<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Naradapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.narada) › 1.92

# Naradapurana 1.92

Nāradapurāṇa 1.92

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [1.92.48](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.48) — 1 part

### [1.92.1](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.1)

sūta uvāca  
etacchrutvā nāradastu kumārasya vaco mudā /  
punarapyāha suprīto jijñāsuḥ śreya uttamam //

### [1.92.2](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.2)

nārada uvāca  
sādhu sādhu mahābhāga sarvalokopakārakam /  
mahātantraṃ tvayā proktaṃ sarvatantrottamottamam //

### [1.92.3](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.3)

adhunā śrotumicchāmi purāṇākhyānamuttamam /  
yasminyasminpurāṇe tu yadyadākhyānakaṃ mune /  
tatsarvaṃ me samācakṣva sarvajñastvaṃ yato mataḥ //

### [1.92.4](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.4)

sūta uvāca  
tacchrutvā vacanaṃ viprā nāradasya śubhāvaham /  
purāṇākhyānasaṃpraśnaṃ kumāraḥ pratyuvāca ha //

### [1.92.5](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.5)

sanatkumāra uvāca  
pārāṇākhyānakaṃ vipra nānākalpasamudbhavam /  
nānākathāsamāyuktamadbhutaṃ bahuvistaram //

### [1.92.6](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.6)

ṛṣiḥ sanātanaścāyaṃ yathā veda tathāparaḥ /  
na veda tasmātpṛccha tvaṃ bahukalpavidāṃ varam //

### [1.92.7](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.7)

śrutvetthaṃ nārado vākyaṃ kumārasya mahātmanaḥ /  
praṇamya vinayopetaḥ sanātanamathābravīt //

### [1.92.8](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.8)

nārada uvāca  
brahmanpurāṇavicchreṣṭha jñānavijñānatatpara /  
purāṇānāṃ vibhāgaṃ me sākalye nānukīrtaya //

### [1.92.9](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.9)

yasmiñ śrute śrutaṃ sarvaṃ jñātaṃ kṛte kṛtam //

### [1.92.10](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.10)

varṇāśramācāradharmaṃ sākṣātkāramupaiṣyati /  
kiyanti ca purāṇāni kiyatsaṃkhyāni mānataḥ //

### [1.92.11](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.11)

kiṅkimākhyānayuktāni tadvadasva mama prabho /  
cāturvarṇyāśrayā nānāvratādīnāṃ kathāstathā //

### [1.92.12](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.12)

sṛṣṭikrameṇa vaṃśānāṃ kathāḥ samyakprakāśaya /  
tvatto 'dhiko na cānyo 'sti purāṇākhyānavitprabho //

### [1.92.13](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.13)

tasmādākhyāhi mahyaṃ tvaṃ sarvasandehabhañjanam /  
sūta uvāca  
tataḥ sanātano viprāḥ śrutvā nāradabhāṣitam //

### [1.92.14](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.14)

nārāyaṇaṃ kṣaṇaṃ dhyātvā provācātha vidāṃ varaḥ /  
sanātana uvāca  
sādhu sādhu muniśreṣṭha sarvalokopakārikā //

### [1.92.15](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.15)

purāṇākhyānavijñāne yajjātā neṣṭhikī matiḥ /  
tubhyaṃ samabhidhāsyāmi yatproktaṃ brahmaṇā purā //

### [1.92.16](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.16)

marīcyādiṛṣibhyastu putrasnehāvṛtātmanā /  
ekadā brahmaṇaḥ putro marīcirnāma viśrutaḥ //

### [1.92.17](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.17)

svādhyāyaśrutasaṃpanno vedavedāgapāragaḥ /  
upasṛtya svapitaraṃ brahmaṇaṃ lokabhāvanam //

### [1.92.18](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.18)

praṇamya bhaktyā papraccha idameva muniśvara /  
purāṇākhyānamamalaṃ yattvaṃ pṛcchasi mānada //

### [1.92.19](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.19)

marīciruvāca  
bhagavandevadeveśa lokānāṃ prabhavāpyaya /  
sarvajña sarvakalyāṇa sarvādhyakṣa namo 'stu te //

### [1.92.20](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.20)

purāṇabījamākhyahi mahyaṃ śuśrūṣave pitaḥ /  
lakṣaṇaṃ ca pramāṇaṃ ca pramāṇaṃ caṃ vaktāraṃ pṛcchakaṃ tathā //

### [1.92.21](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.21)

brahmovāca  
śṛṇu vatsa pravakṣyāmi purāṇānāṃ samuccayam /  
yasmiñjñāte bhavejjñātaṃ vāṅmayaṃ sacarācaram //

### [1.92.22](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.22)

purāṇamekamevāsītsarvakalpeṣu mānada /  
caturvargasya bījaṃ ca śatakoṭipravistaram //

### [1.92.23](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.23)

pravṛttiḥ sarvaśāstrāṇāṃ purāṇādabhavattataḥ /  
kālenāgrahaṇaṃ dṛṣṭvā purāmasya mahāmatiḥ //

### [1.92.24](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.24)

harirvyāsasvarūpeṇa jāyate ca yuge yuge /  
caturlakṣapramāṇena dvāpare dvāpare sadā //

### [1.92.25](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.25)

tadaṣṭādaśadhā kṛtvā bhūrloke nirddiśatyapi /  
adyāpi devaloke tu śatakoṭipravistaram //

