Pramāṇa · Search · About · API

Naradapurana 2.3: athatṛtīyo'dhyāyaḥ

Nāradapurāṇa 2.3

Language
Sanskrit

Contents

athatṛtīyo'dhyāyaḥ

2.3.1

ṛṣaya ūcuḥ
vistareṇa samākhyā hi viṣṇorārādhanakriyām /
yayā toṣaṃ samāyāti pradadāti samīhitam //

2.3.2

lakṣmībhartājagannāthohyaśeṣāghaughanāśanaḥ /
karmaṇā kena sa prīto bhavedyaḥ sacarācaraḥ //

2.3.3

sautiruvāca
bhaktigrāhyo hṛṣīkeśo na dhanairddharaṇīdhara /
bhaktyā saṃpūjito viṣṇuḥ pradadāti manoratham //

2.3.4

tasmādviprāḥ sadā bhaktiḥ karttavyā cakrapāṇinaḥ /
janenāpi jagannāthaḥ pūjitaḥ kleśahā bhavet //

2.3.5

paritoṣaṃ vrajatyāśutṛṣitastu jalairyathā /
atrāpi śrūyate viprā ākhyānaṃ pāpanāśanam //

2.3.6

rukmāṅgadasya saṃvādamṛṣiṇā gautamena hi /
āsīdgrukmāṅgado rājā sārvabhaumaḥ kṣamānvitaḥ //

2.3.7

kṣīraśāyipriyo bhakto harivāsaratatparaḥ /
nānyaṃ paśyati deveśātpadmanābhānmahīpatiḥ //

2.3.8

paṭahaṃ vāraṇe dhṛtvā vādayeddhari vāsare /
aṣṭavarṣādhiko yastu pañcāśītyūnavarṣakaḥ //

2.3.9

bhunakti mānavo hyadya viṣṇorahani mandadhīḥ /
sa me daṇḍyaścaga vadhyaśca nirvāsyo nagarādbahiḥ //

2.3.10

pitā ca yadi vā bhrātā putro bhāryā suhṛnmama /
padmanābhadine bhoktā nigrāhyo dasyuvadbhavet //

2.3.11

dadaghvaṃma vipramukhyabhyo majjadhvaṃ jāhnavījale /
mameda vacanaṃ śṛtvā rājyaṃ bhuñjīta māmakam //

2.3.12

vāsare vāsare viṣṇoḥ śuklapakṣe mahīpatiḥ /
aśukle tu viśeṣeṇa paṭahe hemasaṃpuṭe //

2.3.13

evaṃ praghuṣṭe bhūpena sarvabhūmau dvijottamāḥ /
gacchidbhiḥ saṃkulo mārgaḥ kṛto kṛto lokairharerdvijāḥ //

2.3.14

ye kecinnidhanaṃ yānti bhūpālaviṣaye narāḥ /
jñānātpramādato vāpi te yānti harimandiram //

2.3.15

avaśyaṃ vaiṣṇavo lokaḥ prāpyate mānavairdvijāḥ /
vyājenāpi prakurvāṇairdvādaśīṃ pāpanāśinīm //

2.3.16

so 'śnāti pārthivaṃ pāpaṃ yo 'śnāti harivāsare /
sa prāpnoti dharādharmaṃ yo nāśnāti harerdine //

2.3.17

brāhmaṇo naiva hantavya ityeṣā vaidikī smṛtiḥ /
ekādaśyāṃ na bhoktavyaṃ pakṣayorubhayorapi //

2.3.18

vailakṣyamagamadrājā ravisūnurdvijottamāḥ /
lekhyakarmaṇi viśrāntaścitragupto 'bhavattadā //

2.3.19

saṃmārjitāni lekhyāni pūrvakarmodbhavāni ca /
gacchanti vaiṣṇavaṃ lokaṃ svadharmairmānavāḥ kṣaṇāt //

2.3.20

śūnyā stu nirayāḥ sarve pāpaprāṇivivarjitāḥ /
bhagno yāmyo 'bhavanmārgo dvādaśādityatāpitaḥ //

2.3.21

sarve hi garuḍārūḍhā janā yānti hareḥ padam /
devā nāmapi ye lokāste śūnyā hyabhavaṃstathā //

2.3.22

utsannāḥ pitṛdevejyāstīrthadānādisatkriyāḥ /
muktvaikāṃ dvādaśīṃ martyā nānyaṃ jānanti te vratam //

