<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Naradapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.narada) › 1.46

# Naradapurana 1.46

Nāradapurāṇa 1.46

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [1.46.101](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.101) — 1 part

### [1.46.1](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.1)

sūta uvāca  
tacchṛtvā nārado viprā maithilādhyātmamuttamam /  
punaḥ papraccha taṃ prītyā sanandanamudāradhīḥ //

### [1.46.2](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.2)

nārada uvāca  
ādhyātmikādatrividhaṃ tāpaṃ nānubhavedyathā /  
prabrūhi tanmune mahyaṃ prapannāya dayānidhe //

### [1.46.3](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.3)

sanandana uvāca  
tadasya trividhaṃ duḥkhamiha jātasya paṇḍita /  
garbe janmajarādyeṣusthāneṣu prabhaviṣyataḥ //

### [1.46.4](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.4)

nirastātiśayāhlādasukhabhāvaikalakṣaṇā /  
bheṣajaṃ bhagavatprāptiraikā cātyantikī matā //

### [1.46.5](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.5)

tasmāttatprāptaye yatnaḥ kartavyaḥ paṇḍitairnaraiḥ /  
tatprāptihetujñānaṃ ca karma coktaṃ mahāmune //

### [1.46.6](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.6)

āgamotthaṃ vivekāñca dvidhā jñānaṃ tathocyate /  
śabdabrahmāgamamayaṃ paraṃ brahmavivekajam //

### [1.46.7](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.7)

manurapyāha vedārthaṃ smṛtvāyaṃ munisattamamaḥ /  
tadetacchrūyatāmatra subodhaṃ gadato mama //

### [1.46.8](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.8)

dve brahmaṇī veditavye śabdabrahma paraṃ ca yat /  
śabdabrahmaṇi niṣṇātaḥ paraṃ brahmādhigacchati //

### [1.46.9](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.9)

dve vidye veditavye cetyāha cātharvaṇī śrutiḥ /  
paramā tvakṣaraprāptirṛgvedādimayā parā //

### [1.46.10](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.10)

yattadavyaktamajaramanīhamajamavyayam /  
anirdeśyamarūpaṃ ca pāṇipādādisaṃyutam //

### [1.46.11](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.11)

vibhuṃ sarvagataṃ nityaṃ bhūtayo nimakāraṇam /  
vyāpyaṃ vyāptaṃ yataḥ sarvaṃ taṃ vai paśyanti sūrayaḥ //

### [1.46.12](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.12)

tadbūhya tatparaṃ dhāma taddhyeyaṃ mo7kāṅkṣibhiḥ /  
śrutivākyoditaṃ sūkṣmaṃ tadviṣṇoḥ paramaṃ padam //

### [1.46.13](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.13)

tadeva bhagavadvācyaṃ svarūpaṃ paramātmanaḥ /  
vācako bhagavacchabdastasyoddiṣṭo 'kṣayātmanaḥ //

### [1.46.14](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.14)

evaṃ nigaditārthasya yattatvaṃ tasya tattvataḥ /  
jñāyate yena tajjñānaṃ paramanyatrayīmayam //

### [1.46.15](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.15)

aśabdagocarasyāpi tasya vai brahmaṇo dvijā /  
pūjāyāṃ bhagavacchabdaḥ kriyate hyaupacārikaḥ //

### [1.46.16](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.16)

śuddhe mahāvibhūtyākhye pare brahmaṇi varttate /  
bhagavanbhagavacchabdaḥ sarvakāraṇakāraṇe //  
jñeyaṃ jñāteti tathā bhakāror'thadvayātmakaḥ /  
tenāgamapitā sraṣṭā gakāro 'yaṃ tathā mune //

### [1.46.17](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.17)

aiśvaryasya samagrasya vīryasya yaśasaḥ śriyaḥ /  
jñānavairāgyayoścaiva ṣaṇṇāṃ bhaga itīraṇā //

### [1.46.18](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.18)

vasaṃti tatra bhūtāni bhūtātmanyakhilātmani /  
sarvabhūteṣvaśeṣeṣu vakārārthastato 'vyayaḥ //

### [1.46.19](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.19)

evameva mahāśabdo bhagavāniti sattama /  
paramabrahmabhūtasya vāsudevasya nānyagaḥ //

### [1.46.20](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.20)

tatra pūjyapadārthoktiḥ paribhāṣāsamanvitaḥ /  
śabdo 'yaṃ nopacāreṇa cānyatra hyupacārataḥ //

