<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Naradapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.narada) › 1.8

# Naradapurana 1.8

Nāradapurāṇa 1.8

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [1.8.138](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.138) — 1 part

### [1.8.1](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.1)

sanaka uvāca  
evamaurvāśrame te dve bāhubhārye munīśvara /  
cakrāte bhaktibhāvena śuśrūṣaāṃ prativāsararam //

### [1.8.2](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.2)

gate varṣārdhdake kāle jyeṣṭhā rājñī tu yā dvija /  
tasyāḥ pāpamatirjātā sapatnyāḥ saṃpadaṃ prati //

### [1.8.3](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.3)

tatastayā garo dattaḥ kaniṣṭhāyai tu pāpayā /  
na svaprabhāvaṃ cakre vai garo muniniṣevayā //

### [1.8.4](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.4)

bhūlepanādibhiḥ samyagyataḥ sāmudinaṃ muneḥ /  
cakāra sevāṃ tenāsau jīrṇapuṇyena karmaṇā //

### [1.8.5](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.5)

tato māsa traye 'tīte gareṇa sahitaṃsutam /  
suṣāva suśubhe kāle śuśrūṣānaṣṭakilbiṣā //

### [1.8.6](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.6)

aho satsaṃgatirloke kiṃ pāpaṃ na vināśayet /  
na tadātisukhaṃ kiṃ vā narāṇāṃ puṇyakarmaṇām //

### [1.8.7](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.7)

jñānājñānakṛtaṃ pāpaṃ yaccānyatkārītaṃ paraiḥ /  
tatsarvaṃ nāśayatyāśu paricaryā mahātmanām //

### [1.8.8](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.8)

jaḍo 'pi yāti pūjyatvaṃ satsaṃgājjagatītalaṃ /  
kalāmātro 'pi śītāśuḥ śaṃbhunā svīkṛto yathā //

### [1.8.9](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.9)

satsaṃgatiḥ parāmṛddhiṃ dadāti hi nṛṇāṃ sadā /  
ihāmutra ca vignendra santaḥ pūjyatamāstataḥ //

### [1.8.10](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.10)

aho mahagduṇānvaktuṃ kaḥ samartho munīśvarā /  
garbhaṃ prātpo garo jīrṇo māsatrayamaho 'dbhutam //

### [1.8.11](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.11)

gareṇa sahitaṃ putraṃ dṛṣṭvā tejonidhirmuniḥ /  
jātakarma cacakārāsau tannāma sagareti ca //

### [1.8.12](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.12)

pupoṣa sagaraṃ bālaṃ tanmātā prītipūrvakam /  
caulopavītakarmāṇi tathā cakre munīśvaraḥ //

### [1.8.13](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.13)

śāstrāṇyadhyāpayāmāsa rājayogyāni mantravit /  
samarthaṃ sagaraṃ dṛṣṭvā kiñcidudbhinnaśaiśavam //

### [1.8.14](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.14)

mantravatsarva śāstrāstraṃ dattavānsa munīśvaraḥ /  
sagaraḥ śikṣitastena samyagaurvarṣiṇā mune //

### [1.8.15](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.15)

babhūva balavāndharmi kṛtajño guṇavānsudhīḥ /  
dharmajñaḥ so 'pi sagaro muneramitatejasaḥ /  
sabhitkuśāṃvupuṣpādi pratyahaṃ samupānayat //

### [1.8.16](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.16)

sa kadācidguṇinidhiḥ praṇipatya svamātaram /  
uvāca prāñjalirbhūtvā sagaro vinayānvitaḥ //

### [1.8.17](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.17)

sagara uvāca  
mātargataḥ pitā kutra kiṃnāmā kasya vaṃśajaḥ /  
tatsarvaṃ mesamācakṣva śrotuṃ kautūhalaṃ mama //

### [1.8.18](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.18)

pitrā vihīnā ye loke jīvanto 'pi mṛtopamāḥ //

### [1.8.19](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.19)

darīdro 'pi pitā yasya hyāste sa dhanadopamaḥ /  
yasya mātā pitā nāsti sukhaṃ tasya na vidyate //

### [1.8.20](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.20)

dharmahīno yathā mūrkhaḥ paratreha ca ninditaḥ /  
mātāpitṛvihīnasya ajñasyāpyavivekinaḥ /  
aputrasya vṛthāṃ janma ṛṇagrastasya caiva hi //

