Pramāṇa · Search · About · API

Mokshadharma 70

Mokṣadharma 70

Language
Sanskrit

Contents

70.1

[12580]
bhīṣma uvāca—
prāpya śvetaṃ mahādvīpaṃ nārado bhagavānṛṣiḥ
dadarśa tāneva narān śvetāṃścandrasamaprabhān

70.2

pūjayāmāsa śirasā manasā taiśca pūjitaḥ
didṛkṣurjapyaparamaḥ sarvakṛcchragataḥ sthitaḥ

70.3

bhūtvaikāgramanā vipra ūrdhvabāhuḥ samāhitaḥ
stotraṃ jagau sa viśvāya nirguṇāya guṇātmane

70.1-2

nārada uvāca—namaste devadeveśa 1 niṣkiya 2 nirguṇa 3 lokasākṣin 4
kṣetrajña 5 puruṣottama 6'nanta 7 puruṣa 8 mahāpuruṣa 9 puruṣottama 10 triguṇa
11 pradhānā 12'mṛtā 13'mṛtākhya 14 'nantākhya 15 vyoma 16 sanātana
17 sadasadvyaktāvyakta 18 ṛtadhāma 19 ādideva 20 vasuprada 21 prajāpate
22 suprajāpate 23 vanaspate 24 mahāprajāpate 25 ūrjaspate 26 vācaspate 27
jagatyate 28 manaspate 29 divaspate 30 marutpate 31 salilapate 32 pṛthivīpate 33 dikpate 34 pūrvanivāsa 35 guhya 36 brahmapurohita 37 brahmakāyika 38 mahārājaka 39 cāturmahārājikā 40''bhāsura 41 mahābhāsura
42 saptamahābhāga 43 yāmya 44 mahāyāmya 45 saṃjñāsaṃjña 46 tuṣita 47
mahātuṣita 48 pramardana 49 parinirmitā 50'parinirmita 51 vaśavarti 52
apārinindita 53 'parimita 54 vaśavarti 55 avaśavartin 56 yajña 57
mahāyajña 58 yajñasaṃbhava 59 yajñayone 60 yajñagarbha 61 yajñahṛdaya 62 yajñastuta 63 yajñabhāgahara 64 pañcayajña 65 pañcakālakartṛpate 66 pāñcarātrika
67 vaikuṇṭha 68 aparājita 69 mānasika 70 nāmanāmika 71 parasvāmin
72 susnāta 73 haṃsa 74 paramahaṃsa 75 mahāhaṃsa 76 paramayājñika 77 sāṃkhyayoga 78 sāṃkhyamūrte 79 'mṛteśaya 80 hiraṇyeśaya 81 deveśaya 82
kuśeśaya 83 brahmeśaya 84 padmeśaya 85 viśveśvara 86 viṣvaksena 87 tvaṃ
jagadanvayas 88tvaṃ jagatprakṛtis 89tvavāgnirāsyaṃ 90vaḍavāmukho'gnis 91
tvamāhutiḥ 92 sārathis 93tvaṃ vaṣaṭkāras 94tvamoṃkāras 95tvaṃ tapas 96
tvaṃ manas97 tvaṃ candramās 98tvaṃ cakṣurājyaṃ 99tvaṃ sūryas 100tvaṃ diśāṃ gaja
s101 tvaṃ digbhāno 102 vidigbhāno 103 hayaśiraḥ 104 prathamatrisīparṇo 105 varṇadharaḥ 106 pañcāgne 107 triṇāciketa 108 ṣaḍaṅganidhāna
109 prāgjyotiṣa 110 jyeṣṭhasāmaga 111 sāmikavratadharā 112 'tharvaśirāḥ
113 pañcamahākalpa 114 phenapācārya 115 vālakhilya 116 vaikhānasā 117
'gragrayogā 118'gragraparisaṃkhyāna 119yugāde120 yugamadhya 121 yuganidhanā
122 ''khaṇḍala 123 prācīnagarbha 124 kauśika 125 puruṣṭuta 126 puruhūta
127 viśvakṛd 128 viśvarūpā 129'nantagate 130 'nanta bhogā 131'nantā˙
132'nāde 133 'madhyā 134'vyaktamadhyā 135'vyaktanidhana 136 vratāvāsa
137 samudrābhivāsa 138 yaśovāsa 139 tapovāsa 140 damāvāsa 141
lakṣmāvāsa 142 vidyāvāsa 143 kīrtyāvāsa 144 śrīvāsa 145 sarvāvāsa 146 vāsudeva 147 sarvacchandaka 148 harihaya 149 harimedha 150
mahāyajñabhāgahara 151 varaprada 152 sukhaprada 153 dhanaprada 154 harimedha
155 yama 156 niyama 157 mahāniyama 158 kṛcchra 159 atikṛcchra 160
mahākṛcchra 161 sarvakṛcchra 162 niyamadhara 163 nivṛttaśrama 164 pravacanagata 165 pṛśnigarbhapravṛtta 166 pravṛttavedakriya 167 aja 168 sarvagate 169
sarvadarśi 170 agrāhya 171 acala 172 mahāvibhūte 173 māhātmyaśarīra
174 pavitra 175 mahāpavitra 176 hiraṇmaya 177 bṛhada 178 apratarksa
179 avijñeya 180 brahmāgnya 181 prajāsargakara 182 prajānidhanakara 183
mahāmāyādhara 184 citraśikhaṇḍin 185 varaprada 186 puroḍāśabhāgahara
187 gatādhvara 188 chinnatṛṣṇa 189 chinnasaṃśaya 190 sarvatovṛtta 191
nivṛttirūpa 192 brāhmaṇarūpa 193 brāhmaṇapriya 194 viśvamūrte 195 mahāmūrte 196 bāndhava 197 bhaktavatsala 198 brahmaṇyadeva 199
bhakto'haṃ tvāṃ didṛkṣurekāntadarśanāya namo namaḥ|| [12683]
bhīṣma uvāca - evaṃ stutaḥ sa bhagavān guhyaistathyaiśca nāmabhiḥ
taṃ muniṃ darśayāmāsa nāradaṃ viśvarūpadhṛk

