<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Naradapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.narada) › 1.58

# Naradapurana 1.58

Nāradapurāṇa 1.58

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [1.58.72](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.72) — 1 part

### [1.58.1](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.1)

nārada uvāca  
anūcānaprasaṃgena vedāṅgānyakhilāni ca /  
śrutāni tvanmukhāṃbhojātsamāsavyāsayogataḥ //

### [1.58.2](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.2)

śukotpattiṃ samācakṣva vistareṇa mahāmate /  
sanandana uvāca  
meruśṛṅge kila purā karṇikāravanāyate //

### [1.58.3](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.3)

vijahāra mahodevo bhaumaibhūtagaṇaivṛtaḥ /  
śailarājasutā caiva devī tatrābhavatpurā //

### [1.58.4](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.4)

tatra divyaṃ tapastepe kṛṣṇadvaipāyanaḥ prabhuḥ /  
yogenātmānamāviśya yogadharmaparāyaṇaḥ //

### [1.58.5](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.5)

dhārayansa tapastepe putrārthaṃ sunisaṃttamaḥ /  
agnerbhūmestathā vāyorantarikṣasya cābhitaḥ //

### [1.58.6](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.6)

vīryeṇa saṃmataḥ putro mama bhūyāditi sma ha /  
saṃkalpenātha so 'nena duṣprāpamakagṛtātmabhiḥ //

### [1.58.7](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.7)

varayāmāsa deveśamāsthitastapa uttamam /  
atiṣṭanmārutāhāraḥ śataṃ kila samāḥ prabhuḥ //

### [1.58.8](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.8)

ārādhayanmahādevaṃ bahurūpamumāpatim /  
tatra brahmarṣayaścaiva sarve devarṣayastathā //

### [1.58.9](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.9)

lokapālāśca sādhyāśca vasubhiścāṣṭabhiḥ saha /  
ādityāścaiva rudrāśca divākaraniśākarau //

### [1.58.10](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.10)

viśvā vasuśca gandharvaḥ siddhāścāpsarāsāṃgaṇāḥ /  
tatra rudro mahādevaḥ karṇikāramayīṃ śubhām //

### [1.58.11](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.11)

dhārayānaḥ srajaṃ bhāti śāradīva niśākaraḥ /  
tasnin divye vane ramye devadevarṣisaṃkule //

### [1.58.12](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.12)

āsthitaḥ paramaṃ yogaṃ vyāsaḥ putrārthamudyataḥ /  
na cāsya hīyate varṇo na glānirupajāyate //

### [1.58.13](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.13)

trayāṇāmapilokānāṃ tadadbhutamivābhavat /  
jaṭāśca tejasā tasya vaiśvānaraśikhopamāḥ //

### [1.58.14](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.14)

prajvalantyaḥ sma dṛśyante yuktasyāmitatejasaḥ /  
evaṃ vidhena tapasā tasya bhaktyā ca nārada //

### [1.58.15](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.15)

maheśvaraḥ prasannātmā cakāra manasā matim /  
uvāca cainaṃ bhagavāṃstryaṃbakaḥ prahasanniva //

### [1.58.16](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.16)

yathā hyagniyathā vāyuryathā bhūmiryathā jalam /  
yathā khe ca tathā śuddho bhaviṣyati sutastaṃva //

### [1.58.17](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.17)

tadbhāvabhāgī tadbuddhistadātmā tadupāśrayaḥ /  
tejasā tasya lokāṃstrīnyaśaḥ prāpsyati kevalam //

### [1.58.18](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.18)

evaṃ labdhvā varaṃ devo vyāsaḥ satyavatīsutaḥ /  
araṇiṃ tvatha saṃgṛhya mamanthāgnicikīrṣayā //

### [1.58.19](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.19)

atha rūpaṃ paraṃ vipra bibhratīṃ svena tejasā /  
ghṛtācīṃ nāmāpsarasaṃ dadarśa bhagavānnṛṣiḥ //

### [1.58.20](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.20)

sa tāmapsarasaṃ dṛṣṭvā sahasā kāmamohitaḥ /  
abhavadbhagavānvyāso vane tasminmunīśvara //

### [1.58.21](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.21)

sā tu kṛtvā tadā vyāsaṃ kāmasaṃvignamānasam /  
śukībhūyā mahāramyā ghṛtācī samupāgamat //

### [1.58.22](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.22)

sa tāmapsarasaṃ dṛṣṭvā rūpeṇānyenasaṃvṛtām /  
smararājenānugataḥ sarvagātrātigena ha //

### [1.58.23](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.23)

sa tu mahatā nigṛhṇan hṛcchayaṃ muniḥ /  
na śaśāka niyantuṃ taṃ vyāsaḥ pravisṛtaṃ manaḥ //

### [1.58.24](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.24)

bhāvitvāñcaiva bhāvyasya ghṛtācyā vapuṣā /  
hṛtam yatnānniyacchataścāpi mune etañcikīrṣayā //

### [1.58.25](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.25)

araṇyāmeva sahasā tasya śukramavāpatat /  
śukre nirmathyamāne 'syāṃ śuko jajñe mahātapāḥ //

