Pramāṇa · Search · About · API

Naradapurana 2.14

Nāradapurāṇa 2.14

Language
Sanskrit

Contents

2.14.1

vasiṣṭha uvāca
saṃprasthitāvubhau rājangiriśīrṣāddharātalam /
paśyamānau bahūnbhāvāngirijātānmanoharamanoharān //

2.14.2

kecidvidrumasaṃkāśāḥ kecidrajatasannibhāḥ /
kecinnīlasamaprakhyāḥ kecitkāñcanasatviṣaḥ //

2.14.3

kecitsphāṭikavarṇābhā haritālanibhāḥ pare /
anyonyaśleṣatāṃ prāptau sakalaiḥ sthāvarairiva //

2.14.4

saprāpya vasudhāṃ bhūpo hyapaśyadvājināṃ varam /
khanyamānaṃ khureṇorvī kuliśābhena veginā //

2.14.5

tasya dārayataḥ pṛthvīṃ sutīkṣṇena khureṇa hi /
gṛhagodhābhavattasmin bhūbhāgāntargatā kila //

2.14.6

nirgacchamānā nṛpate khureṇa vidalīkṛtā /
vidīryamāṇāṃ nṛpatirapaśyatsa dayāparaḥ //

2.14.7

abhyadhāvata vegena hā hateti priyāṃ vadan /
tataḥ sa vṛkṣapatreṇa komalena mahīpatiḥ //

2.14.8

utsārya tāṃ khurādāśu prākṣipattṛṇaśādvale /
tatastu mohinīṃ prāha prekṣya mūrcchāgatāṃ hi tām //

2.14.9

śīghramāhara cārvaṅgijalaṃ jalajalocane /
yena mūrcchāgatāṃ siṃce gṛhagodhāṃ vimardditām //

2.14.10

sā bharturvacanācchīghramānayacchītalaṃ jalam /
tenābhyaṣiṃ cannṛpatirgṛhagodhāṃ vimūrcchitām //

2.14.11

avāpa cetanāṃ rājan śītalājjalasecanāt /
abhighāteṣu sarveṣu śastaṃ vāriprasecanam //

2.14.12

athavā klinnavastreṇa sahasā bandhanaṃ hitam /
saṃprāptacetanā bhūpa godhā vacanamabravīt //

2.14.13

rājānamagrato vīkṣya vedanārtā śanaiḥ śanaiḥ /
rukmāṅgada mahābāho nibodha mama ceṣṭitam //

2.14.14

śākale nagare ramye bhāryāhaṃ hyagrajanmanaḥ /
rūpayauvanasaṃpannā tasya nātipriyā vibho //

2.14.15

sadā vidveṣasaṃyukto mayi niṣṭhurajalpakaḥ /
nānyasya kasyaciddveṣṭā sa tu me nṛpate patiḥ //

2.14.16

tato 'ha krodhasaṃyuktā vaśīkaraṇalaṃbhanāt /
apṛcchaṃ pramadā rājanyāstyaktāḥ patibhiḥ kila //

2.14.17

tābhiruktā hyahaṃ bhūpa vaśyo bhartā bhaviṣyati /
asmākaṃ pratyayo jāto bhartṛtyāgāvamānanāt //

2.14.18

pravrajyābheṣajairvaśyā jātā hi patayastu naḥ /
tvaṃ pṛccha tāṃ varārohe dāsyate bheṣajaṃ śubham //

2.14.19

na vikalpastvayā kāryo bhavitā dāsavatpatiḥ /
tato 'haṃ tvaritaṃ gatvā tāsāṃ vākyena bhūpate //

2.14.20

prāsādaḥ kathitastasyāḥ pṛcchantyā mama mānavaiḥ /
śatastaṃbhasamāyuktaḥ kāntimatsudhayā yutaḥ //

2.14.21

praviśya taṃ sutejaskāmapaśyaṃ brahyacāriṇīm /
prāvṛtāṃ dīrghavastreṇa sandhyārāgasavarṇinīm //

2.14.22

dīrghābhiḥ sā jaṭābhistu saṃvṛtā dīptisayutā /
paricārakaistu saṃyuktā vījyamānā śanaiḥ śanaiḥ //

2.14.23

akṣasūtrakarā sā tu japantī bhagamālinī /
sarvavaśyakaraṃ mantraṃ kṣobhakaṃ pratyayāvaham //

2.14.24

tato 'haṃ praṇatā bhūtvā padbhyāṃ nyasyāṅgalīyakam /
mṛdukāñcanasaṃbhūtaṃ atiriktaprabhānvitam //

2.14.25

tato hṛṣṭābhavaddṛṣṭvā padasthaṃ cāṅgulīyakam /
apṛṣṭayā tayā jñātaṃ mama bhartturvimānanam //

