Naradapurana 1.109
Nāradapurāṇa 1.109
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.109.42 — 1 part
1.109.1
brahmovāca
śṛṇu vatsa pravakṣyāmi brahmāṇḍākhyaṃ purātanam /
yacca dvādaśasāhasramādikalpakathāyutam //
1.109.2
prakriyākhyo 'nuṣaṅgākhya upodghātastṛtīyakaḥ /
caturtha upasaṃhāraḥ pādāścatvāra eva hi //
1.109.3
pūrvapādadvayaṃ pūrvo bhāgo 'tra samudāhṛtaḥ /
tṛtīyo madhyamo bhāgaścaturthastūttaro mataḥ //
1.109.4
ādau kṛtyasamuddeśo naimiṣākhyānakaṃ tataḥ /
hiraṇyagarbhotpattiśca lokakalpanameva ca //
1.109.5
eṣa vai prathamaḥ pādo dvitīyaṃ śṛṇu mānada /
kalpamanvantarākhyānaṃ lokajñānaṃ tataḥ param //
1.109.6
mānasīsṛṣṭikathanaṃ rudraprasavavarṇanam /
mahādevavibhūtiśca ṛṣisargastataḥ param //
1.109.7
agnīnāṃ vijayaścātha kālasadbhāvavarṇanam /
priyavratānvayoddeśaḥ pṛthivyāyāmavistaraḥ //
1.109.8
varṇanaṃ bhāratasyāsya tato 'nyeṣāṃ nirūpaṇam /
jambvādisaptadvīpākhyā tato 'dholokavarṇanam //
1.109.9
urddhvalokānukathanaṃ grahacārastataḥ param /
ādityavyūhakathanaṃ devagrahānukīrtanam //
1.109.10
nīlakaṇṭhāhvayākhyānaṃ mahādevasya vaibhavam /
amāvāsyānukathanaṃ yugatattvanirūpaṇam //
1.109.11
yajñapravartanaṃ cātha yugayorantyayoḥ kṛtiḥ /
yugaprajālakṣaṇaṃ ca ṛṣipravaravarṇanam //
1.109.12
vedānāṃ vyasanākhyānaṃ svāyambhuvanirūpaṇam /
śeṣamanvantarākhyānaṃ pṛthivīdohanaṃ tataḥ //
1.109.13
cākṣuṣe 'dyatane sarge dvitīyo 'ṅghriḥ purodale /
athopodghātapāde tu saptarṣiparikīrtanam //
1.109.14
prajāpatyanvayastasmāddevādīnāṃ samudbhavaḥ /
tato jayābhilāṣaśca marudutpattikīrtanam //
1.109.15
kāśyapeyānukathanaṃ ṛṣivaṃśanirūpaṇam /
pitṛkalpānukathanaṃ śrāddhakalpastataḥ param //
1.109.16
vaivasvatasamutpattiḥ sṛṣṭistasya tataḥ param /
manuputrānvayaścānto gāndharvasya nirūpaṇam //
1.109.17
ikṣvākuvaṃśakathanaṃ vaṃśo 'treḥ sumahātmanaḥ /
amāvasoranvayaśca rajeścaritamadbhutam //
1.109.18
yayāticaritaṃ cātha yaduvaṃśanirūpaṇam /
kārtavīryasya caritaṃ jāmadagnyaṃ tataḥ param //
1.109.19
vṛṣṇivaṃśānukathanaṃ sagarasyātha saṃbhavaḥ /
bhārgavasyānucaritaṃ pitṛkāryavadhāśrayam //
1.109.20
sagarasyātha caritaṃ bhārgavasya kathā punaḥ /
devāsurāhavakathā kṛṣṇāvirbhāvavarṇanam //
1.109.21
indrasya tu stavaḥ puṇyaḥ śukreṇa parikīrtitaḥ /
viṣṇumāhātmyakathanaṃ balivaṃśanirūpaṇam //
1.109.22
bhaviṣyarājacaritaṃ saṃprāpte 'tha kalau yuge /
