<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Naradapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.narada) › 1.40

# Naradapurana 1.40

Nāradapurāṇa 1.40

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [1.40.59](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.59) — 1 part

### [1.40.1](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.1)

sanaka uvāca  
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi vibhūtiṃ vaiṣṇavīṃ mune /  
yāṃ śṛṇvatāṃ kīrtayatāṃ sadyaḥ pāpakṣayo bhavet //

### [1.40.2](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.2)

vaivasvateṃ'tare pūrvaṃ śakrasya ca bṛhaspateḥ /  
saṃvādaḥ sumahānāsīttaṃ vakṣyāmi niśāmaya //

### [1.40.3](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.3)

ekadā sarvabhogāḍhyo vibudhaiḥ parivāritaḥ /  
apsarogaṇasaṃkīrṇo bṛhaspatimabhāṣata //

### [1.40.4](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.4)

indra uvāca  
bṛhaspate mahābhāga sarvatattvārthakovida /  
atītabrahmaṇaḥ kalpe sṛṣṭiḥ kīdṛgvidhā prabho //

### [1.40.5](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.5)

indrastu kīdṛśaḥ prokto vivudhāḥ kīdṛśāḥ smṛtāḥ /  
teṣāṃ ca kīdṛśaṃ karma yathāvadvaktumarhasi //

### [1.40.6](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.6)

bṛhaspatiruvāca  
na jñāyate mayā śakra pūrvedyuścaritaṃ vidheḥ /  
vartamānadinasyāpi durjñeyaṃ pratibhāti me //

### [1.40.7](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.7)

manavaḥ samatītāśca tānvaktumapi na kṣamaḥ /  
yo vijānāti taṃ te 'dya kathayāmi niśāmaya //

### [1.40.8](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.8)

sudharma iti vikhyātaḥ kaścidāste pure tava /  
bhuñjāno divyabhogāṃśca brahmalokādihāgataḥ //

### [1.40.9](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.9)

sa vā eta dvijānāti kathayāmi niśāmaya /  
evamuktastu guruṇā śakrastena samanvitaḥ //

### [1.40.10](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.10)

devatāgaṇasaṃkīrṇaḥ sudharmanilayaṃ yayau //

### [1.40.11](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.11)

samāgataṃ devapatiṃ bṛhaspatisamanvitam /  
dṛṣṭvā yathārhaṃ devarṣe pūjayāmāsa sādaram //

### [1.40.12](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.12)

sudharmeṇārcitaḥ śaṅkro dṛṣṭvā tacchriyamuttamām /  
manasā vismayāviṣṭaḥ provāca vinayānvitaḥ //

### [1.40.13](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.13)

indra uvāca  
atītabrahmakalpasya vṛttāntaṃ vetsi cedbudha /  
tadākhyāhi samāyāta etatpraṣṭuṃ sayājakaḥ //

### [1.40.14](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.14)

gatanidrāṃśca devāṃśca yena jānāsi suvrata /  
tadvadasvādhikaḥ kasmādasmadbhyo 'pi divi sthitaḥ //

### [1.40.15](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.15)

tejasāyaśasā kīrtyā jñānena ca parantapa /  
dānena vā tapobhirvā kathametādṛśaḥ prabho //

### [1.40.16](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.16)

ityukto devarājena sudharmā prahasaṃstadā /  
provāca vinayāviṣṭaḥ pūrvavṛttaṃ yathāvidhi //

### [1.40.17](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.17)

sudharma uvāca  
caturyugasahasrāṇi brahmaṇo dinamucyate /  
ekasmin divase śakra manavaśca caturdaśa //

### [1.40.18](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.18)

indrāścaturdaśa proktā devāśca vividhāḥ pṛthak /  
indrāṇāṃ caiva sarveṣāṃ manvādīnāṃ ca vāsava //

### [1.40.19](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.19)

tulyatā tejasā lakṣmyā prabhāveṇa balena ca /  
teṣāṃ nāmāni vakṣyāmi śṛṇuṣva susamāhitaḥ //

### [1.40.20](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.20)

svāyaṃbhuvo manuḥ pūrvaṃ tataḥ svārociṣastathā /  
uttamastāmasaścaiva raivataścākṣuṣastathā //

### [1.40.21](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.21)

vaivasvato manuścaiva sūryasāvarṇiraṣṭamaḥ /  
navamo dakṣasāvarṇiḥ sarvadevahite rataḥ //