2.3.23

śūnye triviṣṭape jāte śūnye ca narake tathā /
nārado dharmarājānaṃ gatvā cedamuvāca ha //

2.3.24

nārada uvāca
nākrandaḥ śrūyate rājan prāṅgaṇe narakeṣvatha /
na cāpi kriyate lekhyaṃ kiñcidduṣkṛtakarmaṇām //

2.3.25

citragupto muniriva sthito 'yaṃ maunasaṃyutaḥ /
kāraṇaṃ kiṃ na cāyānti pāpino yena te gṛham //

2.3.26

māyādaṃbhasamākrāntā duṣṭakarmaratāstathā /
evamukte tu vacane nāradena mahātmanā //

2.3.27

prāha vaivasvato rājā kiñciddainyasamanvitaḥ /
yama uvāca
yo 'yaṃ nārada bhūpālaḥ pṛthivyāṃ sāṃprataṃ sthitaḥ //

2.3.28

sa hi bhakto hṛṣīkeśe purāṇapuruṣottame /
prabodhayati rājendraḥ sa janaṃ paṭahena hi //

2.3.29

na bhoktavyaṃ na bhoktavyaṃ saṃprāpte harivāsare /
ye kecidbhuñjate martyāste me daṇḍeṣu yānti hi //

2.3.30

tadbhayāddhi janāḥ sarve dvādaśīṃ samupāsate /
vyājenāpi munuśreṣṭha dvādaśyāṃ samupoṣitāḥ //

2.3.31

prayānti vaiṣṇavaṃ lokaṃ dāhapralayavarjitam /
dvādaśīsevanāllokāḥ prāyānti harimandiram //

2.3.32

tena rājñā dvijaśreṣṭha mārgā luptā mamādhunā /
kṛta hi narakāḥ śūnyā lokāścāpi divaukasām //

2.3.33

viśrāntaṃ lekhakerlekhyaṃ likhitaṃ mārjitaṃ janaiḥ /
ekādaśyupavāsasya māhātmyena dvijottama //

2.3.34

brahmahatyādipāpāni abhuktvaiva janā dvija /
samupoṣya dinaṃ viṣṇoḥ prayānti harimandiram //

2.3.35

so 'haṃ kāṣāṭamṛgeṇaiva tulyo jāto mahāmune /
netrahīnaḥ karṇahīnaḥ saṃdhyāhīno dvijo yathā //

2.3.36

strījito vā pumānyadvatṣaṇḍho vā pramadāpatiḥ /
tyaktakāmastvahaṃ brahmaṃllokapālatvamīdṛśam //

2.3.37

yāsyāmi brahmaloke vai duḥkhaṃ jñāpayituṃ svakam /
nirvyāpāro niyogī tu niyoge yastu tiṣṭhati //

2.3.38

svāmivittaṃ samaśnāti sa yāti narakaṃ dhruvam /
sautiruvāca
evamuktvā yamo viprā nāradena samanvitaḥ //

2.3.39

yayau virañcisadanaṃ citracisadanaṃ citraguptena cānvitaḥ /
sa dadarśa samāsīnaṃ mūrtāmūratajanāvṛtam //

2.3.40

vedāśrayaṃ jagadbījaṃ sarveṣāṃ prapitāmaham /
svabhavaṃ bhūtanilayamoṅkārākhyamakalmaṣam //

2.3.41

śuciṃ śucipadaṃ haṃsaṃ brahmāṇaṃ darbhalāñchanam /
upāsyamānaṃ vividhairlokapālairdigīśvaraiḥ //

2.3.42

itihāsapurāṇaiśca vedaurvegrahasaṃsthitaiḥ /
mūrtimadbhiḥ samudraiśya nadībhiśca sarovaraiḥ //

2.3.43

dehadhṛgbhistathā vṛkṣairaśvatthādyairviśeṣataḥ /
vāpīkūpataḍāgādyairmūrtimadbhiśca parvataiḥ //

2.3.44

ahorātraistathā pakṣairmāsaiḥ saṃvatsarairdvijāḥ /
kalākāṣṭhānimeṣaiśca ṛtubhiścāyanairyugaiḥ //

2.3.45

manvantaraistathā kalpairnimeṣairunmiṣairapi /
ṛkṣairyogaiśca karaṇaiḥ paurṇamāseṃdusaṃkṣayaiḥ //

