Pramāṇa · Search · About · API

Naradapurana 1.20

Nāradapurāṇa 1.20

Language
Sanskrit

Contents

1.20.1

nārada uvāca
bhagavansarvadharmajña sarvaśāstrārthapāraga /
sarvakarmavariṣṭaṃ ca tvayoktaṃ dhvajadhāraṇam //

1.20.2

yastu vai sumatirnāma dhvajāropaparo mune /
tvayoktastasya caritaṃ vistareṇa mamādiśa //

1.20.3

sanaka uvāca
śṛṇuṣvaikamanāḥ puṇyamitihāsaṃ purātanamam /
brahmaṇā kathitaṃ mahyaṃ sarvapāpapraṇāśanam //

1.20.4

āsītpurā kṛtayuge sumatirnāma bhūpatiḥ /
somavaṃśodbhavaḥ śrīmānsatpadvīpaikanāyakaḥ //

1.20.5

dharmātmā satyasaṃpannaḥ śucivaṃśyo 'tithipriyaḥ /
sarvalakṣaṇasaṃpannaḥ sarvasaṃpadvibhūṣitaḥ //

1.20.6

sadā harikathāsevī haripūjāparāyaṇaḥ /
haribhaktiparāṇāṃ ca śuśrūṣurnirahṝṅkṛtiḥ //

1.20.7

pūjyapūjārato nityaṃ samadarśī guṇānvitaḥ /
sarvabhūtahitaḥ śāntaḥ kṛtajñaḥ kīrtimāṃstathā //

1.20.8

tasya bhāryā mahābhāgā sarvalakṣaṇasaṃyutā /
pativratā patiprāṇā nāmrā satyamatirmune //

1.20.9

tādubhau dampatū nityaṃ haripūjāparāyaṇau /
jātismarau mahābhāgau satyajñau satparāyaṇau //

1.20.10

annadānaratau nityaṃ jaladānaparāyaṇau /
taḍāgārāmavaprādau nasaṃkhyātānvitenatuḥ //

1.20.11

sā tu satyamatirnityaṃ śucirviṣṇugṛhe satī /
nṛtyatyatyantasantuṣṭā manojñā sañjuvādinī //

1.20.12

so 'pi rājā mahābhāgo dvādaśīddhādaśīdine /
dhvajamāropayatyeva manojñaṃ bahuvistaram //

1.20.13

evaṃ hariparaṃ nityaṃ rājānaṃ dharmakovidam /
primāṃ matyamatiṃ cāmya devā api sadāstuvan //

1.20.14

triloke viśrutau jñātvā dampatī dharmako vidau /
āyayau bahubhiḥ śipyairdraṣṭukāmo vibhāṇḍakaḥ //

1.20.15

tamāyāntaṃ muniṃ śrutvā sa tu rājā vibhāṇḍakam /
pratyudyayau sapatnīkaḥ prajā bhirbahuvistaram //

1.20.16

kṛtātithyakriyaṃ śāntaṃ kṛtāsanaparigraham /
nīcāsanasthito bhūyaḥ prāñjalirmunimabravīt //

1.20.17

rājovāca
bhagavankṛtakṛtyo 'smiṃ tvadabhyāgamanena veṃ /
satāmāyamanaṃ santaṃ praśaṃsanti suravāvaham //

1.20.18

yatra syānmahatāṃ prema tatra syuḥ sarvasampadaḥ /
tejaḥ kīrtirdhanaṃ putrā iti prahurvipaścitaḥ //

1.20.19

tatra vṛddhimupāyānti theyāṃsyanudinaṃ mune /
yatra santaḥ prakurvanti mahatīṃ karuṇāṃ prabho //

1.20.20

yo mṛrdhni dhāgyedūhyanmahatpādajalaṃ rajaḥ /
sa snātaḥ sarvatīrtheṣu puṇyātmā nātra saṃśayaḥ //

1.20.21

mama putrāśca dārāśca saṃpattvayi samarpitāḥ /
māmājñāpaya viprendra kiṃ priyaṃ karavāṇi te //