### [1.46.21](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.21)

utpattiṃ pralayaṃ caiva bhūtānāmāgatiṃ gatim /  
vetti vidyāmavidyāṃ ca sa vācyo bhagavāniti //

### [1.46.22](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.22)

jñānaśaktibalaiśvaryavīryatejāṃsyaśeṣataḥ /  
bhagavacchabdavācyāni vinā heyairguṇādibhiḥ //

### [1.46.23](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.23)

sarvāṇi tatra bhūtāni vasaṃti paramātmani /  
bhūteṣu vasanādeva vāsudevastataḥ smṛtaḥ //

### [1.46.24](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.24)

khāṇḍikyaṃ janakaṃ prāha pṛṣṭaḥ keśidhvajaḥ purā /  
nāmavyākhyāmanantasya vāsudevasya tattvataḥ //

### [1.46.25](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.25)

bhūteṣu vasate soṃ'tarvasaṃtyatra ca tāni yat /  
dhātā vidhātā jagatāṃ vāsudevastataḥ prabhuḥ //

### [1.46.26](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.26)

sa sarvabhūtaprakṛtiṃ vikāraṃ guṇādidoṣāṃśca mune vyatītaḥ /  
atītasarvāvaraṇo 'khilātmā tenāstṛtaṃ yadbhuvanāntarālam //

### [1.46.27](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.27)

samastakalyāṇaguṇaṃ guṇātmako hitvātiduḥkhāvṛtabhūtasargaḥ /  
icchāgṛhītābhimatorudehaḥ saṃsādhitāśeṣajagaddhito 'sau //

### [1.46.28](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.28)

tejobalaiśvaryamahāvabodhaṃ svavīryaśaktyāduguṇaikarāśiḥ /  
paraḥ parāṇāṃ sakalā na yatra kleśādayaḥ saṃti parāvareśe //

### [1.46.29](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.29)

sa īśvaro vyaṣṭisamaṣṭirūpo 'vyaktasvarūpaḥ prakaṭasvarūpaḥ /  
sarveśvaraḥ sarvanisargavettā samaskaśaktiḥ parameśvarākhyaḥ //

### [1.46.30](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.30)

sa jñāyate yena tadastadoṣaṃ śuddhaṃ paraṃ nirmalameva rūpam /  
saṃdṛśyate cāpyavagamyate ca tajjñānamato 'nyaduktam //

### [1.46.31](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.31)

/.  
svādhyāyasaṃyamābagyāṃ sa dṛśyate puruṣottamaḥ /  
tatprāptikāraṇaṃ brahma tavetatpratipadyate //

### [1.46.32](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.32)

svādhyāyādyogamāsīta yogātsvādhyāyamāmanet /  
svādhyāyayogasaṃpattyā paramātmā prakāśate //

### [1.46.33](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.33)

tadīkṣaṇāya svādhyāyaścakṣuryogastathāparam /  
na māṃsacakṣuṣā draṣṭuṃ brahmabhūtaḥ sa śakyate //

### [1.46.34](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.34)

// nārada uvāca  
bhagavaṃstamahaṃ yogaṃ jñātumicchāmi taṃ vada /  
jñāte yannākhilādhāraṃ paśyeyaṃ parameśvaram //

### [1.46.35](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.35)

sanandana uvāca  
keśidhvajo yathā prāha khāṇḍikyāya mahātmane /  
janakāya purā yogaṃ tathāhaṃ kathayāmi te //

### [1.46.36](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.36)

nārada uvāca  
khāṇḍikyaḥ ko 'bhavadbrahman ko vā keśidhvajo 'bhavat /  
kathaṃ tayośca saṃvādo yogasaṃbandhavānabhūt //

### [1.46.37](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.37)

sanandana uvāca  
dharmadhvajo vai janaka tasya puśe 'mitadhvajaḥ /  
kṛtadhvajo 'sya bhrātābhūtsadādhyātmaratirnṛpaḥ //

### [1.46.38](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.38)

kṛtadhvajasya putro 'bhūddhanyaḥ keśidhvajo dvijaḥ /  
putro 'mitavvajasyāpi khāṇḍikyajanakābhidhaḥ //  
karmamārge hi khāṇḍikyaḥ svarājyādavaropitaḥ /  
purodhasā mantribhiśca samaveto 'lpasādhanaḥ //

### [1.46.39](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.39)

rājyānnirākṛtaḥ so 'tha durgāraṇyacaro 'bhavat /  
iyāḍaja so 'pi subahūna yajñāñjñānavyapāśrayaḥ //

### [1.46.40](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.40)

brahmavidyāmadhiṣṭāya tartuṃ mṛtyumapi svayam /  
ekadā vartamānasya yāge yogavidāṃ vara //

