Pramāṇa · Search · About · API

Mokshadharma 74

Mokṣadharma 74

Language
Sanskrit

Contents

74.1

śaunaka uvāca— saute sumahadākhyānaṃ bhavatā parikīrtitam
yacchrutvā munayaḥ sarve vismayaṃ paraṃ gatāḥ

74.2

sarvāśramābhigamanaṃ sarvatīrthāvagāhanam
na tathā phaladaṃ saute nārāyaṇakathā yathā

74.3

pāvitāṅgāḥ sma saṃvṛttāḥ śrutvemāmāditaḥ kathām
nārāyaṇāśrayāṃ puṇyāṃ sarvapāpapramocanīm

74.4

durdarśo bhagavāndevaḥ sarvalokanamasrkṛtaḥ
sabrahmakaiḥ suraiḥ kṛtsnairanyaiścaiva maharṣibhiḥ

74.5

dṛṣṭavānnārado yattu devaṃ nārāyaṇaṃ harim
nūnametaddhyanumataṃ tasya devasya sūtaja

74.6

yad dṛṣṭavān jagannāthamaniruddhatanau sthitam
yatprādravatpunarbhūyo nārado devasattamau

74.7

naranārāyaṇau draṣṭuṃ kāraṇaṃ tadbravīhi me
sautiruvāca- tasminyajñe varttamāne rājñaḥ pārikṣitasya vai

74.8

karmāntareṣu vidhivadvarttamāneṣu śaunaka
kṛṣṇadvaipāyanavyāsammṛṣiṃ vedanidhiṃ prabhum

74.9

paripapraccha rājendraḥ pitāmahapitāmaham
janamejaya uvāca - śvetadvīpānnivṛttena nāradena surarṣiṇā

74.10

dhyāyatā bhagavadvākyaṃ ceṣṭitaṃ kimataḥ param
badaryāśramamāgamya samāgamya ca tāvṛṣī

74.11

kiyantaṃ kālamavasatkāṃ kathāṃ pṛṣṭavāṃśca saḥ
idaṃ śatasahasrāddhi bhāratākhyānavistarāt

74.12

āmandhya matimanthena jñānodadhimanuttamam
navanītaṃ yathā daghno malayāccandanaṃ yathā

74.13

āraṇyakaṃ ca vedebhya oṣadhibhyo'mṛtaṃ yathā
samuddhṛtamidaṃ brahmankathāmṛtamidaṃ tathā

74.14

taponidhe tvayoktaṃ hi nārāyaṇakathāśrayam
sa īśo bhagavāñchrevaḥ sarvvabhūtātmabhāvanaḥ

74.15

aho nārāyaṇaṃ tejo durdarśaṃ dvijasattama
yatrāviśanti kalpānte sarvve brahmādayaḥ surāḥ

74.16

ṛṣayaśca sagandharvvā yacca kiṃcicarācaram
na tato'sti paraṃ manye pāvanaṃ divi ceha ca

74.17

sarvvāśramābhigamanaṃ sarvvatīrthāvagāhanam
na tathā phaladaṃ cāpi nārāyaṇakathā yathā

74.18

sarvvathā pāvitāḥ smeha śrutvemāmāditaḥ kathām
harerviśveśvarasyeha sarvvapāpapraṇāśanīm

74.19

na citraṃ kṛtavāṃstatra yadāryo me dhanañjayaḥ
vāsudevasahāyo yaḥ prāptavān jayamuttamam

74.20

na cāsya kiñcidaprāpyaṃ manye lokeṣvapi triṣu
trailokyanātho viṣṇuḥ sa yadhā''sītsāhyakṛtsa vai

74.21

dhanyāśca sarva evāsan brahmaṃste mama pūrvajāḥ
hitāya śreyase caiva yeṣāmāsījjanārdanaḥ

74.22

tapasā'tha sudṛśyā hi bhagavān lokapūjitaḥ
yaṃ dṛṣṭavantaste sākṣācchrīvatsāṅkavibhūṣaṇam

