Naradapurana 1.17
Nāradapurāṇa 1.17
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.17.113 — 1 part
1.17.1
ṛṣaya ūcuḥ
sādhu sūta mahābhāga tvayātikaruṇātmanā /
śrāvitaṃ sarvapāpanghaṃ gaṅgāmāhātmya muttamam //
1.17.2
śrutvā tu gaṅgāmāhātmyaṃ nārado devadarśanaḥ /
kiṃ papraccha punaḥ sūta sanakaṃ munisattamam //
1.17.3
sūta uvāca
śṛṇudhvamṛṣayaḥ sarve nāradena surarṣiṇā /
pṛṣṭaṃ punaryathā prāha pravakṣyāmi tathaiva tat //
1.17.4
nānākhyānetihāsāḍyaṃ gaṅgāmāhātmyamuttamam /
śrutvā brahmasuto bhūyaḥ pṛṣṭavānidamādarāt //
1.17.5
nārada uvāca
aho 'tidhanyaṃ sukṛtaikasāraṃ śrutaṃ mayā puṇyamasaṃvṛtārtham /
gāṅgeyamāhātmyamaghapraṇāśi tvatto mune kāruṇikādabhīṣṭam //
1.17.6
ye sādhavaḥ sādhu bhajanti viṣṇuṃ svārthaṃ parārthaṃ ca yatanta eva /
nānopadeśaiḥ suvimugdhacittaṃ prabodhayanti prasabhaṃ prasannam //
1.17.7
tataḥ samākhyāhi harervratāni kṛtaiśca yaiḥ prītimupaiti viṣṇuḥ /
dadāti bhaktiṃ bhajatāṃ dayālurmuktistu tasyā viditā hi dāsī //
1.17.8
dadāti muktiṃ bhajatāṃ mukundo vratārcanadhyānaparāyaṇānām /
bhaktānusevāsu mahāprayāsaṃ vimṛśya kasyāpi na bhaktiyogam //
1.17.9
pravṛttaṃ ca nivṛttaṃ ca yatkarma harito ṣaṇam /
tadā khyāhi muniśreṣṭha viṣṇubhakto 'si mānada //
1.17.10
sanaka uvāca
sādhu sādhu muniśreṣṭha bhaktastvaṃ puruṣottameḥ /
bhūyo bhūyo yataḥ puccheścaritraṃ śārṅgadhanvanaḥ //
1.17.11
vratāni te pravakṣyāmi lokopakṛtimanti ca /
prasīdati hariryaistu prayacchatyabhayaṃ tathā //
1.17.12
yasya prasanno bhagavānyajñaliṅgo janārdanaḥ /
ihāmutra sukhaṃ tasya tapovṛddhiśca jāyate //
1.17.13
yena kenāpyupāyena haripūjāparāyaṇāḥ /
prayānti paramaṃ sthānamiti prāhurmaharṣayaḥ //
1.17.14
mārga śīrṣe site pakṣe dvādaśyāṃ jalaśāyinam /
upoṣito 'ḍarcayetsamyaṅ naraḥ śraddhāsamanvitaḥ //
1.17.15
snātvā śuklāmbaradharo dantadhāvanapūrvakam /
gandhapuṣpākṣatairdhūpair dīpairnaivedyapūrvakaiḥ //
1.17.16
vāgyato bhaktibhāvena muniśreṣṭhārcayeddharim /
keśavāya namastubhyamiti viṣṇuṃ ca pūjayet //
1.17.17
aṣṭottaraśataṃ hutvā vanhau ghṛtatilāhutīḥ /
rātrau jāgaraṇaṃ kuryācchālagrāmasamīpataḥ //
1.17.18
snāpayetprasthapayasā nārāyaṇamanāmayam /
gītairvādyaiśca naivedyairbhakṣyairbhojyaiśca keśavam //
1.17.19
trikālaṃ pūjayedbhaktyā mahālakṣmyā samanvitam /
punaḥ kalye samutthāya kṛtvā karma yathocitam //
1.17.20
pūrvavatpūjayedvevaṃ vāgyato niyataḥ śuciḥ /
pāyasaṃ ghṛtasaṃmiśraṃ nālikeraphalānvitam //
1.17.21
mantreṇānena viprāya dadyādbhaktyā sadakṣiṇam /
keśavaḥ keśihā devaḥ sarvasaṃpatpradāyakaḥ //