70.2-2

kiṃcicandrādviśuddhātmā kiṃcicandrādviśeṣavān
kṛśānuvarṇaḥ kiṃcit kiṃcidviṣṇayākṛtiḥ prabhuḥ

70.3-2

śukapatranibhaḥ kiṃcit kiṃcitsphaṭikasannibhaḥ
nīlāñjanacayaprakhyo jātarūpaprabhaḥ kvacit

70.4

pravālāṅkuravarṇaśca śvetavarṇastathā kvacit
kvacitsuvarṇavarṇābho vaidūryasadṛśaḥ kvacit

70.5

nīlavaidūryasadṛśa indranīlanibhaḥ kvacit
mayūragrīvavarṇābho muktāhāranibhaḥ kvacit

70.6

etānbahuvidhānvarṇān rūpairbibhratsanātanaḥ
sahasranayanaḥ śrīmāñchataśīrṣaḥ sahasrapāt

70.7

sahasrodarabāhuśca avyakta iti ca kvacit
oṃkāramudgiranvaktrātsāvitrīṃ ca tadanvayām

70.8

śeṣebhyaścaiva vaktrebhyaścaturvedān giranvahūn
āraṇyakaṃ jagau devo harinārāyaṇo vaśī

70.9

vediṃ kamaṇḍaluṃ śubhrāmaśmaṇīmupānahau kuśān
ajinaṃ daṇḍakāṣṭhaṃ ca jvalitaṃ ca hutāśanam

70.10

dhārayāmāsa deveśo hastairyajñapatistadā
taṃ prasannaṃ prasannātmā nārado dvijasattamaḥ

