Pramāṇa · Search · About · API

Naradapurana 2.35

Nāradapurāṇa 2.35

Language
Sanskrit

Contents

2.35.1

yama uvāca
vibudheśa jagannātha carācaraguro prabho /
mohinī niṣphalā jātā vandhyā strī janane yathā //

2.35.2

rukmāṅgadapraṇītena mārgeṇa kuśalāñchana /
lokaḥ prayāti vaikuṃṇṭhaṃ na māṃ kaścitprapadyate //

2.35.3

gate 'pi bhūminātheśe dehaṃ devasya cakriṇaḥ /
tathāpi sarvabhūtānāṃ na buddhiḥ parivartate //

2.35.4

upoṣya vāsaraṃ viṣṇorākumārāttu mānavāḥ /
prayānti paramaṃ lokaṃ luptapāpāḥ pitāmaha //

2.35.5

putrī te vrīḍitā devī mohinī mohamāgatā /
nāyāti tava sāmīpyaṃ na bhuṅkte lokagarhitā //

2.35.6

nirvyāpārastvahaṃ jātaḥ kiṃ karomi praśādhi mām /
raviputravacaḥ śrutvā provāca kamalāsanaḥ //

2.35.7

gacchāmaḥ sahitāḥ sarve mohinīṃ pratibodhitum /
mohinyāṃ pratibuddhāyāṃ kariṣyāmo divākare //

2.35.8

tava kāryaṃ na saṃdehaḥ saṃbhramastyajyatāmayam /
tato deva gaṇāḥ sarve śatakratupurogamāḥ //

2.35.9

brahmaṇā sahitāḥ pṛthvīṃ vimānaiḥ sūryasaprabhaiḥ /
samāyātā mahīpāla nārīṃ tāṃ pratibodhitum //

2.35.10

te vimānaiḥ samantāttu parivārya śubhānanām /
tejohīnāṃ nirānandāṃ śuṣkatoyāṃ nadīmiva //

2.35.11

śaśihīnāṃ niśāṃ bhūpa ṛtvigghīnāṃ kriyāmiva /
parājito yathā martyaḥ pralmānakusumaṃ yathā //

2.35.12

nivṛttotsavavedīva vidrumaṃ dhavalaṃ yathā /
gataśālistu kedāro niṣpra yathā //

2.35.13

maṇḍa vā gatodvā yathā saraḥ /
manthānaṃ navanīte vā uddhṛte dharaṇīpate //

2.35.14

asaṃskṛtā yathā vāṇī marditā ca yathā camūm /
hata nāthāṃ tu yuvatīṃ dhānyahīnāṃ prajāṃ yathā //

2.35.15

mantrahīnavidhiṃ yuddhaṃ dharmaṃ ca dayayā vinā /
pṛthvīṃ bhūpālahīnā vā mantrahī yathā nṛpa //

2.35.16

dhanadhānyavihīnaṃ vā gṛhaṃ nṛpavarottama /
jalahīnaṃ yathā kuṃbhaṃ paṅkasthaṃ gopatiṃ yathā //

2.35.17

gṛhasthaṃ bhāryayā hīnaṃ rāṣṭrabhraṣṭaṃ ca bhūpatim /
bhagnakriyaṃ yathā vaidyaṃ bhagnaśākhaṃ yathā drumam //

2.35.18

tejohīnaṃ yathāgāraṃ nirjalaṃ vā ghanaṃ yathā /
vidhūma iva saptārcirviraśmiriva bhāskaraḥ //

2.35.19

matibhraṣṭo yathā martyaḥ parvasaṃgī yathā naraḥ /
atṛptaḥ kāntayā kāntaḥ pannagaśca viṣojjhitaḥ //

2.35.20

lūnapakṣo yathā pakṣī vṛttihīno yathā dvijaḥ /
śirobhraṣṭā yathā mālā parvato dhātuvarjitaḥ //

2.35.21

prabhraṣṭalipi śāstraṃ vā ṛgyajurvisvaraṃ yathā /
svarahīnaṃ yathā sāma padmahīnaṃ yathā saraḥ //

2.35.22

yathā mārgaṃ tṛṇai ruddhaṃ padmaṃ patravivarjitam /
jñānaṃ mamatvasaṃyuktaṃ pumāṃsaṃ prakṛtiṃ vinā //

