmitatejase
devatāḥ sthāpayiṣyāmi svasvasthāneṣu nārada
70.83
baliṃ caiva kariṣyāmi pātālatalavāsinam
dānavaṃ ca baliṃ śreṣṭhamavadhyaṃ sarvadaivataiḥ
70.84
tretāyuge bhaviṣyāmi rāmo bhṛgukulodvahaḥ
kṣatraṃ cotsādaviṣvāmi samṛddhabalavāhanam
70.85
saṃdhyāṃśe samanuprāpte tretāyā dvāparasya ca
ahaṃ dāśarathī rāmo bhaviṣyāmi jagatpatiḥ
70.86
tritopaghātādvairūpyamekato'tha dvitastathā
prāpsyete vānaratvaṃ hi prajāpatisutāvṛṣī
70.87
tayorye tvanvaye jātā bhaviṣyanti vanaukasaḥ
mahābalā mahāvīryāḥ śakratulyaparākramāḥ
70.88
te sahāyā bhaviṣyanti surakārye mama dvija
tato rakṣaḥpatiṃ ghoraṃ pulastyakulapāṃsanam
70.89
hariṣye rāvaṇaṃ raudraṃ sagaṇaṃ lokakaṇṭakam
dvāparasya kaleścaiva saṃdhau pāryavasānike
70.90
prādurbhāvaḥ kaṃsahetormathurāyāṃ bhaviṣyati
tatrāhaṃ dānavānhatvā subahūn devakaṇṭakān
70.91
kuśasthalīṃ kariṣyāmi niveśaṃ dvārakāṃ purīm
vasānastatra vai puryāmaditervipriyaṃkaram
70.92
haniṣye narakaṃ bhaumaṃ muruṃ pīṭhaṃ ca dānavam
prāgjyotiṣaṃ puraṃ ramyaṃ nānādhanasamanvitam
70.93
kuśasthalīṃ neṣyāmi hatvā vai dānavottamam
maheśvaramahāsainau bāṇapriyahitaiṣiṇau
70.94
parājeṣyāmyathogyuktau devau lokanamaskṛtau
tataḥ sutaṃ balerjitvā bāṇaṃ bāhusahasriṇam
70.95
vināśayiṣyāmi tataḥ sarvānsaubhanivāsinaḥ
yaḥ kālayavanaḥ khyāto gargatojo'bhisaṃvṛtaḥ
70.96
bhaviṣyati vadhastasya matta eva dvijottama
jarāsaṃdhaśca balavānsarvarājavirothanaḥ
70.97
bhaviṣyatyasuraḥ sphīto bhūmipālo girivraje
mama buddhiparispandādvadhastasya bhaviṣyati
70.98
śiśupālaṃ vadhiṣyāmi yajñe dharmasutasya vai
samāgateṣu baliṣu pṛthivyāṃ sarvarājasu
70.99
vāsaviḥ susahāyo vai mama tveko bhaviṣyati
yudhiṣṭhiraṃ sthāpayiṣye svarājye bhrātṛbhiḥ saha
70.100
evaṃ lokā vadiṣyanti naranārāyaṇāvṛṣī
udyuktau dahataḥ kṣatraṃ lokakāryārthamīśvarau
70.101
kṛtvā bhārāvataraṇaṃ vasudhāyā yathepsitam
sarvasātvatamukhyānāṃ dvārakāyāṃśca sattama
70.102
kariṣye pralayaṃ ghoramātmajñānābhisaṃhitaḥ
karmāṇyaparimeyāṇi caturmūrtidharo hyaham
70.103
kṛtvā lokāngamiṣyāmi svānahaṃ brahmasatkṛtān
haṃsaḥ kūrmaśca matsyaśca prādurbhāvād dvijottama
70.104
varāho narasiṃhaśca vāmano rāma eva ca
rāmo dāśarathiścaiva sāttvataḥ kalkireva ca
70.105
yadā vedaśrutirnaṣṭā mayā pratyāhṛtā punaḥ
savedāḥ saśrutīkāśca kṛtāḥ pūrvaṃ kṛte yuge
70.106
atikrāntāḥ purāṇeṣu śrutāste yadi vā kvacit
atikrāntāśca bahavaḥ prādurbhāvā mamottamāḥ
70.107
lokakāryāṇi kṛtvā ca punaḥ svāṃ prakṛtiṃ gatāḥ
na hyetadbrahmaṇā prāptamīdṛśaṃ mama darśanam
70.108
yattvayā prāptamadyeha ekāntagatabuddhinā
etatte sarvamākhyātaṃ brahmanbhaktimato mayā
70.109
purāṇaṃ ca bhaviṣyaṃ ca sarahasyaṃ ca sattama
bhīṣma uvāca- evaṃ sa bhagavān devo viśvamūrtidharo'vyayaḥ
70.110
etāvaduktvā vacanaṃ tatraivāntardadhe punaḥ
nārado'pi mahātejāḥ prāpyānugrahamīpsitam
70.111
naranārāyaṇau draṣṭuṃ badaryāśramamādravat
idaṃ mahopaniṣadaṃ caturvedasamanvitam
70.112
sāṃkhyayogakṛtaṃ tena pañcarātrānuśabditam
nārāyaṇamukhodgītaṃ nārado'śrāvayatpunaḥ
70.113
brahmaṇaḥ sadane tāta yathādṛṣṭaṃ yathāśrutam
yudhiṣṭhira uvāca- etadāścaryabhūtaṃ hi māhātmyaṃ tasya dhīmataḥ
70.114
kiṃ vai brahmā na jānīte yataḥ śuśrāva nāradāt
pitāmaho'pi bhagavāṃstasmāddevādantaraḥ
70.115
kathaṃ sa na vijānīyātprabhāvamamitaujasaḥ
