Naradapurana 1.120
Nāradapurāṇa 1.120
- Language
- Sanskrit
Contents
1.120.1
sanātana uvāca
ekādaśyāṃ tu dalayornirāhāraḥ samāhitaḥ /
nānāpuṣpairmune kṛtvā vicitraṃ maṇḍapaṃ śubham //
1.120.2
srātvā samyagvidhānena sopavāso jitendriyaḥ /
saṃpūjya vidhivadviṣṇuṃ śraddhayā susamāhitaḥ //
1.120.3
upacārairbahuvidhairjapairhemaiḥ pradakṣiṇaiḥ /
stotrapāṭhairbahuvidhairgītavādyairmanoharaiḥ //
1.120.4
daṇḍavatpraṇipātaiśca jayaśabdairmanoharaiḥ /
rātrau jāgaraṇaṃ kṛtvā yāti viṣṇoḥ paraṃ padam //
1.120.5
caitrasya śuklaikādaśyāṃ sopavāso narottamaḥ /
kṛtvā ca niyamānsarvānvakṣyamāṇāndinatraye //
1.120.6
dvādaśyāmarcayedbhaktayā vāsudevaṃ sanātanam /
upacāraiḥ ṣoḍaśabhistataḥ saṃbhojya bāndhavān //
1.120.6.p1
datvā ca dakṣiṇāṃ tebhyo visṛjyāśnīta ca svayam ///
1.120.7
iyaṃ tu kāmadā nāma sarvapātakanāśinī //
1.120.8
bhuktimuktipradā vipra bhaktyā samyagupoṣitā /
vaiśākhakṛṣṇaikādaśyāṃ samupoṣya vidhānataḥ //
1.120.9
varūthinīṃ paradine pūjayenmṛdhusūdanam /
svarṇānnakanyādhenūnāṃ dānamatra praśasyate //
1.120.10
varūthinīvrataṃ kṛtvā naro niyamatatparaḥ /
sarvapāpa vinirmukto vaiṣṇavaṃ labhate padvam //
1.120.11
vaiśākhaśuklaikādaśyāṃ samupoṣya ca mohinīm /
snātvā pare 'hni saṃpūjya gandhādyaiḥ puruṣottamam //
1.120.12
saṃbhojya viprānmucyeta pātakebhyo na saṃśayaḥ /
jeṣṭhasya kṛṣṇakādaśyāṃ samupoṣya parāṃ nṛpa //
1.120.13
dvādaśyāṃ naityikaṃ kṛtvā samabhyarcya trivikramam /
tato dvijāgryānsaṃbhojya datvā tebhyaśca dakṣiṇām //
1.120.14
sarvapāpavinirmukto viṣṇulokaṃ vrajennaraḥ /
jyeṣṭhasya śuklaikādaśyāṃ nirjalāṃ samupoṣya tu //
1.120.15
udayādudayaṃ yāvadbhāskarasya dvijottama /
prabhāte kṛtanityastu dvādaśyāmupacārakaiḥ //
1.120.16
hyaṣīkeśaṃ samabhyarcya viprān saṃbhojya bhaktitaḥ /
caturviṃśaikādaśīnāṃ phalaṃ yattatsamāpnuyāt //
1.120.17
āṣāḍhakṛṣṇaikādaśyāṃ yoginīṃ samupoṣya vai /
nārāyaṇaṃ samabhyarcya dvādaśyāṃ kṛtanityakaḥ //
1.120.18
tataḥ saṃbhojya viprāgryāndatvā tebhyaśca dakṣiṇām /
sarvadānaphalaṃ prāpya modate viṣṇumandire //
1.120.19
āṣāḍhaśuklaikādaśyāṃ yadbidhānaṃ śṛṇuṣva tat /
upoṣya tasmin divase vidhivanmaṇḍape śubhe //
1.120.20
sthāpayetpratimāṃ viṣṇoḥ śaṅkhacakragadāṃbujaiḥ /
lasaccaturbhujāmagryāṃ kāñcanīṃ vātha rājatīm //
1.120.21
pītāṃbaradharāṃ śubhre paryyaṅke svāstṛte dvija /
tataḥ pañcāmṛtaiḥ snāpya mantraiḥ śuddhajalena ca //
1.120.22
pauruṣeṇaiva sūktena hyupacārān prakalpayet /
nīrājanāntānpādyādīṃstataḥ saṃprārthayeddharim //
1.120.23
supte tvayi jagannātha jagatsuptaṃ bhavedidam /
vibuddhe tvayi buddhaṃ ca jagatsarvaṃ carācaram //
1.120.24