1.17.22
paramānnapradānena mama syādiṣṭadāyakaḥ /
brahmaṇānbhojayetpaścācchaktito bandhubhiḥ saha //
1.17.23
nārāyaṇa paro bhūtvā svayaṃ bhuñjīta vāgyataḥ /
iti yaḥ kurute bhaktyā keśavārcanamuttamam //
1.17.24
sa paiṇḍarīkayajñasya phalamaṣṭaguṇaṃ labhet /
pauṣamāse site pakṣe dvādaśyāṃ samupoṣitaḥ //
1.17.25
namo nārāyaṇāyeti pūjayetprayato harim /
payasā snāpya naivedyaṃ pāyasaṃ ca samarpayet //
1.17.26
rātrau jāgaraṇaṃ kuryātrrikālārcanatatparaḥ /
dhūpairdīpaiśca naivedyairgandhaiḥ puṣpairmanoramaiḥ //
1.17.27
tṛṇaiśca gītavādyādyaiḥ stotraiścāpyaryayeddharim /
kṛśarānnaṃ ca viprāya dadyātsaghṛtadakṣiṇam //
1.17.28
sarvātmā sarvalokeśaḥ sarvavyāpī sanātanaḥ /
nārāyaṇaḥ prasannaḥ syātkṛśarānnapradānataḥ //
1.17.29
mantreṇānena viprāya dattvā vai dānamuttamam /
dvijāṃśca bhojeyacchaktyā svayamadyātsabāndhavaḥ //
1.17.30
evaṃ saṃpūjayedbhaktyā devaṃ nārāyaṇaṃ prabhum /
agniṣṭomāṣṭakaphalaṃ sa saṃpūrṇamavāpnuyāt //
1.17.31
māghasya śukladvādaśyāṃ pūrvavatsamupoṣitaḥ /
namaste mādhavāyeti hutvāṣṭau ca ghṛtāhutīḥ //
1.17.32
pūrvamānena payasā snāpayenmādhavaṃ tadā /
puṣpagandhākṣatairarcetsāvadhānena cetasā //
1.17.33
rātrau jāgaraṇaṃ kuryātpūrvavadbhaghaktisaṃyutaḥ /
kalyakarma ca nirvartya mādhavaṃ punararcayet //
1.17.34
prasthaṃ tilānāṃ viprāya dadyādvai mantrapūrvakam /
sadakṣiṇaṃ savāstrañca sarvapāpavimuktaye //
1.17.35
mādhavaḥ sarvabhūtātmā sarvakarmaphalapradaḥ /
tiladānena mahatā sarvānkāmānprayacchatu //
1.17.36
mantreṇānena viprāya dattvā bhaktisamanvitaḥ /
brahmaṇānbhojayecchaktyā saṃsmaranmādhavaṃ prabhum //
1.17.37
evaṃ yaḥ kurute bhaktyā tiladāne vrataṃ mune /
vājapeya śatasyāsau saṃpūrṇaṃ phalamāpnuyāt //
1.17.38
phaālgunasya site pakṣe dvādaśyāṃ samupoṣitaḥ /
govindāya namastubhyamiti saṃpūjayedvratī //
1.17.39
aṣṭottagaraśataṃ dṛtvā ghṛtamiśratilāhutīḥ /
pūrvamānena payasā govindaṃ snāpayecchuciḥ //
1.17.40
rātrau jāgaraṇaṃ kuryātrrikālaṃ pūjayaittathā /
prātaḥ kṛtyaṃ samāpyātha govindaṃ pūjayetpunaḥ //
1.17.41
vrīhyāḍhakaṃ ca viprāya dadyādvastraṃ sadakṣiṇam /
namo govinda sarveśa gopikājanavallabha //
1.17.42
anena dhānya dānena prīto bhava jagadguro /
evaṃ kṛtvā vrataṃ samyak sarvapāpavivarjitaḥ //
1.17.43
gomedhamakhajaṃ puṇyaṃ sampūrṇaṃ labhate naraḥ /
caitramāse site pakṣe dvādaśyāṃ samupoṣitaḥ //
1.17.44
namo 'stu viṣṇave tubhyamiti pūrvavadarcayet /
kṣīreṇa snāpayedviṣṇuṃ pūrvamānena śaktitaḥ //
1.17.45
tathaiva snāpayedvipra ghṛtaprasthena sādanam /
