Naradapurana 2.19
Nāradapurāṇa 2.19
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.19.36 — 1 part
2.19.1
vasiṣṭha uvāca
so 'nujñāto mahīpālaḥ priyābhiḥ priyakāmukaḥ /
praharṣamatulaṃ lebhe dharmāṅgadamuvāca ha //
2.19.2
etāṃ dvīpavatīṃ pṛthvīṃ paripālaya putraka /
kṛtvā duṣṭavadhaṃ tvādāvapramattaḥ sadodyataḥ //
2.19.3
sadāvasarasaṃyuktaḥ sadācāranirīkṣakaḥ /
sadā cetanasaṃyuktaḥ sadā vāṇijyavallabhaḥ //
2.19.4
sadā bhramaṇaśīlaśca sadā dānaratirbhava /
sadā kauṭilyahīnaśca sadācārarataḥ sadā //
2.19.5
aparaṃ śṛṇu me putra yatkarttavyaṃ tvayādhunā /
aviśvāsastu sarvatra bhūmipānāṃ praśasyate //
2.19.6
koṣasya ca parijñānaṃ janānāṃ janavallabha /
rasavaddravyamākarṣeḥ puṣpebhya iva ṣaṭpadaḥ //
2.19.7
tvayā putreṇa saṃprāptaṃ punareveha yauvanam //
2.19.8
imāmapūrvāṃ vararūpamohinīṃ saṃprāpya bhāryāṃ dvijarājavaktrām /
sukhena saṃyojya ca te 'dya bhāraṃ saptodadhidvīpabhavaṃ praraṃsye //
2.19.9
vrīḍākarastāta manuṣyaloke samarthaputre suratābhikāmī /
bhavetpitā cedbralibhiśca yukto jīrṇadvijaḥ śvetaśiroruhaśca //
2.19.10
jīrṇo 'pyajīrṇastava saukhyavṛddho vāñche imāṃ lokavarāṃ varārhām /
saṃtyajya devānmama hetumāgatāmanaṅgabāṇābhihatāṃ sunetrām //
2.19.11
kāmaṃ ramiṣye drutakāṃ canābhāṃ hyekāntaśīlaḥ paripūrṇacetāḥ /
bhūtvā tu gupto vananirjhareṣu ramyeṣu divyeṣu nadītaṭeṣu //
2.19.12
iyaṃ purandhrī mama jīvitādhikā sukhena dhāryā tridivaikanārī /
asyāstu hetorvibudhā vimūḍhā yathā ramāyai dharaṇīśasaṃghāḥ //
2.19.13
tadvākyamākarṇya pituḥ subuddhiḥ praṇamya bhaktyā jananīsametam /
nṛpottamaṃ taṃ nṛpanandano 'sau dideśa bhogārthamanekavittam //
2.19.14
ājñāvidheyāṃstu piturniyojya dāsāṃśca dāsīśca hiraṇyakaṇṭhīḥ /
matsyadhvajārttasya sukhāya putrastato mahīrakṣaṇamācacāra //
2.19.15
nṛpaistuto dharmavibhūṣaṇo 'sau samāvṛto dvīpavatīṃ samagrām /
tasyetthamurvīṃ carataśca bhūpa na pāpabuddhiṃ kurute janaighaḥ //
2.19.16
na cāpi vṛkṣaḥ phalapuṣpahīno na kṣetramāsīdyavaśālihīnam /
sravanti gāvo ghaṭapūradugdhaṃ ghṛtādhikaṃ śarkaravatsumiṣṭam //
2.19.17
kṣīraṃ supeyaṃ sakalārtināśanaṃ pāpāpahaṃ puṣṭivivardhanaṃ ca /
jano na kaścidvibhavasya goptā bhartuhiṃ bhāryā na kaṭūktivādinī //
2.19.18
putro vinītaḥ pitṛśāsane rato vadhūḥ sthitā hastapuṭe ca śvaśroḥ /
dvijopadeśe hi jano vyavasthito vedoktadharmācaraṇāddvijottamāḥ //
2.19.19
na bhuñjate mādhavavāsare janā na yānti śoṣaṃ bhuviḥ nimnagāstu /
saṃbhujya mānā nahi yānti saṃpadaḥ saṃbhogayuktairapi mānavaiḥ kṣayam //
2.19.20
vivṛddhimāyānti jalairivorddhvaṃ dūrvātṛṇaṃ śādvalatāmupaiti /