### [1.40.22](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.22)

daśamo brahmasāvarṇirddharmasāvarṇikastataḥ /  
tatastu rudrasāvarṇī rocamānastataḥ smṛtaḥ //

### [1.40.23](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.23)

bhautyaścaturdaśaḥ prokta ete hi manavaḥ smṛtāḥ /  
devānindrāṃśca vakṣyāmi śṛṇuṣva vibudharṣabha //

### [1.40.24](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.24)

yāmā iti samākhyātā devāḥ svāyaṃbhuveṃ'tare /  
śacīpatiḥ samākhyātasteṣāmindro mahāpatiḥ //

### [1.40.25](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.25)

pārāvatāśca tuṣitā devāḥ svārociṣeṃ'tare /  
vipaścinnāma devendraṃ sarvasaṃpatsamanvitaḥ //

### [1.40.26](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.26)

sudhāmānastathā satyāḥ śivāścāya prartadanāḥ /  
teṣāmindraḥ suśāntiśca tṛtīye parikīrtitaḥ //

### [1.40.27](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.27)

sutāḥ pārāharāścaiva sutyāścāsudhiyastathā /  
teṣāmindraḥ śivaḥ proktaḥ śakrastāmasakeṃ'tare /  
vibhānāmā devapatiḥ pañcamaḥ parikīrtitaḥ //

### [1.40.28](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.28)

amitābhādayo devāḥ ṣaṣṭhe 'pi ca tathā śṛṇu /  
āryādyā vibudhāḥ proktāsteṣā mindro manojavaḥ //

### [1.40.29](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.29)

ādityavasurudrādyā devā vaivasvataṃ'tare /  
indraḥ purandaraḥ proktaḥ sarvakāmasamanvitaḥ //

### [1.40.30](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.30)

aprameyāśca vibudhāḥ sutapādyāḥ prakīrtitāḥ /  
viṣṇupūjāprabhāveṇa teṣāmindro baliḥ smṛtaḥ //

### [1.40.31](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.31)

pārādyā navame devā indraścādbhuta ucyate /  
suvāsanādyā vibudhā daśame parikīrtitāḥ //

### [1.40.32](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.32)

śāntirnāma ca tatrendraḥ sarvabhogasamanvitaḥ /  
vihṝṅgṝmādyā devāśca teṣāmindro vṛṣaḥ smṛtaḥ //

### [1.40.33](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.33)

ekādaśe dvādaśe tu nibodhakathāyāmi te /  
krabhuvanāmā ca devendro harinābhāstathā surāḥ //

### [1.40.34](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.34)

sutrāmādyāstathā devāstrayodaśatame 'ntare /  
divaspatirmahāvīryasteṣāmindraḥ prakīrtitaḥ //

### [1.40.35](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.35)

caturdaśe cākṣupādyā devā indraḥ śuciḥ smṛtaḥ /  
evaṃ te manavaḥ proktā indrā devāśca tattvataḥ //

### [1.40.36](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.36)

ekasminbrahmadivase svādhikāraṃ prabhuñjate //

### [1.40.37](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.37)

lekeṣu sarvasargeṣu sṛṣṭirekavidhā smṛtā /  
karttāro bahavaḥ saṃti tatsaṃkhyāṃ vetti kovidaḥ //

### [1.40.38](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.38)

mayi sthite brahmaloke brahmāṇāṃ bahavo gatāḥ /  
teṣāṃ saṃkhyā na saṃkhyātu śakto 'smyadya dvijottama //

### [1.40.39](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.39)

svargalokamapi prāpya yāvatkālaṃ śṛṇuṣva me /  
catvāro manavo 'tītā mama śrīścātivistarā //

### [1.40.40](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.40)

sthātavyaṃ ca mayātraiva yugakoṭiśataṃ prabho /  
tataḥ paraṃ gamiṣyāmi karmabhūmiṃ śṛṇuṣva me //

### [1.40.41](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.41)

mayā kṛtaṃ purā karma vakṣyāmi tava suvrata /  
vadatāṃ śṛṇvatāṃ caiva sarvapāpapraṇāśanam //

### [1.40.42](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.42)

ahamāṃsa purā śakra gṛdhraḥ pāpo viśeṣataḥ /  
sthitaśca bhūmibhāge vai amedhyāmiṣabhojanaḥ //

### [1.40.43](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.43)

ekadāhaṃ viṣṇugṛhe prākāre saṃsthitaḥ prabho /  
patito vyādhaśastreṇa sāyaṃ viṣṇorgṛhāṅgaṇe //

