Pramāṇa · Search · About · API

Naradapurana 1.92

Nāradapurāṇa 1.92

Language
Sanskrit

Contents

1.92.1

sūta uvāca
etacchrutvā nāradastu kumārasya vaco mudā /
punarapyāha suprīto jijñāsuḥ śreya uttamam //

1.92.2

nārada uvāca
sādhu sādhu mahābhāga sarvalokopakārakam /
mahātantraṃ tvayā proktaṃ sarvatantrottamottamam //

1.92.3

adhunā śrotumicchāmi purāṇākhyānamuttamam /
yasminyasminpurāṇe tu yadyadākhyānakaṃ mune /
tatsarvaṃ me samācakṣva sarvajñastvaṃ yato mataḥ //

1.92.4

sūta uvāca
tacchrutvā vacanaṃ viprā nāradasya śubhāvaham /
purāṇākhyānasaṃpraśnaṃ kumāraḥ pratyuvāca ha //

1.92.5

sanatkumāra uvāca
pārāṇākhyānakaṃ vipra nānākalpasamudbhavam /
nānākathāsamāyuktamadbhutaṃ bahuvistaram //

1.92.6

ṛṣiḥ sanātanaścāyaṃ yathā veda tathāparaḥ /
na veda tasmātpṛccha tvaṃ bahukalpavidāṃ varam //

1.92.7

śrutvetthaṃ nārado vākyaṃ kumārasya mahātmanaḥ /
praṇamya vinayopetaḥ sanātanamathābravīt //

1.92.8

nārada uvāca
brahmanpurāṇavicchreṣṭha jñānavijñānatatpara /
purāṇānāṃ vibhāgaṃ me sākalye nānukīrtaya //

1.92.9

yasmiñ śrute śrutaṃ sarvaṃ jñātaṃ kṛte kṛtam //

1.92.10

varṇāśramācāradharmaṃ sākṣātkāramupaiṣyati /
kiyanti ca purāṇāni kiyatsaṃkhyāni mānataḥ //

1.92.11

kiṅkimākhyānayuktāni tadvadasva mama prabho /
cāturvarṇyāśrayā nānāvratādīnāṃ kathāstathā //

1.92.12

sṛṣṭikrameṇa vaṃśānāṃ kathāḥ samyakprakāśaya /
tvatto 'dhiko na cānyo 'sti purāṇākhyānavitprabho //

1.92.13

tasmādākhyāhi mahyaṃ tvaṃ sarvasandehabhañjanam /
sūta uvāca
tataḥ sanātano viprāḥ śrutvā nāradabhāṣitam //

1.92.14

nārāyaṇaṃ kṣaṇaṃ dhyātvā provācātha vidāṃ varaḥ /
sanātana uvāca
sādhu sādhu muniśreṣṭha sarvalokopakārikā //

1.92.15

purāṇākhyānavijñāne yajjātā neṣṭhikī matiḥ /
tubhyaṃ samabhidhāsyāmi yatproktaṃ brahmaṇā purā //

1.92.16

marīcyādiṛṣibhyastu putrasnehāvṛtātmanā /
ekadā brahmaṇaḥ putro marīcirnāma viśrutaḥ //

1.92.17

svādhyāyaśrutasaṃpanno vedavedāgapāragaḥ /
upasṛtya svapitaraṃ brahmaṇaṃ lokabhāvanam //

1.92.18

praṇamya bhaktyā papraccha idameva muniśvara /
purāṇākhyānamamalaṃ yattvaṃ pṛcchasi mānada //

1.92.19

marīciruvāca
bhagavandevadeveśa lokānāṃ prabhavāpyaya /
sarvajña sarvakalyāṇa sarvādhyakṣa namo 'stu te //

1.92.20

purāṇabījamākhyahi mahyaṃ śuśrūṣave pitaḥ /
lakṣaṇaṃ ca pramāṇaṃ ca pramāṇaṃ caṃ vaktāraṃ pṛcchakaṃ tathā //

1.92.21

brahmovāca
śṛṇu vatsa pravakṣyāmi purāṇānāṃ samuccayam /
yasmiñjñāte bhavejjñātaṃ vāṅmayaṃ sacarācaram //

1.92.22

purāṇamekamevāsītsarvakalpeṣu mānada /
caturvargasya bījaṃ ca śatakoṭipravistaram //

1.92.23

pravṛttiḥ sarvaśāstrāṇāṃ purāṇādabhavattataḥ /
kālenāgrahaṇaṃ dṛṣṭvā purāmasya mahāmatiḥ //

1.92.24

harirvyāsasvarūpeṇa jāyate ca yuge yuge /
caturlakṣapramāṇena dvāpare dvāpare sadā //

