Naradapurana 1.39
Nāradapurāṇa 1.39
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.39.71 — 1 part
1.39.1
sanaka uvāca
bhūyaḥ śṛṇuṣva viprendra māhātmyaṃ parameṣṭinaḥ /
sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ bhuktimuktipradaṃ nṛṇām //
1.39.2
aho harikathā loke pāpaghnī puṇyadāyinī /
śṛṇvatāṃ vadatāṃ caiva tadbhaktānāṃ viśeṣataḥ //
1.39.3
haribhaktirasāsvādamuditā ye narottamāḥ /
namaskaromyahaṃ tebhyo yatsaṃgānmukti bhāgnaraḥ //
1.39.4
haribhaktiparā ye tu harināmaparāyaṇāḥ /
durvṛttā vā suvṛttā vā tebhyo nityaṃ namonamaḥ //
1.39.5
saṃsārasāgaraṃ tartuṃ ya icchenmu nipuṅgava /
sa bhajeddharibhaktānāṃ bhaktānvai pāpahāriṇaḥ //
1.39.6
dṛṣṭaḥ smṛtaḥ pūjito vā dhyātaḥ praṇamito 'pi vā /
samuddharati govindo dustarādbhava sāgarāt //
1.39.7
svapanbhuñjan vrajaṃstiṣṭannatiṣṭaśca vadaṃstathā /
cintayedyo harernāma tasmai nityaṃ namo namaḥ //
1.39.8
aho bhāgyamaho bhāgyaṃ viṣṇu bhaktiratātmanām /
yeṣāṃ muktiḥ karasthaiva yogināmapi durlabhā //
1.39.9
atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam /
vadatāṃ śṛṇvatāṃ caiva sarvapāpa praṇāśanam //
1.39.10
āsītpurā mahīpālaḥ somavaṃśasamudbhavaḥ /
jayadhvaja iti khyāto nārāyaṇaparāyaṇaḥ //
1.39.11
viṣṇordevālaye nityaṃ saṃmār janaparāyaṇaḥ /
dīpadānarataścaiva sarvabhūtadayāparaḥ //
1.39.12
sa kadācinmahīpālo revātīre manorame /
vicitrakusumopetaṃ kṛtavānviṣṇumandiram //
1.39.13
sa tatra nṛpaśārdūlaḥ sadā saṃmārjane rataḥ /
dīpadānaparaścaiva viśeṣeṇa haripriyaḥ //
1.39.14
harināmaparo nityaṃ harisaṃsaktamānasaḥ /
paripraṇāmanirato haribhaktajanapriyaḥ //
1.39.15
vītihotra iti khyāto hyāsīttasya purohitaḥ /
jayadhvajasya caritaṃ dṛṣṭvā vismayamāgataḥ //
1.39.16
kadācidupaviṣṭaṃ taṃ rājānaṃ viṣṇutatparam /
apṛcchadvītihotrastu vedavedāṅgapāragaḥ //
1.39.17
vītihotra uvāca
rājanparamadharmajña haribhaktiparāyaṇa /
viṣṇubhaktimatāṃ puṃsāṃ śreṣṭho 'si bharatarṣabha //
1.39.18
saṃmārjanaparo nityaṃ dīpadānaratastathā /
tanme vada mahābhāga kiṃ tvayā viditaṃ phalam //
1.39.19
saṃpādanena varttīnāṃ tailasaṃpalādanena ca /
saṃyukto 'si sadā bhadrayadviṣṇorgṛhamārjane //
1.39.20
karmāṇyanyāni saṃtyeva viṣṇoḥ prītikarāṇi ca /
tathāpi kiṃ mahābhāga etayoḥ satatodyataḥ //
1.39.21
sarvātmanā mahāpuṇyaṃ nareśa vidita ca yat /
tad brūhi me guhyatamaṃ prītirmayi tavāsti cet //
1.39.22
purodhasaivamuktastu prahasansa jayadhvajaḥ /
vinayāvanato bhūtvā provācejaṃ kṛtāñjaliḥ //
1.39.23
jayadhvaja uvāca
śṛṇuṣva vipraśārdūla mayaivācaritaṃ purā /
jātismaratvājjānāmi śrotṝṇāṃ vismayapradam //
1.39.24
āsītpurā kṛtayuge brahmansvārociṣeṃ'tare /
raivato nāma viprendro vedavedāṅgapāragaḥ //
1.39.25