### [1.8.21](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.21)

candrahīnā yathā rātriḥ pahmahīnaṃ yathā saraḥ /  
patihīnā yathā nārī pitṛhīnastathā śiśuḥ //

### [1.8.22](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.22)

dharmahīno yathā jantuḥ karmahīno yathā gṛhī /  
paśuhīno yathā vaiśyastayā pitrā vinārbhaktaḥ //

### [1.8.23](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.23)

satyahīnaṃ yathā vākyaṃ sādhuhīnā yathā sabhā /  
tapo yathā dayāhīnaṃ sathā pitrā vivārbhakaḥ //

### [1.8.24](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.24)

vṛkṣahīnaṃ yathāraṇyaṃ jalahīnā yathā nadī /  
bedahīno yathā vājī tathā pitrā vinārbhaktaḥ //

### [1.8.25](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.25)

yathā lagutaro loke mātaryāvñāparo naraḥ /  
tathā pitrā vihīnastu bahuduḥkhānvitaḥ sutaḥ //

### [1.8.26](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.26)

itītitaṃ sutenaiṣā śrutvā niḥśvāsya duḥkhitā /  
saṃpṛṣṭaṃ tadyathāvṛttaṃ sarvaṃ tasmai nyavedayat //

### [1.8.27](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.27)

tacchutvā sagaraḥ kruddhaḥ kopasaṃrakta locanaḥ /  
haniṣyāmītyarātīnsa pratijñāmakarottadā //

### [1.8.28](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.28)

pradakṣiṇīkṛtya muniṃ jananīṃ ca praṇamya saḥ /  
prasthāpitaḥ pratasthe ca tenaiva muninā vadā //

### [1.8.29](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.29)

aurvāśramādriniṣkrāntaḥ sagaraḥ satyavāk śuciḥ /  
vaśiṣṭaṃ svakulācāryaṃ prātpaḥ prītisamanvitaḥ //

### [1.8.30](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.30)

praṇamya gurave tasmai viśiṣṭāya mahātmane /  
sarvaṃ vijñāpatrāmāsa jñānadṛṣṭyā vijānate //

### [1.8.31](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.31)

aindrāstraṃ vāruṇaṃ brāhmamāgreyaṃ sagaro nṛpaḥ /  
tenaiva munināvāpa khaḍgaṃ vajropamaṃ dhanuḥ //

### [1.8.32](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.32)

tatastenābhyanujñātaḥ sagaraḥ saumanasyavān /  
āśīrbhirarcitaḥ sadyaḥ pratasthe praṇipatya tam //

### [1.8.33](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.33)

ekenaiva tu cāpena sa śūraḥ paripanthinaḥ /  
saputrapautrānsagaṇānakarotsvargāsinaḥ //

### [1.8.34](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.34)

taccāpamuktabāṇāgnisaṃtatāstadarātavaḥ /  
kecidvinaṣṭā saṃtrastāstathā cānye pradudruvuḥ //

### [1.8.35](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.35)

kecidviśīrṇa keśāścavalmīkopari saṃsthitāḥ /  
tṛṇānyabhakṣayankecinnagrāśca viviśurjanalam //

### [1.8.36](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.36)

śakāśca yavanāśvevatathā cānye mahībhṛtaḥ /  
satvaraṃ śaraṇaṃ jagmurvaśiṣṭaṃ prāṇalolupāḥ //

### [1.8.37](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.37)

jitakṣitirbāhuputro ripūngurusamīpagān /  
cārairvijñātavānsadyaḥ prātpa ścācāryasannidhim //

### [1.8.38](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.38)

tamāgataṃ bāhusutaṃ niśamya munirvaśiṣṭaḥ śaraṇāgatāṃstān /  
trātuṃ ca śiṣyābhihitaṃ ca kartuṃ vivārayāmāsa tadā kṣaṇena //

### [1.8.39](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.39)

cakāra muṇḍāñśabarānyavanāṃllambamūrddhajān /  
andhāṃśca śmaśrulānsarvānmuṇḍānvedavahiṣkṛtān //

### [1.8.40](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.40)

vasiṣṭamuninā tena hataprāyānnirīkṣya saḥ /  
prahasanprāha sagaraḥ svaguruṃ tapaso nidhim //

