Naradapurana 2.30: athatriṃśattamo'dhyāyaḥ
Nāradapurāṇa 2.30
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.30.87 — 1 part
athatriṃśattamo'dhyāyaḥ
2.30.1
kāṣṭhīlovāca
bhāryāyāstadvacaḥ śrutvā rākṣasyā dharmasaṃmitam /
pṛṣṭhātkaroṇurūpiṇyāḥ sakanyo 'vātaraddvijaḥ //
2.30.2
avatīrṇe dvije sābhūtsurūpā pramadā punaḥ /
kṣapācarī kṣapānāthavaktrā pīnonnatastanī //
2.30.3
sā kumārī tataḥ prāpya nagaraṃ svapituḥ śubham /
bāhyarakṣāsthita prāptaṃ purapālamuvāca ha //
2.30.4
gaccha tvaṃ nṛpateḥ pārśvaṃ piturmama purādhipa /
brūhi māṃ samanuprāptāṃ ratnaśālāṃ purā hṛtām //
2.30.5
ratnāvaliṃ ratnabhūtāṃ sudyumnasya mahīkṣituḥ /
talpasthā rakṣasā rātrau svapurasthā hṛtā dvija //
2.30.6
punaḥ sā samanuprāptā jīvamānākṣatā pitaḥ /
samāśvasihi śokaṃ tvaṃ mā kṛthā matkṛte kvacit //
2.30.7
aviplutāsmi rājendra gāṅgā āpa ivāmalāḥ /
tava kīrtikarī tadvanmātuḥ sauśīlyasūcikā //
2.30.8
tatkumārīvacaḥ śrutvā purāpālastvarānvitaḥ /
abāhuriti vikhyātaḥ prāptaḥ sudyumrasannidhau //
2.30.9
kṛtapraṇāmaḥ saṃpṛṣṭaḥ prāha rājānamādarāt /
rājannupāgatā naṣṭā dihitā tava mānada //
2.30.10
ratnāvalīti vikhyātā sastrīkadvidajasaṃyutā /
purabāhye sthitā dṛṣṭā mayā jñātā na cābhavat //
2.30.11
tayāhaṃ preritaḥ prāgāṃ tvāṃ vijñāpayituṃ prabho /
aviplutāhaṃ vadati māṃ jānātu samāgatām //
2.30.12
pitaraṃ mama satkṛtyai nātra kāryā vicāraṇā /
tadadbhutaṃ vacaḥ śrutvā purapālasya tatkṣaṇāt //
2.30.13
sāmātyaḥ sakalatrastu sadvijo niryayau nṛpaḥ /
sa tu gatvā purādbrāhye gaṅgātīre vyavasthitām //
2.30.14
apaśyadbhāskarākārāṃ sastrīkadvijasaṃyutām /
sahaje naiva veṣeṇa bhūṣitāṃ bhūṣaṇapriyām //
2.30.15
amlānakusumaprakhyāṃ tatpakāñcanasuprabhām /
dūrāddṛṣṭvāntikaṃ gatvā paryaṣvajata bhūpatiḥ //
2.30.16
pitaraṃ sāpi saṃhṛṣṭā samāśliṣya nanāma ha /
tataśca mātrā saṃgamya hṛṣṭayā harṣitāntarā //
2.30.17
prāha vākyaṃ viśālākṣī saṃbodhya pitaraṃ nṛpam /
suptāhaṃ ratnaśālāyāṃ sakhībhiḥ parivāritā //
2.30.18
udakūkṛtvā śirastātādhautāṅghrirmañcakopari /
cintayatnī bhartṛyogaṃ niśīthe rakṣasā hṛtā //
2.30.19
sa māṃ gṛhītvā svapuraṃ prāgādarṇavage girau /
nānāratnamaye tatra guhāyāṃ sthāpitā hyaham //
2.30.20
sa tatrodvahanopāyacintayāntarvyavasthitaḥ /
tasya bhāryā tviyaṃ subhrūryā tiṣṭhati sumadhyamā //
2.30.21
bibhratī mānuṣaṃ rūpaṃ rākṣasī rākṣasapriyā /
anayā buddhiyogena śaktyā śakrasya bhūpate //
2.30.22
