<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Naradapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.narada) › 1.44

# Naradapurana 1.44

Nāradapurāṇa 1.44

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [1.44.107](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.107) — 1 part

### [1.44.1](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.1)

bharadvāja uvāca  
asmāllokātparo lokaḥ śrūyate nopalabhyate /  
tamahaṃ jñātumicchāmi tadbhavānvaktumarhati //

### [1.44.2](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.2)

mṛguruvāca  
uttare himavatpārśve puṇye sarvaguṇānvite /  
puṇyaḥ kṣemyaśca kāmyaśca sa paro loka ucyate //

### [1.44.3](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.3)

tatra hyapāpakarmāṇaḥ śucayo 'tyantanirmalāḥ /  
lobhamohaparityaktā mānavā nirupadravāḥ //

### [1.44.4](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.4)

sa svargasadṛśo deśaḥ tatra hyuktāḥ śubhā guṇāḥ /  
kāle mṛtyuḥ prabavati spṛśanti vyādhayo na ca //

### [1.44.5](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.5)

na lobaḥ paradāreṣu svadāranirato janaḥ /  
nānyo hi vadhyate tatra dravyeṣu ca na vismayaḥ //

### [1.44.6](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.6)

paro hyadharmo naivāsti saṃdeho nāpi jāyate /  
kṛtasya tu phalaṃ tatra pratyakṣamupalabhyate //

### [1.44.7](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.7)

yānāsanāśanopetā prasādabhavanāśrayāḥ /  
sarvakāmairvṛtāḥ keciddhemābharaṇabhūṣitāḥ //

### [1.44.8](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.8)

prāṇadhāraṇamātraṃ tu keṣāñcidupapadyate /  
śrameṇa mahatā kecitkurvanti prāṇadhāraṇam //

### [1.44.9](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.9)

iha dharmaparāḥ kecitkecinnaiṣkṛtikā narāḥ /  
sukhitā duḥkhitāḥ kecinnirdhanā dhanino pare //

### [1.44.10](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.10)

iha śramo bhayaṃ mohaḥ kṣudhā tīvrā ca jāyate /  
lobhaścārthakṛto tṝṇāṃ yena muhyantyapaṇḍitāḥ //

### [1.44.11](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.11)

yastadvedo bhayaṃ prājñaḥ pāpmanā na sa lipyate /  
sopadhe nikṛtiḥ steyaṃ parivādo 'bhyasūyatā //

### [1.44.12](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.12)

paropaghāto hiṃsā ca paiśunmanṛtaṃ tathā /  
etānsaṃsevate yastu tapastasya prahīyate //

### [1.44.13](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.13)

yastvetānācaredvidvānna tapastasya varddhate /  
iha cintā bahuvidhā dharmādharmasya karmaṇaḥ //

### [1.44.14](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.14)

karmabhūmiriyaṃ loke iha kṛtvā śubhāśubham /  
śubhaiḥ śubhamavāpnoti tathāśubhamathānyathā //

### [1.44.15](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.15)

iha prajāpatiḥ pūrvaṃ devāḥ sarṣigaṇāstathā /  
iṣṭeṣṭatapasaḥ pūtā brahmalokamupāśritāḥ //

### [1.44.16](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.16)

uttaraḥ pṛthivībhāgaḥ sarvapuṇyatamaḥ śubhaḥ /  
ihasthāstatra jāyante ye vai puṇyakṛto janāḥ //

### [1.44.17](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.17)

yadi satkāramicchanti tiryagyoniṣu cāpare /  
kṣīṇāyuṣastathā cānye naśyanti pṛthivītale //

### [1.44.18](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.18)

anyonyabhakṣaṇāsaktā lobhamohasamanvitāḥ /  
ihaiva parivarttante na ca yāntyuttarāṃ diśam //

### [1.44.19](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.19)

gurūnupāsate ye tu niyatā brahmacāriṇaḥ /  
panthānaṃ sarvālokānāṃ vijānanti manīṣiṇaḥ //

### [1.44.20](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.20)

ityukto 'yaṃ mayā dharmaḥ saṃkṣipto brahmanirmitaḥ /  
dharmādharmauṃ hi lokasya yo vai vetti sa buddhimān //

### [1.44.21](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.21)

bharadvāja uvāca /.  
adhyātmaṃ nāma yadidaṃ puruṣasyeha cintyate /  
yadadhyātmaṃ yathā caitattanme brūhi tapodhana //