### [1.8.41](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.41)

// sāgara uvāca  
bho bho guro durācārānetānrakṣasi tānvṛthā /  
sarvathāhaṃ haniṣyāmi matpiturdeśahārakān //

### [1.8.42](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.42)

upekṣeta samarthaḥ sandharmasya paripanthinaḥ /  
sa eva sarvanāśāya hetubhūto na saṃśayaḥ //

### [1.8.43](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.43)

bāndhavaṃ prathamaṃ matvā durjatāḥ sakalaṃ jagat /  
ta eva balahīnāścedbhajante 'tyantasādhutām //

### [1.8.44](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.44)

aho māyākṛtaṃ karma khalāḥ kaśmalacetasaḥ /  
tāvatkurvanti kāryāṇi yāvatsyātprabalaṃ balam //

### [1.8.45](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.45)

dāsabhāvaṃ ca śatrūṇāṃ vārastrīṇāṃ ca sauhṛdam /  
sādhubhāvaṃ ca sarpāṇāṃ śreyaskāmo na viśvaset //

### [1.8.46](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.46)

prahāsaṃ kurvate nityaṃ yāndantāndarśayankhalāḥ /  
tāneva darśayantyāśu svasāmarthya viparyaye //

### [1.8.47](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.47)

piśunā jihvayā pūrvaṃ paruṣaṃ pravadanti ca /  
atīva karuṇaṃ vākyaṃ vadantyeva tathābalāḥ //

### [1.8.48](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.48)

śreyaskāmo bhavedyastu nītiśāstrārthakovidaḥ /  
sādhutvaṃ samabhāvaṃ ca khalānāṃ naiva viśvaset //

### [1.8.49](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.49)

durjanaṃ praṇatiṃ yānte mitraṃ kaitavaśīlitam /  
duṣṭāṃ bhāryāṃ ca viśvasto mṛta eva na saṃśayaḥ //

### [1.8.50](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.50)

mā rakṣa tasmādetānvai gorupavyāghrakarmiṇaḥ /  
hatvaitānakhilān duṣṭāṃstvatprasādānmahīṃ bhaje //

### [1.8.51](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.51)

vaśiṣṭastadvacaḥ śrutvā suprīto munisattamaḥ /  
karābhyāṃ sagasyayāṅgaṃ spṛśannidamuvāca ha //

### [1.8.52](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.52)

vasiṣṭa uvāca  
sādhu sādhu mahābhāga satyaṃ vadasi suvrata /  
tathāpi madvacaṛ śrutvā parāṃ śāntiṃ labhiṣyasi //

### [1.8.53](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.53)

mayaite nihitāḥ pūrvaṃ tvatpratijñāvirodhinaḥ /  
hātānāṃ hanave kīrtiḥ kā samutpadyate vada //

### [1.8.54](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.54)

bhūmīśa jantavaḥ sarve karmapāśena yantritāḥ /  
tathāpi pāpairnihatāḥ kimarthaṃ haṃsi tānpunaḥ //

### [1.8.55](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.55)

dehastu pāpajanitaḥ pūrvapamevainasā hataḥ /  
ātmā hyabhedyaḥ pūrṇatvācchāstrāṇāmeṣa niścayaḥ //

### [1.8.56](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.56)

svakarmaphalabhogānāṃ hetumātrā hi jantavaḥ /  
karmāṇi daivamūlāni devādhīnamidaṃ jagat //

### [1.8.57](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.57)

ātmā hyabhedyaḥ rakṣitā duṣṭaśikṣitā /  
tato narairasvatantraiḥ kiṃ kāryaṃ sādhyate vada //

### [1.8.58](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.58)

śarīraṃ pāpasaṃbhūtaṃ pāpenaiva pravartate /  
pāpamūlamidaṃ jñātvā kathaṃ hantuṃ samudyataḥ //

### [1.8.59](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.59)

ātmā śuddho 'pi dehastho dehīti procyate budhaiḥ /  
tasmādidaṃ vapurbhūpa pāpamūlaṃ na saṃśayaḥ //

### [1.8.60](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.60)

pāpamūlavapurhantuḥ kā kīrtistava bāhuja /  
bhaviṣyatīti niścitya naitānhiṃsīstataḥ suta //