2.35.23

sāṃkhyāni tattvahīnāni dharmaṃ daṃbhānvitaṃ yathā /
tejohīnāṃ tathāpaśyan mohinīṃ te divaukasaḥ //

2.35.24

dhyāyamānāṃ nirutsāhāṃ dṛśyamānāṃ janaiḥ prabho /
ākrośavacanaiḥ krūraiḥ putrahatyāsamanvitām //

2.35.25

duḥśīlāṃ dharmasaṃtyaktāṃ tadvākyaparimoṣitām /
svavākyapālanāṃ caṇḍāmucurdevāḥ samāgatāḥ //

2.35.26

māṃ śokaṃ kuru vāmoru pauruṣaṃ hi tvayā kṛtam /
nahi mādhavabhaktānāṃ vidyate mānakhaṇḍanam //

2.35.27

sā tvaṃ hariṇaśāvākṣi devakāryārthamāgatā /
tanna siddhaṃ varārohe sa prayāto 'dhunābhavam //

2.35.28

vighnavidhvaṃsinīṃ pūrvaṃ kṛtā rukmāṅgadena hi /
ekādaśī mahāpuṇyā mohinī mādhave site //

2.35.29

saṃvatsaraṃ viśālākṣi kṛcchrapādaprapūjitā /
tasyaivādhyuṣṭiratulā yatsatyācaccalito na hi //

2.35.30

vighnarājñī tu vai nārī lokeṣu parigīyate /
karmaṇā manasā vācā putravyāpādane matim //

2.35.31

kṛtvā coddhṛtya khaṅgaṃ ca tyaktvā snehaṃ sudūrurataḥ /
tādṛśaṃ nikaṣaṃ prokṣya bhagavānmadhusūdanaḥ //

2.35.32

haniṣyati priyaṃ putraṃ na bhuṅkte harivāsare /
putrasya ca priyāyāśca bhāvaṃ prekṣya nṛpasya ca //

2.35.33

viṣṇunā paretuṣṭena nītāḥ svabhavane trayaḥ /
sadehāḥ kṣīṇakarmāṇo hy aṅgāro 'gnirivāhitaḥ //

2.35.34

phalaṃ karmaṇi cārabdhe yadi devī na siddhyati /
sarvayatnena subhage doṣaḥ ko 'tra tavādhunā //

2.35.35

etasmād varadāḥ sarve saṃprāptā vibudhāḥ śubhe /
siddhau vāpyatha vāsiddhau karmakṛtsyāddṛthā na hi //

2.35.36

bhartavyo bhṛtyavargaśca bhūbhujā dharmamicchatā /
sadbhāve ghaṭamānasya yadi karma na siddhyati //

2.35.37

deyaṃ vetanamātraṃ tu na ca tuṣṭiphalaṃ bhavet /
yo na tasmai prayaccheta jīvanaṃ jīvanāya vai //

2.35.38

govadhaṃ samavāpnoti sa naro nātra saṃśayaḥ /
tasmād deyaṃ varārohe abhīṣṭaṃ varasundari //

2.35.39

sadbhāvena kṛte samyagvighnaṃ kāryaṃ divaukasām /
kiṃ na kurvanti vibudhās tvayā saha varānane //

2.35.40

dvādaśyās tejasā bhagnā yām āhur vighranāśinīm /
vibudhair evam uktā tu mohinī lokamohinī //

2.35.41

uvāca sā nirānandā patihīnātiduḥkhitā /
dhigidaṃ jīvitaṃ mahyaṃ yena kāryaṃ na sādhitam //

2.35.42

na kṛto janasaṃbādho yamamārgo 'marādhipāḥ /
na tu luptaṃ haridinaṃ na bhuktaṃ harivāsare //

2.35.43

bhūbhujā tena vīreṇa kṛtaḥ putravadho mudā /
gato mūrdhni padaṃ datvā mama rukmāṅgado harim //

2.35.44

aprameyaguṇaṃ viṣṇuṃ nirmalaṃ nirmalāśrayam /
haṃsaṃ śucipadaṃ vyoma praṇavaṃ bījamavyayam //

2.35.45

nirākāraṃ nirābhāsaṃ niṣprapañcaṃ nirañjanam /
śūnyaṃ viyatsvarūpaṃ ca dhyeyadhyānavivarjitam //

2.35.46

asti nāstīti yaṃ prāhurna dūre nāpi cāntike /
paraṃ dhāma manogrāhyaṃ puruṣākhyaṃ jaganmayam //