### [1.44.22](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.22)

bhṛguruvāca  
adhyātmamiti viprarṣe yadetadanupṛcchasi /  
tadvyākhyāṃsyāmi te tāta śreyaskaratamaṃ sukham //

### [1.44.23](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.23)

sṛṣṭipralayasaṃyuktamācāryaiḥ paridarśitam /  
yajjñātvā puruṣo loke prītiṃ saukhyaṃ ca vindati //

### [1.44.24](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.24)

phalalābhaśca tasya syātsarvabhūtahitaṃ ca tat /  
pṛthivī vāyurākāśamāpo jyotiśca pañcamam //

### [1.44.25](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.25)

mahābhūtāni bhūtānāṃ sarveṣāṃ prabhavāpyayau /  
yataḥ sṛṣṭāni tatraiva tāni yānti layaṃ punaḥ //

### [1.44.26](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.26)

mahābhūtāni bhūtebhyaḥ sāgarasyormayo yathā /  
prasārya ca yathāṅgāni kūrmaḥ saṃharate punaḥ //

### [1.44.27](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.27)

tadvad bhūtāni bhūtātmā sṛṣṭāni harate punaḥ /  
mahābhūtāni pañcaiva sarvabhūteṣu bhūtakṛt //

### [1.44.28](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.28)

akarotteṣu vai samyak taṃ tu jīvo na paśyati /  
śabdaḥ śrotraṃ tathā khāni trayamākāśayonijam //

### [1.44.29](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.29)

vāyoḥ sparsastathā ceṣṭā tvakcaiva tritayaṃ smṛtam /  
rūpaṃ cakṣustathā pākastrividhaṃ teja ucyate //

### [1.44.30](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.30)

rasāḥ kledaśca jihvā ca trayo jalaguṇāḥ smṛtāḥ /  
ghreyaṃ ghrāṇaṃ śarīraṃ ca ete bhūmiguṇāstrayaḥ //

### [1.44.31](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.31)

mahābhūtāni pacaiva ṣaṣṭaṃ ca mana ucyate /  
indriyāṇi manaścaiva vijñātānyasya bhārata //

### [1.44.32](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.32)

saptamī buddhirityāhuḥ kṣetrajñaḥ punaraṣṭamaḥ /  
śrotraṃ vai śravaṇārthāya sparśanāya ca tvak smṛtā //

### [1.44.33](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.33)

rasādānāya rasanā gandhādānāya nāsikā /  
cakṣurālokanāyaiva saṃśayaṃ kurute manaḥ //

### [1.44.34](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.34)

buddhiradhyavasānāya kṣetrajñaḥ sākṣivatsthitaḥ /  
urddhaṃ pādatalābhyāṃ yadavākcodakca paśyati //

### [1.44.35](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.35)

etena sarvamevedaṃ vibhunā cyāptamantaram /  
puruṣairindriyāṇīha veditavyāni kṛtstraśaḥ //

### [1.44.36](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.36)

tamo rajaśca sattvaṃ ca te 'pi bhāvāstadāśritāḥ /  
etāṃ buddhiṃ naro buddhā bhūtānāgatiṃ gatim //

### [1.44.37](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.37)

samavekṣya śanaiścaivaṃ labhate śamamuttamam /  
guṇairvinaśyate buddirbuddherevendriyāṇyapi //

### [1.44.38](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.38)

manaḥṣaṣṭāni bhūtāni buddhyabāve kuto guṇāḥ /  
iti tanmayamevaitatsarvaṃ sthāvarajaṅgamam //

### [1.44.39](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.39)

pralīyate codbhavati tasmānnirddiśyate tathā /  
yena paśyati tañcakṣuḥ śṛṇoti śrotramucyate //

### [1.44.40](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.40)

jighrati ghrāṇamityāhuḥ rasaṃ jānāti jihvayā /  
tvacā sparśayati sparśaṃ buddhirvikriyate sakṛt //

### [1.44.41](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.41)

yena prārthayate kiñcittadā bhavati tanmanaḥ /  
adhiṣṭānāttu buddherhi pṛthagarthāni pañcadhā //

### [1.44.42](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.42)

indriyāṇīti tānyāhustānyadṛśyo 'dhitiṣṭati /  
puruṣe tiṣṭatī buddhistriṣu bhāveṣu vartate //

### [1.44.43](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.43)

kadācillabhate prītiṃ kadācidupaśocati /  
na sukhena na duḥkhena kadācidapi vartate //

