Naradapurana 1.122
Nāradapurāṇa 1.122
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.122.84 — 1 part
1.122.1
sanātana uvāca
athātaṛ saṃpravakṣyāmi trayodaśyā vratāni te /
yāni kṛtvā naro bhaktyā subhago jāyate bhuvi //
1.122.2
madhau śuklatrayodaśyāṃ madanaṃ candanātmakam /
kṛtvā saṃpūjya yatnena vījeyavdyajanena ca //
1.122.3
tataḥ saṃkṣudhitaḥ kāmaḥ putrapautravivarddhanaḥ /
anaṅgapūjāpyatroktā tāṃ nibodha munīśvara //
1.122.4
sindūrarajanīrāgaiḥ phalake 'naṅgamālikhet /
ratiprītiyutaṃ ślakṣṇaṃ puṣpacāpeṣudhāriṇam //
1.122.5
kāmadevaṃ vasantaṃ ca vājivaktraṃ vṛṣadhvajam /
madhyāhne pūjayedbhaktyā gandhasragbhūṣaṇāṃśukaiḥ //
1.122.6
kṣabhyairnānāvidhaiścāpi mantreṇānena nārada /
namo mārāya kāmāya kāmadevasya mūrttaye //
1.122.7
brahmaviṣṇuśivendrāṇāṃ manaḥbhobhakarāya vai /
tattasyāgrato bhaktyā pūjayedaṅganāpatim //
1.122.8
vastramālyāvibhūṣādyaiḥ kāmo 'yamiti cintayet /
saṃpūjya dvijadāṃpatyaṃ gandhavastravibhūṣaṇaiḥ //
1.122.9
evaṃ yaḥ kurute vipra varṣe varṣe mahotsavam /
vasaṃtasamaye prāpte hṛṣṭaḥ puṣṭaḥ sadaiva saḥ //
1.122.10
pratimāsaṃ pūjayedvā yāvadvarṣaṃ samāpyate /
madanaṃ hṛdbhavaṃ kāmaṃ manmathaṃ ca ratipriyam //
1.122.11
anaṅgaṃ caiva kandarpaṃ pūjayenmakaradhvajam /
kusumāyudhasaṃjñaṃ ca tataḥ paścānmanobhavam //
1.122.12
viṣameṣu tathā vipra mālartāpriyamityapi /
ajāyā dānamapyuktaṃ snātvā nadyā vidhānataḥ //
1.122.13
ajāḥ payasvinīrdadyāddaridrāya kuṭuṃbine /
bhūyastvanena dānena sa loke naiva jāyate //
1.122.14
yadīyaṃ śaninā yuktā sā mahāvāruṇī smṛtā /
gaṅgāyāṃ yadi labhyeta koṭisūryagrahādhikā //
1.122.15
śubhayogaḥ śatarkṣaṃ ca śanau kāme madhau site /
mahāmaheti vikhyātā kulakoṭivimuktidā //
1.122.16
rādhaśuklatrayodaśyāṃ kāmadevavrataṃ smṛtam /
tatra gandhādibhiḥ kāmaṃ pūjayedupavāsavān //
1.122.17
pratimāsaṃ tataḥ paścāttrayodaśyāṃ site dale /
evameva vrataṃ kāryaṃ varṣānte gāmalaṅkṛtām //
1.122.18
dadyādviprāya satkṛtya vratasāṃgatvasiddhaye /
jyeṣṭhaśuklatrayodaśyāṃ daurbhāgyaśamanaṃ vratam //
1.122.19
tatra snātvā nadītoye pūjayecchucideśajam /
śvetamandāramarkaṃ vā karavīraṃ ca raktakam //
1.122.20
nirīkṣya gagane sūryaṃ prārthayenmantratastadā /
mandārakaravīrārkā bhavanto bhāskarāṃśajāḥ //
1.122.21
pūjitā mama daurbhāgyaṃ nāśayantu namo 'stu vaḥ /
itthaṃ yor'cayate bhaktyā varṣe varṣe drumatrayam //
1.122.22