### [1.8.61](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.61)

iti śrutvā gurorvākyaṃ virarāma sa kopataḥ /  
spṛśankareṇa sagaraṃ nandanaṃ munayastadā //

### [1.8.62](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.62)

athātharvanidhistasya sagarasya mahātmanaḥ /  
rājyābhiṣekaṃ kṛtavānmunibhiḥ saha suvrataiḥ //

### [1.8.63](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.63)

bhāryādvayaṃ ca tasyāsītkeśinī sumati stathā /  
kāśyapasya vidarbhasya tanaye munasattama //

### [1.8.64](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.64)

rājye pratiṣṭite dṛṣṭvā muniraurvastaponidhiḥ /  
vanādāgatya rājānaṃ saṃbhāṣya svāśramaṃ yayau //

### [1.8.65](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.65)

kadācittasya bhūpasya bhāryābhyāṃ prārthitomuniḥ /  
varaṃ dadāvapatyārthamaurvo bhārgavamantravit //

### [1.8.66](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.66)

kṣaṇaṃ dhyānasthito bhūtvā trikālajño munīśvaraḥ /  
keśitīṃ sumatiṃ caiva idamāha praharṣayam //

### [1.8.67](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.67)

aurva uvāca  
ekā vaṃśadharaṃ caikamanyā ṣaḍyutāni ca /  
apatyārthaṃ mahābhāge vṛṇutāṃ ca yathepsitam //

### [1.8.68](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.68)

atha śrutvā vacastasya muneraurvasya nārada /  
keśinyekaṃ sutaṃ vavre vaṃśasantānakāraṇam //

### [1.8.69](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.69)

ṣaṣṭisahasrāṇi sumatyā hyabhavansutāḥ /  
nāmnāsamañjāḥ keśinyāstanayo munisattama //

### [1.8.70](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.70)

asamañjāstu karmāṇi cakāronmattaceṣṭitaḥ /  
taṃ dṛṣṭvā sāgarāḥ sarve hyāsandurvṛttacetasaḥ //

### [1.8.71](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.71)

tadvālabhāvaṃ saṃduṣṭaṃ jñātvā bāhusuto nṛpaḥ /  
cintayāmāsa vidhivatputrakarma vigarhinam //

### [1.8.72](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.72)

aho kaṣṭatarā loke durjanānāṃ hi saṃgatiḥ /  
kārukaistāḍyate vahṇirayaḥsaṃyogamātrataḥ //

### [1.8.73](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.73)

aṃśumānnāma tanayo babhūva hyasamañjasaḥ /  
śāstrajño guṇavāndharmī pitāmahahite rataḥ //

### [1.8.74](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.74)

durvṛttāḥ sāgarāḥ sarve lokopadrava kāriṇaḥ /  
anuṣṭānavatāṃ nityamantarāyā bhavanti te //

### [1.8.75](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.75)

hutāni yāni yajñeṣu havīṃṣi vidhitraddijaiḥ /  
bubhuje tāni sarvāṇi nirākṛtya divaukasaḥ //

### [1.8.76](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.76)

svargādāhṛtya savataṃ rambhādyā devayoṣitaḥ /  
bhajanti sāgarāstā vai kacagrahabalātkṛtāḥ //

### [1.8.77](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.77)

pārijātādivṛkṣāṇāṃ puṣpāṇyāhṛtya te khalāḥ /  
bhūṣayanti svadehāni madyapānaparāyaṇāḥ //

### [1.8.78](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.78)

sādhuvṛttīḥ samājahnuḥ sadācārānanāśayan /  
mitraiśca yodrumārabdhā balino 'tyantapāpinaḥ //

### [1.8.79](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.79)

etaddṛṣṭvātiduḥkhārtā devā indrapurogamāḥ /  
vicāraṃ paramaṃ cakrureteṣuṃ nāśahetave //

### [1.8.80](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.80)

niścitya vivudhāḥ sarve pātālāntaragocaram /  
kapilaṃ devadeveśaṃ yayuḥ pracchannarupiṇaḥ //

### [1.8.81](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.81)

dhyāyantamātmanātmānaṃ parānaidaikavigraham /  
prāṇamya daṇḍavadrūmau tuṣṭuvuvridaśāstataḥ //

