Naradapurana 1.65
Nāradapurāṇa 1.65
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.65.97 — 1 part
1.65.1
sanatkumāra uvāca
parīkṣya śiṣyaṃ tu gururmantraśodhanamācaret /
prākpratyagdakṣiṇodakcapañcasūtrāṇi pātayet //
1.65.2
catuṣṭayaṃ catuṣkānāṃ syādevaṃ nṛpakoṣṭake /
tatrādyaprathame tvādyaṃ dvitīyādye dvitīyakam //
1.65.3
tṛtīyādye tṛtīyaṃ syāñca turthādye turīyakam /
tattadāgneyakoṣṭeṣu tattatpañcamamakṣaram //
1.65.4
vilikhya kramato dhīmānmanuṃ saṃśodhayettataḥ /
nāmādyakṣaramārabhya yāvanmantrādi varṇakam //
1.65.5
catuṣke yatra nāmārṇastatsyātsiddhicatuṣkakam /
prādakṣiṇyāttaddvitīyaṃ sādhyākhyaṃ parikīrtitam //
1.65.6
tṛtīyaṃ puṃsi siddhākhyaṃ turīyamarisaṃjñakam /
dvayorvarṇāvekakoṣṭe siddhasiddheti tanmatam //
1.65.7
taddvitīye tu mantrārṇe siddhasādhyaḥ prakīrtitaḥ /
tṛtīye tatsusiddhaḥ syātsiddhāristañcaturthake //
1.65.8
nāmārṇānyacatuṣkāttu dvitīye mantravarṇake /
catuṣke cettadā pūrvaṃ yatra nāmākṣaraṃ sthitam //
1.65.9
tatra tatkoṣṭamārabhya gaṇayetpūrvavatkramāt /
sādhyasiddhaḥ sādhyasādhyastatsusiddhaśca tadripruḥ //
1.65.10
tṛtīye ceñcatuṣke tu yadi syānmantravarṇakaḥ /
tadā pūrvoktarītyā tu kramāddveyaṃ manīṣibhiḥ //
1.65.11
susiddhasiddhastatsādhyastatsusiddhaśca tadṛṣiḥ /
turīye ceñcatuṣke tu tadaivaṃ gaṇayetsudhīḥ //
1.65.12
arisiddho 'risādhyaśca tatsusiddhaśca tadripuḥ /
riddhasiddho yathoktena dviguṇātsiddhisādhyakaḥ //
1.65.13
siddhaḥ susiddhorddhatayātsiddhārirhati gotrajān /
dviguṇātsādhyasiddhastu sādhyasādhyo vilaṃbataḥ //
1.65.14
sādhyaḥ susiddho dviguṇātsādhyārirhanti bāndhavān /
susiddhasiddhorddhatayā tatsādhyo dviguṇājjapāt //
1.65.15
tatsusiddhaprāptimātrātsusiddhāriḥ kuṭuṃbahṛt /
arisiddhastu putradhno 'riśādhyaḥ kanyakāpahaḥ //
1.65.16
tatsusiddhaḥ kalatradhnaḥ sādhakadhnore 'pyariḥ smṛtaḥ /
anye 'pyatra prakārā hi saṃti vai bahavoṃ mune //
1.65.17
sarveṣu mukhyo 'yaṃ te 'tra kathito kathahābhidhaḥ /
evaṃ saṃśodhya mantraṃ tu śuddhe kāle sthale tathā //
1.65.18
dīkṣayeñca guruḥ śiṣyaṃ tadvidhānamudīryate /
nityakṛtyaṃ vidhāyātha praṇamyagurupādukām //
1.65.19
prārthayetsadguruṃ bhaktyābhīṣaaṭārthamādṛtaḥ /
saṃpūjya vastrālaṅkāragohiraṇyadharādibhiḥ //
1.65.20
kṛtvā svasti vidhānaṃ tu maṇḍalādi ca tuṣṭimān /
guruḥ śiṣyeṇa sahitaḥ śuciryāgagṛhaṃ viśet //
1.65.21
sāmānyārghodakenātha saṃprokṣya dvāramastrataḥ /
divyānutsārayedvighnānnabhasthānarcya vāriṇā //
1.65.22
pārṣṇighātaistribhirbhauṃmāṃstataḥ karma samācaret /
varṇakaiḥ sarvatobhadre yathoktaparikalpite //
1.65.23
vahnimaṇḍalamabhyarcya tatkalāḥ paripūjya ca /
astraprakṣālitaṃ kuṃbhaṃ yathāśakti vinirmitam //
1.65.24
tatra saṃsthāpya vidhivattatra bhānoḥ kalāṃ yajet /
vilomamātṛkāmūlamuñcaran śuddhavāriṇā //
1.65.25