iti saṃprārthya devāgre cāturmāsyapracoditān /
niyamāṃstu yathāśakti gṛhṇīyādbhaktimānnaraḥ //
1.120.25
tataḥ prabhāte dvādaśyāṃ samarceccheṣaśāyinam /
upacāraiḥ ṣoḍaśabhistataḥ saṃbhojya vāḍavān //
1.120.26
pratoṣya dabhiṇābhiśca svayaṃ bhuñjīta vāgyataḥ /
tataḥ prabhṛti viprendra gandhādyaiḥ pratyahaṃ yajet //
1.120.27
kṛtvaivaṃ vidhinā vipra devasya śayanīvratam /
bhuktimuktiyuto martyo bhavedviṣṇoḥ prasādataḥ //
1.120.28
śrāvaṇe kṛṣṇapakṣe tu ekādaśyāṃ dvijottama /
kāmikāṃ samupoṣyaiva niyamena narottama //
1.120.29
dvādaśyāṃ kṛtanityastu śrīdharaṃ pūjayeddharim /
upacāraiḥ ṣoḍaśa bhistataḥ saṃbhojya vai dvijān //
1.120.30
datvā ca dakṣiṇāṃ tebhyo visṛjyāśnīta bāndhavaiḥ /
evaṃ yaḥ kurute viprakāmikāvratamuttamam //
1.120.31
sa sarvakāmāṃllabdhveha yāti viṣṇoḥ paraṃ padam /
ekādaśyāṃ nabhaḥśukle pavitrāṃ samupoṣya vai //
1.120.32
dvādaśyāṃ niyato bhūtvā pūjayecca janārdanam /
upacāraiḥ ṣoḍaśabhistataḥ saṃbhojya vāḍavān //
1.120.33
/.
datvā ca dakṣiṇāṃ tebhyaḥ putraṃ prāpyeha sadguṇam /
yāti viṣṇoḥ padaṃ sākṣātsarvadevanamaskṛtaḥ //
1.120.34
nabhasyakṛṣṇaikā daśyāmajākhyāṃ samupoṣya vai /
arcedurpendraṃ dvādaśyāmupacāraiḥ pṛthagvidhaiḥ //
1.120.35
viprānsaṃbhojya miṣṭānnairvisṛjetprāptadakṣiṇān /
evaṃ kṛtavrato viprabhaktyājāyāḥ samāhitaḥ //
1.120.36
bhuktveha bhogānakhilānyātyante vaiṣṇavaṃ kṣayam /
nabhasyaśuklaikādaśyāṃ padmākhyāṃ samupoṣya vai //
1.120.37
kṛtvā nityārcanaṃ tatra kaṭidānamathācaret /
pūrvaṃ saṃsthāpitāyāstu pratimāyā dvijottama //
1.120.38
samutsavavidhānena nītvā tāṃ salilāśaye /
kṛtāṃbusparśanāṃ tatra saṃprapūjya vidhānataḥ //
1.120.39
ānīya maṇḍape tasmin vāmapārśvena śāyayet /
tataḥ prabhāpte dvādaśyāṃ gandhādyairarcya vāmanam //
1.120.40
saṃbhojya vāḍavāndatvā dakṣiṇāṃ ca visarjayet /
evaṃ yaḥ kurute vipra padmāvratamanuttamam //
1.120.41
bhuktiṃ prāpyeha muktiṃ tu labhateṃ'te prapañcataḥ /
iṣasya kṛṣṇaikā daśyāmindirāṃ samupoṣya vai //
1.120.42
śālagrāmaśilāgre tu madhyāhne śrāddhamācaret /
viṣṇoḥ prītikaraṃ vipra tataḥ prātarharerdine //
1.120.43
padnanābhaṃ samabhyarcya bhūdevānbhojayetsudhīḥ /
visṛjya dakṣiṇāṃ datvā tāṃstato 'śnīta ca svayam //
1.120.44
evaṃ kṛtavrato martyo bhuktvā bhogānihepsitān /
pitṝṇāṃ koṭimuddhṛtya yātyante vaiṣṇavaṃ gṛham //
1.120.45
ekādaśyāmiṣe śukle vipra pāśāṅkuśāhvayām /
upoṣya vidhivadviṣṇordine viṣṇuṃ samarcayet //
1.120.46
tataḥ saṃbhojya viprāgryāndatvā tebhyaśca dakṣiṇām /
bhaktyā praṇamya visṛjedaśnīyācca svayaṃ tataḥ //
1.120.47
evaṃ yaḥ kurute bhaktyā naraḥ pāśāṅkuśāvratam /
sa bhuktveha varānbhogānyāti viṣṇoḥ salokatām //