### [1.8.82](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.82)

devā ūcuḥ  
namaste yogine tubhyāṃ sāṅkhyayogaratāya ca /  
nararupapraticchinnaviṣṇave jiṣṇave namaḥ //

### [1.8.83](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.83)

namaḥ pareśabhaktāya lokānugrahahetave /  
saṃsārāraṇyadāvāgre dharmapālanasetave //

### [1.8.84](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.84)

mahate vītarāgāya tubhyaṃ bhūyo namo namaḥ /  
sāgaraiḥ pīḍitānasmāṃstrāyasva śaraṇāgatān //

### [1.8.85](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.85)

kapila uvāca  
ye tu nāśamihecchanti yaśobaladhanāyuṣām /  
ta eva lokānbādhante nātrāśvāryaṃ sugetamāḥ //

### [1.8.86](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.86)

yastu bādhitumiccheta janānniraparādhinaḥ /  
taṃ vidyātsarvalokeṣu pāpabhogarataṃ surāḥ //

### [1.8.87](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.87)

karmaṇā manasā vācā yastvanyānbādhate sadā /  
taṃ hanti daivamevāśu nātra kāryā vicāraṇā //

### [1.8.88](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.88)

alpairahobhire vaite nāśameṣyanti sāgarāḥ /  
ityuktaṃ muninā tena kapilena mahātmanā /  
praṇamya taṃ yathānyāyaṃ gatā nākaṃ divaukasaḥ //

### [1.8.89](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.89)

atrāntare tu sagarovasiṣṭādyairmaharṣibhiḥ /  
ārebhe hayamedhākhyaṃ yajñaṃ karttumanuttamam //

### [1.8.90](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.90)

tadyajñe yojitaṃ satpimapahṛtya sureśvaraḥ /  
pātāle sthāpayāmāsa kapilo yatra tiṣṭati //

### [1.8.91](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.91)

gūḍhavigrahaśakreṇa hṛtamaśvaṃ tu sāgarāḥ /  
anveṣṭuṃ babhrabhurlokān bhūrādīṃśca suvismitāḥ //

### [1.8.92](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.92)

ahaṣṭasatpayaste ca pātālaṃ gantu mudyatāḥ /  
cakhnurmahītalaṃ sarvamekaiko yojanaṃ pṛthak //

### [1.8.93](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.93)

mṛttikāṃ khanitāṃ te caudadhitīre samākiran /  
tadvāreṇa gatāḥ sarve pātālaṃ sagarātmajāḥ //

### [1.8.94](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.94)

vicinvanti hayaṃ tatra madonmattā vicetasaḥ //

### [1.8.95](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.95)

tatrāpaśyanmahātmānaṃ koṭisūryasamaprabham /  
kapilaṃ dhyānanirataṃ vājinaṃ ca tadantike //

### [1.8.96](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.96)

tataḥ sarve tu saṃrabdhā muniṃ dṛṣṭvātivegataḥ /  
hantumudyuktamanaso vidravantaḥ samāsadan //

### [1.8.97](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.97)

hanyatāṃ hanyatāmeṣa vadhyatāṃ vadhyatāmayam /  
guhyatāṃ gṛhyatāmāśu ityūcuste parasparam //

### [1.8.98](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.98)

hṛtāśvaṃ sādhubhāvena bakavaddhyānatatparam /  
santi cāro khalā loke kurvantyāḍambaraṃ mahat //

### [1.8.99](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.99)

ityuccaranto jahasuḥ kapilaṃ te munīśvaram /  
samastendriyasaṃdohaṃ niyamyātmānamātmani //

### [1.8.100](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.100)

āsthitaḥ kapilasteṣāṃ tatkarma jñātavānnahi //

### [1.8.101](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.101)

āsannamṛtyavaste tu vinaṣṭamatayo munim /  
padbhiḥ saṃtāḍayāmāsurbuhūṃ ca jagṛhuḥ pare //

### [1.8.102](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.102)

tatastyaktasamādhistu sa munirvismitastadā /  
uvāca bhāvagambhīraṃ lokopadravakāriṇaḥ //

### [1.8.103](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.103)

aiśvaryamadamattānāṃ kṣudhitānāṃ ca kāminām /  
ahṝṅkāravimūḍhānāṃ viveko naiva jāyate //

### [1.8.104](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.104)

nidherādhāramātreṇa mahī jvalati sarvadā /  
tadeva mānavā bhuktvā jvalantīti kimadbhutam //