70.11

vāgyataḥ praṇato bhūtvā vavande parameśvaram
tamuvāca nataṃ mūrdhnā devānāmādiravyayaḥ

70.12

śrīmagavānuvāca- ekataśca dvitaścaiva tritaścaiva maharṣayaḥ
imaṃ deśamanuprāptā mama darśanalālasāḥ

70.13

na ca māṃ te dadṛśire na ca drakṣyati kaścana
ṛte hyaikāntikaśreṣṭhāttvaṃ caivaikāntikottama

70.14

mamaitāstanavaḥ śreṣṭhā jātā dharmagṛhe dvija
tāstvaṃ bhajasva satataṃ sādhayasva yathāgatam

70.15

vṛṇīṣva ca varaṃ vipra mattastvaṃ yadihecchasi
prasanno'haṃ tavādyeha viśvamūrtirihāvyayaḥ

70.16

nārada uvāca - adya me tapaso deva yamasya niyamasya ca
sadyaḥ phalamavāptaṃ vai dṛṣṭo yadbhagavānmayā

70.17

vara eṣa mamātyantaṃ dṛṣṭastvaṃ yatsanātanaḥ
bhagavanviśvadṛk siṃhaḥ sarvamūrtimahānprabhuḥ

70.18

bhīṣma uvāca—
evaṃ saṃdarśayitvā tu nāradaṃ parameṣṭhinam
uvāca vacanaṃ bhūyo gaccha nārada mā ciram

70.19

ime hyanindriyāhārā madbhaktāścandravarcasaḥ
ekāgrāścintayeyurmā naiṣāṃ vighno bhavediti

70.20

siddhā hyete mahābhāgāḥ purā hyekāntino'bhavan
tamorajovinirmuktā māṃ pravekṣyantyasaṃśayam

70.21

na dṛśyaścakṣuṣā yo'sau na spṛśyaḥ sparśanena ca
na ghreyaścaiva gandhena rasena ca vivarjitaḥ

70.22

sattvaṃ rajastamaścaiva na guṇāstaṃ bhajanti vai
yaśca sarvagataḥ sākṣī lokasyātmeti kathyate

70.23

bhūtagrāmaśarīreṣu naśyatsu na vinaśyati
ajo nityaḥ śāśvataśca nirguṇo niṣkalastathā

70.24

dvirdvādaśebhyastattvebhyaḥ khyāto yaḥ pañcaviṃśakaḥ
puruṣo niṣkrayaścaiva jñānadṛśyaśca kathyate

70.25

yaṃ praviśya bhavantīha muktā vai dvijasattamāḥ
sa vāsudevo vijñeyaḥ paramātmā sanātanaḥ

70.26

paśya devasya māhātmyaṃ mahimānaṃ ca nārada !
śubhāśubhaiḥ karmabhiryo na lipyati kadācana

70.27

sattvaṃ rajastamaśceti guṇānetānapracakṣate
yatte sarvaśarīreṣu tiṣṭhanti vicaranti ca

70.28

etānguṇāṃstu kṣetrajño bhuṅkte naibhiḥ sa bhujyate
nirguṇo guṇabhukcaiva guṇasraṣṭā guṇādhikaḥ

70.29

jagatpratiṣṭhā devarṣe pṛthivyapsu pralīyate
jyotiṣyāpaḥ pralīyante jyotirvāyau pralīyate

70.30

khe vāyuḥ pralayaṃ yāti manasyākāśameva ca
mano hi paramaṃ bhūtaṃ tadavyakte pralīyate

70.31

avyaktaṃ puruṣe brahmanniṣkriye saṃpralīyate
nāsti tasmātparataraḥ puruṣādvai sanātanāt

70.32

nityaṃ hi nāsti jagati bhūtaṃ sthāvarajaṅgamam
ṛte tamekaṃ puruṣaṃ vāsudevaṃ sanātanam

70.33

sarvabhūtātmabhūto hi vāsudevo mahābalaḥ
pṛthivī vāyurākāśamāpo jyotiśca pañcamam