āpūrya kuṃbhaṃ tatrārcetsomasya vidhivatkalāḥ /
dhūmrārcirūṣmā jvalinī jvālinī visphuliṅginī //
1.65.26
suśrīḥ surūpā kapilā havyakavyavahā tathā /
vahnerdaśa kalāḥ proktāḥ procyante 'tha raveḥ kalāḥ //
1.65.27
tapinī tāpinī dhūmrā marīcijvālinī ruciḥ /
suṣumṇā bhogadā viśvā bodhinī dhāriṇī kṣamā //
1.65.28
athendrośca kalā jñeyā hyamṛtā mānadā punaḥ /
pūṣā tuṣṭiśca puṣṭiśca ratiśca dhṛtisaṃjñikāḥ //
1.65.29
śaśinī candrikā kātirjyotsnā śrīḥ prītiraṅgadā /
pūrṇāpūrṇāmṛtā ceti proktāścandramasaḥ kalāḥ //
1.65.30
vasrayugmena saṃveṣṭya tasminsarvaiṣadhīḥ kṣipet /
navaratnāni nikṣipya vinyasetpañcapallavān //
1.65.31
panasāmravaṭāśvatthavakuleti ca tān viduḥ /
muktāmāṇikyavaiḍūryagomedānvajravidrumau //
1.65.32
padmarāgaṃ marakataṃ nīlaṃ ceti yathākram /
evaṃ ratnāni nikṣipya tatrāvāhyeṣṭadevatām //
1.65.33
saṃpūjya vidhivanmantrī tataḥ śiṣyaṃ svalaṅkṛtam /
vedyāṃ saṃveśya saṃprokṣya prokṣaṇīsthena vāriṇā //
1.65.34
bhūtaśuddhyādikaṃ katvā taccharīre vidhānataḥ /
nyāsajālena saṃśodhya mūrdhni vinyasya pallavān //
1.65.35
aṣṭottaraśatenātha mūlamantreṇa mantritaiḥ /
abhiṣiñcetpriyaṃ śiṣyaṃ japanmūlamanuṃ hṛdi //
1.65.36
śiṣṭodakena vācamya paridhāyāṃbaraṃ śiśuḥ /
guruṃ praṇamya vidhivatsaṃviśetpurataḥ śuciḥ //
1.65.37
atha śiṣyasya śirasi hastaṃ datvā gurustataḥ /
japedaṣṭottaraśataṃ deyamantraṃ vidhānataḥ //
1.65.38
samo 'stvityakṣarāndadyāttataṛ śiṣyor'cayedgurum /
tataḥ sacandanaṃ hastaṃ datvā śiṣyasya mastake //
1.65.39
tatkarṇe pravadedvidyāmaṣṭavāraṃ samāhitaḥ /
saṃprāptavidyaḥ śiṣyo 'pi nipatedgurupādayoḥ //
1.65.40
uttiṣṭha vatsa mukte 'si samyagācāravānbhava /
kīrtiśrīkāntiputrāyurbalārogya sadāstu te //
1.65.41
tataḥ śiṣyaḥ samutthāya gandhādyairgurumarcayet /
dadyāñca dakṣiṇāṃ tasmai vittaśāṭhyavivarjitaḥ //
1.65.42
saṃprāpyaivaṃ gurormantraṃ tadārabhya dhanādibhiḥ /
dehaputrakalatraiśca gurusevāparo bhavet //
1.65.43
svaṣṭadevaṃ yajenmadhye datvā puṣpāñjaliṃ tataḥ /
agninairṛtivāgīśān krameṇa paripījayet //
1.65.44
yadā madhye yajedviṣṇuṃ bāhyādiṣu vināyakam /
raviṃ śivāṃ śivaṃ caiva yadā madhye tu śaṅkaram //
1.65.45
raviṃ gaṇeśamaṃbāṃ ca hariṃ cātha yadā śivām /
īśaṃ vighnārkagovindānmadhye cedgaṇanāyakam //
1.65.46
śivaṃ śivāṃ raviṃ viṣṇuṃ ravau madhyagate punaḥ /
gaṇeṣaṃ viṣṇumaṃbāṃ ca śivaṃ ceti yathākramam //
1.65.47
evaṃ nitya samabhyarcya devapañcakamādṛtaḥ /
brāhme muhūrtte hyutthāya kṛtvācā vaśyakaṃ budhaḥ //
1.65.48
aśaṅkito vā śayyāyāṃ svakīyaśirasi smaret /
sahasradalaśuklābjakārṃṇakāsthadumaṇḍale //
1.65.49
akathāditrikoṇasthaṃ varābhayakaraṃ gurum /
dvinetraṃ dvibhujaṃ śuklagandhamālyānuṃlepanam //
1.65.50
vāme śaktyā yutaṃ dhyātvā mānasairupacārakaiḥ /
ārādhya pādukāmantraṃ daśadhāprajapetsudhīḥ //
1.65.51