naśyate tasya daurbhāgyaṃ nātra kāryā vicāraṇā /
śuciśuklatrayodaśyāmekabhaktaṃ samācaret //
1.122.23
pūjayitvā jagannāthāvumāmāheśvarī tanūḥ /
haimyau raupyau ca mṛnmapyau yathāśaktyā vidhāya ca //
1.122.24
siṃhokṣasthe devagṛhe goṣṭhe brāhmaṇaveśmani /
sthāpayitvā pratiṣṭhāpya daivamantreṇa nārada //
1.122.25
tataḥ pañcadinaṃ pūjā caikabhaktaṃ vrataṃ tathā /
tṛtīyadivase prātaḥ snātvā saṃpūjya tau punaḥ //
1.122.26
samarpaṇīyau viprāya vedavedāṅgaśāline /
varṣe varṣe tataḥ paścādvidheyaṃ varṣapañcakam //
1.122.27
tadante dhenuyugmena sahitau tau pradāpayet /
itthaṃ naro vā nārī vā kṛtvā vratamidaṃ śubham //
1.122.28
naiva dāṃpatyavicchedaṃ labhate saptajanmasu /
nabhaḥ śuklatrayodaśyāṃ ratikāmavrataṃ śubham //
1.122.29
vaidhavyavāraṇaṃ strīṇāṃ tathā saṃtānavardhanam /
kṛtopavāsā kanyaiva nārī vā dvijasattama //
1.122.30
tāmre vā mṛnmaye vāpi sauvarṇe rājate tathā /
ratikāmau pravinyasya gandhādyaiḥ samyagarcayet //
1.122.31
tatastu dvijadāṃpatyaṃ caturdaśyāṃ nimantrya ca /
satakṛtya bhojya pratime dadyāttābhyāṃ sadakṣiṇe //
1.122.32
evaṃ caturdaśābdaṃ ca kṛtvā vratamanuttamam /
dhenuyugmānvite deye vratasaṃpūrtihetave //
1.122.33
bhādraśuklatrayodaśyāṃ gotrirātravrataṃ smṛtam /
lakṣmīnārāyaṇaṃ kṛtvā sauvarṇaṃ vāpi rājatam //
1.122.34
pañcāmṛtena saṃsnāpya maṇḍale 'ṣṭadale śubhe /
pīṭhe vinyasya vastrāḍhyaṃ gandhādyaiḥ paripūjayet //
1.122.35
ārārtikaṃ tataḥ kṛtvā dadyātsānnodakaṃ ghaṭam /
evaṃ dinatrayaṃ kṛtvā vratānte māsamarcya ca //
1.122.36
samyagarthaṃ ca saṃpādya dadyānmantreṇa nārada /
pañcagāvaḥ samutpannā mathyamāne mahodadhau //
1.122.37
tāsāṃ madhye tu yā nandā tasyai dhenvai namo namaḥ /
pradakṣiṇīkṛtya tato dadyādviprāya mantrataḥ //
1.122.38
gāvo mamāgrataḥ santu gāvo me saṃtu pṛṣṭhataḥ /
gāvo me pārśvataḥ saṃtu gavāṃ madhye vasāmyaham //
1.122.39
tataśca dvijadāṃpatyaṃ samyagabhyarcya bhojayet /
lakṣmīnārāyaṇaṃ tasmai satkṛtya pratipādayet //
1.122.40
aśvamedhasahasrāṇi rājasūyaśatāni ca /
kṛtvā yatphalamāpnoti gotrirātravratācca tat //
1.122.41
iṣe śuklatrayodaśyāṃ trirātraśokakavratam /
haimaṃ hyaśokaṃ nirmāya pūjayitvā vidhānataḥ //
1.122.42
upavāsaparā nārī nityaṃ kuryātpradakṣiṇāḥ /
aṣṭottaraśataṃ vipra mantreṇānena sādaram //
1.122.43
hareṇa nirmitaḥ pūrvaṃ tvamaśoka kṛpālunā /
lokopakārakaraṇastatprasīda śivapriya //
1.122.44
tatastṛtīye divase vṛkṣe tasminvṛṣadhvajam /