2.3.46

sukhairduḥkhaistathā dvandvairlābhālābhairjayājayaiḥ /
satyānṛtaiśca deveśo veṣṭito dharmapāvakaḥ //

2.3.47

karmavidbhiśca puruṣairanupairupāsyate /
sattvena rajasā caiva tamasā ca pitāmahaḥ //

2.3.48

śāntamūḍhātighoraiśca vikāraiḥ prākṛtairvibhuḥ /
vāyunā śleṣmapittābhyāṃ mūrtairātaṅkanāmabhiḥ //

2.3.49

ānandena ca viśvātmā paradharmaṃ samāśritaḥ /
anuktairapi bhūtaiśca saṃvṛto lokakṛtsvayam //

2.3.50

duruktaiḥ kaṭuvākyādyairmūrtimadbhirupāsyate /
teṣāṃ madhye 'viśatsauriḥ savrīḍeva vadhūryathā //

2.3.51

vilokayannadhobhāgaṃ namravaktro vyadarśayat /
te praviṣṭaṃ yamaṃ dṛṣṭvā sakāyasthaṃ sanāradam //

2.3.52

vismitākṣā mithaḥ procuḥ kimayaṃ bhāskaristviha /
saṃprāpto hi lokakaraṃ draṣṭuṃ devaṃ pitāmaham //

2.3.53

nirvyāpāraḥ kṣaṇaṃ nāsti yo 'yaṃ vyagro raveḥ sutaḥ /
so 'yamabhyāgataḥ kasmātkañcitkṣemaṃ divaukasām //

2.3.54

āścaryātiśayaṃ manye yanmārjitapaṭastvayam /
lekhakaḥ samanuprāpto dainyena mahatānvitaḥ //

2.3.55

na kenacitpaṭo hyasya mārjito 'bhūcca dharmiṇā /
yanna dṛṣṭaṃ śrunta vāpi tadihaiva pradṛśyate //

2.3.56

evamuccaratāṃ teṣāṃ bhūtānāṃ kṛtaśāsanaḥ /
nipapātāgrato viprā brahmaṇo ravinandanaḥ //

2.3.57

mūlacchinno yathā śākhī trāhi trāhīti saṃrudan /
paribhūto 'smi deveśa yanmārjitapaṭaḥ kṛtaḥ //

2.3.58

tvayā nāthena vidhuraṃ paśyāmi kamalāsana /
evaṃ bruvansa niśceṣṭo babhūva dvijasaṃttamāḥ //

2.3.59

tato halahalāśabdaḥ sabhāyāṃ samavartata /
yor'thaṃ rodayate lokānsarvānsthāvaraja gamān //

2.3.60

so 'yaṃ roditi duḥkhārtaḥ kasmādvaivasvato yamaḥ /
athavā satyagātheyaṃ laukikī pratibhāti naḥ //

2.3.61

janasantāpakartā yaḥ so 'cireṇopatapyate /
nahi duṣkṛtakarmā hi naraḥ prāpnoti śobhanam //

2.3.62

tato nivārayāmāsa vāyusteṣāṃ vacastadā /
lokānāṃ samacittānāṃ mataṃ jñātvā hi vedhasaḥ //

2.3.63

nivārya śaṅkāṃ mārtaṇḍiṃ śanairutthāpayan vibhuḥ /
bhujābhyāṃ sādhupīnābhyāṃ lokamūrtirudāradhīḥ //

2.3.64

vihvalaṃ taṃ palāyantamāsane saṃnyaveśayat /
sakāyasthamuvācedaṃ vyomamūrtiṃ raveḥ sutam //

2.3.65

kena tvamabhibhūto 'si kena sthānādvivāsitaḥ /
kenāpamārjito devapaṭo lokapaṭastava //

2.3.66

brūhi sarvamaśeṣeṇa kuśaketurvadatvayam /
yaḥ prabhustāta sarveṣāṃ sa te kartā samunnatim /
apaneṣyati mārtaṇḍe duḥkhaṃ hṛdayasaṃsthitam //

2.3.67

sa evamuktastu prabhañjanena dineśasūnustamatho babhāṣe /
vilokya vaktraṃ kuśaketusūnoḥ sagadgadaṃ mandamudīrayanvacaḥ //

2.3.67.p1

iti śrībṛhannāradīyapurāṇottare bhāge yamasya brahmalokagamanaṃ nāma tṛtīyo 'dhyāyaḥ

Linked texts (2)