samupoddhātapādo 'yaṃ tṛtīyo madhyame dale //
1.109.23
caturthamupasaṃhāraṃ vakṣye khaṇḍe tathottare /
vaivasvatāntarākhyānaṃ vistareṇa yathātathām //
1.109.24
pūrvameva samuddiṣṭaṃ saṃkṣepādiha kathyate /
bhaviṣyāṇāṃ manūnāṃ ca caritaṃ hi tataḥ param //
1.109.25
kalpapralayanirdeśaḥ kālamānaṃ tataḥ param /
lokāścaturddaśa tataḥ kathitāḥ prāptalakṣaṇaiḥ //
1.109.26
varṇanaṃ narakāṇāṃ ca vikarmācaraṇaistataḥ /
manomayapurākhyānaṃ layaḥ prākṛtikastataḥ //
1.109.27
śaivasyātha purasyāpi varṇanaṃ ca tataḥ param /
trividhā guṇasaṃbandhājjantūnāṃ kīrtitā gatiḥ //
1.109.28
anirdeśyāpratarkyasya brahmaṇaḥ paramātmanaḥ /
anvayavyatirekābhyāṃ varṇanaṃ hi tataḥ param //
1.109.29
ityeṣa upasaṃhārapādo vṛttaḥ sahottaraḥ /
catuṣpādaṃ purāṇaṃ te brahmāṇḍaṃ samudāhṛtakam //
1.109.30
aṣṭādaśamanaupamyaṃ sārātsārataraṃ dvija /
brahmāṇḍaṃ yaccaturlakṣaṃ purāṇaṃ yena vaṭhyate //
1.109.31
tadetadasya gaditamatrāṣṭādaśadhā pṛthak /
pāsaśaryeṇa muninā sarveṣāmapi mānada //
1.109.32
vastutastūpadeṣṭrātha munīnāṃ bhāvitātmanām /
mattaḥ śrutvā purāṇāni lokebhyaḥ pracakāśire //
1.109.33
munayo dharmaśīlāste dīnānugrahakāriṇaḥ /
mayācedaṃ purāṇaṃ tu vasiṣṭāya puroditam //
1.109.34
tena śaktisutāyoktaṃ jātūkarṇyāya tena ca /
vyāso labdhvā tataścaitatprabhañjanamukhodgatam //
1.109.35
pramāṇīkṛtya loke 'sminprāvartayadanuttamam /
ya idaṃ kīrtayedvatsa śṛṇoti ca samāhitaḥ //
1.109.36
sa vidhūyeha pāpāni yāti lokamanāmayam /
likhitvaitatpurāṇaṃ tu svarṇasiṃhāsanasthitam //
1.109.37
vastreṇācchāditaṃ yastu brāhmaṇāya prayacchati /
sa yādi brahmaṇo lokaṃ nātra kāryā vicāraṇā //
1.109.38
marīce 'ṣṭādaśaitāni mayā proktāni yāni te /
purāṇāni tu saṃkṣepācchrotavyāni ca vistarāt //
1.109.39
aṣṭādaśa purāṇāni yaḥ śṛṇoti narottamaḥ /
kathayedvā vidhānena neha bhūyaḥ sa jāyate //
1.109.40
sūtrametatpurāṇānāṃ yanmayoktaṃ tavādhunā /
tannityaṃ śīlanīyaṃ hi purāṇaphalamicchatā //
1.109.41
na dāṃbhikāya pāpāya devagurvanusūyave /
deyaṃ kadāpi sādhūnāṃ dveṣiṇe na śaṭhāya ca //
1.109.42
śāntāya śamacittāya śuśrūṣābhiratāya ca /
nirmatsarāya śucaye deyaṃ sadvaiṣṇavāya ca //
1.109.42.p1
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde brahmāṇḍapurāṇānukramaṇīnirūpaṇaṃ nāma navottaraśatatamo 'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Nāradopapurāṇa — Sanskrit