### [1.92.26](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.26)

astyeva tasya sārastu caturlakṣeṇa varṇyate /  
brāhmaṃ pādmaṃ vaiṣṇavaṃ ca vāyavīyaṃ tathaiva ca //

### [1.92.27](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.27)

bhāgavataṃ nāradīyaṃ mārkaṇḍeyaṃ ca kīrtitam /  
āgneyaṃ ca bhaviṣyaṃ ca brahmavaivarttaliṅgake //

### [1.92.28](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.28)

vārāhaṃ ca tathā skāndaṃ vāmanaṃ kūrmasaṃjñakam /  
mātsyaṃ ca gāruḍaṃ tadvadbrahmāṇḍākhyamiti triṣaṭ //

### [1.92.29](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.29)

ekaṃ kathānakaṃ sūtraṃ vaktuḥ śrotuḥ samāhvayam /  
pravakṣyāmi samāsena niśāmaya samāhitaḥ //

### [1.92.30](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.30)

brahmaṃ purāṇaṃ tatrādau sarvalokahitāya vai /  
vyāsena vedaviduṣā samākhyātaṃ mahātmanā //

### [1.92.31](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.31)

tadvai sarvapurāṇāgryaṃ dharmakāmārthamokṣadam /  
nānākhyānetihāsāḍhyaṃ daśasāhasramucyate //

### [1.92.32](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.32)

devānāṃ ca surāṇāṃ ca yatrotpattiḥ prakīrtitā /  
prajāpatīnāṃ ca tathā dakṣādīnāṃ munīśvara //

### [1.92.33](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.33)

tato lokeśvarasyātra sūryasya paramātmanaḥ /  
vaṃśānukīrtanaṃ puṇyaṃ mahāpātakanāśanam //

### [1.92.34](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.34)

yatrāvatāraḥ kathitaḥ paramānandarūpiṇaḥ /  
śrīmato rāmacandrasya caturvyūhāvatāriṇaḥ //

### [1.92.35](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.35)

tataśca somavaṃśasyaṃ kīrtanaṃ yatra varṇitam /  
kṛṣṇasya jagadīśasya caritaṃ kalmaṣāpaham //

### [1.92.36](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.36)

dvīpānāṃ caiva sarveṣāṃ varṣāṇāṃ cāpyaśeṣataḥ /  
varṇanaṃ yatra pātālasvargāṇāṃ ca pradṛśyate //

### [1.92.37](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.37)

narakāṇāṃ samākhyānaṃ sūryastutikathānakam /  
pārvatyāśca tathā janma vivāhaśca nigadyate //

### [1.92.38](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.38)

dakṣākhyānaṃ tataḥ proktamekāmrakṣetravarṇanam /  
pūrvabhāgo 'yamuditaḥ purāṇasyāsya nārada //

### [1.92.39](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.39)

asyottare vibhāge tu puruṣottamavarṇanam /  
vistareṇa samākhyātaṃ tīrthayātrāvidhānataḥ //

### [1.92.40](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.40)

atraiva kṛṣṇacaritaṃ vistarātsamudīritam /  
varṇanaṃ yamalokasya pitṛśrāddhavidhistathā //

### [1.92.41](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.41)

varṇāśramāṇāṃ dharmāśca kīrtitā yatra vistarāt /  
viṣṇudharmayugākhyānaṃ pralayasya ca varṇanam //

### [1.92.42](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.42)

yogānāṃ ca samākhyānaṃ sāṃkhyānāṃ cāpi varṇanam /  
brahmavādasamuddeśaḥ purāṇasya praśaṃsanam //

### [1.92.43](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.43)

etadbrahmapurāṇaṃ tu bhāgadvayasamanvitam /  
varṇitaṃ sarvapāpaghnaṃ sarvasaukhyapradāyakam //

### [1.92.44](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.44)

sūtaśaunakasaṃvādaṃ bhuktimuktipradāyakam /  
likhitvetatpurāṇaṃ yo vaiśākhyāṃ hemasaṃyutam //

### [1.92.45](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.45)

jaladhenuyutaṃ cāpi bhaktyā dadyāddvijātaye /  
paurāṇikāya saṃpūjya vastrabhojyavibhūṣaṇaiḥ //

### [1.92.46](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.46)

sa vasedbrahmaṇo loke yāvaccandrārkatārakam /  
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi brāhmānukramaṇīṃ dvija //

### [1.92.47](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.47)

so 'pi sarvapurāṇasya śroturvaktuḥ phalaṃ labhet /  
śṛṇoti yaḥ purāṇaṃ tu brahmaṃ sarvaṃ jitendriyaḥ //

### [1.92.48](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.48)

haviṣyāśī ca niyamātsa labhedbrahmaṇaḥ padam /  
kimatra bahunoktena yadyadicchati mānavaḥ /  
tatsarvaṃ labhate vatsa purāṇasyāsya kīrtanāt //

### [1.92.48.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92.48.p1)

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde brāhmapurāṇetihāsakathanaṃ nāma dvinavatitamo 'dhyāyaḥ

## Linked texts (2)

- [Matsyapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.matsya.53.9) — Vyāsa, Sanskrit
- [Smṛtikaustubha](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.smrtikaustubha.1.1.1) — Anantadeva 1638, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.1.92) · Pramāṇa