### [1.46.41](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.41)

tasya dhenuṃ jaghānograḥ śārdūlo vijane vane /  
tato rājā hatāṃ jñātvā dhenuṃ vyāghreṇa cartvijaḥ //

### [1.46.42](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.42)

prāyaścittaṃ sa papraccha kimatreti vidhīyatām /  
te cocurnavayaṃvidmaḥ kaśeruḥ pṛcchyatāmiti //

### [1.46.43](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.43)

kaśerurapi tenoktastatheti prāha nārada /  
śunakaṃ pṛccha rājendra veda sa vetsyati //

### [1.46.44](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.44)

sa gatvā tamapṛcchañca so 'pyāha nṛpatiṃ mune /  
na kaśerurnacaivāhaṃ na cānyaḥ sāṃprataṃ bhuvi //

### [1.46.45](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.45)

vettyeka eva tvacchatruḥ khāṇḍikyo yo jitastvayā /  
sa cāha taṃ vrajāmyeṣa praṣṭumātmaripuṃ mune //

### [1.46.46](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.46)

prāpta eva mayā yajñe yadi māṃ sa haniṣyati /  
prāyaścittaṃ sa cetpṛṣṭo vadiṣyati ripurmama //

### [1.46.47](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.47)

tataścāvikalo yogo muniśreṣṭha bhaviṣyati /  
ityuktvā rathamāruhya kṛṣṇājinadharo nṛpaḥ //

### [1.46.48](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.48)

vanaṃ jagāma yatrāste khāṇḍikyaḥ sa mahīpatiḥ /  
tamāyāntaṃ samālokya khāñjaḍikyo ripumātmanaḥ //

### [1.46.49](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.49)

provāca krodhatāmrākṣaḥ samāropitakārmukaḥ /  
khāṇḍikya uvāca  
kṛṣṇājinatvakkavacabhāvenāsmānhaniṣyasi //

### [1.46.50](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.50)

kṛṣṇājinadhare vetsi na mayi prahariṣyati /  
mṛgānāṃ vada pṛṣṭeṣu mūḍha kṛṣṇājinaṃ na kim //

### [1.46.51](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.51)

yeṣāṃ matvā vṛthā cogrāḥ prahitāḥ śitasāyakāḥ /  
sa tvāmahaṃ haniṣyāmi na me jīvanvimokṣyase //

### [1.46.52](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.52)

ātatāyyasi durbuddhe mama rājyaharo ripuḥ /  
keśidhvaja uvāca  
khāṇḍikya saṃśayaṃ praṣṭuṃ bhavantamahamāgataḥ //

### [1.46.53](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.53)

na tvāṃ hṝntuṃ vicāryataitkopaṃ bāṇaṃ ca muñca vā /  
tataḥ sa mantribhiḥ sārddhamekānte sapurohitaḥ //

### [1.46.54](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.54)

mantrayāmāsa khāṇḍikyaḥ sarvaireva mahāmatiḥ /  
tamūrmantriṇo vadhyo ripureṣa vaśaṅgataḥ //

### [1.46.55](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.55)

hate 'tra pṛthivī sarvā tava vaśyā bhaviṣyati /  
khāṇḍikyaścāha tānsarvāneva meva na saṃśayaḥ //

### [1.46.56](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.56)

hate tu pṛthivī sarvā mama vaśyā bhaviṣyati /  
paralokajayastasya pṛthivī sakalā mama //

### [1.46.57](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.57)

na hanmi cellokajayo mama vayatvaḥsuṃdharā /  
paralokajayo 'nantaḥ svalpakālo mahījayaḥ //

### [1.46.58](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.58)

tasmānnainaṃ haniṣye 'haṃ yatpṛcchati vadāmi tat /  
tatastamabhyupetyāha khāṇḍikyo janako ripum //

### [1.46.59](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.59)

praṣṭavyaṃ yattvayā sarvaṃ tatpṛccha tvaṃ vadāmyaham /  
tataḥ prāha yathāvṛttaṃ homadhenuvadhaṃ mune //

### [1.46.60](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.60)

tataśca taṃ sa papraccha prāyaścittaṃ hi tadrūtam /  
sa cācaṣṭa yathānyāyaṃ mune keśidhvajāya tat //

### [1.46.61](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.61)

prāyaścittamaśeṣaṃ hi yadvai tatra vidhīyate /  
viditārthaḥ sa tenaivamanujñāto mahātmanā //