1.120.48
kārtike kṛṣṇapakṣe tu ekādaśyāṃ dvijottama /
ramāmupoṣya vidhivaddvādaśyāṃ prātararcayet //
1.120.49
keśavaṃ keśihṝntāraṃ devadevaṃ sanātanam /
bhojayecca tato viprānvisṛjellabdhadakṣiṇān //
1.120.50
evaṃ kṛtavrato vipra bhogānbhuktveha vāñchitān /
vyomayānena sāṃnidhyaṃ labhate ca ramāpateḥ //
1.120.51
ūrjasya śuklaikādaśyāṃ samupoṣya prabodhinīm /
keśavaṃ bodhayedrātrau suptaṃ gītādimaṅgalaiḥ //
1.120.52
ṛgyajuḥsāmamantraiśca vādyairnānāvidhairapi /
drākṣekṣudāḍimaiścānyai raṃbhāśṛṅgāṭakādibhiḥ //
1.120.53
samarpaṇaistato rātryāṃ vyatītāyāṃ pare 'hani /
snātvā nityakriyāṃ kṛtvā gadādāmodaraṃ yajet //
1.120.54
upacāraiḥ ṣoḍaśabhiḥ pauruṣeṇāpi sūktataḥ /
saṃbhojya viprānvisṛjeddakṣiṇābhiḥ pratoṣitān //
1.120.55
tatastāṃ pratimāṃ haimīṃ sadhenuṃ guraver'payet /
evaṃ yaḥ kurute bhaktyā bodhinīvratamādṛtaḥ //
1.120.56
sa bhuktveha varānbhogānvaiṣṇavaṃ labhate padam /
mārgasya kṛṣṇaikādaśyāmutpannāṃ samupoṣya vai //
1.120.57
dvādaśyāṃ kṛṣṇamabhyarcedgandhādyairupacārakaiḥ /
tataḥ saṃbhojya viprāgryāndatvā tebhyaśca dakṣiṇām //
1.120.58
visṛjya paścādbhuñjīta svayamiṣṭaiḥ samāhitaḥ /
evaṃ yo bhaktibhāvena utpannāvratamācaret //
1.120.59
sa vimānaṃ samāruhya yātyante vaiṣṇavaṃ padam /
mārgasya śuklaikādaśyāṃ mokṣākhyāṃ samupoṣya vai //
1.120.60
dvādaśyāṃ prātarabhyarcya hyanantaṃ viśvarūpakam /
sarvairevopacāraistu viprānsaṃbhojayeddvijaḥ //
1.120.61
visṛjya dakṣiṇāṃ datvā svayaṃ bhuñjīta bāndhavaiḥ /
evaṃ kṛtvā vrataṃ vipra bhuktvā bhogānihepsitān //
1.120.62
daśa pūrvāndaśa parānsamuddhṛtya vrajeddharim /
paupasya kṛṣṇaikādaśyāṃ saphalāṃ samupoṣya vai /
dvādaśyāmacyutaṃ prārcya sarvairevopacārakaiḥ //
1.120.63
saṃbhojya viprānmadhurairvisṛjellabdhadakṣiṇān /
evaṃ kṛtvā vrataṃ vipra saphalāyā vidhānataḥ //
1.120.64
bhuktveha bhogānakhilānyātyante vaiṣṇavaṃ padam /
pauṣasya śuklaikādaśyāṃ putradāṃ samupoṣya vai //
1.120.65
dvādaśyāṃ cakriṇaṃ prāryedarghādyairupacārakaiḥ /
tataḥ saṃbhojya viprāgryāndatvā tebhyastu dakṣiṇām //
1.120.66
visṛjya svayamaśnīyāccheṣānnaṃ sveṣṭabāndhavaiḥ /
evaṃ kṛtavrato vipra bhukvā bhogānihepsitān //
1.120.67
vimānavaramāruhya yātyante harimandiram /
māghamya kṛṣṇaikādaśyāṃ ṣaṭtilāṃ samupoṣya vai //
1.120.68
snātvā datvā tarpayitvā hutvā bhuktvā samarcya ca /
tilaireva dvijaśreṣṭha dvādaśyāṃ prātareva hi //
1.120.69
vaikuṇṭhaṃ samyagabhyarvya sarvairevopacārakaiḥ /
dvijānsaṃbhojya visṛjeddatvā tebhyaśca dakṣiṇām //
1.120.70
evaṃ kṛtvā vrataṃ vipra vidhinā susamāhitaḥ /
bhuktveha vāñchitānbhogānante viṣṇupadaṃ labhet //
1.120.71
