Pramāṇa · Search · About · API

Naradapurana 2.24: athacaturviṃśo'dhyāyaḥ

Nāradapurāṇa 2.24

Language
Sanskrit

Contents

athacaturviṃśo'dhyāyaḥ

2.24.1

rājovāca
yattvayā vyāhṛtaṃ vākyaṃ mamedaṃ gautameritam /
mandare parvataśreṣṭhe harivāsarabhojanam //

2.24.2

amatena purāṇānāṃ vyāhṛtaṃ yaddvijanmanā /
kṣudraśāstropadeśena lolupena varānane //

2.24.3

purāṇe nirṇayo hyeṣa vidvadbhiḥ samudāhṛtaḥ /
na śaṅkhena pibettoyaṃ na hanyātkūrmasūkarau //

2.24.4

ekādaśyāṃ na bhoktavyaṃ pakṣayorubhayorapi /
agamyāgamane devi abhakṣyasya ca bhakṣaṇe //

2.24.5

akāryakaraṇe jantorgosahasravadhaḥ smṛtaḥ /
jānannapi kathaṃ devi bhokṣye 'haṃ harivāsare //

2.24.6

puroḍāśo 'pi vāmoru saṃprāpte harivāsare /
abhakṣyeṇa samaḥ proktaḥ kiṃ punaścāttanakriyā //

2.24.7

anukūlaṃ nṛṇāṃ proktaṃ kṣīṇānāṃ varavarṇini /
mūlaṃ phalaṃ payastoyamupabhojyaṃ munīśvaraiḥ //

2.24.8

natvatra bhojanaṃ kaiścidekādaśyāṃ pradarśitam /
jvariṇāṃ laṅghanaṃ śastaṃ dhārmikāṇāmupoṣaṇam //

2.24.9

śubhaṃ gatipradaṃ proktaṃ saṃprāpte harivāsare /
jvaramadhye kṛtaṃ pathyaṃ nidhanāya prakalpate //

2.24.10

vaiṣṇave tu dine bhuktaṃ narakāyaiva kevalam /
māgrahaṃ kuru vāmoru vratabhaṅgo bhavenmama //

2.24.11

yadanyadvocate tubhyaṃ tatkartāsmi na saṃśayaḥ /
mohinyuvāca
na cānyadrocate rājanvinā vai bhojanaṃ tava //

2.24.12

jīvitasyāpi dānena na me kiñcitprayodajanam /
na ca vedeṣu dṛṣṭo 'yamupavāso harerdine //

2.24.13

agnimanto na viprā hi manyante samupoṣaṇam /
vedabāhya kathaṃ dharmaṃ bhavāṃścaritumicchati //

2.24.14

vaco niśamya mohinyā rājā vedavidāṃ varaḥ /
uvāca mānase kruddhaḥ prahasanniva bhūpate //

2.24.15

śṛṇu mohini madvākyaṃ vedo 'yaṃ bahudhā sthitaḥ /
yajñakarmakriyā vedaḥ smṛtirvedo gṛhāśrame //

2.24.16

smṛtirvedaḥ kriyāvedaḥ purāṇeṣu pratiṣṭhitaḥ /
purāṇapuṃruṣājjātaṃ yathedaṃ jagadadbhutam //

2.24.17

tathedaṃ vāṅmayaṃ jātaṃ purāṇebhyo na saṃśayaḥ /
vedārthādadhikaṃ manye purāṇārthaṃ varānane //

2.24.18

vedāḥ pratiṣṭhitāḥ sarve purāṇeṣveva sarvadā /
bibhetyalpaśrutādvedo māmayaṃ prahariṣyati //

2.24.19

na vede grahasaṃcāro na śuddhiḥ kālabodhinī /
tithivṛddhikṣayo vāpi parvagrahavinirṇayaḥ //

2.24.20

iti hāsapurāṇaistu niścayo 'yaṃ kṛtaḥ purā /
yanna dṛṣṭaṃ hi vedeṣu tatsarvaṃ lakṣyate smṛtau //

2.24.21

ubhayoryanna dṛṣṭaṃ hi tatpurāṇaiḥ pragīyate /
prāyaścittaṃ tu hatyāyāmāturasyauṣadhaṃ priye //

2.24.22

na cāpi pāpaśuddhiḥ syādātmanaśca parasya vā /
yadvedairgīyate subhru upāṅgairyatpragīyate //

2.24.23

purāṇaiḥ smṛtibhiścaiva veda eva nigadyate /
raṭantīha purāṇāni bhūyo bhūyo varānane //

2.24.24

na bhoktavyaṃ na bhoktavyaṃ saṃprāpte harivāsare /
purāṇamanyathā matvā tiryagyonimavāpnuyāt //

2.24.25

saṃsrāto 'pi sudānto 'pi na gatiṃ prāpnuyāditi /
pitaraṃ ko na vandeta mātaraṃ ko na pūjayet //