### [1.44.44](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.44)

evaṃ narāṇāṃ manasi triṣu bhāveṣu vartate /  
seyaṃ bhāvātmikā bhāvāṃstrīnetānativartate //

### [1.44.45](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.45)

saritāṃ sāgaro bhartā velānāmiva vāridhiḥ /  
atibhāvagatā buddhirbhāvairmanasi vartate //

### [1.44.46](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.46)

vartamāno munistvevaṃ svabāvamanuvartate /  
indriyāṇi hi sarvāṇi pravartayati sā sadā //

### [1.44.47](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.47)

prītiḥ sattvaṃ rajaḥ śokastamaḥ krodhastu te trayaḥ /  
ye ye ca bhāvā loke 'sminsarve pyeteṣu vai triṣu //

### [1.44.48](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.48)

iti buddhigatāḥ sarvā vyākhyātāstava bhāvanāḥ /  
indriyāṇi ca sarvāṇi vijetavyāni dhīmatā //

### [1.44.49](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.49)

sattvaṃ rajastamaścaiva prāṇināṃ saṃśritāḥ sadā /  
triviśvāvedanāścaiva sarvasattveṣu dṛśyate //

### [1.44.50](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.50)

sāttvikī rājasī caiva tāmasī ceti mānada /  
sukhasparśaḥ sattvaguṇo duḥkhasparśo rajoguṇaḥ //

### [1.44.51](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.51)

tamoguṇena saṃyuktau bhavato vyāvahārikau /  
tava yatprītisaṃyuktaṃ kāye manasi vā bhavet //

### [1.44.52](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.52)

vartate sāttviko bhāva ityācakṣīta tattathā /  
atha yadduḥkhasaṃyuktamaprītikaramātmanaḥ //

### [1.44.53](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.53)

pravṛttaṃ raja ityeva jānīhi munisattama /  
athayanmohasaṃyuktamavyakta viṣamaṃ bhavet //

### [1.44.54](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.54)

apratarkyamavijñeyaṃ tamastadupadhārayet /  
praharṣaḥ prītirānandaḥ sukhaṃ vā śāntacittatā //

### [1.44.55](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.55)

kathañcidabhivartanta ityete sāttvikā guṇāḥ /  
atuṣṭiḥ paritāpaśca śoko lobhastathā kṣamā //

### [1.44.56](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.56)

liṅgāni rajasastāni dṛśyante dehahetubhiḥ /  
apamānastathā mohaḥ pramādaḥ svapnatandrite //

### [1.44.57](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.57)

kathañcidabhivartante vividhāstāmasā guṇāḥ /  
dūṣaṇaṃ bahudhāgāmi prārthanāsaṃśayātmakam //

### [1.44.58](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.58)

manaḥ svaniyataṃ yasya sa sukhī pretyaceha ca /  
sattvakṣetrajñayoretadantaraṃ yasya sūkṣmayoḥ //

### [1.44.59](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.59)

sṛjatehi guṇāneka eko na sṛjate guṇān /  
maśakoduṃbarau vāpi saṃprayuktau yathā sadā //

### [1.44.60](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.60)

anyonyametau syātāṃ ca sapraṃyogastathobhayoḥ /  
pṛthagbhūtau prakṛtyā tau sapraṃyuktau ca sarvadā //

### [1.44.61](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.61)

yathā matsyo jalaṃ caiva saṃprayukto tathaiva tau /  
na guṇā vidurātmānaṃ sa guṇānvetti sarvaśaḥ //

### [1.44.62](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.62)

paridraṣṭā guṇānāṃ tu saṃstraṣṭā manyate tathā /  
indriyastu pradīpārthaṃ kurute buddhisattamaiḥ //

### [1.44.63](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.63)

nirviceṣṭairajānadbhiḥ paramātmā pradīpavān /  
sṛjate hi guṇānsattvaṃ kṣetrajñaḥ paripaśyati //

### [1.44.64](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.64)

saṃprayogastayoreṣa sattvakṣetrajñayordhruvam /  
āśrayo nāsti sattvasya kṣetrajñasya ca kaścana //

### [1.44.65](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.65)

sattvaṃ manaḥ saṃsṛjate na guṇānvai kadācana /  
raśmīṃsteṣāṃ sa manasā yadā samyaṅniyacchati //

### [1.44.66](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.66)

tadā prakāśate 'syātmā ghaṭe dīpo jvalanniva /  
tyaktvā yaḥ prākṛtaṃ karma nityamātmaratirmuniḥ //

