Naradapurana 2.17
Nāradapurāṇa 2.17
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.17.57 — 1 part
2.17.1
putra uvāca
tasmādīrṣyāṃ parityajya mohinīmanubhojaya /
na mātarīdṛśo dharmo lokeṣu triṣu labhyate //
2.17.2
svahastena priyāṃ bharturbhāryāṃ yā tu prabhojayet /
sapatnīṃ tu sapatnī hi kiñcidannaṃ dadāti ca //
2.17.3
tadanantaṃ bhaveddevi mātarityāha nābhijaḥ /
kuru vākyaṃ mayoktaṃ hi svāmini tvaṃ prasīda me //
2.17.4
tātasya saukhyaṃ kartavyamāvābhyāṃ varavarṇinī /
bhavetpāpakṣayaḥ samyak svargaprāptistathākṣayā //
2.17.5
putrasya vacanaṃ śrutvā devī saṃdhyāvalī tadā /
abhimantrya pariṣvajya tanayaṃ sā punaḥ punaḥ //
2.17.6
mūrdhni cainamupāghrāya vacanaṃ cedamabravīt /
kariṣye vacanaṃ putra tvadīyaṃ dharmasaṃyutam //
2.17.7
irṣyāṃ mānaṃ parityajya bhojayiṣyāmi mohinīm /
śataputrā hyahaṃ putra tvayaikena sutena hi //
2.17.8
niyamairbahubhirjāto dehakleśakarairbhavān /
vratarājena cīrṇena prāptastvamacirātsutaḥ //
2.17.9
nahīdṛśaṃ vrataṃ loke phaladāyi pradṛśyate /
sadyaḥ pratyayakārīdaṃ mahāpātakanāśanam //
2.17.10
kiṃ jātairbahubhiḥ putraiḥ śokasaṃtāpakārakaiḥ /
varamekaḥ kulālaṃbī yatra viśramate kulam //
2.17.11
trailokyādupariṣṭhāhaṃ tvāṃ prāpya jaṭhare sthitam /
dhanyāni tāni śūlāni yairjātastvaṃ suto 'nagha //
2.17.12
saptadvīpapatiḥ śūraḥ piturvacanakārakaḥ /
āhlādayati yastātaṃ jananīṃ vāpi putrakaḥ //
2.17.13
taṃ putraṃ kavayaḥ prāhurvākhyamaparaṃ sutam /
evamuktvā tu vacanaṃ devī saṃdhyāvalī tadā //
2.17.14
vīkṣāṃ cakre 'tha bhāṇḍāni ṣaḍrasasya tu hetave /
tasyā vīkṣaṇamātreṇa paripūrṇāni bhūpate //
2.17.15
ṣaḍrasatya sukhoṣṇasya mohinībhojanecchayā /
amṛtasvādukalpasya janasya tu mahīpate //
2.17.16
tato darvīṃ samādāya kāñcanīṃ ratnasaṃyutām /
pariveṣayadavyagrā moḍinyāścāruhāsinī //
2.17.17
kāñcane bhājane ślekṣṇe mānabhojanaveṣṭite /
śanaiḥ śanaiśca bubhuje iṣṭamannaṃ susaṃskṛtam //
2.17.18
upaviśyāsane devī śātakaubhamaye śubhe /
vījyamānā varārohā vyājanena sugītinā //
2.17.19
dharmāṅgadagṛhī tena śikhipucchabhavena tu /
sā bhuktā brahmatanayā tadannamamṛtopamam //
2.17.20
caturguṇena śītena kṛtvā śaucamathātmanaḥ /
jagṛhe putradattaṃ tu tāṃbūlaṃ tatsugandhimat //
2.17.21
varacandanayuktena hastena varavarṇinī /
tataḥ prahasya śanakaiḥ prāha saṃdhyāvalīṃ nṛpa //
2.17.22
jananī kiṃ tu devi tvaṃ vṛṣāṅgadanṛpasya tu /
na mayā hi parijñātā śramasveditayā śubhe //
2.17.23
vadatyevaṃ brahmasutā yāvatsaṃdhyāvalīṃ napa /
tāvatpraṇamya nṛpateḥ putro vacanamabravīt //
2.17.24
udare hyanayā devyā ghṛtaḥ saṃvatsaratrayam /
tava bhartuḥ prasādena vṛddhiṃ saṃprāptavānaham //
2.17.25
saṃtyanekāni mātṝṇāṃ śatāni mama suṃdari /
asyāḥ pītaṃ payo bhūri kucayoḥ snehasaṃplutam //
2.17.26
anayā sā rujā tīvrā vidhṛtā prāyaśo jarā /
iyaṃ māṃ janayitvaiva jātā śithilabandhanā //
2.17.27
tannāsti truṣu lokeṣu yaddatvā cānṛṇo bhavet /
mātuḥ putrasya cārvaṅgi satyametanmayeritam //
2.17.28
so 'haṃ dhanyataro loke nāsti matto 'dhikaḥ pumān /
utsaṃge vartayiṣyāmi mātṛsaṃghasya nityaśaḥ //
2.17.29
notsaṃge cejjananyā hi tanayo viśati kvacit /
mātṛsaukhyaṃ na jānāti kumārī bhartṛjaṃ yathā //
2.17.30
māturutsaṃgamārūḍhaḥ putro darpānvito bhavet /
hāramuttamadehasthaṃ hastenāhartumicchati //