ayājyayājakaścaiva sadaiva grāmayojakaḥ /
piśuno niṣṭhuraścaiva hyapaṇyānāṃ ca vikrayī //
1.39.26
niṣiddhakarmācaraṇātparityaktaḥ sa bandhubhiḥ /
daridro duḥkhitaścaiva śīrṇāṅgo vyādhito 'bhavat //
1.39.27
sa kadāciddharthaṃ tu pṛthivyāṃ paryaṭan dvijaḥ /
mamāra narmadātīre śvāsakāsaprapīḍitaḥ //
1.39.28
tasminmṛte tasya bhāryā nāmnā bandhumatī mune /
kāmacāraparā sā tu parityaktā ca bandhubhiḥ //
1.39.29
tasyāṃ jāto 'smi caṇḍālo daṇḍaketuriti śrutaḥ /
mahāpāparato nityaṃ brahmadveṣaparāyaṇaḥ //
1.39.30
paradāraparadravyalolupo jantuhiṃsakaḥ /
gāvaśca viprā bahavo nihatā mṛgapakṣiṇaḥ //
1.39.31
merutulyasuvarṇāni bahūnyapahṛtāni ca /
madyapānarato nityaṃ bahuśo mārgarodhakṛt //
1.39.32
paśupakṣimṛgādīnāṃ jantūnāmantakopamaḥ /
kadācitkāmasaṃtapto gantu kāmo ratiṃ striyaḥ //
1.39.33
śūnyaṃ viṣṇugṛhaṃ dṛṣṭvā praviṣṭaśca striyā saha /
niśi rāmopabhogārthaṃ śayitaṃ tatra kāminā //
1.39.34
brahmansvavastraprāntena kiyaddeśaḥ pramārjitaḥ /
yāvantyaḥ pāṃśukaṇikāstatra saṃmārjitā dvija //
1.39.35
tāvajjanmakṛtaṃ pāpaṃ tadaiva kṣayamāgatam /
pradīpaḥ sthāpitastatra suratārthaṃ dvijottama //
1.39.36
tenāpi mama duṣkarma niḥśeṣaṃ kṣayamāgatam /
evaṃ sthite viṣṇugṛhe hyāgatāḥ purapālakāḥ //
1.39.37
jāro 'yamiti māṃ tāṃ ca hatavantaḥ prasahya vai /
āvāṃ nihatya te sarve nivṛttāḥ purakṣakāḥ //
1.39.38
yadā tadaiva saṃprāptā viṣṇudūtāścaturbhujāḥ /
kirīṭakuṇḍaladharā vanamālāvibhūṣitāḥ //
1.39.39
taistu saṃpreritāvāvāṃ viṣṇudūtairakalmaṣaiḥ /
divyaṃ vimānamāruhya sarvabhogasamanvitam //
1.39.40
divyadehadharau bhūtvā viṣṇulokamupāgatau /
tatra sthitvā brahmakalpaśataṃ sāgraṃ dvijottama //
1.39.41
divyabhogasamāyuktau tāvatkālaṃ divi sthitau /
tataśca bhūmibhāgeṣu devayogeṣu vai kramāt //
1.39.42
tena puṇyaprabhāveṇa yadūnāṃ vaṃśasaṃbhavaḥ /
tenaiva me 'cyutā saṃpattathā rājyamakaṇṭakam //
1.39.43
brahmankṛtvopabhogārthamevaṃ śreyo hyavāptavān /
bhaktyā kurvanti ye saṃtasteṣāṃ puṇyaṃ na vedyaham //
1.39.44
tasmātsaṃmārjane nityaṃ dīpadāne ca sattama /
yatiṣye parayā bhaktyā hyahaṃ jātismaro yataḥ //
1.39.45
yaḥ pūjayejjagannāthamekākī vigataspṛhaḥ /
sarvapāpavinirmuktaḥ prayāti paramaṃ padam //
1.39.46
avaśenāpi yatkarma kṛtvemāṃ śriyamāgataḥ /
bhaktibhadbhiḥ praśāntaiśca kiṃ punaḥ samyagarcanāt //
1.39.47
iti bhūpavacaḥ śrutvā vītihotro dvijottamaḥ /
anantatuṣṭimāpanno haripūjāparo 'bhavat //
1.39.48
tasmācchṛṇuṣva viprendra devo nārāyaṇo 'vyayaḥ /
jñānato 'jñānato vāpi pūjakānāṃ vimuktidaḥ //
1.39.49
anityā bāndhavāḥ sarve vibhavo naiva śāśvataḥ /
nityaṃ sannihito mṛtyuḥ kartavyo dharmasaṃgrahaḥ //
1.39.50
ajño loko vṛthā garvaṃ kariṣyati mahoddhataḥ /
kāyaḥ saṃnihitāpāyo dhānādīnāṃ kimucyate //