### [1.46.62](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.62)

yāgabhūmimupāgatya cakre sarvāṃ kriyāṃ kramat /  
krameṇa vidhivadyāgaṃ nītvā so 'vabhṛthāplutaḥ //

### [1.46.63](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.63)

kṛtakṛtyastato bhūtvā cintayāmāsa pārthivaḥ /  
pūjitā ṛtvijaḥ sarve sadasyā mānitā mayā //

### [1.46.64](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.64)

tathaivārthijano 'pyarthojito 'bhimatairmayā /  
yathāhaṃ martyalokasya mayā sarvaṃ vicaṣṭitam //

### [1.46.65](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.65)

aniṣpannakriyaṃ cetastathā na mama kiṃ yathā /  
itthaṃ tu cintayanneva saṃmāra sa mahīpatiḥ //

### [1.46.66](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.66)

khāṇḍikyāya na datteti mayā vaigurudakṣiṇā /  
sa jagāma tato bhūyo rathamāruhya pārthivaḥ //

### [1.46.67](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.67)

svāyaṃbhuvaḥ sthito yatra khāṇḍikyo 'raṇyadurgamam /  
khāṇḍikyo 'pi punarddaṣṭvā tamāyāntaṃ dhṛtāyudhaḥ //

### [1.46.68](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.68)

tasthau hṝntuṃ kṛtamatismamāha sa punarnṛpaḥ /  
ahaṃ tu nāpakārāya prāptaḥ khāṇḍikya mā krudhaḥ //

### [1.46.69](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.69)

gurorniṣkṛtidānāya māmavehi semāgatam /  
niṣpādito mayā yāgaḥ samyak tvadupadeśataḥ //

### [1.46.70](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.70)

so 'haṃ te dātumicchāmi vṛṇīṣva gurudakṣiṇām /  
ityukto mantrayāmāsa sa bhūyo mantribhiḥ saha //

### [1.46.71](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.71)

gurorniṣkṛtikāmo 'ya kimayaṃ prārthyatāṃ mayā /  
tamūcurmantriṇo gajyamaśeṣaṃ yācyatāmayam //

### [1.46.72](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.72)

kṛtābhiḥ prārthyate rājyamanāyāsitasainikaiḥ /  
prāhasya tānāha nṛpaḥ sa khāṇḍikyo mahāpatiḥ //

### [1.46.73](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.73)

svalpakālaṃ mahīrājyaṃ mādṛśaiḥ prārthyate katham /  
etametadbhaṃvato 'tra svārtha sādhanamantriṇaḥ //

### [1.46.74](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.74)

paramārthaḥ kathaṃ ko 'tra yūyaṃ nātra vicakṣaṇāḥ /  
ityuktvā samupetyaiṃnaṃ sa tu keśidhvajaṃ nṛpam //

### [1.46.75](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.75)

uvāca kimavaśyaṃ tvaṃ dāsyasi gurudakṣiṇām /  
bāḍhamityeva tenoktaḥ khāṇḍikyastamathābravīt //

### [1.46.76](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.76)

bhavānadhyātmavijñānaparamārthavicakṣaṇaḥ /  
yadi ceddīyate mahyaṃ bhavatā guruniṣkrayaḥ //

### [1.46.77](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.77)

tatkleśapraśamāyālaṃ yatkarma tadudīraya /  
keśidhvaja uvāca  
na prārthitaṃ tvayā kasmānmama rājyamakaṇṭakam //

### [1.46.78](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.78)

rājyalābhāḥ ddhi nāstyanyatkṣatriyāṇāmatipriyam /  
khāṇḍikya uvāca  
keśidhvaja nibodha tvaṃ mayā na prārthitaṃ yataḥ //

### [1.46.79](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.79)

rājyametadaśeṣeṇa yanna gṛghranti paṇḍitāḥ /  
kṣatriyāṇāmayaṃ dharmo yatprajāparipālanam //

### [1.46.80](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.80)

vadhaśca dharmayuddhena svarājyaparipanthinām /  
yatrāśaktasya me doṣo naivāstyapakṛte tvayā //

### [1.46.81](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.81)

bandhāyaiva bhavatyeṣā hyavidyā cākramojjhitā /  
janmoparbhāgalipsārthamiyaṃ gajyaspṛhā mama //

### [1.46.82](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.82)

anyeṣāṃ dopajāneva dharmamevānurudhyate /  
na yācñā kṣatrabandhūnāṃ dharmāyaitatsatāṃ matam //

### [1.46.83](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.83)

ato na yācita rājyamavidyāntargataṃ tava /  
rājyaṃ gṛdhnanti vidvāṃso mamatvākṛṣṭacetasaḥ //