74.23

tebhyo dhanyataraścaiva nāradaḥ parameṣṭhijaḥ
na cālpatejasamṛṣiṃ vedmi nāradamavyayam

74.24

śvetadvīpaṃ samāsādya yena dṛṣṭaḥ svayaṃ hariḥ
devaprasādānugataṃ vyaktaṃ tattasya darśanam

74.25

yad dṛṣṭavāṃstadā devamaniruddhatanau sthitam
badarīmāśramaṃ yattu nāradaḥ prādravatpunaḥ

74.26

naranārāyaṇau draṣṭuṃ kiṃ tu tatkāraṇaṃ mune
śvetadvīpānnivṛttaśca nāradaḥ parameṣṭhijaḥ

74.27

badarīmāśramaṃ prāpya samāgamya ca tāvṛṣī
kiyantaṃ kālamavasatpraśnān kān pṛṣṭavāṃśca ha

74.28

śvetadvīpādupāvṛtte tasminvā sumahātmani
kimabrūtāṃ mahātmānau naranārāyaṇāvṛṣī

74.29

tadetanme yathātattvaṃ sarvamākhyātumarhasi
vaiśampāyana uvāca-namo bhagavate tasmai vyāsāyāmitatejase

74.30

yasya prasādādvakṣyāmi nārāyaṇakathāmimām
prāpya śvetaṃ mahādvīpaṃ dṛṣṭvā ca harimavyayam

74.31

nivṛtto nārado rājaṃstarasāmerumāgamat
hṛdayenodvahan bhāraṃ yaduktaṃ paramātmanā

74.32

paścādasyābhavadrājñātmanaḥ sādhvasaṃ mahat
yadgatvā dūramadhvānaṃ kṣemī punarihāgataḥ

74.33

meroḥ pracakrāma tataḥ parvataṃ gandhamādanam
nipapāta ca khāttūrṇa viśālāṃ badarīmanu

74.34

tataḥ sa dadṛśe devau purāṇāvṛṣisattamau
tapaśvarantau sumahadātmaniṣṭhau mahāvratau

74.35

tejasā'bhyadhikau sūryātsarvalokavirocanāt
śrīvatsalakṣaṇau pūjyau jaṭāmaṇḍaladhāriṇau

74.36

jālapādabhujau tau tu pādayoścakralakṣaṇau
vyūḍhoraskau dīrghabhujau tathā muṣkacatuṣkiṇau

74.37

ṣaṣṭidantāvaṣṭadaṃṣṭrau meghaughasadṛśasvanau
svāsthau pṛthulalāṭau ca subhrū suhanunāsikau

74.38

ātapatreṇa sadṛśe śirasī devayostayoḥ
evaṃ lakṣaṇasaṃpannau mahāpuruṣasaṃjñitau

74.39

tau dṛṣṭvā nārado hṛṣṭastābhyāṃ ca pratipūjitaḥ
svāgatenābhibhāṣyātha pṛṣṭaścānāmayaṃ tathā

74.40

babhūvāntargatamatirnirīkṣya puruṣottamau
madogatāstatra ye vai sarvabhūtanamaskṛtāḥ

74.41

śvetadvīpe mayā dṛṣṭāstādṛśāvṛṣisattamau
iti saṃcintya manasā kṛtvā cābhipradakṣiṇam

74.42

sa copaviviśe tatra pīṭhe kuśamaye śubhe
tatastau tapasāṃ vāsau yaśasāṃ tejasāmapi

74.43

ṛṣī śamadamopetau kṛtvā paurvāhnikaṃ vidhim
paścānnāradamavyagrau pādyārghyābhyāmathārcataḥ

74.44

pīṭhayoścopaviṣṭau tau kṛtātithyāhnikau nṛpau
teṣu tatropaviṣṭeṣu sa deśo'bhivyarājata

74.45

ājyāhutimahājvālaiairyajñavāṭo yathā'gnibhiḥ
atha nārāyaṇastatra nāradaṃ vākyamabravīt

74.46

sukhopaviṣṭaṃ viśrāntaṃ kṛtātithyaṃ sukhasthitam
naranārāyaṇāvūcatuḥ- apīdānīṃ sa bhagavānparamātmā sanātanaḥ