70.34

te sametā mahātmānaḥ śarīramiti saṃjñitam
tadā viśati yo brahmannaddaśyo laghuvikramaḥ

70.35

utpanna eva bhavati śarīraṃ ceṣṭayanprabhuḥ
na vinā dhātusaṃdhātaṃ śarīraṃ bhavati kacit

70.36

na ca jīvaṃ vinā brahman vāyavaśceṣṭayantyuta
sa jīvaḥ parisaṃkhyātaḥ śeṣaḥ saṃkarṣaṇaḥ prabhuḥ

70.37

tasmātsanatkumāratvaṃ yo'labhatsvena karmaṇā
yasmiṃśca sarvabhūtāni pralayaṃ yānti saṃkṣayam

70.38

sa manaḥ sarvabhūtānāṃ pradyumnaḥ paripaṭhyate
tasmātprasūto yaḥ kartā kāraṇaṃ kāryameva ca

70.39

tasmātsarvaṃ saṃbhavati jagatsthāvarajaṅgamam
so'niruddhaḥ sa īśāno'vyaktaḥ sa sarvakarmasu

70.40

yo vāsudevo bhagavānkṣetrajño nirguṇātmakaḥ
jñeyaḥ sa eva rājendra jīvaḥ saṃkarṣaṇaḥ prabhuḥ

70.41

saṃkarṣaṇācca pradyumno manobhūtaḥ sa ucyate
pradyumnādyo'niruddhastu so'haṃkāraḥ sa īśvaraḥ

70.42

mattaḥ sarvaṃ saṃbhavati jagatsthāvarajaṅgamam
akṣaraṃ ca kṣaraṃ caiva saccāsacaiva nārada

70.43

māṃ praviśya bhavantīha muktā bhaktāstu ye mama
ahaṃ hi puruṣo jñeyo niṣkriyaḥ pañcaviṃśakaḥ

70.44

nirguṇo niṣkalaścaiva nirdvandvo niṣparigrahaḥ
etattavayā na vijñeyaṃ rūpavāniti dṛśyate

70.45

icchanmuhūrtānnaśyeyamīśo'haṃ jagato guruḥ
māyā hyeṣā mayā sṛṣṭā yanmāṃ paśyasi nārada

70.46

sarvabhūtaguṇairyuktaṃ naivaṃ tvaṃ jñātumarhasi
mayaitatkathitaṃ samyaktava mūrticatuṣṭayam

70.47

ahaṃ hi jīvasaṃjñāto mayi jīvaḥ samāhitaḥ
naivaṃ te buddhiratrābhūd dṛṣṭo jīvo mayeti vai

70.48

ahaṃ sarvatrago brahmanbhūtagrāmāntarātmakaḥ
bhūtagrāmaśarīreṣu naśyatsu na naśāmyaham

70.49

siddhā hi te mahābhāgā narā hyekāntino'bhavan
tatorajobhyāṃ nirmuktāḥ pravekṣyanti ca māṃ mune

70.50

hiraṇyagarbho lokādiścaturvaktro niruktagaḥ
brahmā sanātano devo mama bahvarthacintakaḥ

70.51

lalāṭāccaiva me rudro devaḥ krodhādviniḥsṛtaḥ
paśyaikādaśa me rudrāndakṣiṇaṃ pārśvamāsthitān

70.52

dvādaśaiva tathā''dityānvāmapārśve samāsthitān
agrataścaiva me paśya vasūnaṣṭau surottamān

70.53

nāsatyaṃ caiva dasraṃ ca bhiṣajau paśya pṛṣṭhataḥ
sarvānprajāpatīnpaśya paśya sapta ṛṣīṃstathā

70.54

vedānyajñāṃśca śataśaḥ paśyāmṛtamathauṣadhīḥ
tapāṃsi niyamāṃścaiva yamānapi pṛthagvidhān