samabhyarcya vidhānena dvijaṃ saṃbhojya dāpayet //
1.122.45
evaṃ kṛtavratā nārī vaidhavyaṃ nāpnuyātkvacit /
putrapautrādi sahitā bhartuśca syātsuvallabhā //
1.122.46
ūrjjakṛṣṇatrayodaśyāmekabhaktaḥ samāhitaḥ /
pradoṣe tailadīpaṃ tu prajvālyābhyarcya yatnataḥ //
1.122.47
gṛhadvāre bahirdadyādyamo me prīyatāmiti /
evaṃ kṛte tu viprendra yamapīḍā na jāyate //
1.122.48
ūrjśuklatrayodaśyāmekabhojī dvijottama /
punaḥ snātvā pradoṣe tu vāgyataḥ susamāhitaḥ //
1.122.49
pradīpānāṃ sahasreṇa śatenāpyathavā dvija /
pradīpayecchivaṃ vāpi dvātriṃśaddīpamālayā //
1.122.50
ghṛtena dīpayeddvīpāngandhādyaiḥ pūjayecchivam /
phalairnānāvidhaiścaiva naivedyairapi nārada //
1.122.51
tataḥ stuvīta deveśaṃ śivaṃ nāmnāṃ śatena ca /
tāni nāmāni kīrtyante sarvābhīṣṭapradāni vai //
1.122.52
namo rudrāya bhīmāya nīlakaṇṭhāya vedhase /
kaparddine sureśāya vyomakeśāya vai namaḥ //
1.122.53
vṛṣadhvajāya somāya somanāthāya vai namaḥ /
digaṃbarāya bhṛṅgāya umākāntāya varddhine //
1.122.54
tapomayāya vyāptāya śipiviṣyāya vai namaḥ /
vyālapriyāya vyālāya vyālānāṃ pataye namaḥ //
1.122.55
mahīdharāya vyomāya paśūnāṃ pataye namaḥ /
tripuraghnāya siṃhāya śārdūlāyārṣabhāya ca //
1.122.56
mitāya mitanāthāya siddhāya parameṣṭhine /
vedagītāya guptāya vedaguhyāya vai namaḥ //
1.122.57
dīrghāya dīrgharūpāya dīrghārthāya mahīyase /
namo jagatpratiṣṭhāya vyomarūpāya vai namaḥ //
1.122.58
kalyāṇāya viśiṣyāya śiṣṭāya paramātmane /
gajakṛtti dharāyātha andhakāsurabhedine //
1.122.59
nīlalohitaśuklāya caḍamuṇḍapriyāya ca /
bhaktipriyāya devāya yajñāntāyāvyayāya ca //
1.122.60
maheśāya namastubhyaṃ mahādevaharāya ca /
trinetrāya trivedāya vedāṅgāya namo namaḥ //
1.122.61
arthāyārthasvarūpāya paramārthāya vai namaḥ /
viśvarūpāya viśvāya viśvanāthāya vai namaḥ //
1.122.62
śaṅkarāya ca kālāya kālāvayavarūpiṇe /
arūpāya virūpāya sūkṣmasūkṣmāya vai namaḥ //
1.122.63
śmaśānavāsine tubhyaṃ namaste kṛttivāsase /
śaśāṅkaśekharāyātha rudrabhūmiśritāya ca //
1.122.64
durgāya durgapārāya durgāvayavasākṣiṇe /
liṅgarūpāya liṅgāya liṅgānapataye namaḥ //
1.122.65
namaḥ prabhāvarūpāya prabhāvārthāya vai namaḥ //
1.122.66
namo namaḥ kāraṇakāraṇāya te mṛtyuñjayāyātmabhavasvarūpiṇe /
triyaṃbakāya śitikaṇṭhabhārgiṇe gaurīyuje maṅgalahetave namaḥ //
1.122.67
nāmnāṃ śatamidaṃ vipra pinākiguṇakīrtanam /