kṛtvā jāgaraṇaṃ rātrau pūjayetpūrvavadrūtī //
1.17.46
tatakaḥ kalye samutthāya prātaḥ kṛtyaṃ samāpya ca /
aṣṭottaraśataṃ hutvā madhaavājyatilamiśritam //
1.17.47
sadakṣiṇaṃ ca viprāya dadyādvai taṇḍulāḍhakam /
prāṇarupī mahāviṣṇuḥ prāṇadaḥ sarvavallabhaḥ //
1.17.48
taṇḍulāḍhakadānena prīyatāṃ me janārdanaḥ /
evaṃ kṛtvā naro bhaktyā sarvapāpavivarjitaḥ //
1.17.49
atyangiṣṭomayajñasya phalamaṣṭaguṇaṃ labhet /
vaiśākhaśukladvādaśyāmupoṣya madhusūdanam //
1.17.50
droṇakṣīreṇa deveśaṃ snāpayedbhaktiṃsaṃyutaḥ /
jāgaraṃ tatragha karttavyaṃ trikālārcanasaṃyutam //
1.17.51
namaste madhuhantre ca juhuyācchaktito ghṛtam /
aṣṭottaraśataṃ prorcya vidhivanmadhusūdanam //
1.17.52
vipāpo hyaśvamedhānāmaṣṭānāṃ phalamānpuyāt /
jyeṣṭamāse site pakṣe dvādaśyāmupavāsakṛt //
1.17.53
kṣīreṇāḍhakamānena snāpayedyastriviktamam /
namastriviktamāyeti pūjayedbhaktisaṃyutaḥ //
1.17.54
juhuyātpāyasenaiva hyaṣṭottaraśatāhutīḥ /
kṛtvā jāgaraṇaṃ rātrau punaḥ pūjāṃ prakalpayet //
1.17.55
apūpaviṃśatiṃ dattvā brāhmaṇāya sadakṣiṇam /
devadeva jagannāta prasīda parameśvara //
1.17.56
upāyanaṃ ca saṃgṛhya mamābhīṣṭaprado bhava /
brāhmaṇānbhojayecchaktyā svayaṃ bhuñjīta vāgyataḥ //
1.17.57
evaṃ yaḥ kurute vipra vrataṃ traivikramaṃ param /
so 'ṣṭānāṃ naramedhānāṃ vipāpaḥ phalamānpuyāt //
1.17.58
āṣāḍhaśukladvādaśyāmupavāsī jitendriyaḥ /
vāmanaṃ pūrvamānena snāpayetpayasā vratī //
1.17.59
namaste vāmanāyeti dūrvājyāṣṭottaraṃ śatam /
hutvā ca jāgaraṃ kuryādvāmanaṃ cārcayetpunaḥ //
1.17.60
sadākṣiṇaṃ ca dadhyannaṃ nālikeraphalānvitam /
bhaktyā pradadyādviprāya vāmanārcanaśīline //
1.17.61
vāmano vuddhido hotā dravyastho vāmanaḥ sadā /
vāmanastārako 'smācca vāmanāya namo namaḥ //
1.17.62
anena dattvā dadhyannaṃ śaktito bhojayeddijān /
kṛtvai vamagriṣṭomānāṃ śatasya phalamāpnuyāt //
1.17.63
śrāvaṇasya site pakṣe dvādaśyāmupavāsakṛt /
kṣīreṇa madhumiśreṇa snāpayecchrīdharaṃ vratī //
1.17.64
namo 'stu śrīdharāyeti gandhādyaiḥ pūjayetkramāt /
juhuyātpṛṣadājyena śatamaṣṭottaraṃ mune //
1.17.65
kṛtvā ca jāgaraṃ rātrau punaḥ pūjāṃ prakalpayet /
dātavyaṃ caiva viprāya kṣīrāḍhakamanuttamam //
1.17.66
dakṣiṇāṃ ca savastrāṃ vai pradadyāddhemakuṇḍale /
mantreṇānena viprendru sarvakāmāśrasiddhaye //
1.17.67
kṣīrābdhiśāyindeveśa ramākānta jagatpate /
kṣīradānena suprīto bhava sarvasukhapradaḥ //
1.17.68
sukhapradattvādviprāṃśca bhojayecchaktito vratī /
eva kṛtvā śvamedhānāṃ sahasrasya phalaṃ labhet //
1.17.69
māsi bhādrapade śukle dvādaśyāṃ samupoṣitaḥ /