2.14.26

tayoktāhaṃ tato bhūpa tāpasyā praṇatā sthitā /
cūrṇo rakṣānvito hyeṣa sarvabhūtavaśānugaḥ //

2.14.27

tvayā bhartari saṃyojyo rakṣyaṃ grīvāśayāṅkuram /
bhaviṣyati patirvaśyo nānyāṃ yāsyati sundarīm //

2.14.28

cūrṇarakṣāṃ gṛhītvāhaṃ prāptābhartṛgṛhaṃ punaḥ /
pradoṣe payasā yuktaścūrṇo bhartari yojitaḥ //

2.14.29

grīvāyāṃ hi kṛtā rakṣā na vicāro mayā kṛtaḥ /
yadā sa pītacūrṇastu bhartā nṛpavarottamā //

2.14.30

tadahaḥ kṣayarogo 'bhūtpatiḥ kṣīṇo dine dine /
guhye tu krimayo jātāḥ kṣataduṣṭavraṇodbhavāḥ //

2.14.31

dinaiḥ katipayairjātairdīpavadravidarśanāt /
hatatejāstathā bharttā māmuvācākulendriyaḥ //

2.14.32

krandamāno divā rātrau dāso 'smi tava śobhane /
trāhi māṃ śaraṇaṃ prāptaṃ na gaccheyaṃ paristriyam //

2.14.33

tattasya ruditaṃ śrutvā bhayabhītā mahīpate /
tasyāṃ niveditaṃ sarvaṃ kathaṃ bhartā bhavetsukhī //

2.14.34

tayāpi bheṣajaṃ dattaṃ dvitīyaṃ dāhaśāntaye /
datte tu bheṣaje tasminsustho 'bhūttatkṣaṇātpatiḥ //

2.14.35

pūrvacūrṇodbhavo dāhaḥ śāntastenauṣadhena ha /
tataḥ prabhṛti me bhartā vaśyo 'bhūdvacane sthitaḥ //

2.14.36

kālena pañcatāṃ prāptā gatā narakayātanām /
tāmrabhrāṣṭre hyahaṃ dagdhā yugāni daśa pañca ca //

2.14.37

sūkṣmāṇi tilamātrāṇi kṛtvā khaṇḍānyanekaśaḥ /
kiñcitpātakaśeṣeṇa dharāyāmavatāritā //

2.14.38

gṛhagodhāmayaṃ rūpaṃ kṛtaṃ bhāskarajena me /
sāhamatra sthitā bhūpa varṣāṇāmayutaṃ purā //

2.14.39

yānyāpi yuvatirbhūpa bharturvaśyaṃ samācaret /
vṛthādharmā durācārā dahyate tāmrabhrāṣṭrake //

2.14.40

bhartā nātho gatirbhartā daivataṃ gurureva ca /
tasya vaśyaṃ caredyā tu sā kathaṃ sukhamāpnuyāt //

2.14.41

tiryagyoniśataṃ yāti krimikuṣṭhasamanvitā /
tasmādbhūpāla kartavyaṃ strībhirbhartṛvacaḥ sadā //

2.14.42

sāhaṃ yāsye punaryoniṃ kutsitāṃ pātakānvitām /
yadi noddharase rājannadya māṃ śaraṇāgatām //

2.14.43

sukṛtasya pradānena vijayājanitena hi /
yā tvayā saṃgame puṇye kṛtā śravaṇadvādaśī //

2.14.44

sarayvāścaiva gaṅgāyāḥ pāpanāśavidhāyake /
pretaniryātanī puṇyā mānasepsitadāyinī //

2.14.45

yasyāṃ gṛhe 'pi bhūpāla saṃsmṛto manujairhariḥ /
sarvatīrthaphalāvāptiṃ kurute nātra saṃśayaḥ //

2.14.46

dattaṃ japtaṃ hutaṃ yacca kṛtaṃ devārcanādikam /
sarvaṃ tadakṣayaṃ bhūpa yatkṛtaṃ vijayādine //

2.14.47

evaṃvidhaṃ phalaṃ yasyāstaddehi sukṛtaṃ mama /
dvādaśyāmupavāsena trayodaśyāṃ tu pāraṇe //

2.14.48

dvādaśābdopavāsasya phalaṃ prāptotyupoṣaṇe /
dayāṃ kṛtvā mahīpāla dharmamūrtirbhavān kṣitau //

2.14.49

vaivasvatapathadhvaṃsī paritrāhi suduḥkhitām /
gṛhagodhāvacaḥ śrutvā mohinī vākyamabravīt //

2.14.50

svakṛtaṃ tu jano 'śnāti sukhaduḥkhātmakaṃ bibho /
tasmātkimanayā kāryaṃ pāpayā bhartuduṣṭayā //