70.55

tathā'ṣṭaguṇamaiśvaryamekasthaṃ paśya mūrtimat
śriyaṃ lakṣmīṃ ca kīrtiṃ ca pṛthivīṃ ca kakudminīm

70.56

vedānāṃ mātaraṃ paśya matsthāṃ devīṃ sarasvatīm
dhruvaṃ ca jyotiṣāṃ śreṣṭhaṃ paśya nārada khecaram

70.57

ambhodharānsamudrāṃśca sarāṃsi saritastathā
mūrtimantaḥ pitṛgaṇāṃścaturaḥ paśya sattama

70.58

trīṃścaivemānguṇānpaśya matsthānmūrtivivarjitān
devakāryādapi mune pitṛkāryaṃ viśiṣyate

70.59

devānāṃ ca pitṝṇāṃ ca pitā hyeko'hamāditaḥ
ahaṃ hayaśiśirā bhūtvā samudre paścimottare

70.60

pibāmi suhutaṃ havyaṃ kavyaṃ ca śraddhayā'nvitam
mayā sṛṣṭaḥ purā brahmā māṃ yajñamayajatsvayam

70.61

tatastasminvarānprīto dattavānasmyanuttamān
matputratvaṃ ca kalpādau lokādhyakṣatvameva ca

70.62

ahaṅkārakṛtaṃ caiva nāmaparyāyavācakam
tvayā kṛtāṃ ca maryādāṃ nātikraṃsyati kaścana

70.63

tvaṃ caiva varado brahmanvarepsūnāṃ bhaviṣyasi
surāsuragaṇānāṃ ca ṛṣīṇāṃ ca tapodhana

70.64

pitṝṇāṃ ca mahābhāga satataṃ saṃśitavrata
vividhānāṃ ca bhūtānāṃ tvamupāsyo bhaviṣyasi

70.65

prādurbhāvagataścāhaṃ surakāryeṣu nityadā
anuśāsyastvayā brahmanniyojyaśca suto yathā

70.66

etāṃścānyāṃśca rucirānbrahmaṇe'mitatejase
ahaṃ dattvā varānprīto nivṛttiparamo'bhavam

70.67

nirvāṇaṃ sarvadharmāṇāṃ nivṛttiḥ paramā smṛtā
tasmānnivṛttimāpannaścaretsarvāṅganirvṛtaḥ

70.68

vidyāsahāyavantaṃ ca ādityasthaṃ samāhitam
kapilaṃ prāhurācāryāḥ sāṃkhyaniścitaniścayāḥ

70.69

hiraṇyagarbho bhagavāneṣa cchandasi suṣṭutaḥ
so'haṃ yogaratirbrahmandyogaśāstreṣu śabditaḥ

70.70

eṣo'haṃ vyaktimāgatya tiṣṭhāmi divi śāśvataḥ
tato yugasahasrānte saṃhariṣye jagatpunaḥ

70.71

kṛtvātmasthāni bhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca
ekākī vidyayā sārdhaṃ vihariṣye jagatpunaḥ

70.72

tato bhūyo jagatsarvaṃ kariṣyāmīha vidyayā
asminmūrtiścaturthī yā sā'sṛjaccheṣamavyayam

70.73

sa hi saṃkarṣaṇaḥ proktaḥ pradyumnaṃ so'pyajījanat
pradyumnādāniruddho'haṃ sargo mama punaḥ punaḥ

70.74

aniruddhāttathā brahmā tannābhikamalodbhavaḥ
brahmaṇaḥ sarvabhūtāni carāṇi sthāvarāṇi ca

70.75

etāṃ sṛṣṭiṃ vijānīhi kalpādiṣu punaḥ punaḥ
yathā sūryasya gaganādudayāstamane iha

70.76

naṣṭe punarvalātkāla ānayatyamitadyutiḥ
tathā balādahaṃ pṛthvīṃ sarvabhūtahitāya vai