snāpayeddroṇapayasā hṛṣīkeśaṃ jagadgurum //
1.17.70
hṛṣīkeśa namastubhyamiti saṃpūjayennaraḥ /
caruṇā madhuyuktena śatamaṣṭottaraṃ hunet //
1.17.71
jāgarādīnini nirvartya dadyādātmavide tataḥ /
sārdhāḍhakaṃ ca godhūmāndakṣiṇāṃ hema śaktitaḥ //
1.17.72
hṛṣīkeśa namastubhyaṃ sarvalokaikahetave /
mahyaṃ sarvasukhaṃ dehi godhūmasya pradānataḥ //
1.17.73
bhojayedvrāhmāñśaktyā svayaṃ cāśrītavāgyataḥ /
sarvapāpavinirmukto brahmamedhaphalaṃ labhet //
1.17.74
āśvine māsiśuklāyāṃ dvādaśyāṃsamupoṣitaḥ /
padmanābhaṃ capayasā snāpayedbhaktitaḥ śuciḥ //
1.17.75
namaste padmanābhāya homaṃ kuyārtsvaśaktitaḥ /
tilabrīhiyavājyaiśca pūjayecca vidhānataḥ //
1.17.76
jāmaraṃ niśi nirvartya punaḥ pūjāṃ samācaret /
dadyādviprāya kuḍavaṃ madhunastu sadakṣiṇam //
1.17.77
padmanābhagha namastubhyaṃ sarvalokapitāmaha /
madhudānena suprīto bhavasarvasukhapradaḥ //
1.17.78
evaṃ yaḥ kurute bhaktyā padmanābhavrataṃ sudhīḥ /
brahmamedhasahasrasya phalamānpoti niścitam //
1.17.79
dvādaśyāṃ kārtike śukle upavāsī jitendriyaḥ /
kṣīreṇākaḍhakamānena dandhā vājyena tāvatā //
1.17.80
namo dāmodarāyeti snāpayedbhaktibhāvataḥ /
aṣṭottaraśataṃ hutvā maghvājyāktatilāhutīḥ //
1.17.81
jāgaraṃ niyataḥ kuryāttrikālārcanatatparaḥ /
prātaḥ saṃpūjayeddevaṃ padmapuṣpairmanoramaiḥ //
1.17.82
punaraṣṭottaraśataṃ juhuyātsaghṛtai stilaiḥ /
pañcabhakṣyayutaṃ cānnaṃ dadyādviprāya bhaktitaḥ //
1.17.83
dāmodara jagannātha sarvakāraṇakāraṇa /
trāhimāṃ kṛpayā deva śāraṇāgatapālakaḥ //
1.17.84
anena dattvā dānaṃ ca śrotriyāya kuṭumbine /
dakṣiṇāñca yathāśaktyā brāhmaṇāṃśvāpi bhojayet //
1.17.85
evaṅkṛtvā vrataṃ samyagaśrīyādvūndhubhiḥ saha /
aśvamegha sahasrāṇāṃ dviguṇaṃ phalamaśnute //
1.17.86
evaṃ kuryādvratī yastu dvādaśīvratamuttamam /
saṃvatsaraṃ muniśreṣṭha sa yāti parama padam //
1.17.87
ekamāse dvimāse vāyaḥ kuryādbhaktitatparaḥ /
tattatphalamavānpoti prānpoti ca hareḥ padam //
1.17.88
pūrṇaṃ saṃvatsaraṃ kṛtvā kuryādudyāpanaṃ vratī /
mārgaśīrṣāsite pakṣe dvādaśyāṃ ca munīśvara //
1.17.89
snātvā prātaryathācāraṃ dantadhāvanapūrvakam /
śuklamālyāmbaradharaḥ śuklagandhānulepanaḥ //
1.17.90
maṇḍapaṃ kārayeddivyaṃ caturastraṃ suśībhanam /
ghaṇṭācāmarasaṃyuktaṃ kiṅkiṇīravaśobhitam //
1.17.91
alaṅkṛtaṃ puṣpamālyairvitānaghvajarājitān /
chāditaṃ śuklavastreṇa dīpamālāvibhūṣitam //
1.17.92
tanmadhye sarvatobhadraṃ kuryātsamyagalaṅkṛtam /
tasyoparinyasetkumbhāndvādaśāmbuprapūritān //
1.17.93
ekena śulkavanastreṇa samyaksaṃśodhitena ca /