1.20.22

vinañcavanataṃ bhūpaṃ sa nirīkṣya munīśaavaraḥ /
spṛśaṣankareṇa taṃ prītyuvācātiharṣitaḥ //

1.20.23

ṛṣiruvāca
gajanyaduktaṃ bhavatā tatsarvaṃ tvatkulocitam /
vinayāvanataḥ sarvo bahuśreyo labhediha //

1.20.24

dharmaścārthaśca kāmaśca mokṣaśca nṛpasattama /
vinayāllabhate martyo durlabhaṃ kiṃ mahātmanām //

1.20.25

prīto 'smi tava bhāpāla sanmārgaparivarttinaḥ /
svasti te satataṃ bhūyādyatpṛcchāmi taducyatām //

1.20.26

pūjā bahuvidhāḥ santi hastuṣṭividhāyikāḥ /
tāsu nityaṃ dhvajārope varttse tvaṃ sadodyataḥ //

1.20.27

bhāryāpi tava sādhvīyaṃ nityaṃ nṛtyaparāyaṇā /
kimarthametadvṛttāntaṃ yathāvadvaktumarhasi //

1.20.28

rājovāca
śṛṇuṣva bhagavansarvaṃ yatpṛcchasi vadāmi tat /
āścaryabhūtaṃ lokānāmāvayoścaritaṃ tviha //

1.20.29

ahamāsaṃ purā śūdro mālinirnāma sattama /
kumārgaganirato nityaṃ sarvalokāhike rataḥ //

1.20.30

piśuno dharmavidveṣī devadravyāpahārakaḥ /
godhnaśca brahmahā cauraḥ sarvaprāṇivadhe rataḥ //

1.20.31

nityaṃ niṣṭhuravaktā ca pāpī veśyāparāyaṇaḥ /
evaṃ sthitaḥ kiyatkālamanāhatyaṃ mahadṛcaḥ //

1.20.32

sarvabandhuparityakto duḥkhī vanamupāgataḥ /
mṛgamāṃsāśano nityaṃ tathā pānthāvillampakaḥ //

1.20.33

ekākī duḥkhabahulo nyavasannirjane vane /
ekadā kṣutpariśrānto nidāghārttaḥ pipāsitaḥ //

1.20.34

jīrṇaṃ devālayaṃ viṣṇorapaśyaṃ vijane vane /
haṃsakāraṇḍavākīrṇaṃ tatsamīpe mahatsaraḥ //

1.20.35

paryantavanapuṣpaughacchāditaṃ tanmunīśvara /
apibaṃ tatra pānīyaṃ tattīre vigataśramaḥ //

1.20.36

phalāni jagdhvā śīrṇāni svayaṃ kṣucca nivāritā /
tasmiñjīrṇīlaye viṣṇonarnivāsaṃ kṛtakavānaham //

1.20.37

jīrṇasphuṭitasaṃdhānaṃ tasya nityamakāriṣam /
parṇaistṛṇaiśca kāṣṭhaighair gṛhaṃ samyak prakalpitam //

1.20.38

svasurārāthaṃ tu tadbhamirmayā litpā munīśvara /
tatrāhaṃ vyādhavṛttistho hatvā bahuvidhānmṛgān //

1.20.39

ājīvaṃ vartaya nnityaṃ varṣāṇāṃ viṃśatiḥ sthitaḥ /
atheyamāgatā sādhvī vindhyadeśasamudbhavā //

1.20.40

niṣādakulajā viprā nānmā khyātā/ñavakokilā /
bandhuvargaparityaktā duḥkhitā jīrṇavigrahā //

1.20.41

kṣuttṛḍgharmapariśrāntā śocantī svakṛtaṃ hyagham /
daivayogākatsamāyātābhramantī vijane vane //

1.20.42

grīṣmatāpārdditā bāhye svānte cādhinipūḍitā /
imāṃ duḥkhārditāṃ dṛṣṭvā jātā me vipulā dayā //