bhīṣma uvāca- mahākalpasahasrāṇi mahākalpaśatāni ca
70.116
samatītāni rājendra sargāśca pralayāśca ha
sargasyādau smṛto brahmā prajāsargakaraḥ prabhuḥ
70.117
jānāti devapravaraṃ bhūyaścārtā'dhikaṃ nṛpa
paramātmānamīśānamātmanaḥ prabhavaṃ tathā
70.118
ye tvanye brahmasadane siddhasaṃghāḥ samāgatāḥ
tebhyastacchrāvayāmāsa purāṇaṃ vedasaṃmitam
70.119
teṣāṃ sakāśātsūryastu śrutvā vai bhāvitātmanām
ātmānugāmināṃ rājañśrāvayāmāsa vai tataḥ
70.120
ṣaṭṣaṣṭirhi sahasrāṇi ṛṣīṇāṃ bhāvitātmanām
sūryasya tapato lokāṃnnirmitā ye puraḥsarāḥ
70.121
teṣāmakathayatsūryaḥ sarveṣāṃ bhāvitātmanām
sūryyānugāmibhistāta ṛṣibhistairmahātmabhiḥ
70.122
merau samāgatā devā bhāvitāścedamṛttamam
devānāṃ tu sakāśādvai tataḥ śrutvā'sito dvijaḥ
70.123
śrāvayāmāsa rājendra pitṝṇāṃ munisattamaḥ
mama cāpi pitā tāta kathayāmāsa śāntanuḥ
70.124
tato mayā'pi śrutvā ca kīrttitaṃ tava bhārata
surairvā munibhirvā'pi purāṇaṃ yairidaṃ śrutam
70.125
sarve te paramātmānaṃ pūjayante samantataḥ
idamākhyānamārtheyaṃ pāraṃparyyāgataṃ nṛpa
70.126
nāvāsudevabhaktāya tvayā deyaṃ kathaṃcana
matto'nyāni ca te rājannupākhyānaśatāni vai
70.127
yāni śrutāni sarvāṇi teṣāṃ sāro'yamuddhṛtaḥ
surāsurairyathā rājannirmathyāmṛtamuddhṛtam
70.128
evametatpurā vipraiḥ kathāmṛtamihoddhṛtam
yaścedaṃ paṭhate nityaṃ yaścedaṃ śṛṇuyānnaraḥ
70.129
ekāntabhāvopagata ekānteṣu samāhitaḥ
prāpya śvetaṃ mahādvīpaṃ bhūtvā candraprabho naraḥ
70.130
sa sahasrārciṣaṃ devaṃ praviśennātra saṃśayaḥ
mucyeddārrtastathā rogācchrutvaivāmāditaḥ kathām
70.131
jijñāsurlabhate kāmānbhakto bhaktagatiṃ vrajet
tvayā'pi satataṃ rājannabhyarcyaḥ puruṣottamaḥ
70.132
sa hi mātā pitā caiva kṛtsnasya jagato guruḥ
brahmaṇyadevo bhagavānprīyatāṃ te sanātanaḥ
yudhiṣṭhira mahābāho mahābuddhirjanārdanaḥ
70.133
vaiśampāyana uvāca- śrutvaitadākhyānavaraṃ dharmarāḍ janamejaya
70.134
bhrātaraścāsya te sarve nārāyaṇaparā'bhavan
jitaṃ bhagavatā tena puruṣeṇeti bhārata
70.135
nityaṃ japyaparā bhūtvā sarasvatīmudīrayan
yo hyasmākaṃ guruḥ śreṣṭhaḥ kṛṣṇadvaipāyano muniḥ
70.136
jagau paramakaṃ japyaṃ nārāyaṇamudīrayan
gatvāntarikṣātsatataṃ kṣīrodamamṛtāśayam
70.137
pūjayitvā ca deveśaṃ punarāyātsvamāśramam
bhīṣma uvāca- etatte sarvamākhyātaṃ nāradoktaṃ mayeritam
70.138
pāraṃparyāgataṃ hyetatpitrā me kathitaṃ purā
sautiruvāca- etatte sarvamākhyātaṃ vaiśampāyanakīrtitam
70.139
janamejayena tacchrutvā kṛtaṃ samyagyathāvidhi
yūyaṃ hi taptatapasaḥ sarve ca caritavratāḥ
70.140
sarve vedavido mukhyā naimiṣāraṇyavāsinaḥ
śaunakasya mahāsatraṃ prāptāḥ sarve dvijottamāḥ
70.141
yajadhvaṃ suhutairyanaiḥ śāśvataṃ parameśvaram
pāraṃparyāgataṃ hyetatpitrā me kathitaṃ purā
70.141.p1
[12824]
70.141.p2
iti śrīmahābhārate śatasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ vaiyāsikyāṃ śāntiparvaṇi mokṣadharmaparvaṇi nārāyaṇīye ūnacatvāriṃśadadhikatriśatatamo'dhyāyaḥ || 339
Linked texts (9)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
- Nārāyaṇīya — Vyāsa, Sanskrit
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Ṣaṭsandarbha — Jīva Gosvāmin 1555, Sanskrit
- Sāmbapurāṇa — Sanskrit
- Daśavidhahetunirūpaṇa — Śrīnivāsamakhin, Sanskrit
- Vedāntasiddhāntasaṃgraha — Vanamālī Miśra 1660, Sanskrit
- Brahmavidyāvijaya — Mahācārya 1509, Sanskrit
- Vāsudevamāhātmya — Sanskrit