### [1.58.26](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.26)

paramarṣirmahāyogī araṇīgarbhasaṃbhavaḥ /  
yathaiva hi samiddho 'gnirbhāti havyamupāttavān //

### [1.58.27](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.27)

tathā rūpaḥ śuko jajñe prajvalanniva tejasā /  
bibhrañcitraṃ ca viprendra rūpavarṇamanuttamam //

### [1.58.28](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.28)

taṃ gaṅgāṃ saritāṃ śreṣṭhāṃ merupṛṣṭhe svarūpiṇīm /  
abhyetya snāpayāmāsa vāriṇā svena nārada //

### [1.58.29](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.29)

kṛṣṇājinaṃ cāntarikṣācchukārthe bhuvyavāpatat /  
jagīyanta ca gandharvā nanṛtuñcāpsarogaṇāḥ //

### [1.58.30](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.30)

devadundubhayaścaiva prāvādyanta mahāsvanāḥ /  
viśvāvasuśca gandharvastathā tuṃburunāradau //

### [1.58.31](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.31)

hāhāhūhūśca gandharvauṃ tuṣṭuvuḥ śukasaṃbhavam /  
tatra śakrapurogāśca lokapālāḥ samāgatāḥ //

### [1.58.32](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.32)

devā devarṣathayaścaṭaiva tathā brahmarṣayo 'pi ca /  
divyāni sarvapuṣpāṇi pravavarṣa ca mārutaḥ //

### [1.58.33](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.33)

jaṅgamaṃ sthāvaraṃ caiva prahṛṣṭamabhavajjagat /  
taṃ mahātmā svayaṃ prītyā devyā saha mahādyutiḥ //

### [1.58.34](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.34)

jātamātraṃ muneḥ putraṃ vidhinopānayattadā /  
tasya deveśvaraḥ śakto divyamadbhutadarśanam //

### [1.58.35](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.35)

dadau kamaṇḍaluṃ prītyā devā vāsāṃsi cābhitaḥ /  
haṃsāśca śatapatrāśca sārasāśca sahasraśaḥ //

### [1.58.36](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.36)

pradakṣiṇamavartanta śukāścāṣāśca nārada /  
āraṇe yastadā divyaṃ prāpya janma mahāmuniḥ //

### [1.58.37](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.37)

tatraivovāsa medhāvī vratacārī samāhitaḥ /  
utpannamātraṃ taṃ vedāḥ sarahasyāḥ sasaṃgrahāḥ //

### [1.58.38](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.38)

upatasthurmuniśreṣṭhaṃ yathāsya pitaraṃ tathā /  
bṛhaspatiṃ sa vavre ca vedavedāṅgabhāṣyavit //

### [1.58.39](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.39)

upādhyāyaṃ dvijaśreṣṭha dharmamevānucintayan /  
so 'dhītya vedānakhilānsarahasyānsasaṃgrahān //

### [1.58.40](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.40)

itihāsaṃ ca kārtsnyena vedaśāstrāṇi cābhitaḥ /  
gurave dakṣiṇāṃ dattvā samāvṛtto mahāmuniḥ //

### [1.58.41](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.41)

ugraṃ tapaḥ samārebhe brahmacārī samāhitāḥ /  
devatānāmṛṣīṇāṃ ca bālye 'pi sumahātapāḥ //

### [1.58.42](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.42)

saṃmatraṇīyo janyaśca jñānena tapasā tathā /  
na tvasya ramate buddhi rāśrameṣu munīśvara //

### [1.58.43](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.43)

triṣu gārhasthyamūleṣu mokṣadharmānudarśinaḥ /  
sa mokṣamanucintyaiva śukaḥ pitaramabhyagāt //

### [1.58.44](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.44)

prāhābhivādya ca tadā śreyor'thī vinayānvitaḥ /  
mokṣadharmeṣu kuśalo bhagavān prabravītu me //

### [1.58.45](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.45)

yathaiva manasaḥ śāntiḥ paramā saṃbhavenmune /  
śṛtvā putrasya vacanaṃ paramarṣiruvāca tam //

### [1.58.46](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.46)

adhīṣva mokṣaśāstraṃ vai dharmāṃśca vividhānapi /  
piturnideśājjagrāha śuko brahmavidāṃ varaḥ //

### [1.58.47](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.47)

yogaśāstraṃ ca nikhilaṃ kāpilaṃ caiva nārada /  
śataṃ brāhmyā śriyā yuktaṃ brahmatulyaparākramam //

### [1.58.48](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.48)

mene putraṃ yathā vyāso mokṣaśāstraviśāradam /  
uvāca gaccheti tadā janakaṃ mithileśvaram //

### [1.58.49](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.49)

sa te vakṣyati mokṣārthaṃ nikhilena narādhipaḥ /  
piturniyogādagamajjanakaṃ methakhilaṃ nṛpam //

### [1.58.50](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.50)

praṣṭuṃ dharmasya niṣṭāṃ vai mokṣasya ca parāyaṇam /  
uktaśca mānuṣeṇa tvaṃ tathā gacchetyavismitaḥ //