ghātito viprahastena krūrakarmā patiḥ svakaḥ /
puraiva mama taṃ śailaṃ prāpto devena bhūsuraḥ //
2.30.23
iyaṃ tu rākṣasī dṛṣṭvā patiṃ svaṃ dharmadūṣakam /
vipreṇa saṃvidaṃ kṛtvā dāṃpatye nijakarmaṇā //
2.30.24
rūpeṇāpyasya saṃmugdhā ghātayāmāsa rākṣasam /
evaṃ kṛtvā patiṃ vipraṃ hastinīrūpadhāriṇī //
2.30.25
gṛhītvā vāstukaṃ vittaṃ pṛṣṭhamāropya māmapi /
samāyātātra bhūpāla māmattuṃ tava mandiram //
2.30.26
anayā rakṣitā rājan rākṣasyārākṣasāttataḥ /
tasmādimāṃ pūjayasva satkṛtyāgrajasaṃyutām //
2.30.27
asyā evāmumatyā māṃ dehyasmai brāhmaṇāya hi /
anenaikāsanagatā jātā bhartā sa me bhavat //
2.30.28
yenaikāsanagā nārī bhavedbhartā sa eva hi /
nānya itthaṃ purāṇeṣu śrūyate hyāgameṣvapi //
2.30.29
asyāḥ pṛṣṭhe niviṣṭāhaṃ prītyā saha dvijanmanā /
dharmata stena madbhartā bhavedeṣā matirmama //
2.30.30
tasmādimāṃ sāṃtvayitvā śāstrāgamavidhānataḥ /
dehi viprāya māṃ tāta pitamanyaṃ vṛṇe na ca //
2.30.31
tacchrutvā duhiturvākyaṃ sudyumno bhūpatistadā /
sāṃtvayāmāsa tanvaṅgīṃ rākṣasīṃ praśrayānataḥ //
2.30.32
sutaiṣā dharmabhītā me tvāmeva śaraṇaṃ gatā /
yadarthaṃ nihataḥ kāntastvayā pūrvataraḥ sati //
2.30.33
tvadadhīnā tato bhadre jāteyaṃ matsutā kila /
imamicchati bhartāraṃ yo 'yaṃ bhartā kṛtastvayā //
2.30.34
mayā praṇāmadānābhyāṃ yācitā tvaṃ niśācari /
anumodaya sāhāyye sutāṃ mama sulocane //
2.30.35
tvadvākyādbhavatu preṣyā matsutā brāhmaṇasya tu /
sāpatnabhāvaṃ tyaktvā tu sutāṃ me paripālaya //
2.30.36
sutāyā mama bhāryāyā madbalasya janasya ca /
purasya viṣayasyāpi svāminī tvaṃ na saṃśayaḥ //
2.30.37
tava vākye sthitā hyeṣā sadaivāpi bhaviṣyati /
etacchruttvā tu vacanaṃ sudyumnasya niśācarī //
2.30.38
anvamodata śuddhena cetasā sahacāriṇī /
uvāca ca dharāpālaṃ pradānāya kṛtodyamam //
2.30.39
yadarthaṃ praṇatastvaṃ māṃ sadbhāvena nṛpottama /
tasmāddvitīyā bhāryeyaṃ bhavatvasya dvijanmanaḥ //
2.30.40
ahaṃ ca bhavatā pūjyā kṛtvārcāṃ devamandire /
sarvaiśca nāgaraiḥ sārddhaṃ phālgune dhavale dale //
2.30.41
saptāhamutsavaḥ kāryo hyaṣṭamyā ācaturdaśīm /
naṭanartakayuktena gītavādyena bhūriṇā //
2.30.42
maireyamāṃsaraktādibalibhiścāpi pūjayā /
evaṃ prakurvate tubhyaṃ sadā kṣemakarī hyaham //
2.30.43
bhaveyaṃ nṛpaśārdūla svaṃ vacaḥ pratipālaya /
tacchrutvā vacanaṃ tasyāḥ sudyumno nṛpatistadā //
2.30.34_2
aṅgīcakāra tatsarvaṃ yaduktaṃ prītayā tayā /