paṭhitvā dakṣiṇīkṛtya prāyānnijaniketanam //
1.122.68
evaṃ kṛtvā vrataṃ vipra mahādevaprasādataḥ /
bhuktveha bhogānakhilānante śivapadaṃ labhet //
1.122.69
mārgaśuklatrayodaśyāṃ yo 'naṅgaṃ vidhinā yajet /
trikālamekakālaṃ vā śivasaṃgamasaṃbhavam //
1.122.70
gandhādyairupacāraistu pūjayitvā vidhānataḥ /
ghaṭe maṅgalapaṭṭe vā bhojayeddvijadaṃpatī //
1.122.71
tataśca dakṣiṇāṃ datvā svayamekāśanaṃ caret /
evaṃ kṛte tu vidhivadvratī saubhāgyabhājanaḥ //
jāyate bhuvi viprendra mahādevaprasādataḥ //
1.122.72
pauṣaśuklatrayodaśyāṃ samabhyarcyācyutaṃ harim /
ghṛtapātraṃ dvijendrāya pradadyātsarvasiddhaye //
1.122.73
māghaśuklatrayodaśyāṃ samārabhya dinatrayam /
māghasnānavrataṃ vipra nānākāmaphalāvaham //
1.122.74
prayāge māghamāse tu tryahaṃ snātasya yatphalam /
nāśvameghasahasreṇa tatphalaṃ labhate bhuvi //
1.122.75
tatra snānaṃ japo homo dānaṃ cānantyamaśnute /
phaālgune tu site pakṣe trayodaśyāmupoṣitaḥ //
1.122.76
namaskṛtya jagannāthaṃ prāraṃbhe dhanadavratam /
mahārājaṃ yakṣapatiṃ gandhādyairupacārakaiḥ //
1.122.77
likhitaṃ varṇakaiḥ paṭṭe pūjayedbhaktibhāvataḥ /
evaṃ śuklatrayodaśyāṃ pratimāsaṃ dvijottama //
1.122.78
saṃpūjayetsopavāsaścaikabhukto bhavennaraḥ /
tato vratānte tu punaḥ sauvarṇaṃ dhananāyakam //
1.122.79
vidhāya nidhibhiḥ sārddhaṃ sauvarṇābhirdvijottama /
upacāraiḥ ṣoḍaśabhiḥ snānaiḥ pañcāmṛtādibhiḥ //
1.122.80
naivedyairvividhairbhaktyā pūjayettu samāhitaḥ /
tato dhenumalaṅkṛtya vastrasraggandhabhūṣaṇaiḥ //
1.122.81
savatsāṃ dāpayedvipra samyagvedavide śubhām /
saṃbhojya viprānmiṣṭānnairdvādaśātha trayodaśa //
1.122.82
guruṃ samarcya vastrādyaiḥ pratimāṃ tāṃ nivedayet /
dvijebhyo dakṣaṇāṃ śaktyā datvā natvā visṛjya ca //
1.122.83
svayaṃ bhuñjīta matimāniṣṭaiḥ saha samāhitaḥ /
evaṃ kṛte vrate vipra nirdhanaḥ prāpya vaibhavam //
1.122.84
modate bhuvi vikhyāto rājarāja ivāparaḥ //
1.122.84.p1
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne dvādaśamāsasthitatrayodaśīvratakathanaṃ nāma dvāviṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
Linked texts (6)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Jayasīṃhakalpadruma — Ratnākara 1688, Sanskrit
- Tithyarka — Divākarabhaṭṭa 1658, Sanskrit
- Smṛtisāroddhāra — Nārāyaṇa, Sanskrit
- Cakranārāyaṇīyanibandha — Viśvambharatrivedin 1600, Sanskrit
- Vratodyāpanakaumudī (Śaṅkara) — Śaṅkara 1728, Sanskrit