### [1.58.51](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.51)

na prabhāveṇa gantavyamantarikṣacareṇa vai /  
ārjavenaiva gantavyaṃ na sukhāya kṣaṇāttvayā //

### [1.58.52](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.52)

na draṣṭavyā viśeṣā hi viśeṣā hi prasaṃginaḥ /  
ahṝṅkāro na kartavyo yājye tasminnarādhipe //

### [1.58.53](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.53)

sthātavyaṃ vasathe tasya sa te chetsyati saṃśayam /  
sa dharmakuśalo rājā mokṣaśāstraviśāradaḥ //

### [1.58.54](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.54)

yathā yathā ca te brūyāttatkāryamaviśaṅkayā /  
evamuktaḥ sa dharmātmā jagāma mithilāṃ muniḥ //

### [1.58.55](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.55)

pabhdyāṃ śaktontarikṣeṇa krāntuṃ bhūmiṃ sasāgarām /  
sagirīṃ ścāpyatikramya bhārataṃ varṣamāsadat //

### [1.58.56](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.56)

sa deśānvividhānsphītānatikramya mahāmuniḥ /  
videhānvai samāsādya janakena samāgamat //

### [1.58.57](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.57)

rājadvāraṃ samāsādya dvārapālairnivāritaḥ //ṭa  
tasthau tatra mahāyogī kṣutpipāsādivarjitaḥ //

### [1.58.58](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.58)

ātape glānirahito dhyānayuktaśca nārada /  
teṣāṃ tu dvārapālānāmekastatra vyavasthitaḥ //

### [1.58.59](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.59)

madhyaṅgatamivādityaṃ dṛṣṭvā śukamavasthitam /  
jūjayitvā yathānyāyamabhivādya kṛtāñjaliḥ //

### [1.58.60](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.60)

prāveśayattataḥ kakṣaāṃ dvitīyāṃ rājaveśmanaḥ /  
tatrāntaḥpurasaṃbaddhaṃ mahaccaitragthopamam //

### [1.58.61](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.61)

suvibhaktajalākrīḍaṃ ramyaṃ puṣpitapādapam /  
darśayitvāsane sthāpya rājānaṃ ca vyajijñapat //

### [1.58.62](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.62)

śrutvā rājā śukaṃ prāptaṃ vārastrīḥ sa nyayuṅkta ca /  
sevāyai tasya bhāvasya jñānāya munisatama //

### [1.58.63](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.63)

taṃ cārukeśyaḥ śuśreṇyastaruṇyaḥ priyadarśanāḥ /  
sūkṣmaraktāṃbaradharāstaptakāñcanabhūṣaṇāḥ //

### [1.58.64](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.64)

saṃlāpālāpakuśālā bhāvajñāḥ sarvakovidāḥ /  
paraṃ pañcāśatastasya pādyādīni vyakalpayan //

### [1.58.65](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.65)

deśa kālopapannena sādhvannenāpyatarpayan /  
tasya bhuktavatastāta tāstataḥ purakānanam //

### [1.58.66](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.66)

suramyaṃ darśayāmāsurekaikatvena nārada /  
krīḍantyaśca hasaṃtyaśca gāyantyaścaiva tāḥ śukam //

### [1.58.67](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.67)

udārasatvaṃ satvajñāḥsarvāḥ paryyacaraṃstadā /  
āraṇeyastu śuddhātmā jitakrodho jitendriyaḥ //

### [1.58.68](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.68)

dhyānastha eva satataṃ na hṛṣyati na kupyati /  
pādaśaucaṃ tu kṛtvā vai śukaḥ saṃdhyāmupāsya ca //

### [1.58.69](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.69)

niṣasādāsane puṇye tamevārthaṃ vyacintayat /  
pūrvarātre tu tatrāsau bhūtvā dhyānaparāyaṇaḥ //

### [1.58.70](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.70)

madhyarātre yathānyāyyaṃ nidrāmāhārayatprabhuḥ /  
tataḥ prātaḥ samutthāya kṛtvā śaucamanantaram //

### [1.58.71](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.71)

strībhiḥ parivṛtto dhīmāndhyānamevānvapadyata /  
anena vidhinā tatra tadahaḥśeṣamapyuta //

### [1.58.72](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.72)

tāṃ ca rātriṃ nṛpakule vartayāmāsa nārada //

### [1.58.72.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58.72.p1)

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne dvitīyabhāge śukapralobhanaṃ nāmāṣṭañcāśattamo 'dhyāyaḥ

## Linked texts (4)

- [Vulgate (Nīlakaṇṭha's text)](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa*vulgate.12.323.11) — Sanskrit
- [Devībhāgavatapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.sakta.devibhagavata.1.10.6) — Sanskrit
- [Devīrahasya](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.saiva.agama.rudra.devirahasya.2.10) — Sanskrit
- [Āryacarita](https://indike.org/pramana/in.lit.short_stories.aryacarita.100.3) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.58) · Pramāṇa