70.77

sattvairākrāntasarvāṅgīṃ naṣṭāṃ sāgaramekhalām
ānāyiṣyāmi svasthānaṃ vārāhaṃ rūpamāsthitaḥ

70.78

hiraṇyākṣaṃ vadhiṣyāmi daiteyaṃ balagarvitam
nārasiṃhaṃ vapuḥ kṛtvā hiraṇyakaśipuṃ punaḥ

70.79

surakārye haniṣyāmi yajñaghnaṃ ditinandanam
virocanasya balavānbaliḥ putro mahāsuraḥ

70.80

avadhyaḥ sarvalokānāṃ saṃdevāsurarakṣasām
bhaviṣyati sa śakraṃ ca svarājya ccyāvayiṣyati

70.81

trailokye'pahṛte tena vimukhe ca śacīpatau
ādityāṃ dvādaśādityaḥ saṃbhaviṣyāmi kaśyapāt

70.82

tato rājyaṃ pradāsyāmi śakrāyāmitatejase
devatāḥ sthāpayiṣyāmi svasvasthāneṣu nārada

70.83

baliṃ caiva kariṣyāmi pātālatalavāsinam
dānavaṃ ca baliṃ śreṣṭhamavadhyaṃ sarvadaivataiḥ

70.84

tretāyuge bhaviṣyāmi rāmo bhṛgukulodvahaḥ
kṣatraṃ cotsādaviṣvāmi samṛddhabalavāhanam

70.85

saṃdhyāṃśe samanuprāpte tretāyā dvāparasya ca
ahaṃ dāśarathī rāmo bhaviṣyāmi jagatpatiḥ

70.86

tritopaghātādvairūpyamekato'tha dvitastathā
prāpsyete vānaratvaṃ hi prajāpatisutāvṛṣī

70.87

tayorye tvanvaye jātā bhaviṣyanti vanaukasaḥ
mahābalā mahāvīryāḥ śakratulyaparākramāḥ

70.88

te sahāyā bhaviṣyanti surakārye mama dvija
tato rakṣaḥpatiṃ ghoraṃ pulastyakulapāṃsanam

70.89

hariṣye rāvaṇaṃ raudraṃ sagaṇaṃ lokakaṇṭakam
dvāparasya kaleścaiva saṃdhau pāryavasānike

70.90

prādurbhāvaḥ kaṃsahetormathurāyāṃ bhaviṣyati
tatrāhaṃ dānavānhatvā subahūn devakaṇṭakān

70.91

kuśasthalīṃ kariṣyāmi niveśaṃ dvārakāṃ purīm
vasānastatra vai puryāmaditervipriyaṃkaram

70.92

haniṣye narakaṃ bhaumaṃ muruṃ pīṭhaṃ ca dānavam
prāgjyotiṣaṃ puraṃ ramyaṃ nānādhanasamanvitam

70.93

kuśasthalīṃ neṣyāmi hatvā vai dānavottamam
maheśvaramahāsainau bāṇapriyahitaiṣiṇau

70.94

parājeṣyāmyathogyuktau devau lokanamaskṛtau
tataḥ sutaṃ balerjitvā bāṇaṃ bāhusahasriṇam

70.95

vināśayiṣyāmi tataḥ sarvānsaubhanivāsinaḥ
yaḥ kālayavanaḥ khyāto gargatojo'bhisaṃvṛtaḥ

70.96

bhaviṣyati vadhastasya matta eva dvijottama
jarāsaṃdhaśca balavānsarvarājavirothanaḥ

70.97

bhaviṣyatyasuraḥ sphīto bhūmipālo girivraje
mama buddhiparispandādvadhastasya bhaviṣyati

70.98

śiśupālaṃ vadhiṣyāmi yajñe dharmasutasya vai
samāgateṣu baliṣu pṛthivyāṃ sarvarājasu

70.99

vāsaviḥ susahāyo vai mama tveko bhaviṣyati
yudhiṣṭhiraṃ sthāpayiṣye svarājye bhrātṛbhiḥ saha