### [1.40.44](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.44)

mayi kaṇṭhagataprāṇe bhaṣaṇo māṃsalolupaḥ /  
jagrāha māṃ svavakreṇa śvabhiranyaiścarandrutaḥ //

### [1.40.45](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.45)

vahanmāṃ svamukhenaiva bhīto 'nyairbhaṣaṇaistathā /  
gataḥ pradakṣiṇā kāraṃ viṣṇostanmandiraṃ prabho //

### [1.40.46](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.46)

tenaiva tuṣṭimāpanno hyantarātmā jaganmayaḥ /  
mama cāpi śunaścāpi dattāvanparamaṃ padam //

### [1.40.47](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.47)

pradakṣiṇā kāratayā gatasyāpīdṛṃ phalam /  
saṃprāptaṃ vibudhaśreṣṭha kiṃ punaḥ samyagarcanāt //

### [1.40.48](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.48)

ityukto devarājastu sudharmeṇa mahātmanā /  
manasā prītimāpanno haripūjā rato 'bhavat //

### [1.40.49](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.49)

tathāpi nirjarāḥ sarve bhārate janmalipsavaḥ /  
samarcayanti deveśaṃ nārāyaṇamanāmayam /  
tānarcayanti satataṃ brahmādyā devatāgaṇāḥ //

### [1.40.50](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.50)

nārāyaṇānusmaraṇodyatānāṃ mahātmanāṃ tyaktaparigrahaṇām /  
kathaṃ bhavatyugrabhavasya bandhastatsaṅgalubdhā yadi muktibhājaḥ //

### [1.40.51](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.51)

ye mānavāḥ pratidinaṃ parimuktasaṅgā nārāyaṇaṃ garuḍavāhanamarcayanti /  
te sarvapāpanikaraiḥ parito vimuktā viṣṇoḥ padaṃ śubhataraṃ pratiyānti hṛṣṭāḥ //

### [1.40.52](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.52)

ye mānavā vigatarāgaparāvarajñā nārāyaṇaṃ suraguruṃ satataṃ smaranti /  
dhyānena tena hatakilbiṣacetanāste mātuḥ payodhararasaṃ na punaḥ pibanti //

### [1.40.53](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.53)

ye mānavā harikathāśravaṇāstadoṣāḥ kṛṣṇāṅghrapadmabhajane ratacetanāśca /  
te vā puṃnati ca jaganti śarīrasaṃgāt saṃbhāṣaṇādapi tato harireva pūjyaḥ //

### [1.40.54](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.54)

haripūjāparā yatra mahāntaḥ śuddhabuddhayaḥ /  
tatraiva sakalaṃ bhadraṃ yathā nimne jalaṃ dvija //

### [1.40.55](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.55)

harireva paro bandhurharireva parā gatiḥ /  
harireva tataḥ pūjyo yataścetanyakāraṇam //

### [1.40.56](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.56)

svargāpavargaphaladaṃ sadānandaṃ nirāmayam /  
pṛjyasya muniśreṣṭha paraṃ śreyo bhaviṣyati //

### [1.40.57](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.57)

pūjayanti hariṃ ye tu niṣkāmāḥ śuddhamānasāḥ /  
teṣāṃ viṣṇuḥ prasannātmā sarvānkāmān prayacchati //

### [1.40.58](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.58)

yastvetacchṛṇuyādvāpi paṭhedvā susamāhitaḥ /  
sa prāpnotyaśvamedhasya phalaṃ munivarottama //

### [1.40.59](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.59)

ityetatte samākhyātaṃ haripūjāphalaṃ dvija /  
saṃkocavistarābhyāṃ tu kimanyatkathayāmi te //

### [1.40.59.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40.59.p1)

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde viṣṇumāhātmye catvāriṃśo 'dhyāyaḥ

## Linked texts (4)

- [Daśavidhahetunirūpaṇa](https://indike.org/pramana/in.vedanga.kalpa.grhya.vaikhanasa!tatparyacintamani.dasavidhahetunirupana.118.18) — Śrīnivāsamakhin, Sanskrit
- [Viṣṇupurāṇa (critical edition)](https://indike.org/pramana/in.purana.visnu*crit.3.1.6) — Sanskrit
- [Kṛṣṇāmṛtamahārṇava](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.vaisnava.madhva.krsnamrtamaharnava.50) — Madhva, Sanskrit
- [Bṛhannāradīyapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.vaisnava.brhannaradiya.40.73) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.40) · Pramāṇa