sarvānācchādayetkumbhānpañcaratnasamanvitān //
1.17.94
lakṣmīnārāyaṇaṃ devaṃ kārayedbhaktimānvratī /
henmā vā rājatenāpi tathā tāmreṇa vā dvijā //
1.17.95
sthāpayetpratimāṃ tāṃ ca kumbhopari susaṃyamī /
tanmūlyaṃ vā dvijaśreṣṭha kāñcanaṃ ca svaśaktitaḥ //
1.17.96
sarvavrateṣu matimānvittaśāṭhyaṃ vivarja yet /
yadi kuryātkṣayaṃ yānti tasyāyurddhanasaṃpadaḥ //
1.17.97
anantaśāyinaṃ devaṃ nārāyaṇamanāmayaṭam /
pañcāmṛtena prathamaṃ snāpayedbhaktisaṃyutaḥ //
1.17.98
nāṃmabhiḥ keśavādyaiśca hyupacārānmakalpayet /
rātrau jāgaraṇaṃ kuryātpurāṇaśravaṇādibhaghiḥ //
1.17.99
jitanidro bhavetsamyaksopavāso jitendriyaḥ /
trikālamarcayeddevaṃ yathāvibhavavistaram //
1.17.100
tataḥ prātaḥ samutthāya prātaḥ kṛtyaṃ samāpya ca /
tilahomānvyāhṛtibhiḥ sahasraṃra kāvyeddvijaiḥ //
1.17.101
tataḥ saṃpūjayeddevaṃ gandhapuṣpādibhiḥ kramāt /
devasya purataḥ kuryātpurāṇaśravaṇaṃ tataḥ //
1.17.102
dadyāddvādaśaviprebhyo dadhyannaṃ pāyasaṃ pāyasaṃ tathā /
apūpairdaśa bhiryuktaṃ saghṛtaṃ ca sadakṣiṇam //
1.17.103
devadevajagannātha bhaktānugrahavigraha /
gṛhāṇopāyanaṃ kṛṣṇa sarvābhīṣṭaprado bhava //
1.17.104
anenopāyanaṃ dattvā prārthaye māñjaliḥ sthitaḥ /
ādhāya jānunī bhūmau vinayāvananato vratī //
1.17.105
namo namaste surarājarāja namo 'stute devaṃ jagannivāsa /
kuruṣva saṃpṛrṇaphalaṃ mamādya namo 'stu tubhyaṃ puruṣottamāya //
1.17.106
iti saṃprārthayedviprāndevaṃ ca puruṣottamam /
dadyādarghyaṃ ca devāya mahālakṣmīyutāya vai //
1.17.107
lakṣmīpate namastubhyaṃ kṣīrārṇavanivāsine /
arghyaṃ gṛhāṇa deveśa lakṣmyā ca sahitaḥ prakṣo //
1.17.108
yasya smṛtyā ca nāmoktyā tapoyajñakriyādiṣu /
nyūnaṃ saṃpūrṇatāṃ yāti sadyo vande tamacyutam //
1.17.109
iti vijñāpya deveśaṃ tatsarvaṃ saṃyamī vrate /
pratimāṃ dakṣiṇāyuktāmācāryāya nivedayet //
1.17.110
brāhmaṇānbhojayetpaścīcchaktyā dadyāja dakṣiṇām /
bhuñjīta vāgyataḥ paścātsvayaṃ bevṛjanairvṛtaḥ //
1.17.111
āsāyaṃ śṛduyādviṣṇoḥ kathāṃ vidvajjanaiḥ saha /
ityevaṃ kurute yastu manujo dvādaśīvratam //
1.17.112
sarvānkāmānsa ānpoti paraghatreha ca nārada /
trisatakulasaṃyuktaḥ sarvapāpavivarjitaḥ /
tapāti viṣṇubhavanaṃ yatra yattvā na śocati //
1.17.113
ya idaṃ śṛṇuyādvipra dvādaśīvratamuttamam /
vācayedvāpi sa naro vājapeyaphalaṃ labhet //
1.17.113.p1
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde vratākhyāne mārgaśīrṣaśukladvādaśīvratakathanaṃ nāma satpadaśo 'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bṛhannāradīyapurāṇa — Sanskrit
- Vratakhaṇḍa — Hemādri, Sanskrit