Naradapurana 2.21: athaikaviṃśo'dhyāyaḥ
Nāradapurāṇa 2.21
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.21.38 — 1 part
athaikaviṃśo'dhyāyaḥ
2.21.1
māndhātovāca
putrasya vacanaṃ śrutvā kiṃ cakāra mahīpatiḥ /
sā cāpi mohinī brahmanpriyā rājño vidheḥ sutā //
2.21.2
āścaryarūpaṃ kathitamākhyānaṃ tu sudhopamam /
viśeṣatastvayā puṇyaṃ sarvasaṃdehabhañjanam //
2.21.3
vasiṣṭha uvāca
tatputravacanaṃ śrutvā prahṛṣṭo nṛpapuṅgavaḥ /
udatiṣṭhatpriyāyuktastāḥ śriyaścāvalokayat //
2.21.4
kṣaṇaṃ harṣānvito bhūpa rājā viṣṇuparāyaṇaḥ /
nāgakanyāstu tāḥ sarvā vāruṇīsahitā mudā //
2.21.5
pradadau tanaye premṇā bhāryārthaṃ dharmabhūṣaṇe /
śeṣaṃ dānavanārībhirbahuratnasamanvitam //
2.21.6
mohinyai pradadau rājā kāmabāṇaprapīḍitaḥ /
saṃvibhajya pitā vittaṃ dharmāṅgadasamāhṛtam //
2.21.7
purohitamuvācedaṃ kāle cāhūya bhūpatiḥ /
sarvāsāṃ matsuto brahmanpāṇīngṛhṇātu dharmataḥ //
2.21.8
kumārīṇāṃ kumāro 'yaṃ madvākye saṃsthitaḥ sadā /
vaivāhyalagne nakṣatre muhūrte sarvakāmade //
2.21.9
vācayitvā dvijānsvasti gosvarṇāṃbaratoṣitān /
vivāhaṃ kuru putrasya mama dharmāṅgadasya vai //
2.21.10
yaḥ putrasya pitodvāhaṃ na karotīha mandadhīḥ /
sasa majjennarake ghore hyapratiṣṭhe yugāyutam //
2.21.11
tasmāccodvāhayetputraṃ pitā dharmasamanvitaḥ /
ātmā saṃsthāpitastena yena saṃsthāpitaḥ sutaḥ //
2.21.12
sarvakratuphalaṃ tasya putrodvāhe kṛte bhavet /
putrasya guṇayuktasya nirguṇasyāpi bhūsura //
2.21.13
pitrā kārayitavyo hi vivāho dharmamicchatā /
yo na dāraiśca vittaiśca putrānsaṃyojayetpitā //
2.21.14
na pumānsa tu vijñeya ihāmutra vigarhitaḥ /
tasmādvṛttiyutāḥ kāryāḥ putrā dāraiḥ samanvitāḥ //
2.21.15
yathā ramante te tuṣṭāḥ sukhaṃ putrāḥ sumānitāḥ /
tacchrutvā vacanaṃ rājño dvijastasya purohitaḥ //
2.21.16
dharmāṅgadavivāhārthamudyato harṣasaṃyutaḥ /
sa yuvānicchamāno 'pi strīsaukhyaṃ lajjāyā sutaḥ //
2.21.17
svīcakāra piturvākyāddārasaṃgrahaṇaṃ tadā /
varuṇātmajayā sārddhaṃ nāgakanyā manoharāḥ //
2.21.18
upayeme mahābāhū rūpeṇāpratimā bhuvi /
udvāhayitvā sarvāstā vidhidṛṣṭena karmaṇā //
2.21.19
vasugoratnadānāni viprebhyaḥ pradadau mudā /
kṛtadāro vavande 'tha pādānmātuḥ piturmudā //
2.21.20
tataḥ saṃdhyāvalīdevīmāha dharmāṅgadaḥ sutaḥ /
piturvākyena me devi saṃjāto dārasaṃgrahaḥ //
2.21.21
etanme nāsti manasi yatpitrodvāhito hyaham /
avyayaṃ pitaraṃ vijñaṃ devi śuśrūṣaye hyaham //
2.21.22
divyairbhogairna me kiñcitsvargeṇāpi prayojanam /
kāryā me pitṛśuśrūṣā tava caiva divāniśam //
2.21.23
saṃdhyāvalyuvāca
ciraṃ jīva sukhaṃ putra bhuṅkṣva bhogānmano 'nugān /
pituḥ prasādāddīrghoyurmano nandaya me suta //
2.21.24
tvayā suputriṇī putra jātā guṇavatā kṣitau /
sapatnīnāṃ ca sarvāsāṃ hṛdaye saṃsthitā hyaham //
2.21.25
evamuktvā pariṣvajya mūrddhanyāghrāya cāsakṛt /
vyasarjayattataḥ putraṃ rājyatantrāvalokane //
2.21.26
visarjitastadā mātrā mātṝranyāḥ praṇamya ca /
rājyatantraṃ tadakhilaṃ cakre pitṛvacaḥ sthitaḥ //
2.21.27
duṣṭanigrahaṇaṃ cakre śiṣṭānāṃ paripālanam /
aṭanaṃ sarvadeśeṣu vīkṣaṇaṃ sarvakarmaṇām //
2.21.28
cakre sarvatra kāryāṇāṃ māsi māsi nirīkṣaṇam /
hastyaśvapoṣaṇaṃ cakre cāracakrekṣaṇaṃ tathā //
2.21.29
vādasaṃvīkṣaṇaṃ cakre tulāmānaṃ dine dene /
gṛhe gṛhe narāṇāṃ ca cakre saṃrakṣaṇaṃ nṛpaḥ //
2.21.30
stanandhayī kvacidbālaḥ stanahīno na roditi /
śvaśrūrvadhvā na kutrāpi prarodityavamānitā //
2.21.31
kvacitsamarthastanayaḥ pitaraṃ nahi yācate /
na varṇasaṃkaro rājye keṣāñcidabhavatpunaḥ //
2.21.32
na gūḍhavibhavo loko dharme vadati dūṣaṇam /
na kañcukavihīnā tu bhavennārī sabhartṛkā //
2.21.33
gṛhānniṣkramaṇaṃ strīṇāṃ māstu rājye madīyake /
mā sakeśā hi vidhavā māstvakeśā mabhartṛkā //
2.21.34
mā vratīha sadākrośī māraṇyā nagarāśrayāḥ /
sāmānyavṛttyadātā me rājye 'vasatu nirghṛṇaḥ //
2.21.35
gopālo nagarākāṅkṣī nirguṇastūpadeśakaḥ /
ṛtvigvā śāstrahīnaśca mā me rājye vasediha //
2.21.36
yo hi niṣpādayennīlīṃ nīlīraṅgātisecakaḥ /
nirvāsyau tāvubhau pāpau yo vai madyaṃ karoti ca //
2.21.37
vṛthā māṃsaṃ hi yo 'śnāti pṛṣṭhamāṃsapriyo hi yaḥ /
tasya vāso na me rājye svakalatraṃ tyajecca yaḥ //
2.21.38
viṣṇuṃ parityajya varaṃ surāṇāṃ saṃpūjayedyo 'nyatamaṃ hi devam /
gacchetsagarbhāṃ yuvatīṃ prasūtāṃ daṇḍyaśca vadhyaśca sa cāsmadīyaiḥ //
2.21.38.p1
iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge śikṣānirūpaṇaṃ nāmaikaviṃśo 'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Rukmāṅgadacaritra — Sanskrit