1.92.25

tadaṣṭādaśadhā kṛtvā bhūrloke nirddiśatyapi /
adyāpi devaloke tu śatakoṭipravistaram //

1.92.26

astyeva tasya sārastu caturlakṣeṇa varṇyate /
brāhmaṃ pādmaṃ vaiṣṇavaṃ ca vāyavīyaṃ tathaiva ca //

1.92.27

bhāgavataṃ nāradīyaṃ mārkaṇḍeyaṃ ca kīrtitam /
āgneyaṃ ca bhaviṣyaṃ ca brahmavaivarttaliṅgake //

1.92.28

vārāhaṃ ca tathā skāndaṃ vāmanaṃ kūrmasaṃjñakam /
mātsyaṃ ca gāruḍaṃ tadvadbrahmāṇḍākhyamiti triṣaṭ //

1.92.29

ekaṃ kathānakaṃ sūtraṃ vaktuḥ śrotuḥ samāhvayam /
pravakṣyāmi samāsena niśāmaya samāhitaḥ //

1.92.30

brahmaṃ purāṇaṃ tatrādau sarvalokahitāya vai /
vyāsena vedaviduṣā samākhyātaṃ mahātmanā //

1.92.31

tadvai sarvapurāṇāgryaṃ dharmakāmārthamokṣadam /
nānākhyānetihāsāḍhyaṃ daśasāhasramucyate //

1.92.32

devānāṃ ca surāṇāṃ ca yatrotpattiḥ prakīrtitā /
prajāpatīnāṃ ca tathā dakṣādīnāṃ munīśvara //

1.92.33

tato lokeśvarasyātra sūryasya paramātmanaḥ /
vaṃśānukīrtanaṃ puṇyaṃ mahāpātakanāśanam //

1.92.34

yatrāvatāraḥ kathitaḥ paramānandarūpiṇaḥ /
śrīmato rāmacandrasya caturvyūhāvatāriṇaḥ //

1.92.35

tataśca somavaṃśasyaṃ kīrtanaṃ yatra varṇitam /
kṛṣṇasya jagadīśasya caritaṃ kalmaṣāpaham //

1.92.36

dvīpānāṃ caiva sarveṣāṃ varṣāṇāṃ cāpyaśeṣataḥ /
varṇanaṃ yatra pātālasvargāṇāṃ ca pradṛśyate //

1.92.37

narakāṇāṃ samākhyānaṃ sūryastutikathānakam /
pārvatyāśca tathā janma vivāhaśca nigadyate //

1.92.38

dakṣākhyānaṃ tataḥ proktamekāmrakṣetravarṇanam /
pūrvabhāgo 'yamuditaḥ purāṇasyāsya nārada //

1.92.39

asyottare vibhāge tu puruṣottamavarṇanam /
vistareṇa samākhyātaṃ tīrthayātrāvidhānataḥ //

1.92.40

atraiva kṛṣṇacaritaṃ vistarātsamudīritam /
varṇanaṃ yamalokasya pitṛśrāddhavidhistathā //

1.92.41

varṇāśramāṇāṃ dharmāśca kīrtitā yatra vistarāt /
viṣṇudharmayugākhyānaṃ pralayasya ca varṇanam //

1.92.42

yogānāṃ ca samākhyānaṃ sāṃkhyānāṃ cāpi varṇanam /
brahmavādasamuddeśaḥ purāṇasya praśaṃsanam //

1.92.43

etadbrahmapurāṇaṃ tu bhāgadvayasamanvitam /
varṇitaṃ sarvapāpaghnaṃ sarvasaukhyapradāyakam //

1.92.44

sūtaśaunakasaṃvādaṃ bhuktimuktipradāyakam /
likhitvetatpurāṇaṃ yo vaiśākhyāṃ hemasaṃyutam //

1.92.45

jaladhenuyutaṃ cāpi bhaktyā dadyāddvijātaye /
paurāṇikāya saṃpūjya vastrabhojyavibhūṣaṇaiḥ //

1.92.46

sa vasedbrahmaṇo loke yāvaccandrārkatārakam /
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi brāhmānukramaṇīṃ dvija //

1.92.47

so 'pi sarvapurāṇasya śroturvaktuḥ phalaṃ labhet /
śṛṇoti yaḥ purāṇaṃ tu brahmaṃ sarvaṃ jitendriyaḥ //

1.92.48

haviṣyāśī ca niyamātsa labhedbrahmaṇaḥ padam /
kimatra bahunoktena yadyadicchati mānavaḥ /
tatsarvaṃ labhate vatsa purāṇasyāsya kīrtanāt //

1.92.48.p1

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde brāhmapurāṇetihāsakathanaṃ nāma dvinavatitamo 'dhyāyaḥ

Linked texts (2)