70.100

evaṃ lokā vadiṣyanti naranārāyaṇāvṛṣī
udyuktau dahataḥ kṣatraṃ lokakāryārthamīśvarau

70.101

kṛtvā bhārāvataraṇaṃ vasudhāyā yathepsitam
sarvasātvatamukhyānāṃ dvārakāyāṃśca sattama

70.102

kariṣye pralayaṃ ghoramātmajñānābhisaṃhitaḥ
karmāṇyaparimeyāṇi caturmūrtidharo hyaham

70.103

kṛtvā lokāngamiṣyāmi svānahaṃ brahmasatkṛtān
haṃsaḥ kūrmaśca matsyaśca prādurbhāvād dvijottama

70.104

varāho narasiṃhaśca vāmano rāma eva ca
rāmo dāśarathiścaiva sāttvataḥ kalkireva ca

70.105

yadā vedaśrutirnaṣṭā mayā pratyāhṛtā punaḥ
savedāḥ saśrutīkāśca kṛtāḥ pūrvaṃ kṛte yuge

70.106

atikrāntāḥ purāṇeṣu śrutāste yadi vā kvacit
atikrāntāśca bahavaḥ prādurbhāvā mamottamāḥ

70.107

lokakāryāṇi kṛtvā ca punaḥ svāṃ prakṛtiṃ gatāḥ
na hyetadbrahmaṇā prāptamīdṛśaṃ mama darśanam

70.108

yattvayā prāptamadyeha ekāntagatabuddhinā
etatte sarvamākhyātaṃ brahmanbhaktimato mayā

70.109

purāṇaṃ ca bhaviṣyaṃ ca sarahasyaṃ ca sattama
bhīṣma uvāca- evaṃ sa bhagavān devo viśvamūrtidharo'vyayaḥ

70.110

etāvaduktvā vacanaṃ tatraivāntardadhe punaḥ
nārado'pi mahātejāḥ prāpyānugrahamīpsitam

70.111

naranārāyaṇau draṣṭuṃ badaryāśramamādravat
idaṃ mahopaniṣadaṃ caturvedasamanvitam

70.112

sāṃkhyayogakṛtaṃ tena pañcarātrānuśabditam
nārāyaṇamukhodgītaṃ nārado'śrāvayatpunaḥ

70.113

brahmaṇaḥ sadane tāta yathādṛṣṭaṃ yathāśrutam
yudhiṣṭhira uvāca- etadāścaryabhūtaṃ hi māhātmyaṃ tasya dhīmataḥ

70.114

kiṃ vai brahmā na jānīte yataḥ śuśrāva nāradāt
pitāmaho'pi bhagavāṃstasmāddevādantaraḥ

70.115

kathaṃ sa na vijānīyātprabhāvamamitaujasaḥ
bhīṣma uvāca- mahākalpasahasrāṇi mahākalpaśatāni ca

70.116

samatītāni rājendra sargāśca pralayāśca ha
sargasyādau smṛto brahmā prajāsargakaraḥ prabhuḥ

70.117

jānāti devapravaraṃ bhūyaścārtā'dhikaṃ nṛpa
paramātmānamīśānamātmanaḥ prabhavaṃ tathā

70.118

ye tvanye brahmasadane siddhasaṃghāḥ samāgatāḥ
tebhyastacchrāvayāmāsa purāṇaṃ vedasaṃmitam

70.119

teṣāṃ sakāśātsūryastu śrutvā vai bhāvitātmanām
ātmānugāmināṃ rājañśrāvayāmāsa vai tataḥ

70.120

ṣaṭṣaṣṭirhi sahasrāṇi ṛṣīṇāṃ bhāvitātmanām
sūryasya tapato lokāṃnnirmitā ye puraḥsarāḥ

70.121

teṣāmakathayatsūryaḥ sarveṣāṃ bhāvitātmanām
sūryyānugāmibhistāta ṛṣibhistairmahātmabhiḥ