### [1.46.84](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.84)

ahaṃmānamahya pānamadamattā na mādṛśāḥ /  
keśidhvaja uvāca  
ahaṃ ca vidyayā mṛtyuṃ tartukāmaḥ karomi vai //

### [1.46.85](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.85)

rājyaṃ yajñāṃśca vividhānbhoge puṇyakṣayaṃ tathā /  
tadidaṃ te mano diṣṭyā vivekaiścaryatāṃ gatam //

### [1.46.86](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.86)

śrūyatāṃ cāpyavidyāyāḥ svarūpaṃ kulanandana /  
anātmanyātmabuddhiryā hyasve svaviṣayā matiḥ //

### [1.46.87](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.87)

avidyātarusaṃnbhūtaṃ bījametaddvidhā sthitam /  
pañcabhūtātmake dehe dehī mohatamovṛttaḥ //

### [1.46.88](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.88)

ahametaditītyuñcaiḥ kurute kumatirmatim /  
ākāśavāyvagrijalapṛthivībhiḥ pṛthak sthite //

### [1.46.89](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.89)

ātmanyātmamayaṃ bhāvaṃ kaḥ karoti kalevare /  
kalevaropabhogyaṃ hi gṛhakṣetrādikaṃ ca yat //

### [1.46.90](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.90)

adehe hyātmani prājño mamedamiti manyate /  
itthaṃ ca putrapautreṣu taddehotpāditeṣu ca //

### [1.46.91](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.91)

karoti paṇḍitaḥ svāmyamanātmani kalevare /  
sarvadehopabhogāya kurute karma mānavaḥ //

### [1.46.92](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.92)

dehaṃ cānyadyadā puṃsaḥsadā bandhāya tatparam /  
mṛṇmayaṃ hi yathā gehaṃ lipyate vai mṛdaṃ bhasā //

### [1.46.93](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.93)

pārthivo 'yaṃ tathā deho mṛdaṃbholepanasthitiḥ /  
pañcabhogātmakairbhogaiḥ pañcabhogātmakaṃ vapuḥ //

### [1.46.94](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.94)

āpyāyate yadi tataḥ puṃso garvo 'tra kiṅkṛtaḥ /  
anekajanmasāhastraṃ sasārapadavīṃ vrajan //

### [1.46.95](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.95)

mohaśramaṃ prayāto 'sau vāsanāreṇuguṇṭhitaḥ /  
prakṣālyate yadā saumya reṇurjñānoṣṇavāriṇā //

### [1.46.96](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.96)

tadā saṃsārapānthasya yāti mohaśramaḥ śamam /  
mohaśrame śamaṃ yāte svacchāntaḥkaraṇaḥ pumān //

### [1.46.97](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.97)

ananyātiśayādhāraḥ paraṃ nirvāṇamṛcchati /  
nirvāṇamaya evāyamātmā jñānamayo 'malaḥ //

### [1.46.98](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.98)

duḥkhājñānamayā dharmāḥ prakṛteste tunātmanaḥ /  
jalasya nāgninā saṃgaḥ sthālīsaṃgāttathāpi hi //

### [1.46.99](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.99)

śabdodrekādikāndharmānkaroti hi yathā budhaḥ /  
tathātmā prakṛteḥ saṃgādahaṃmānādidūṣitaḥ //

### [1.46.100](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.100)

bhajate prākṛtāndharmānnyastastaṃbho hi so 'vyayaḥ /  
tadetatkathitaṃ bījamavidyāyā mayā tava //

### [1.46.101](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.101)

kleśānāṃ ca kṣayakaraṃ yogādanyanna vidyate //

### [1.46.101.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46.101.p1)

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne dvitīyapāde ṣaṭcatvāriṃśattamo 'dhyāyaḥ

## Linked texts (6)

- [Viṣṇupurāṇa (critical edition)](https://indike.org/pramana/in.purana.visnu*crit.6.5.59) — Sanskrit
- [Brahmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahma.234.57) — Vyāsa, Sanskrit
- [Agnipurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.agni.378.18) — Vyāsa, Sanskrit
- [Bhāgavatapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.bhagavata.6.9.38) — Vyāsa, Sanskrit
- [Āryacarita](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.aryacarita.96.59) — Sanskrit
- [Siddhāntasiddhāñjana](https://indike.org/pramana/in.darsana.advaita.sastra.siddhantasiddhanjana.2.p12) — Kṛṣṇānanda Sarasvatī 1640, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.46) · Pramāṇa