kṛtī ca loko hyabhavatsamasto dharmāṅgade pālanasaṃpravṛtte //
2.19.21
bhuktvā tu saukhyāni ca yānti mānavā hareḥ padaṃ taddinasevanena /
dvārāṇi sadhvāntaniśāsu bhūpa guptāni kurvanti na dasyu bhītāḥ //
2.19.22
na cāpi gopeṣu dadanti vṛttiṃ svecchācarā mandiramāvrajanti /
kṣīraṃ kṣarantyo ghaṭavatsubhūriśo vatsapriyāḥ śāntikarāśca gāvaḥ //
2.19.23
akṛṣṭapacyā dharaṇī samastā prarūḍhasasyā kila lāṅgalaṃ vinā /
mātuḥ payobhiḥ śiśavaḥ supuṣṭā bhartuḥ prayogaiḥ pramadāḥ supuṣṭāḥ //
2.19.24
nṛpaiḥ suguptāstu janāḥ supuṣṭāḥ satyābhiyukto hi vṛṣaḥ supuṣṭaḥ /
evaṃ vidhe dharmaratipradhāne jane pravṛtte haribhaktiyukte /
saṃrakṣyamāṇe hi nṛpātmajena jagāma kālaḥ sukhahe tubhūtaḥ //
2.19.25
nirāmayo bhūtisamanvitaśca sabhūrivarṣotsavakārakaśca /
pṛthvīpatiścātivimohitaśca vimohinīceṣṭitasaukhyayuktaḥ //
2.19.26
dinaṃ na jānāti na cāpi rātriṃ māsaṃ ca pakṣaṃ ca sa vatsaraṃ ca /
atīva mugdhaḥ suratena tasyā virañciputryāḥ śubhaceṣṭitāyāḥ //
vimohinīsaṃgamane nṛpasya babhūva śaktistvadhikā manoje /
yathā yathā sevata eva bhūpastathā tathā vṛddhimiyarti vīryam /
pakṣeṣu śukleṣviva śītabhānurna kṣīyate saṃtatasevanena //
2.19.27
vṛndārakaḥ pītasudhāraso yathā saṃspṛśya saṃspṛśya punarnavo 'sau /
pibaṃstu pānaṃ sumanoharaṃ hi śṛṇvaṃstu gītaṃ supadaprayuktam //
2.19.29
paśyaṃśca rūpaṃ sa nitaṃbinīnāṃ spṛśanspṛśanmohinivaktracandram /
vimarddamānastu kareṇa tuṅgau sukhena pīnau piśitoparūḍhau //
2.19.30
ghanastanau kāñcanakuṃbhatulyau pracchāditau hāravibhūṣaṇena /
valitrayaṃ nātivivarddhamānaṃ manoharaṃ lomaśarājiśobham //
2.19.31
stanasya rūpaṃ parito vilokya dadhre varāṅgyāḥ śubhalocanāyāḥ /
nahīdṛśaṃ cārutaraṃ nitāntaṃ nitaṃbinīnāṃ manaso 'bhirāmam //
2.19.32
yādṛgvidhaṃ mohinamohanārthaṃ vinirmitaṃ yadvidhinā svarūpam /
mṛgendraśatroḥkarasannikāśe jaṅghe vilome drutakāñcanābhe //
2.19.33
śaśāṅkakāntirddaśanasya paṅktirnigūḍhagulphe janamohanārtham /
āpādaśīrṣaṃ kila tatsvarūpaṃ saṃpaśyataccāruviśālanetryāḥ //
2.19.34
mene surāṇāmadhikaṃ hi rājā kṛtārthamātmānamatīva harṣāt /
aho sutanvī vipulekṣaṇeyaṃ yāciṣyate yacca tadeva deyam //
2.19.35
asyāstu ramye surate śubhāyā dāsyāmi cānte nijavittajātam /
sudurlabhaṃ deyamadeyamanyairdāsyāmi cāsyā yadi vāpyadeyam //
2.19.36
yadyapyadeyaṃ mama jīvitaṃ hi yāciṣyate cedyadi hemavarṇā /
dāsyāmi cedaṃ na vicārayiṣye putraṃ vinā nāsti nadeyamasyāḥ //
2.19.36.p1
iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīpraṇayavarṇanaṃ nāmaikonaviṃśo 'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Rukmāṅgadacaritra — Sanskrit