1.20.43

dattaṃ mayā jalaṃ cāsyai māṃsaṃ vanyaphalāni ca /
gataśramātviyaṃ brahmanmayā pṛṣṭā yathā tayam //

1.20.44

avedayatsvavṛttāntaṃ tacchṛṇuṣva mahāmune /
nānmāvakokilā cāhaṃ niṣādakulasabhbhavā //

1.20.45

dārukasya sutā cāhaṃ vindhyaparvatavāsinī /
parasvahāriṇī nityaṃ sadā paiśunyavādinī //

1.20.46

puṃścalūtyevamuktvā tu bandhuvargaiḥ samujjhitā /
kiyatkālaṃ tataḥ patyā bhṛtāhaṃ lokaninditā //

1.20.47

daivātso 'pi gato lokaṃ yamasyātra vihāya mām /
kāntāre vijane caikā bhramantī duḥkhapīḍitā //

1.20.48

daivāttvatsavidhaṃ prātpā jīvitāhaṃ tvayādhunā /
ityevaṃ svakṛtaṃ karma mahyaṃ sarvaṃ nyavedayat //

1.20.49

tato devālaye tasmindamapatībhāvamāśritau /
sthitau varṣāṇi daśa ca āvāṃ māṃsaphalāśinau //

1.20.50

ekadā madyapānena pramattau nirbharaimune /
tatra devālaye rāghatrau muditau māṃsabhojanāt //

1.20.51

tanuvastrāparijñānau nṛtyaṃ cakṛva mohitau /
prārabdhakarma bhogāntamāvāṃ yugapadāgatau //

1.20.52

yamadūtāstadāyātāḥ pāśahastā bhayaṅkarāḥ /
netumāvāṃ nṛtyaratau sudhorāṃ yamayātanām //

1.20.53

tataḥ prasanno bhagavānkarmaṇā mama mānada /
devāvasathasaṃskārasaṃjñitena kṛtena naḥ //

1.20.54

svadūtānprepayāmāsa svabhaktāvanatatparaḥ /
te dūtā devadevasya śaṅkhacakra gadādharāḥ //

1.20.55

sahasrasūryāsaṃkāśāḥ sarve cārucaturbhujāḥ /
kirīṭakuṇḍaladharā hāriṇo vanamālinaḥ //

1.20.56

diśo vitimirā vipra kurvantaḥ svena tejasā /
bhayaṅkarānyāśahastāndaṃṣṭriṇo yamakiṅkarān //

1.20.57

āvayogrāhaṇe yattānṛcuḥ kṛṣṇaparāyaṇāḥ //

1.20.58

viṣṇudūtā ūcuḥ
bho bho krūrā dūrācārā vivekaparivarjitāḥ /
muñcadhvametau niṣpāpau dampatī harivallabhau //

1.20.59

vivekastriṣu lokeṣu saṃpadāmādikāraṇam /
apāpe pāpadhīryastu taṃ vidyātpuruṣādhamam //

1.20.60

pāpe tvapāpadhīryastu taṃ vidyādadhamādhamam //

1.20.61

yamadūtā ūcuḥ
yuṣmābhiḥ satyamevoktaṃ kiṃ tvetau pāpisattamau /
yamena pāpino daṇḍyāstanneṣyāmo vayaṃ tvimau //

1.20.62

śrutipraṇihito dharmo hyadharmastadviparyayaḥ /
dharmādharmaviveko 'yaṃ tanneṣyāmo yamāntikam //

1.20.63

etactchuvātikupitā viṣṇudūtā mahaujasaḥ /
pratyūcūstānyamabhaṭānadharme dharmamāninaḥ //

1.20.64

viṣṇadūtā ūcuḥ
aho kaṣṭaṃ dharmadṛśāmadharmaḥ spṛśate sabhām /
samyagvivekaśūnyānāṃ nidānaṃ hyāpadāṃ mahat //

1.20.65

tarkāṇādyaviśeṣeṇa narakādhyakṣatāṃ gatāḥ /
yūyaṃ kimarthamadyāpi karttuṃ pāpāni sodyamāḥ //