### [1.8.105](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.105)

kimatra citraṃ sujanaṃ bādhante yadi durjanāḥ /  
mahīruhāṃ ścānutaṭe pātayanti nadīrayāḥ //

### [1.8.106](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.106)

yatra śrīryauṃvanaṃ vāpi śāradā vāpi tiṣṭati /  
tatrāśrīrvṛddhatā nityaṃ murkhatvaṃ cāpi jāyate //

### [1.8.107](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.107)

aho kanakamāhātmyamākhyātuṃ kena śakyate /  
nāmasāmyādaho citraṃ dhattūro 'pimadapradaḥ //

### [1.8.108](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.108)

bhavedyadi khalasya śrīḥ saiva lokavināśinī /  
yathā sakhāgneḥ pavanaḥ pannagasya yathā viṣam //

### [1.8.109](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.109)

aho dhanamadāndastu paśyannapi na paśyati /  
yadi paśyatyāmahitaṃ sa paśyati na saṃśayaḥ //

### [1.8.110](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.110)

ityuktvā kapilaḥ kruddho netrābhyāṃ sasṛje 'nalam /  
sa vahniḥ sāgarānsarvānbhasmasādakarotkṣaṇāt //

### [1.8.111](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.111)

yannetrajānalaṃ dṛṣṭvā pātālatalavāsinaḥ /  
akālapralayaṃ matvā cukruśuḥ śokalālasāḥ //

### [1.8.112](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.112)

tadagnitāpitāḥ sarve dandaśūkāśca rākṣasāḥ /  
sāgaraṃ viviśuḥ śīghraṃ satāṃ kopo hi duḥsahaḥ //

### [1.8.113](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.113)

atha tasya mahīpasya samāgamyādhvaraṃ tadā /  
devadūta uvācedaṃ sarvaṃ vṛttaṃ hi yakṣate //

### [1.8.114](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.114)

etatsamākarṇya vacaḥ sagaraḥ sarvavitprabhuḥ /  
daivena śikṣitā duṣṭā ityuvācāti harṣitaḥ //

### [1.8.115](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.115)

mātā vā janako vāpi bhrātā vā tanayo 'pi vā /  
adharmaṃ kurute yastu sa eva ripuriṣyate //

### [1.8.116](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.116)

yastvadharmeṣu nirataḥ sarvalokavirodhakṛt /  
taṃ ripuṃ paramaṃ vidyācchāstrāṇāmeṣa nirṇayaḥ //

### [1.8.117](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.117)

sagaraḥ putranāśe 'pi na śuśoca munīśvaraḥ /  
durvṛttanidhanaṃ yasmātsatāmutsāha kāraṇam //

### [1.8.118](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.118)

yajñeṣvanadhikāratvādaputrāṇāmiti smṛteḥ /  
pautraṃ tamaṃśumantaṃ hi putratve katavānprabhuḥ //

### [1.8.119](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.119)

asamañjaḥsutaṃ tu sudhīyaṃ vāgvidāṃvaram /  
yuyoja sāravidbhūyo hyaścānayanakarmaṇi //

### [1.8.120](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.120)

sa gatastadviladvāre dṛṣṭvā taṃ munipuṅgavam /  
kapilaṃ tejasāṃrāśiṃ sāṣṭāṅgaṃpraṇanāmahā //

### [1.8.121](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.121)

kṛtāñjalipuṭo bhūtvā vinaye nāgrataḥ sthitaḥ /  
uvāca śāntamanasaṃ devadevaṃ sanātanam //

### [1.8.122](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.122)

aṃśumānuvāca  
dauḥśīlyaṃ yatkṛtaṃ brahmanmatpitṛvyaiḥ kṣamasvatat /  
paropakāraniratāḥ kṣamāsārā hi sādhavaḥ //

### [1.8.123](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.123)

durjaneṣvapi sattveṣu dayāṃ kurvanti sādhavaḥ /  
nahi saṃharatejyotsnāṃ candraścāṇḍālaveśmanaḥ //

### [1.8.124](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.124)

bādhyamāno 'pi sujanaḥ sarveṣāṃ sukhakṛdbhavet /  
dadāti paramāṃ tuṣṭiṃ bhakṣyamāṇo 'maraiḥ śaśī //