70.122

merau samāgatā devā bhāvitāścedamṛttamam
devānāṃ tu sakāśādvai tataḥ śrutvā'sito dvijaḥ

70.123

śrāvayāmāsa rājendra pitṝṇāṃ munisattamaḥ
mama cāpi pitā tāta kathayāmāsa śāntanuḥ

70.124

tato mayā'pi śrutvā ca kīrttitaṃ tava bhārata
surairvā munibhirvā'pi purāṇaṃ yairidaṃ śrutam

70.125

sarve te paramātmānaṃ pūjayante samantataḥ
idamākhyānamārtheyaṃ pāraṃparyyāgataṃ nṛpa

70.126

nāvāsudevabhaktāya tvayā deyaṃ kathaṃcana
matto'nyāni ca te rājannupākhyānaśatāni vai

70.127

yāni śrutāni sarvāṇi teṣāṃ sāro'yamuddhṛtaḥ
surāsurairyathā rājannirmathyāmṛtamuddhṛtam

70.128

evametatpurā vipraiḥ kathāmṛtamihoddhṛtam
yaścedaṃ paṭhate nityaṃ yaścedaṃ śṛṇuyānnaraḥ

70.129

ekāntabhāvopagata ekānteṣu samāhitaḥ
prāpya śvetaṃ mahādvīpaṃ bhūtvā candraprabho naraḥ

70.130

sa sahasrārciṣaṃ devaṃ praviśennātra saṃśayaḥ
mucyeddārrtastathā rogācchrutvaivāmāditaḥ kathām

70.131

jijñāsurlabhate kāmānbhakto bhaktagatiṃ vrajet
tvayā'pi satataṃ rājannabhyarcyaḥ puruṣottamaḥ

70.132

sa hi mātā pitā caiva kṛtsnasya jagato guruḥ
brahmaṇyadevo bhagavānprīyatāṃ te sanātanaḥ
yudhiṣṭhira mahābāho mahābuddhirjanārdanaḥ

70.133

vaiśampāyana uvāca- śrutvaitadākhyānavaraṃ dharmarāḍ janamejaya

70.134

bhrātaraścāsya te sarve nārāyaṇaparā'bhavan
jitaṃ bhagavatā tena puruṣeṇeti bhārata

70.135

nityaṃ japyaparā bhūtvā sarasvatīmudīrayan
yo hyasmākaṃ guruḥ śreṣṭhaḥ kṛṣṇadvaipāyano muniḥ

70.136

jagau paramakaṃ japyaṃ nārāyaṇamudīrayan
gatvāntarikṣātsatataṃ kṣīrodamamṛtāśayam

70.137

pūjayitvā ca deveśaṃ punarāyātsvamāśramam
bhīṣma uvāca- etatte sarvamākhyātaṃ nāradoktaṃ mayeritam

70.138

pāraṃparyāgataṃ hyetatpitrā me kathitaṃ purā
sautiruvāca- etatte sarvamākhyātaṃ vaiśampāyanakīrtitam

70.139

janamejayena tacchrutvā kṛtaṃ samyagyathāvidhi
yūyaṃ hi taptatapasaḥ sarve ca caritavratāḥ

70.140

sarve vedavido mukhyā naimiṣāraṇyavāsinaḥ
śaunakasya mahāsatraṃ prāptāḥ sarve dvijottamāḥ

70.141

yajadhvaṃ suhutairyanaiḥ śāśvataṃ parameśvaram
pāraṃparyāgataṃ hyetatpitrā me kathitaṃ purā

70.141.p1

[12824]

70.141.p2

iti śrīmahābhārate śatasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ vaiyāsikyāṃ śāntiparvaṇi mokṣadharmaparvaṇi nārāyaṇīye ūnacatvāriṃśadadhikatriśatatamo'dhyāyaḥ || 339

Linked texts (9)