māghasya śuklaikādaśyāṃ samupoṣya jayāhvayām /
prātarhari dine 'bhyarccecchrīpatiṃ puruṣaṃ dvija //
1.120.72
bhojayitvā dakṣiṇāṃ ca datvā viprānvisṛjya ca /
svayaṃ bhuñjīta taccheṣaṃ prayato nijabāndhavaiḥ //
1.120.73
ya evaṃ kurute vipra vrataṃ keśavatoṣaṇam /
sa bhuktveha varānbhogānante viṣṇoḥ padaṃ vrajet //
1.120.74
tapasyakṛṣṇaikādaśyāṃ vijayāṃ samupoṣya vai /
dvādaśyāṃ prātarabhyarcya yogīśaṃ gandhapūrvakaiḥ //
1.120.75
tataḥ saṃbhojya bhūdevāndakṣiṇābhiḥ pratoṣya tān /
visṛjya bāndhavaiḥ sārddhaṃ svayamaśnīta vāgyataḥ //
1.120.76
evaṃ kṛtavrato martyo bhuktvā bhogānihepsitān /
dehānte vaiṣṇavaṃ lokaṃ yāti devaiḥ susatkṛtaḥ //
1.120.77
phaālgunasya site pakṣe ekādaśyāṃ dvijottama /
upoṣyāmalakīṃ bhaktyā dvādaśyāṃ prātararcayet //
1.120.78
puṇḍarīkākṣamakhilairupacāraistato dvijān /
bhojayitvā varānnena dadyāttebhyastu dakṣiṇām //
1.120.79
evaṃ kṛtvā vidhānenāmalakyāṃ pūjanādikam /
sitaikādaśyāṃ tapasye vrajedviṣṇoḥ paraṃ padam //
1.120.80
caitrasya kṛṣṇaikādaśīṃ pāpamocanikāṃ dvija /
upāṣya dvādaśyāṃprātargovindaṃ pūjayettathā //
1.120.81
upacāraiḥ ṣoḍaśabhirdvijānsaṃbhojya dakṣiṇām /
datvā tebhyo visṛjyātha svayaṃ bhuñjīta bāndhavaiḥ //
1.120.82
eva yaḥ kurute vipra pāpamocanikāvratām /
sa yāti vaiṣṇavaṃ lokaṃ vimānena tu bhāsvatā //
1.120.83
itthaṃ kṛṣṇo tathā śukle vrataṃ caikādaśībhavam /
mokṣadaṃ kīrtitaṃ vipra nāstyasminsaṃśayaḥ kvacit //
1.120.84
yatastridinasaṃsādhyaṃ kīrtinaṃ pāpanāśanam /
sarvavratottamaṃ vipra tato jñeyaṃ mahāphalam //
1.120.85
tyajeccatvāri bhuktāni nāradai taddinatraye /
ādyantayorekamekaṃ madhyame dvayameva hi //
1.120.86
atha te niyamānvacmi vrate hyasmindinatraye /
kāṃsyaṃ māṃsaṃ masūrānnaṃ caṇakānkodravāṃstathā //
1.120.87
śākaṃ madhu parānnaṃ ca punarbhojanamaithune /
daśamyāṃ daśa vastūni varjayedvaiṣṇavaṛ sadā //
1.120.88
dyūtakrīḍāṃ ca nidrāṃ ca tāṃbūlaṃ dantadhāvanam /
parāpavādaṃ paiśunyaṃ steyaṃ hiṃsāṃ tathā ratim //
1.120.89
kopaṃ hyanṛtavākyaṃ ca ekādaśyāṃ vivarjjayet /
kāṃsyaṃ māṃsaṃ surāṃ kṣaudraṃ tailaṃ viṇmlecchabhāṣaṇam //
1.120.90
vyāyāmaṃ ca pravāsaṃ ca punarbhojanamaithune /
aspṛśyasparśamāśūre dvādaśyāṃ dvādaśa tyajet //
1.120.91
evaṃ niyamakṛdvipra upavāsaṃ samācaret /
śakto 'śaktustu matimānekabhuktaṃ na naktakam //
1.120.92
ayācitaṃ vāpi carenna tyajedvratamīdṛśam //
1.120.92.p1
iti śrībṛhannāradīya purāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthabhāge dvādaśamāsastitaikādaśīvratakathanaṃ nāma viṃśatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- Kālamayūkha — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit