Naradapurana 1.64
Nāradapurāṇa 1.64
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.64.70 — 1 part
1.64.1
sanatkumāra uvāca
atha jīvasya pāśaughacchedanāyeṣṭasiddhidam /
dīkṣāvidhiṃ pravakṣyāmi mantrasāmarthyadāyakam //
1.64.2
divyaṃ bhāvaṃ yato dadyātkṣiṇuyā dduritāni ca /
ato dīkṣeti sā proktā sarvāgamaviśāradaiḥ //
1.64.3
mananaṃ sarvaveditvaṃ trāṇaṃ saṃkhāryanugrahaḥ /
mananātrāṇadharmattvānmantra ityabhidhīyate //
1.64.4
strīpuṃnapuṃsakātmānaste mantrāstu tridhā matāḥ /
strīmantrāstu dviṭhāntāḥ syuḥ puṃmantrā huṃphaḍantakāḥ //
1.64.5
klībāścaiva narmo 'tāḥ smurmantrāṇāṃ jātayaḥ smṛtāḥ /
pundaivatāstu mantrā syurvidyāḥ strīdaivatā matāḥ //
1.64.6
ṣaṭ kramasu praśastāste manavastrividhāḥ punaḥ /
tārāntyarephaḥ svāhāstu tatrāgneyāḥ samīritāḥ //
1.64.7
saumyāstu bhṛgupīyūṣabījaḍhyāḥ kathitā mune /
agnīṣomātmakā hyevaṃ mantrā jñeyā manīṣibhiḥ //
1.64.8
bodhamāyānti cāgneyāḥ śvasane piṅgalāśrite /
saumayāścaiva prabudhyante vāme vahati māruteḥ //
1.64.9
sarve mantrāḥ prabudhyante vāyau nāḍidvayāśrite /
svāpakāle tu mantrasya japo 'narthaphalapradaḥ //
1.64.10
pratyekaṃ mantramuñcārya nāvyānāṃ tānsamuñcaret /
anulobhe binduyuktānvilobhe sargasaṃyutān //
1.64.11
japto yadi sa vai devaṃ prabuddhaḥ kṣiprasiddhidaḥ /
anayā mālayā japto duṣṭamantro 'pi siddhyati //
1.64.12
krūre karmāṇi cāgneyāḥ saumyāḥ saumya phalapradāḥ /
śāntajñānetiraudreyaśāntijāti samanvitaḥ //
1.64.13
śānto 'pi raudratāmeti huṃphaṭīpallavayojanāt /
chinnādidoṣayuktāste naiva rakṣanti sādhakam //
1.64.14
chinno ruddhaḥ śaktihīnastataścaiva parāṅmukhaḥ /
karmahīno netrahīnaḥ kīlitaḥ staṃbhitastathā //
1.64.15
dagdhaḥ srastaśca bhītaśca malinaśca tiraskṛtaḥ /
bheditaśca suṣuptaśca madonmattaśca mūrcchitaḥ //
1.64.16
hatavīryo bhrāntasaṃjñaḥ pradhvasto bālakastathā /
kumāro 'tha yuvā prauḍho vṛddho nistriṃśakastathā //
1.64.17
nirbījaḥ sidvihīnaśca mandaḥ kūṭo niraṃśakaḥ /
sattvahīnaḥ kekaraśca bījahīnaśca dhṛmitaḥ //
1.64.18
āliṅgito mohitaśca kṣudhārtaścātidīptakaḥ /
aṅgahīno 'tikruddhaścātikrūre vrīḍitastathā //
1.64.19
praśāntamānasaḥ sthānabhraṣṭaśca vikalastathā /
ativṛddho 'tiniḥsnehaḥ pīḍitaśca tathā punaḥ //
1.64.20
doṣā hyete samākhyātā vakṣyāmyeṣāṃ ca lakṣaṇam /
saṃyuktaṃ vā viyuktaṃ vā tridhā vā svarasaṃyutam //
1.64.21
manoryasyādimadhyanti vahnibījaṃ tathocyate /
caturddhā pañcadhā vāpi sa mantraśchinnasaṃjñakaḥ //
1.64.22
manoryasyādimadhyānte bhūbījadvayamucyate /
sa tu ruddho manujñeyo hyatiklaśena siddhidaḥ //
1.64.23
tāravarmatrayā lakṣmīrevaṃ hīnastu yo manuḥ /
śaktihīnaḥ sa vijñeyaścirakālaphavapradhaḥ //
1.64.24
kāmabījaṃ mukhe māyāhyante caivāṅkuśaṃ tathā /
asau parāṅmukho jñeyo bhajatāṃ cirasiddhidaḥ //
1.64.25
ādimadhyāvasāneṣu sakāro dṛśyate yadi /
sa mantro badhiraḥ proktaḥ kaṣṭenālpaphalapradaḥ //
1.64.26
pañcārṇo yadi repharkabinduvarjitavigrahaḥ /
netrahīnastu vijñeyaḥ kleśenāpi na siddhidaḥ //
1.64.27
ādimadhyāvasāneṣu haṃsaḥ prāsādavāgbhavau /
haṃseṃdurvā sakāro vā phakāro varma vā puna //
1.64.28
māprā namāmi ca padaṃ nāsti yasminsa kīlitaḥ /
evaṃ madhye dvayaṃ mūrghni yasminnasralakārakau //
1.64.29
na vidyete sa mantrastu staṃbhitaḥ siddhirodhakṛt /
agniḥ pavanasaṃyukto manoryasya tu mūrddhani //
1.64.30
sa sārṇo dṛśyate yastu sa mantro dagdhasaṃjñakaḥ /
asraṃ dvābhyāṃ tribhiḥ ṣaḍbhiraṣṭābhirdṛśyate 'kṣareḥ //
1.64.31
trastaḥ sa mantro vijñeyo mukhe tāravivarjitaḥ /
hakāraḥ śaktirathavā bhīto mantraḥ sa eva hi //
1.64.32
manoryasyādimadhyānte syānmakāracatuṣṭayam /
malinastu sa vijñeyo hyatikleśena siddhidaḥ //
1.64.33
dārṇo yasya manormadhye mūrdhni krodhayugaṃ tathā /
asraṃ cāsti sa mantrastu tiraskṛta udīritaḥ //
1.64.34
myodvayaṃ hṛdayaṃ śīrṣe vaṣaḍvauṣaṭkamadhyamaḥ /
yasya syādbhedito mantrastyājyaḥ kliṣṭaphalapradaḥ //
1.64.35
tryakṣaro haṃsahīno yaḥ suṣuptaḥ kīrtitastu saḥ /
vidyā vāpyathavā mantro bhavetsaptadaśākṣaraḥ //
1.64.36
ṣaṭkārapañcakādiryo madonmattastu sa smṛtaḥ /
yasya madhye sthitaṃ cāsraṃ sa mantro mūrcchitaḥ smṛtaḥ //
1.64.37
virāmasthānagaṃ cāsraṃ hatavīryaḥ sa ucyate /
mantrasyādau ca madhye ca mūrdhni cāsracatuṣṭayam //
1.64.38
jñātavyo bhrānta ityeṣa yaḥ syādaṣṭā daśākṣaraḥ /
punarviśativarṇo vā yo mantraḥ smarasaṃyutaḥ //
1.64.39
hṛllekhākuṃśabījāḍhyaḥ pradhvastaḥ sa kathyate /
saptārṇo bālamantrastu kumāro vasuvarṇavān //
1.64.40
ṣoḍaśārṇo yuvā prauḍhaścatvāriṃśativarṇakaḥ /
triṃśadvarṇaścatuḥṣaṣṭivarṇaścāpi śatākṣaraḥ //
1.64.41
catuḥśatākṣaro mantro vṛddha ityabhidhīyate /
navārṇastārasaṃyukto mantro nistriṃśa ucyate //
1.64.42
yasyānte hṛdayaṃ proktaṃ śiromantro 'tha madhyagaḥ /
śikhā varma ca yasyānte netramasraṃ ca dṛśyate //
1.64.43
śiva śaktyārṇahīno vā nirbījaḥ sa manuḥ smṛtaḥ /
ādyantamadhye phaṭkāraḥ ṣoḍhā yasminpradṛśyate //
1.64.44
sa manuḥ siddhihīnaḥ syānmandaḥ paṅktyakṣaro manuḥ /
kūṭa ekākṣaro mantraḥ sa evokto niraṃśakaḥ //
1.64.45
dvivarṇaḥ sattvahīnaḥ syātkekaraścaturakṣaraḥ /
ṣaḍvarṇo bījahīno vā sārddhasaptākṣaro 'pi vā //
1.64.46
sārddhadvādaśavarṇo vā dhūmito rniditastu saḥ /
sārddhabījatrayayuto mantro viṃśativarṇavān //
1.64.47
triṃśadvarṇaścaikaviṃśadvarṇaścārliṅgitastu saḥ /
yo mantro dantavarṇastu mohitaḥ sa tu kīrtitaḥ //
1.64.48
caturviśativarṇo vā saptaviṃśativarṇavān /
kṣudhārtaḥ sa tu vijñeyo mantrasiddhivivarjitaḥ //
1.64.49