pratipanne tu vacasi rājñā tuṣṭā tu rākṣasī //
2.30.45
uvāca brāhmaṇaṃ premṇā kuru bhāryāmimāmapi /
rājakanyāṃ dvijaśreṣṭha gṛhyoktavidhinā śubhām //
2.30.46
īrṣyāṃ tyaktvā viśālākṣyā bhavāmyeṣā sahodarī /
rākṣasyā vacaneneha pariṇīya nṛpātmajām //
2.30.47
bahuvittayutāṃ vipro mahodayapuraṃ yayau /
āruhya kariṇīrūpāṃ rākṣasīṃ kṣaṇamātrataḥ //
2.30.48
tato mayā śrutaṃ devi bhartā te samupāgataḥ /
dhanaratnasamāyukto bhāryādvayasamanvitaḥ //
2.30.49
tato 'haṃ bandhuvargeṇa pitṛbhyāṃ ca sakhīgaṇaiḥ /
bahuśo bhartsitā rūkṣairvacanairmarmabhedibhiḥ //
2.30.50
kathaṃ yāsyasi bhartāraṃ dhanalubdhe śriyā vṛtam /
yastvayā nirddhanaḥ pūrvaṃ parityaktaḥ sudīnavat //
2.30.51
cañcalānīha vittāni pitryāṇi kila yoṣitām /
kāntārjitāni subhage sthirāṇīti nigadyate //
2.30.52
paruṣairvacanairyastu kṣiptastadbhāṣaṇaṃ katham /
bhaviṣyati praveśo 'pi duṣkarastasya veśmani //
2.30.53
gatāyā api te tatra śayanaṃ patinā saha /
bhaviṣyati durācāre sukhadaṃ na kadācana //
2.30.54
lokāpavādādyadi cedgrahīṣyati patistava /
tvāṃ snehahīnacittastu na kadācinmiliṣyati //
2.30.55
nedṛśaṃ duḥkhadaṃ kiñcidyādṛśaṃ dūracittayoḥ /
daṃpakatyormilanaṃ loke vaikalyakaraṇaṃ mahat //
2.30.56
evaṃ bahuvidhā vācaḥ śṛṇvānā bandhubhāṣitāḥ /
adhomukhyasrupūrṇākṣī babhūvāhaṃ suduḥkhitā //
2.30.57
cetasārcitayaṃ cāhaṃ pūrvalobhena muhyatī /
na dattaṃ kaṅkaṇaṃ pāṇerna dattaṃ kaṭisūtrakam //
2.30.58
na cāpi nūpure datte yena tuṣṭiṃ vrajetpatiḥ /
dhanajīvitayoḥ svāmī bhartā lokeṣu gīyate //
2.30.59
tanmayāpahṛtaṃ vittaṃ bhavitrī kā gatirmama /
kathaṃ yāsyāmi tadveśma kathaṃ saṃbhāṣaye punaḥ //
2.30.60
yo mayā duṣṭayā tyaktaḥ sa pratyeti kathaṃ hi mām /
evaṃ viciṃye yādaddhṛdayena vidūyatā //
2.30.61
veṣṭitā bandhuvargeṇa tāvaddolā samāgatā /
chatreṇa śaśivarṇena śobhamānā sukomalā //
2.30.62
āstṛtā rāṅkavaiḥ pīnaiḥ puruṣorvidhṛtāṃsakaiḥ /
te samāgatya puruṣāḥ procurmāmasakṛcchabhe //
2.30.63
ākāritāsi patyā te vraja śīghraṃ mudānvitā /
dhanaratnayuto bhartā saddhibhāryaḥ samāgataḥ //
2.30.64
praviṣṭamātreṇa gṛhe tvāmānetuṃ varānane /
preṣitāḥ satvaraṃ patyā saṃsthitāṃ pitṛveśmani //
2.30.65
tato 'haṃ vrīḍitā devi bhartustadvīkṣya ceṣṭitam /
naivottaramadāṃ tebhyaḥ kiñcinmaunaṃ samāsthitā //
2.30.66
tato 'haṃ bandhuvargeṇa bhūyobhūyaḥ prabodhitā /
āhūtā svāminā gaccha sammānena tadantikam //
2.30.67
svāminākāritā patnī yā na yāti tadantikam /