### [1.44.67](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.67)

sarvabhūtātmabhūstasmātsa gaccheduttamāṃ gatim /  
yathā vāricaraḥ pakṣī salilena na lipyate //

### [1.44.68](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.68)

evameva kṛtaprajño bhūteṣu parivartate /  
evaṃ svabhāvamevaitatsvabuddhyā viharennaraḥ //

### [1.44.69](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.69)

aśocannaprahṛṣyaṃśca samo vigatamatsaraḥ /  
bhāvayuktyā prayuktastu sa nityaṃ sṛjate guṇān //

### [1.44.70](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.70)

ūrṇanābhiryathā sūtraṃ vijñeyāstantuvadguṇāḥ /  
pradhvastā na nivartante nivṛttirnopalabhyate //

### [1.44.71](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.71)

pratyakṣeṇa parokṣaṃ tadanumānena siddhyati /  
evameke vyavasyanti nivṛttiriti cāpare //

### [1.44.72](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.72)

ubhayaṃ saṃpradhāryaitadvyavasyeta yathāmati /  
itīmaṃ hṛdayagrathiṃ buddhicintāmayaṃ dṛḍham //

### [1.44.73](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.73)

vimucya sukhamāsīta na śocecchinnasaṃśavaḥ /  
malināḥ prāṇnuyuḥ śuddhiṃ yathā pūrṇāṃ nadīṃ narāḥ //

### [1.44.74](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.74)

avagāhya suvidvāṃso viddhi jñānabhide tathā /  
mahānadyā hi pārajñastapyate na taranyathā //

### [1.44.75](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.75)

na tu tapyati tattvajñaḥ kulajñastu taratyuta /  
evaṃ ye viduradhyātmaṃ kaivalyaṃ jñānamuttamam //

### [1.44.76](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.76)

evaṃ buddhā naraḥ sarvo bhūtānāmagatiṃ gatim /  
avekṣya ca śanairbuddhyā labhate ca śamaṃ tataḥ //

### [1.44.77](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.77)

trivargo yasya viditaḥ prekṣya yaśca vimuñcati /  
anviṣya manasā yuktastattvadarśī nirutsukaḥ //

### [1.44.78](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.78)

na cātmā śakyate draṣṭumindriyeṣu vibhāgaśaḥ /  
tatra tatra visṛṣṭeṣu durvāpeṣvakṛtātmābhiḥ //

### [1.44.79](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.79)

etad buddhā bhaved buddhaḥ kimanyad buddhalakṣaṇam /  
vijñāya taddhi manyante katakṛtyā manīṣiṇaḥ //

### [1.44.80](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.80)

na bhavati viduṣāṃ tato bhayaṃ yadaviduṣāṃ sumahadbhayaṃ bhavet /  
nahi gatiradhikāsti kasyacitsati hi guṇepravadatyatulyatām //

### [1.44.81](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.81)

yaḥ karotyanabhisaṃdhipūrvakaṃ tacca nirdahati yatpurākṛtam /  
nāpriyaṃ tadubhayaṃ kutaḥ priyaṃ tasya tajjanayatīha kurvataḥ //

### [1.44.82](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.82)

lokamāyurabhisūyate janastasya tajjanayatīha kurvantaḥ /  
tatra paśya kuśalānna śocate jāyate yadi bhayaṃ padaṃ sadā //

### [1.44.83](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.83)

bharadvāja uvāca  
dhyānayogaṃ samācakṣvamahyaṃ tatpadasiddhaye /  
yajjñātvā mucyate brahmannarastrividhatāpataḥ //

### [1.44.84](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.84)

bhṛguruvāca  
hṝnta te saṃpravakṣyāmi jñānayogaṃ caturvidham /  
yaṃ jñātvā śāśvatīṃ siddhiṃ gacchantīha maharṣayaḥ //

### [1.44.85](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.85)

yathā svanuṣṭitaṃ dhyānaṃ tathā kurvanti yoginaḥ /  
maharṣayo jñānatṛptā nirvāṇagatamānasāḥ //

### [1.44.86](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.86)

nāvartante punaścāpi muktāḥ saṃsāradoṣataḥ /  
janmadoṣapārīkṣīṇāḥ svabhāve paryavasthitāḥ //

### [1.44.87](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.87)

nirdvandvā nityasattvasthā vimuktā niṣparigrahāḥ /  
asaṃgānya vidhādīni manaḥ śāntikarāṇi ca //