ekādaśākṣaro vāpi pañcaviṃśativarṇakaḥ /
trayorviṃśativarṇo vā sa manurdṛptasaṃjñakaḥ //
1.64.50
ṣaḍviṃśatyakṣaro vāpi ṣaṭtriṃśadvarṇaṅko 'pi vā /
ekona triṃśadarṇo vā mantro hīnāṅgakaḥ smṛtaḥ //
1.64.51
aṣṭāviṃśativarṇo vā tathaikatriṃśadarṇakaḥ /
atikrūraḥ sa vijñeyo 'khilakarmasu garhitaḥ //
1.64.52
catvāriṃśatsamārabhya triṣaṣṭyantastu yo manuḥ /
vrīḍitaḥ sa tu vijñeyaḥ sarvakarmasu na kṣamaḥ //
1.64.53
pañcaṣaṣṭyakṣarā mantrā jñeyā vai śāntamānasāḥ /
pañcaṣaṣaaṭyarṇamārabhya navanandākṣarāvadhi //
1.64.54
ye mantrāste tu vijñeyāḥ sthānabhraṣṭā munīśvara /
trayodaśārṇā ye mantrāstithyarṇāśca tathā punaḥ //
1.64.55
vikasāsteṃ samākhyātāḥ sarvatantraviśāradaiḥ /
śataṃ sārddhaśataṃ vāpi śatadvayamathāpi vā //
1.64.56
dvinavatyekahīno vā śatatrayamathāpi vā /
ye mantrā varṇasaṃkhyākā niḥsnehāste prakīrtitāḥ //
1.64.57
catuḥśataṃ samārabhya sahasrārṇāvadhi dvija /
ativṛddhāḥ prayogeṣu śithilāste samīritāḥ //
1.64.58
sahasravarṇadadhikā mantrāste pīḍitāhvayāḥ /
tadvarddhvaṃ caiva ye mantrāḥ stotrarūpāstu te smṛtāḥ //
1.64.59
evaṃ vidhāḥ samākhyātā manavo doṣa saṃyutāḥ /
doṣānetānavijñāya mantrānetāñjapanti ye //
1.64.60
siddhirna jāyate teṣāṃ kalpakoṭiśatairapi /
chinnādidoṣaduṣṭānāṃ mantrāṇāṃ sādhanaṃ bruve //
1.64.61
yonimudrāsane sthitvā prajapedyaḥ samāhitaḥ /
yaṃ kañcidapi vā mantraṃ tasya syuḥ sarvasiddhayaḥ //
1.64.62
savyapāṣṇi gude sthāpya dakṣiṇaṃ ca dhvajopari /
yonimudrābandha evaṃ bhavedāsanamuttamam //
1.64.63
anyo 'pyatra prakāro 'sti yonimudrānibandhane /
tadagre sarahasyaṃ te kathayiṣyāmi nārada //
1.64.64
pāraṃparyakramaprāpto nityānuṣṭānatatparaḥ /
gurvanujñārataḥ śrīmānabhiṣekasamanvitaḥ //
1.64.65
suṃdaraḥ sumukhaḥ śāntaḥ kulīnaḥ sulabho vaśī /
mantratantrārthatattvajño nigrahānugrahakṣamaḥ //
1.64.66
nirapekṣo munirdānto hitavādī vicakṣaṇaḥ /
tattvaniṣkāsane dakṣo vinayī ca suveṣavān //
1.64.67
āśramī dhyānanirataḥ saṃśayacchitsuvuddhimān /
nityānuṣṭānasaṃyuktastvācāryaḥ parikīrtitaḥ //
1.64.68
śānto vinītaḥ śuddhātmā sarvalakṣaṇasaṃyutaḥ /
śamādisādhanopetaḥ śraddhāvān susthirāśayaḥ //
1.64.69
śuddhadeho 'nnapānadyairddhārmikaḥ śuddhamānasaḥ /
dṛḍhavratasamācāraḥ kṛtajñaḥ pāpabhīrukaḥ //
1.64.70
gurudhyānastutikathāsevanāsaktamānasaḥ /
evaṃvidho bhavecchiṣyastvanyathā guruduḥkhadaḥ //
1.64.70.p1
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne tṛtīyapāde catuḥṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ
Linked texts (6)
- Śrīvidyārṇavatantra — Sanskrit
- Viśvasāratantra — Sanskrit
- Mantrakaumudī — Sanskrit
- Tattvacintāmaṇi — Sanskrit
- Mṛgendra (another edition) — Sanskrit
- Śāradātilaka — Lakṣmaṇadeśika, Sanskrit