2.17.31
pālyamāno jananyā hi pitṛhīno 'pi darpitaḥ /
samīhate jagaddhartuṃ savīryaṃ mātṛjaṃ payaḥ //
2.17.32
etajjaṭharasaṃsargi bhavatyutsaṃgaśaṅkitaḥ /
asyāścaivāparāṇāṃ ca viśeṣo yadi me na cet //
2.17.33
tena satyena me tāto jīvatāccharadāṃ śatam /
evaṃ bruvāṇe tanaye mohinī vismayaṃ gatā //
2.17.34
kathamasya prahartavyaṃ mayā nirghṛṇaśīlayā /
vinītasya hyapāpasya aucityaṃ pāpino gṛhe //
2.17.35
pituḥ śuśrūṣaṇaṃ yasya na tasya sadṛśaṃ kṣitau /
evaṃ guṇādhikasyāhaṃ kartuṃ karma jugupsitām //
2.17.36
putrasya dharmaśīlasya bhūttvā tu jananī kṣitau /
evaṃ vimṛśya bahudhā mohinī lokasuṃdarī //
2.17.37
uvāca tanayaṃ bālā śīghramānaya me patim /
na śaknomi vinā tena muhūrtamapi vartitum //
2.17.38
tataḥ sa tvaritaṃ gatvā praṇamya pitaraṃ nṛpa /
kaniṣṭhā jananī tāta śīghraṃ tvāṃ draṣṭumicchati //
2.17.39
prasādaḥ kriyatāṃ tasyāḥ pūjyatāṃ brahmaṇaḥ sutā /
putravākyena nṛpatiratatkṣaṇādgantumudyataḥ //
2.17.40
prahṛṣṭavadano bhūtvā saṃdhyāvalyā niveśanam /
saṃpraviśya gṛhe rājā dadarśa śayanasthitām //
2.17.41
mohinīṃ mohasaṃyuktāṃ taptakāñcanasaprabhām /
upāsya mānāṃ priyayā saṃdhyāvalyā śanaiḥ śanaiḥ //
2.17.42
putravākyātparityajya krodhaṃ sāpatnyajaṃ tathā /
dṛṣṭvā rukmāṅgadaṃ prāptaṃ śayane mohya suṃdarī //
2.17.43
prahṛṣṭavadanā prāha rājānaṃ bhūridakṣiṇam /
ihopaviśyatāṃ kānta paryaṅke mṛdutūlake //
2.17.44
sarvaṃ nirīkṣitaṃ bhūpa rājyatantraṃ tvayā ciram /
adyāpi nahi te vāñchā rājye parinivartate //
2.17.45
manye duṣkṛtinaṃ bhūpa tvāmatra dharaṇītale /
yaḥ samarthaṃ sutaṃ jñātvā svayaṃ paśyennṛpaśriyam //
2.17.46
tasmāttvatto 'dhiko nāsti duḥkhī lokeṣu kaścana /
suputrāṇāṃ pitṝṇāṃ hi sukhaṃ yāti kṣaṇaṃ nṛpa //
2.17.47
duḥkhena pāpabhoktṝṇāṃ viṣayāsaktacetasām /
sarvāśca prakṛtī rājaṃstaveṣṭāḥ pūrṇapuṇyajāḥ //
2.17.48
dharmāṅgade pālayāne kathaṃ tvaṃ vīkṣase 'dhunā /
parityajya priyāsaukhyaṃ kīnāśa iva durbalaḥ //
2.17.49
yadi pālayase rājyaṃ mayā kiṃ te prayojanam /
niṣprayojanamānītā kṣīrasāgaramastakāt //
2.17.50
viḍbhojyā hi bhaviṣyāmi pakṣiṇāmāmiṣaṃ yathā /
yo bhāryāṃ yauvanopetāṃ na sevediha durmatiḥ //
2.17.51
kṛtyācaraṇasaktastu kutastasya bhavetpriyā /
asevitā vrajedbhāryā adattaṃ hi dhanaṃ vrajet //
2.17.52
arakṣitaṃ vrajedrājyaṃ anabhyastaṃ śrutaṃ vrajet /
nālasaiḥ prāpyate vidyā na bhāryā vratasaṃsthitaiḥ //
2.17.53
nānuṣṭhānaṃ vinā lakṣmīrnābhaktaiḥ prāpyate yaśaḥ /
nodyamī sukhamāpnoti nābhāryaḥ saṃtatiṃ labhet //
2.17.54
nāśucirddharmamāpnoti na vipro 'priyavāgdhanam /
apṛcchannaiva jānāti agacchanna kvacidvrajet //
2.17.55
aśiśyo na kriyāṃ vetti na bhayaṃ vetti jāgarī /
kasmādbhūpāla māṃ tyaktvā dharmāṅgadagṛhe śubhe //
2.17.56
vīkṣyase rājyapadavīṃ samarthe tanaye vibho //
2.17.57
evaṃ brubāṇāṃ tanayāṃ vidhestu ratipriyāṃ cāruviśālanetrām /
vrīḍānvitaḥ putrasamīpavartī provāca vākyaṃ nṛpatiḥ priyāntām //
2.17.57.p1
iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīcarite mohinīvacanaṃ nāma saptadaśo 'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Rukmāṅgadacaritra — Sanskrit
- Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra — Kāśīnātha Pāṇḍuraṅga Paraba 1886, Sanskrit
- Indische Sprüche — Otto von Böhtlingk 1863, Sanskrit