1.39.51
janmakoṭisahasreṣu puṇyaṃ yaiḥ samupārjitam /
teṣāṃ bhaktirbhavecchuddhā devadeve janārdane //
1.39.52
sulabhaṃ jāhnavī snānaṃ tathevātithipūjanam /
sulabhāḥ sarvayajñāśca viṣṇubhaktiḥ sudurlabhā //
1.39.53
durlabhā tulasīsevā durlabhaḥ saṃgamaḥ satām /
sarvabhūtadayā vāpi sulabhā yasya kasya cit //
1.39.54
satsaṃgastulasīsebā haribhaktiśca durlabhā //
1.39.55
durlabhaṃ prāpyaṃ mānuṣyaṃ na tathā gamayed budhaḥ /
arcayeddhi jagannāthaṃ sārametaddvijottama //
1.39.56
tarttuṃ yadīcchati jano dustaraṃ bhavasāgaram /
haribhaktiparo bhūyādetadeva rasāyanam //
1.39.57
bhrātarāśraya govindaṃ mā vilaṃbaṃ kuru priya /
āsannameva nagaraṃ kṛtāntasya hi dṛśyate //
1.39.58
nārāyaṇaṃ jagadyoniṃ sarvakāraṇakāraṇam /
samarcayasva viprendra yadi bhuktimabhīpsasi //
1.39.59
sarvādhāra sarvayoniṃ sarvāntaryāmiṇaṃ vibhum /
ye prapannā mahātmānaste kṛtārthā na saṃśayaḥ //
1.39.60
te vandyāste prapūjyāśca namaskāryā viśeṣataḥ /
yer'cayanti mahāviṣṇuṃ praṇatārtipraṇāśanam //
1.39.61
ye viṣṇubhaktā niṣkāmā yañjati parameśvaram /
triḥsaptakulasaṃyuktā ste yānti harimandiram //
1.39.62
viṣṇubhaktāya yo dadyānniṣkāmāya mahātmane /
pānīyaṃ vā phalaṃ vāpi sa eva bhagavatpriyaḥ //
1.39.63
viṣṇubhaktiparāṇāṃ tu śuśrūṣāṃ kurvate tu ye /
te yānti viṣṇubhuvanaṃ yāvadābhūtasaṃplavam //
1.39.64
ye yañjati spṛhāśūnyā haribhaktān hariṃ tathā /
ta eva bhuvanaṃ sarvaṃ puṃnati svāṅghripāṃśunā //
1.39.65
devapūjāparo yasya gṛhe vasati sarvadā /
tatraiva sarvadevāśca tiṣṭanti śrīharistathā //
1.39.66
pūjyamānā ca tulasī yasya tiṣṭati veśmani /
tatra sarvāṇi śreyāṃsi varddhatyaharahardvija //
1.39.67
śālagrāmaśilārūpī yatra tiṣṭati keśavaḥ /
na bādhante grahāstatra bhūtavetāla kādayaḥ //
1.39.68
śālagrāmaśilā yatra tattīrthaṃ tattapovanam /
yataḥ saṃnihitastatra bhagavānmadhusūdanaḥ //
1.39.69
yadgṛhe nāsti devarṣe śālagrāmaśilārcanam /
śmaśānasadṛśaṃ vidyāttada gṛhaṃ śubhavārjitam //
purāṇanyāyamīmāṃsā dharmaśāstrāṇi ca dvija //
1.39.70
sāṃgā vedāstathā sarve viṣṇorūpaṃ prakīrtitam //
1.39.71
bhaktyā kurvanti ye viṣṇoḥ pradakṣiṇacatuṣṭayam /
te 'pi yānti paraṃ sthānaṃ sarvakarmanibarhaṇam //
1.39.71.p1
iti bṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge prathama pāde viṣṇumāhātmyaṃ nāma ekonacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
Linked texts (6)
- Narasiṃhapurāṇa — Sanskrit
- Haribhaktivilāsa (complete text) — Sanskrit
- Daśavidhahetunirūpaṇa — Śrīnivāsamakhin, Sanskrit
- Nāradopapurāṇa — Sanskrit
- Bṛhannāradīyapurāṇa — Sanskrit
- Bṛhannāradapurāṇa — Sanskrit
Discussed in (1)
- Studies in the Purāṇic Records on Hindu Rites and Customs — Hazra 1940, English