### [1.8.125](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.125)

dāritaśchinna evāpi hyāmodenaiva candanaḥ /  
saurabhaṃ kurute sarvaṃ tathaiva sujanojanaḥ //

### [1.8.126](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.126)

kṣāntyā ca tapasā cāraistadguṇajñā munīśvarāḥ /  
saṃjātaṃ śāsituṃ lokāṃstvāṃ viduḥ puruṣottama //

### [1.8.127](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.127)

namo brahmanmune tubhyaṃ namaste brahmamūrttaye /  
namo brahmaṇyaśīlāya brahmadhyānaparāya ca //

### [1.8.128](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.128)

iti stuto munistena prasannavadanastadā /  
varaṃ varaya cetyāha prasanno 'smi tavānagha //

### [1.8.129](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.129)

evamukte tu muninā hyaṃśumānpraṇipatyatam /  
prāpayāsmatpitṝnbrāhmaṃ lokamityabhyabhāṣata //

### [1.8.130](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.130)

tatastasyādisaṃtuṣṭo muniḥ provāca sādaram /  
gaṅgāmānīya pautraste nayiṣyati pitṝndivam //

### [1.8.131](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.131)

tvatpautreṇa samānītā gaṅgā puṇyajalā nadī /  
kṛtvaitāndhūtapāpānvai nayiṣyati paraṃ padam //

### [1.8.132](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.132)

prāpayainaṃ hayaṃ vatsa yataḥ syātpūrṇamadhvaram /  
pitāmahāntikaṃ prāpya sāśvaṃ vṛttaṃ nyavedayat //

### [1.8.133](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.133)

sagarastena paśunā taṃ yajñaṃ brahmaṇaiḥ saha /  
vidhāya tapasā viṣṇumārādhyāpapadaṃhareḥ //

### [1.8.134](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.134)

jajñe hyaṃśumataḥ putro dilīpa iti viśrutaḥ /  
tasmādbhagīratho jāto yo gaṅgāmānayaddivaḥ //

### [1.8.135](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.135)

bhagīrathasya tapasā tuṣṭo brahmā dadau mune /  
gaṅgāṃ bhagīrathāyāḥ cintayāmā sa dhāraṇe //

### [1.8.136](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.136)

tataśca śivamārādhya taddvārā svarṇadīṃ bhuvam /  
ānīya tajjalaiḥ spṛṣṭvā pūtānninye divaṃ pitṝn //

### [1.8.137](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.137)

bhagīrathānvaye jātaḥ sudaso nāma bhūpatiḥ /  
yasya putro mitrasahaḥ sarvalokeṣu viśrutaḥ //

### [1.8.138](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.138)

vaśiṣṭaśāpātprātpaḥ sa saudāso rākṣasīṃ tanum /  
gaṅgābinduniṣeveṇaṃpunarmukto nṛpo 'bhavat //

### [1.8.138.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8.138.p1)

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde gaṅgāmāhātmyaṃ nāma aṣṭamo 'dhyāyaḥ

## Linked texts (9)

- [Brahmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahma.59.77) — Vyāsa, Sanskrit
- [Nāradopapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.vaisnava.naradopapurana.8.1) — Sanskrit
- [Bṛhannāradapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.vaisnava.brhannaradapurana.8.4) — Sanskrit
- [Bṛhannāradīyapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.vaisnava.brhannaradiya.8.4) — Sanskrit
- [Prayāgarājatīrthamāhātmya](https://indike.org/pramana/in.purana.sthala.prayagarajatirthamahatmya.20.26) — Sanskrit
- [Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra](https://indike.org/pramana/in.lit.subhasita.subhasita.adhunika.subhasitaratnabhandagara.2.29.1) — Kāśīnātha Pāṇḍuraṅga Paraba 1886, Sanskrit
- [Bṛhatsvayambhūpurāṇa](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.nepal.brhatsvayambhupurana.6.p15) — Sanskrit
- [Svayambhūkṣetramāhātmya](https://indike.org/pramana/in.purana.sthala.svayambhuksetramahatmya.6.p15) — Sanskrit
- [Indische Sprüche](https://indike.org/pramana/in.lit.subhasita.subhasita.adhunika.indische-spruche.3755) — Otto von Böhtlingk 1863, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.8) · Pramāṇa