sā tu dhvāṅkṣī bhavetputri janmāni daśa pañca ca //
2.30.68
evamuktvā samāśvāsya māṃ gṛhītvā tvarānvitāḥ /
dolāmāropya gaccheti procuḥ snigdhā muhurmurhuḥ //
2.30.69
tataste puruṣā dolāṃ nidhāyāṃseṣu satvaram /
jagmurmahodayapuraṃ yatra tiṣṭhati me patiḥ //
2.30.70
dṛṣṭaṃ mayā gṛhaṃ tasya sarvataḥ kāñcanāvṛtam /
āsanīyaiśca bhojyaiśca dhanairvastrairyutaṃ tataḥ //
2.30.71
atha sā rākṣasī devī sā cāpi nṛpanandinī /
prītyā ca bhaktyā kurutāṃ praṇatiṃ mama sundari //
2.30.72
tatastābhyāmamahaṃ premṇā yathārhamabhipūjitā /
bhartṛvākyena saṃprītā snātvābhujaṃ tathāhṛtā //
2.30.73
tato 'stasamayātpaścādbhartā cāhūya satvaram /
pariṣvajya ciraṃ dorbhyāṃ paryaṅke saṃnyaveśayat //
2.30.74
tato niśācarīṃ rājaputrīṃ cāhūya so 'bravīt /
bhaktyā yuvābhyāṃ kartavyamasyāścaraṇasevanam //
2.30.75
iyaṃ prākkālikī bhāryā jyeṣṭhā ca yuvayordbhuvam /
patyurvākyāttatastābhyāṃ gṛhītau caraṇau mama //
2.30.76
sāpatnabhāvajāmīrṣyāṃ parityajya sulocane /
tataḥ preṣyānsamāhūya bhartā me vākyamabravīt //
2.30.77
yatkiñcidrakṣasaḥ pārśvānmayā prāptaṃ purā vasu /
sutāmudvahato rājño yacca labdhaṃ mayākhilam //
2.30.78
tatsarvaṃ bhaktibhāvena samānayata mā ciram /
iyaṃ hi svāminī prāptā tasya vittasya kiṅkarāḥ //
2.30.79
tadvākyātsahasā preṣyaiḥ samānītaṃ dhanaṃ śubhe /
bhartā samarpayāmāsa prītyā yukto 'khilaṃ tadā //
2.30.80
satkṛtya bhūṣaṇairvastraikhyalīkena cetasā /
ubhayostatra paśyantyo rākṣasīrājakanyayoḥ //
2.30.81
paryaṅkasthāṃ pariṣvajya māṃ cuñcubādhare śubhe /
taddṛṣṭvā cādbhutaṃ bharturdehavittasamarpaṇam //
2.30.82
ullāsakaraṇa vākyaṃ kareṇa kucapīḍanam /
chinnā gauriva khaṅgena gatāḥ prāṇā mamābhavan //
2.30.83
tato 'haṃ yamanirddiṣṭāṃ prāptā narakayātanām /
tāmatītya suduḥkhārtā kāṣṭhīlā cābhavaṃ śubhe //
2.30.84
yāsyāmi punarevāhaṃ tiryagyoniṃ sahasraśaḥ /
yā bharturnāpayedvittaṃ jīvitaṃ ca śubhānane //
2.30.85
sāpīdṛśīmavasthā vai yāsyatyeva na saṃśayaḥ /
evaṃ jñātvāniśaṃ rakṣetpatyurvittaṃ ca jīvitam //
2.30.86
patirmātā pitā vittaṃ jīvitaṃ ca gururgatiḥ //
2.30.87
prayāti nārī bahubhiḥ supuṇyaiḥ sahaiva bhartrā svaśarīradāhāt /
viṣṇoḥ padaṃ vittaśarīralubdhā prayāti yāmīṃ ca kuyonipīḍām //
2.30.87.p1
iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīcarite kāṣṭhīlācaritaṃ nāma triṃśattamo 'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Rukmāṅgadacaritra — Sanskrit