Pramāṇa · Search · About · API

Mokshadharma 91

Mokṣadharma 91

Language
Sanskrit

Contents

91.1

nāga uvāca— atha brāhmaṇarūpeṇa kaṃ taṃ samanupaśyasi
mānuṣaṃ kevalaṃ vipraṃ devaṃ vā'tha śucismite

91.2

ko hi māṃ mānuṣaḥ śakto draṣṭukāmo yaśasvini
saṃdarśanarucirvākyamājñāpūrvaṃ vadiṣyati

91.3

surāsuragaṇānāṃ ca devarṣīṇāṃ ca bhāmini
nanu nāgā mahāvīryāḥ saurabheyāstarasvinaḥ

91.4

vandanīyāśca varadā vayamapyanuyāyinaḥ
manuṣyāṇāṃ viśeṣeṇa nāvekṣyā iti me matiḥ

91.5

nāgabhāryovāca– ārjavena vijānāmi nāsau devo'nilāśana
ekaṃ tasminvijānāmi śaktimānatiroṣaṇa

91.6

sa hi kāryāntarākāṅkṣī jalepsuḥ stokako yathā
varṣaṃ varṣapriyaḥ pakṣī darśanaṃ tava kāṅkṣati

91.7

hitvā tvaddarśanaṃ kiṃcidvighnaṃ na pratipālayet
tulyo'pyabhijane jāto na kaścitparyupāsate

91.8

taddoṣaṃ sahajaṃ tyaktvā tvamenaṃ draṣṭumarhasi
āśācchedena tasyādya nātmānaṃ dagdhumarhasi

91.9

āśāyā hyabhipannānāmakṛtvā'śrupramārjanam
rājā vā rājaputro vā bhrūṇahatyaiva yujyate

91.10

maune jñānaphalāvāptirdānena ca yaśo mahat
vāgmitvaṃ satyavākyena paratra ca mahīyate

91.11

bhūmidānena ca gatiṃ labhatyāśramasaṃmitām
nyāyyasyārthasya saṃprāptiṃ kṛtvā phalamupāśnute

91.12

abhipretāmasaṃśliṣṭāṃ kṛtvā cātmahitāṃ kriyām
na yāti nirayaṃ kaściditi dharmavido viduḥ

91.13

nāga uvāca —
abhimānairna māno me jātidoṣeṇa vai mahān
roṣaḥ saṃkalpajaḥ sādhvi dagdho vāgagninā tvayā

91.14

na ca roṣādahaṃ sādhvi paśyeyamadhikaṃ tamaḥ
tasya vaktavyatāṃ yānti viśeṣeṇa bhujaṃgamāḥ

91.15

roṣasya hi vaśaṃ gatvā daśagrīvaḥ pratāpavān
tathā śakrapratispardhī hato rāmeṇa saṃyuge

91.16

antaḥpuragataṃ vatsaṃ śrutvā rāmeṇa nirhṛtam
dharṣaṇā roṣasaṃvignāḥ kārtavīryasutā hatāḥ

91.17

jāmadagnyena rāmeṇa sahasranayanopamaḥ
saṃyuge nihato roṣātkārtavīryo mahābalaḥ

91.18

tadeṣa tapasāṃ śatruḥ śreyasāṃ vinipātakaḥ
nigṛhīto mayā roṣaḥ śrutvaivaṃ vacanaṃ tava

91.19

ātmānaṃ ca viśeṣeṇa praśaṃsābhyanapāyini
yasya me tvaṃ viśālākṣi bhāryā guṇasamanvitā

91.20

eṣa tatraiva gacchāmi yatra tiṣṭhatyasau dvijaḥ
sarvathā coktavānvākyaṃ sa kṛtārthaḥ prayāsyati

91.20.p1

[13716]

91.20.p2

iti śrīmahābhārate śatasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ vaiyāsikyāṃ śāntiparvaṇi mokṣadharmaparvaṇi uñchavṛttyupākhyāne ṣaṣṭyadhikatriśatatamo'dhyāyaḥ || 360

Linked texts (1)