vā māyā śrīrbhagendvāḍhyā viyaddhaṃsakhakāgnayaḥ /
hasakṣamalavāryagnivāmakarṇaiduyugmarut //
1.65.52
tato bhṛgvākāśaravāgnibhagendvāḍhyāḥ parantimaḥ /
sahakṣamalatoyāgnicandraśāntiyuto marut //
1.65.53
tataḥ śrīścāmukānte tu nandanāthāmukī punaḥ /
devyaṃbānte śrīpāndukāṃ pūjayāmi hṛdantime //
1.65.54
ayaṃ śrīpādukāmantraḥ sarvasiddhiprado nṛṇām /
guhyeti ca samarpyātha mantrairetairnametsudhīḥ //
1.65.55
akhaṇḍamaṇḍalākāraṃ vyāptaṃ yena carācaram /
tatpadaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ //
1.65.56
ajñānatimirāndhasya jñānāñjanaśalākayā /
cakṣurunmīlitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ //
1.65.57
namo 'stu gurave tasmā iṣṭadevasvarūpiṇe /
yasya vāgamṛtaṃ hṝnti viṣaṃ saṃsārasaṃjñakam //
1.65.58
iti natvā paṭhetstotraṃ sadyaḥ pratyayakārakam /
oṃ namaste nātha bhagavān śivāya gururūpiṇe //
1.65.59
vidyāvatārasaṃsiddhyai svīkṛtānekavigraha /
navāya tanarūpāya paramārthaikarūpiṇe //
1.65.60
sarvājñānatamobhedabhānave ciddhanāya te /
statantrāya dayākḷptavigrahāya śivātmane //
1.65.61
paratra trāya bhaktānāṃ bhavyānāṃ bhāvarūpiṇe /
vivekināṃ vivekāya vimarśāya vimarśinām //
1.65.62
prakāśānāṃ prakāśāya jñānināṃ jñānarūpiṇe /
purastātpārśvayoḥ pṛṣṭe namastubhyamuparyadhaḥ //
1.65.63
sadā sañcitsvarūpeṇa vidhehi bhavadāsanam /
tvatprasādādahaṃ deva kṛtākṛtyo 'smi sarvataḥ //
1.65.64
māyāmṛtyumahāpāśādvimukto 'smi śivo 'smi vaḥ /
iti stutvā tataḥ sarva gurave vinivedayet //
1.65.65
prātaḥ prabhṛti sāyāntaṃ sāṃyādiprātarantataḥ /
yatkaromi jagannātha tadastu tava pūjanam //
1.65.66
tataśca gurupādābjagalitāmṛtadhārayā /
kṣālitaṃ nijamātmānaṃ lirmalaṃ bhāvayetsudhīḥ //
1.65.67
mūlādibrahmarandhrāntaṃ mūlavidyāṃ vibhāvayet /
mūlādhārādadho bhāge vartulaṃ vāyumaṇḍalam //
1.65.68
tatrasthavāyubījotthavāyunā ca tadrūrddhvakam /
trikoṇaṃ maṇḍalaṃ vahnestatrasthavahnibījataḥ //
1.65.69
utpannenāgninā mūlādhārāvasthitavigrahām /
prasuptabhujagākārāṃ svayaṃbhūliṅgaveṣṭinīm //
1.65.70
visatantunibhāṃ koṭividyudābhāṃ tanīyasīm /
kulakuṇḍalinīṃ dhyātvā kūrcenotthāpayeñca tām //
1.65.71
suṣumṇāvartmanātāṃ ca ṣaṭcakrakramabhedinīm /
gurupadiṣṭavidhinā brahmarandhraṃ nayetsudhīḥ //
1.65.72
tatrasthāmṛtasaṃmagnīkṛtyātmānaṃ vibhāvayet /
tatprabhāpaṭalavyāptaivimalaṃ cinmayaṃ param //
1.65.73
punastāṃ svasthalaṃ nītvā hṛdidevaṃ vicintayan /
dṛṣṭvā ca mānasairdravyaiḥ prārthayenmanunāmunā //
1.65.74
trailokyacaita nyamayādideva śrīnātha viṣṇo bhavadājñayaiva /
prātaḥ samutthāya tava priyārthaṃ saṃsārayātrāṃ tvanuvartayiṣye //
1.65.75
viṣṇoriti sthale vipra kārya ūho 'nyadaivate /
tatataḥ kuryātsarvasiddhyai tvajapāyā nivedanam //
1.65.76
ṣaṭśatāni divā rātrau sahasrāṇyekaviṃśatiḥ /
ajapākhyāṃ tu gāyatrīṃ jīvojapati sarvadā //
1.65.77