74.47

śvetadvīpe tvayā dṛṣṭa āvayoḥ prakṛtiḥ parā
nārada uvāca- dṛṣṭo me puruṣaḥ śrīmānviśvarūpadharo'vyayaḥ

74.48

sarve lokā hi tatrasthāstathā devāḥ saharṣibhiḥ
adyāpi cainaṃ paśyāmi yuvāṃ paśyansanātanī

74.49

yairlakṣaṇairupetaḥ sa hariravyakta rūpadhṛk
tairlakṣaṇairupetau hi vyakta rūpadharau yuvām

74.50

dṛṣṭau yuvāṃ mayā tatra tasya devasya pārśvataḥ
ihaiva cāgato'smyadya visṛṣṭaḥ paramātmanā

74.51

ko hi nāma bhavettasya tejasā yaśasā śriyā
sadṛśastriṣu lokeṣu ṛte dharmātmajau yuvām

74.52

tena me kathitaḥ kṛtsno dharmaḥ kṣetrajñasaṃjñitaḥ
prādurbhāvāśca kathitā bhaviṣyyā iha ye yathā

74.53

tatra ye puruṣāḥ śvetāḥ pañcendriyavivarjitāḥ
pratibuddhāśca te sarve bhaktāśca puruṣottamam

74.54

te'rcayanti sadā devaṃ taiḥ sārdhaṃ ramate ca saḥ
priyabhakto hi bhagavānparamātmā dvijapriyaḥ

74.55

ramate so'rcyamāno hi sadā bhāgavatapriyaḥ
viśvabhuk sarvago devo mādhavo bhaktavatsalaḥ

74.56

sa karttā kāraṇaṃ caiva kāryaṃ cātibaladyutiḥ
hetuścājñāvidhānaṃ ca tattvaṃ caiva mahāyaśāḥ

74.57

tapasā yojya so''tmānaṃ śvetadvīpātparaṃ hi yat
teja ityabhivikhyātaṃ svayaṃ bhāsā'vabhāsitam

74.58

śāntiḥ sā triṣu lokeṣu vihitā bhāvitātmanā
etayā śubhayā buddhyā naiṣṭhikaṃ vratamāsthitaḥ

74.59

na tatra sūryastapati na somo'bhivirājate
na vāyurvāti deveśe tapaścarati duścaram

74.60

vedīmaṣṭanalotsedhāṃ bhūmāvāsthāya viśvakṛt
ekapādasthito deva ūrdhvabāhurudaṅmukhaḥ

74.61

sāṅgānāvartayanvedāṃstapastepe suduścaram
yad brahmā ṛṣayaścaiva svayaṃ paśupatiśca yat

74.62

śeṣāśca vibudhaśreṣṭhā daityadānavarākṣasāḥ
nāgāḥ suparṇā gandharvāḥ siddhā rājarṣayaśca ye

74.63

havyaṃ kavyaṃ ca satataṃ vidhiyuktaṃ prayuñjate
kṛtsnaṃ tu tasya devasya caraṇāvupatiṣṭhataḥ

74.64

yāḥ kriyāḥ saṃprayuktāśca ekāntagatabuddhibhiḥ
tāḥ sarvāḥ śirasā devaḥ pratigṛhṇāti vai svayam

74.65

na tasyānyaḥ priyataraḥ pratibuddhairmahātmabhiḥ
vidyate triṣu lokeṣu tato'syaikāntikaṃ gataḥ

74.66

iha caivāgatastena visṛṣṭaḥ paramātmanā
evaṃ me bhagavāndevaḥ svayamākhyātavānhariḥ

74.66.p1

āsiṣye tatparo bhūtvā yuvābhyāṃ saha nityaśaḥ ||67||[13211]

74.66.p2

iti śrīmanmahābhārate śatasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ vaiyāsikyāṃ śāntiparvaṇi mokṣadharmaparvaṇi nārāyaṇīye tricatvāriṃśadadhikatriśatatamo'dhyāyaḥ ||343

Linked texts (4)