### [1.44.88](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.88)

tatra dhyānena saṃkliṣṭamekāgraṃ dhārayenmanaḥ /  
piṇḍīkṛtyendriyagrāmamāsīnaḥ kāṣṭavanmuniḥ //

### [1.44.89](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.89)

śabdaṃ na vindecchrotreṇa tvacā sparśaṃ na vedayet /  
rūpaṃ na cakṣuṣā vindyājjihvayā na rasāṃstathā //

### [1.44.90](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.90)

ghroyāṇyapi ca sarvāṇi jahyāddhyānena tattvavit /  
pañcavargapramāthīni neccheñcaitāni vīryavān //

### [1.44.91](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.91)

tato manasi saṃgṛhya pañcavargaṃ vicakṣaṇaḥ /  
samādadhyānmano bhrāntamindriyaiḥ saha pañcabhiḥ //

### [1.44.92](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.92)

visañcāri nirālambaṃ pañcadvāraṃ balābalam /  
pūrvadhyānapathe dhīraḥ samādadhyānmanastvarā //

### [1.44.93](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.93)

indriyāṇi manaścaiva yadā piṇḍīkarotyayam /  
eṣa dhyānapathaḥ pūrvo bhayā samanuvarṇitaḥ //

### [1.44.94](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.94)

tasya tatpūrvasaṃruddha ātmaṣaṣṭhamanantaram /  
sphuriṣyati samudrāntā vidyudambudhare yathā //

### [1.44.95](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.95)

jalabinduryathā lolaḥ parṇasthaḥ sarvataścalaḥ /  
evamevāsya cittaṃ ca bhavati dhyānavartmani //

### [1.44.96](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.96)

samāhitaṃ kṣaṇaṃ kiñjiddhyānavartmani tiṣṭati /  
punarvāyupathaṃ bhrāntaṃ mano bhavati vāyuvat //

### [1.44.97](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.97)

anirvedo gatakleśo gatatandro hyamatsarī /  
samādadhyātpunaśceto dhyānena dhyānayogavit //

### [1.44.98](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.98)

vicāraśca vitarkaśca vivekaścopajāyate /  
muneḥ samādhiyuktasya prathamaṃ dhyānamāditaḥ //

### [1.44.99](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.99)

manasā kliśyamānastu samādhānaṃ ca kārayet /  
na nirvedaṃ munirgacchetkuryādevātmano hitam //

### [1.44.100](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.100)

pāṃśubhasmakarīṣāṇāṃ yathā vai rāśayaścitāḥ /  
sahasā vāriṇā siktā na yānti paribhāvanāḥ //

### [1.44.101](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.101)

kiñcit snigdhaṃ yathā ca syācchuṣkaṃ cūrṇamabhāvitam /  
krameṇa tu śanairgacchatsarvaṃ tatparibhāvanam //

### [1.44.102](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.102)

evamevendriyagrāmaṃ śanaiḥ śaṃ paribhāvayet /  
saṃharetkramaśaścaiva samyak tatpraśamiṣyati //

### [1.44.103](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.103)

svayameva manaścaivaṃ pañcavargaṃ munīśvara /  
pūrvaṃ dhyānapathe sthāpya nityayogena śāmyati //

### [1.44.104](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.104)

na tatpuruṣakāreṇa na ca daivena kenacit /  
sukhameṣyati tattasya yadevaṃ saṃyatātmanaḥ //

### [1.44.105](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.105)

sukhena tena saṃyukto raṃsyate dhyānakarmaṇi /  
gacchanti yogino hyovaṃ nirvāṇaṃ tu nirāmayam //

### [1.44.106](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.106)

sanandana uvāca  
ityukto bhṛguṇā brahmanbharadvājaḥ pratāpavān /  
bhṛguṃ paramadharmātmā vismitaḥ pratyapūjayat //

### [1.44.107](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.107)

eṣa te prasavo vidvan jagataḥ saṃprakīrtitaḥ /  
nikhilena mahāprājña kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi //

### [1.44.107.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44.107.p1)

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe dvitīyapāde catuścatvāriṃśattamo 'dhyāyaḥ

## Linked texts (2)

- [Vulgate (Nīlakaṇṭha's text)](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa*vulgate.12.192.7) — Sanskrit
- [Critical edition (BORI)](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.harivamsa*crit.7.24) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.44) · Pramāṇa