ṛṣirhaṃsastathāvyaktagātrīchanda īritam /
devatā paramohaṃsaścādyante bījaśaktikam //
1.65.78
tataḥ ṣaḍaṅgaṃ kurvīta sūryaḥ somonirañjanaḥ /
nirābhāsaśca dharmaśca jñānaṃ ceti tathā punaḥ //
1.65.79
kramādetānhaṃsapūrvānātmanepadapaścimān /
jātayuktānsādhakendra ṣaḍaṅgeṣu niyojayet //
1.65.80
hakāraḥ sūryasaṃkāśatejāḥ saṃgacchate bahiḥ /
sakārastādṛśaścaiva praveśe dhyānamīritam //
1.65.81
evaṃ dhyātvārpayeddhīmānvahnyarkeṣu vibhāgaśaḥ /
mūlādhāre vādisāṃtabījayukte caturdale //
1.65.82
bandhūkābhe svaśaktyā tu sahitāpāsvagāya ca /
pāśāṅkuśasudhāpātramodakollāsapāṇaye //
1.65.83
ṣaṭśataṃ tu gaṇeśāya vāgadhīśāya cārpayet /
svādhiṣṭāne vidrumābhe vādilāntārṇasaṃyute //
1.65.84
vāmāṅgaśaktiyuktāya vidyādhipataye tathā /
sruvākṣamālālasitabāhave padmajanmane //
1.65.85
brahmaṇe ṣaṭsahasraṃ tu haṃsārūḍhāya cārpayet /
vidyullasitameghābhe ḍādiphaāntārṇapatrake //
1.65.86
maṇipūre śaṅkhacakragadāpaṅkadhāriṇe /
saśriye ṣaṭsahasraṃ ca viṣṇave vinivedayet //
1.65.87
anāhater'kapatre ca kādiṭhāntārṇasaṃyute /
śukle śūlābhayavarasadhākalaśadhāriṇe //
1.65.88
vāmāṅge śaktiyuktāya vidyādhipataye sudhīḥ /
vṛṣārūḍhāya rudrāya ṣaṭsahasraṃ nivedayet //
1.65.89
viśudde ṣoḍaśadale svarāḍhye śuknatraṇake /
mahājyotiprakāśāyendriyādhipataye tataḥ //
1.65.90
sahasramarpayetprāṇaśaktyā yukteścarāya ca /
ājñācakre hakṣayukte dvidile 'bje sahasrakam //
1.65.91
sadāśivāya gurave parāśaktiyutāya vai /
sahasrāre mahāpadme nādabindudvayānvite //
1.65.92
vilasanmātṛkāvarṇe varāmayakarāya ca /
praramādye ca gurave sahasraṃ vinivedayet //
1.65.93
culukeṃ'bu punarddhṛtvā svabhāvādeva sidhyataḥ /
ekaviṃśatisāhasrapramitasya japasya ca //
1.65.94
ṣaṭśatādhikasaṃkhyāsyā dajapāyā vibhāgaśaḥ /
saṃkalpena mokṣadātā viṣṇurme prīyatāmiti //
1.65.95
asyāḥ saṃkalpamātreṇa mahāpāpaiḥ pramucyate /
brahmaivāhaṃ na saṃsārī nityamukto na śokabhāk //
1.65.96
sañcidānandarūpo 'hamātmānamiti bhāvayet /
tataḥ samācareddehakṛtyaṃ devārcanaṃ tathā //
1.65.97
taddhidhānaṃ pravakṣyāmi sadācārasya lakṣaṇam //
1.65.97.p1
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne tṛtīyapāde pañcaṣaṣṭimo 'dhyāyaḥ
Linked texts (16)
- Prāṇatoṣiṇī — Rāmatoṣaṇa Śarman 1796, Sanskrit
- Durgārcanasṛti — Sanskrit
- Śrīvidyānityapaddhati — Sanskrit
- Kulamuktikallolinī — Sanskrit
- Tantracintāmaṇi — Sanskrit
- Kulavṛtti — Sanskrit
- Śāktapramoda — Sanskrit
- Kaulāvalīnirṇaya — Jñānānanda Paramahaṃsa 1500, Sanskrit
- Prapañcasāratantra — Śaṅkara, Sanskrit
- Mantrakaumudī — Sanskrit
- Saubhāgyaratnākara — Vidyānandanātha, Sanskrit
- Dīkṣāprakāśa — Sanskrit
- Navārṇavacaṇḍīpañcāṅgastotra — Sanskrit
- Navārṇacaṇḍīpañcāṅga — Sanskrit
- Nīlādrimahodaya — Mahādeva Dāsa, Sanskrit
- Śāradātilaka — Lakṣmaṇadeśika, Sanskrit