2.24.26

ko na gacchetsaricchreṣṭhāṃ ko bhuṅkte harivāsare /
ko hi dūṣayate vedaṃ brāhmaṇaṃ ko nipātayet //

2.24.27

ko gacchetparadārān hi ko bhuṅkte harivāsare //

2.24.28

nahīdṛśaṃ pāpamihāsti jantorvimūḍhacittasya dine hareḥ priye /
yadbhojanenātmanipātakāriṇā yamasya ravāteṣu ciraṃ sulocane //

2.24.29

mohinyuvāca
śīghramānaya viprāṃstvaṃ ghūrṇike vedapāragān /
yeṣāṃ vākyena yukto 'yaṃ rājā kuryāddhi bhojanam //

2.24.30

sā tadvākyamupākarṇya brāhmaṇānvedaśālinaḥ /
gautamādīnsamāhūya mohinīpārśvamānayata //

2.24.31

tānviprānāgatāndṛṣṭvā vedavedāṅgapāragān /
mohinī sahitā rājñā vavande kāryatatparā //

2.24.32

upaviṣṭāstu te sarve śātakaiṃbhamayeṣu ca /
āsaneṣu mahīpāla jvaladagnisamaprabhāḥ //

2.24.33

teṣāṃ madhye vayovṛddho gautamo vākyamabravīt /
vayaṃ samāgatā devi nānāśāstraviśāradāḥ //

2.24.34

sarvasaṃdehahartāro yadarthaṃ te samāhutāḥ /
tacchatvā vacanaṃ teṣāṃ mohinī brahmaṇaḥ sutā //

2.24.35

sarvāsādhyakṛtaṃ kartuṃ pravṛttāṃstānuvāca ha /
mohinyuvāca
saṃdehastu jaḍau hyeṣa svalpo vā svamatiryathā //

2.24.36

so 'yaṃ vadati rājā vai nāhaṃ bhokṣye harerdine /
annādhāramidaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṅgamam //

2.24.37

mṛtā hyapi tathānnena prīyante pitaro divi /
karkandhumātraṃ prahutaṃ puroḍāśaṃ hi devatāḥ //

2.24.38

kāmayanti dvijaśreṣṭhāstato 'nnaṃ hyamṛtaṃ param /
pipīlikāpi kṣudhitā mukhenādāya taṇḍulam //

2.24.39

bilaṃ vrajati duḥkhena kasyānnaṃ nahi rocate /
ayaṃ khādati nānnādyaṃ saṃprāpte harivāsare //

2.24.40

nijadharmaṃ parityajya paradharme vyavasthitaḥ /
vidhāvānāṃ yatīnāṃ ca yujyate vratasevanam //

2.24.41

paradharmarato yaḥ syātsvadharmavimukho naraḥ /
soṃ'dhe tamasi majjeta yāvadindrāścaturddaśa //

2.24.42

upavāsādikaraṇaṃ bhūbhujāṃ noditaṃ kvacit /
prajāsaṃrakṣaṇaṃ tyaktvā caturvargaphalapradam //

2.24.43

nārīṇāṃ bhartṛśūśrūṣā putrāṇāṃ pitṛsevanam /
śūdrāṇāṃ dvijasevā ca lokarakṣā mahībhṛtām //

2.24.44

svakaṃ karma parityajya yo 'nyatra kurute śramam /
ajñānādvā pramādācca patitaḥ sa na saṃśayaḥ //

2.24.45

so 'yamadya mahīpālo yatidharmme vyavasthitaḥ /
subuddhyācāraśīlaśca vedoktaṃ tyajati dvijāḥ //

2.24.46

svecchācārā tu yā nārī yo 'vinītaḥ suto dvijāḥ /
ekāntaśīlo nṛpatirbhṛtyaḥ karmavivarjitaḥ //

2.24.47

sarve te narakaṃ yānti hyapratiṣṭhaśca yo dvijāḥ /
ayaṃ hi niyamopeto haripūjanatatparaḥ //

2.24.48

ākrande varttamāne tu na yadyeṣa pradhāvati /
vyapohya haripūjāṃ vai brahmahatyāṃ tu vindati //

2.24.49

kṣīṇadehe haridine kathaṃ saṃyamayiṣyati /
annātprabhavati prāṇaḥ prāṇāddehaviceṣṭanam //

2.24.50

ceṣṭayā ripunāśaśca taddhīnaḥ paribhūyate /
evaṃ jñātvā mayā rājā bodhyamāno na buddhyati //

2.24.51

etadeva vrataṃ rājño yatprajāpālanaṃ caret /
na vrataṃ kiñcidastyanyannṛpasya dvijasattamāḥ //

2.24.52

kiṃ deva kāryeṇa narādhipasya kṛtvā hi manyuṃ viṣayasthitānām /
taddevakāryaṃ sa ca yajñahomo yadraktapāto na bhavet svarāṣṭre //

2.24.52.p1

iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīpraśno nāma caturviṃśo 'dhyāyaḥ

Linked texts (3)