2.14.51

yayā bhartā vaśaṃ nīto rakṣācūrṇādibhirnṛpa /
sādhubhyo yatkṛtaṃ rājanyaśaḥsvargakaraṃ bhavet //

2.14.52

ubhayorbhraṃ śatāmeti pāpebhyo yatkṛtaṃ bhavet /
śarkarāmiśritaṃ kṣīraṃ kādraveye niyojitam //

2.14.53

viṣavṛddhiṃ karotyeva tadvatpāpakṛtaṃ bhavet /
parityajemāṃ tvaṃ pāpāṃ gacchāvo nagarāya vai //

2.14.54

janmavyāpārasaktānāmātmasaukhyaṃ vinaśyati /
rukmāṅgada uvāca
brahmātmaje kathaṃ vākyamīdṛśaṃ vyāhṛtadaṃ tvayā /
na sādhūnāmidaṃ vṛttaṃ bhavatīti varānane //

2.14.55

ātmasaukhyakarāḥ pāpā bhavanti paratāpinaḥ /
viprapannā varārohe paropakaraṇāya vai //

2.14.56

śaśī sūryo 'tha parjanyo medinī hutabhugjalam /
candanaṃ pādapāḥ saṃtaḥ paropakaraṇāya vai //

2.14.57

śrūyate kila rājāsīddhariścandro varānane /
cāṇḍālamandirāvāsī bhāryātanayavikrayī //

2.14.58

asatyavacanādbhīto duḥkhādduḥkhataraṃ gataḥ /
tasya satyena saṃtuṣṭādevāḥ śakrapurogamāḥ //

2.14.59

vareṇa chandayāñcakrurhariścandraṃ mahīpatim /
tena satyavatā coktā devā brahmapurogamāḥ /
yadi tuṣṭā hi vibudhā varaṃ me dātumarhatha //

2.14.60

eṣā hi nagarī sarvā sadrumā sasarīsṛpā /
sabālavṛddhataruṇā sanārī sacatuṣpadā //

2.14.61

prayātu kṛtapāpāpisvargatiṃ nagarī mama /
ayodhyāpātakaṃ gṛhya gantāhaṃ narakaṃ dhruvam //

2.14.62

ekākī nahi gacchāmi parityajya janaṃ kṣitau /
svargaṃ vibudhaśārdūlāḥ satyametanmayeritam //

2.14.63

tasya tāṃ sthiratāṃ jñātvā saha tenaiva sā purī /
jagāma svargalokaṃ ca indrādīnāmanujñayā //

2.14.64

so 'pi svarge sthito rājā svapureṇa samanvitaḥ /
kāmagena vimānena pūjyamāno 'marairapi //

2.14.65

asthidānaṃ kṛtaṃ devi kṛpayā hi dadhīcinā /
devānāmupakārārthaṃ śrutvā daityaiḥ parājitān //

2.14.66

kapotārthaṃ svamāṃsāni śibinā bhūbhujā purā /
pradattāni varārohe śyenāya kṣudhitāya vai //

2.14.67

jīmūtavāhano rājā purāsītkṣitimaṇḍale /
tenāpi jīvitaṃ dattaṃ pannagāya varānane //

2.14.68

tasmāddayālunā devi bhavitavyaṃ mahībhujā /
śucāvamedhye 'pi śubhe samaṃ varṣati vāridaḥ //

2.14.69

cāṇḍālapatitau candro hlādayecca nijaiḥ karaiḥ /
tasmādimāṃ varārohe gṛha godhāṃ suduḥkhitām //

2.14.70

uddhariṣye nijaiḥ puṇyairdaihitrairnāhuṣo yathā /
vimohinīṃ tiraskṛtya gṛhagodhāmuvāca ha //

2.14.71

dattaṃ dattaṃ mayā puṇyaṃ vijayāsaṃbhavaṃ tava /
gaccha viṣṇugatāṃllokānvidhūtāśeṣakalmaṣā //

2.14.72

tadvākyātsahasā bhūpa divyābharaṇabhūṣitā /
vimucya dehaṃ tajjīrṇaṃ gṛhagodhāsamudbhavam //

2.14.73

jagāmāmantrya taṃ bhūpaṃ dyotayantī diśo daśa /
sīmantamiva kurvāṇā vaiṣṇavaṃ padamudbhutam //

2.14.74

yadyogigamyaṃ hutabhukprakāśaṃ varaṃ vareṇyaṃ paramātmabhūtam /
tammādiyaṃ caiva śikhipradīpā jagatprakāśāya nṛpaprasūtā //

2.14.74.p1

iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge godhāvimuktirnāma caturdaśo 'dhyāyaḥ

Linked texts (2)