1.20.66

svakarmakṣayaparyantaṃ mahāpātakino 'pi ca /
tiṣṭanti narake ghore yāvaccandrārkatārakam //

1.20.67

pūrvasaṃcitapāpānāmadṛṣṭvā niṣkṛtiṃ vṛthā /
kimarthaṃ pāpakarmāṇi kariṣye 'tha punaḥ punaḥ //

1.20.68

śrutipraṇihito dharmaḥ satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ /
kintvābhyāṃ caritāndharmānpravakṣyāmo yathātatham //

1.20.69

etau pāpavinirmuktau hariśuśrūṣaṇe ratau /
hariṇā trāyamāṇau ca muñcadhvamavilambitam //

1.20.70

eṣā ca nartanaṃ cakre tathaiva dhvajaroṣaṇam /
antakāle viṣṇugṛhe tena niṣpāpatāṃ gatau //

1.20.71

antakāle tu yannāma śrutvoktvāpi ca vai sakṛt /
labhate paramaṃ sthānaṃ kimu śūśrūṣaṇe ratāḥ //

1.20.72

mahāpātakayukto vā yukto vāpyupapātakaiḥ /./
kṛṣṇasevī naro 'nte 'pi labhate paramāṃ gatim //

1.20.73

yatīnāṃ viṣṇubhaktānāṃ paricaryā parāyaṇāḥ /
te dūtāḥ sahasā yānti pāpino 'pi parāṃ gatim //

1.20.74

muhurtaṃ vā muhurtārddhaṃ yastiṣṭoddharimandire /
so 'pi yāti paraṃ sthānaṃ kimudvātraghiṃśavatsarān //

1.20.75

upalepanakarttārau saṃmārjanaparāyaṇau /
etau harigṛhe nityaṃ jīrṇaśīrṇādhiropakau //

1.20.76

jalasecanakarttārau dīpadau harimandire /
kathametau mahābhāgau yātanābhogamarhatha //

1.20.77

ityuktā viṣṇudūtāste cchitvā pāśāṃstadaiva hi /
āropyāvāṃ vimānāgrayaṃ yayurviṣṇoḥ paraṃ padam //

1.20.78

tatra sāmīpyamāpannau devadevasya cakriṇaḥ /
divyānbhogānbhuktavantau tāvatkālaṃ munīśvara //

1.20.79

divyānbhogāṃstu tatrāpi bhuktvā yātau mahīmimām /
atrāpi saṃpadatulā harisevāprasādataḥ //

1.20.80

anicchayā kṛtenāpi sevanena harermune /
prātpamīdṛk phalaṃ vipra devānāmapi durlabham //

1.20.81

icchayārādhya viśveśaṃ bhaktibhāvena mādhavam /
prāpsyāvaḥ paramaṃ śreya iti heturnirupitaḥ //

1.20.82

avaśenāpi yatkarma kṛtaṃ syātsumahatphalam /
jāyate bhūmidevendra kiṃ punaḥ śraddhayā kṛtam //

1.20.83

etaduktaṃ niśamyāsau sa munīndro vibhaṇḍakaḥ /
praśasya dampatī tau tu prayayau svatapevanam //

1.20.84

tasmājjānīhi devarṣe devadevasya cakriṇaḥ /
paricaryā tu sarveṣāṃ kāmadhenūpamā smṛtā //

1.20.85

haripūjāparāṇāṃ tu harireva sanātanaḥ /
dadāti paramaṃ śreyaḥ sarvakāmaphalamapradaḥ //

1.20.86

ya idaṃ puṇyamākhyānaṃ sarvapāpapraṇāśanam /
paṭhecca śṛṇuyādvāpi so 'pi yāti parāṃ rātim //

1.20.86.p1

iti śrabṛhannāradīyaparāṇe pūrvabhāge prathamapāde sumatibhūpakathāvarṇanaṃ nāma viṃśa'dhyāyaḥ

Linked texts (4)