2.35.47

hṛtpaṅkajasamāsīnaṃ tejorūpaṃ sanātanam /
tasmiṃl layam anuprāpte kiṃ nu me jīvite phalam //

2.35.48

asādhite tu yaḥ kārye naro gṛhṇāti vetanam /
svāminaṃ tu parityajya prayāti narakaṃ dhruvam //

2.35.49

na sādhayanti ye kāryaṃ svāmināṃ tu divaukasaḥ /
bhṛtyā vetanabhoktāro jāyante bhūtale hayāḥ //

2.35.50

asādhinīyaṃ kāryasya bhartṛputravināśinī /
kathaṃ varaṃ tu gṛhṇāmi bhavatāṃ nākavāsinām //

2.35.51

devā ūcuḥ
brūhi mohini dāsyāmi yatte hṛdi samīhitam /
anṛṇāstu bhaviṣyāmaḥ kṛtvā copakṛtiṃ tava //

2.35.52

pariśramaḥ kṛto devi tvayā rājaprayojane /
tasya tvaṃ phalabhāgdevi tādṛśārthe kṛtasya tu //

2.35.53

evamuccaramāṇānāṃ devatānāṃ mahīpate /
nṛpaterājagāmātha purodhāḥ pāvakaprabhaḥ //

2.35.54

uṣito jalamadhye tu prāṇāyāmarato muniḥ /
dvādaśābde tataḥ pūrṇe nirgato jalamadhyataḥ //

2.35.55

nirgatena śrutaṃ tena mohinīceṣṭitaṃ nṛpa /
sakrodho muniśārdūlo devavṛndamupāgataḥ //

2.35.56

uvāca vibudhānsarvānmohinīvaradāyinaḥ /
dhigimāṃ dhigdevasaṃghaṃ karma dhikpāpasaṃjñitam //

2.35.57

bhavatāṃ bhāvanāśāya puruṣārthe prarohakam /
bhavanto yacca dātāro mohinyā vāñchitaṃ varam //

2.35.58

hatyāyutā bhartṛsutopaghātinī vihinavṛttiśca marāśirūpā /
nāsmā hi loke bhavatīha śuddhiḥ samiddhavahnau patane 'pi devāḥ //

2.35.59

"hatyāyutaṃ bhartṛvadho nirarthakametatsamaṃ vipravaraiḥ purākṛtam /
na cāpi cāsyā bhavatīha śuddhiḥ samidbhavahnau patane 'pi devāḥ" //
vimoyitvā vacanaiḥ sudhāmayairukmāṅgadaṃ dharmaṃvibhūṣaṇaṃ ca /
priyāyutaṃ mokṣapadaṃ nihatya cakāra bhūmiṃ nṛpavarjitāṃ ca //

2.35.60

na cāpi vāso narakeṣu devā asyāḥ sthitiḥ kka tridive 'lpabuddheḥ /
na cāpi rājño nikaṭe ca devā nāpyetu viṣṇoḥ padamavyayaṃ yat //

2.35.61

na lokavādena vidūṣitāyā lokeṣu kutrāpi bhavecca vāsaḥ /
dhirajīvanaṃ kargmavigarhitāyā devāḥ sadā pāpasamāratāyāḥ //

2.35.62

patiṃ hatvā sutaṃ hatvā sapatnīṃ jananīsamām /
hatvā dharāṃ samastāṃ vā kāṃ gatiṃ yāsyate surāḥ //

2.35.63

iyaṃ pāpatarā devā dharmavidhvaṃsinī hareḥ /
sarvadāpyanayā proktaṃ bhujyatāṃ harivāsare //

2.35.64

prāṇasaṃvarddhanārthāya teṣāmevāpyadhogatiḥ /
bhujyatāṃ vāsare viṣṇorhanyatāṃ gaurdvijānvitā //

2.35.65

apeyaṃ pīyatā muktvā kathaṃ vāsaṃ labheddivi /
etadajñānināṃ proktaṃ jñānanāṃ tu na nirṇayaḥ //

2.35.66

ajñānāvdyāhṛte vākye bhujyatāṃ harivāsare /
tasyāpi śuddhirgaditā prāṇāyāmaśatena hi //

2.35.67

athavāpyupavāsena ekādaśyā divaukasaḥ /
ṛkṣeṇa saṃyutāyāstu jyeṣṭhakuṇḍāplavena vā //

2.35.68

śaukarasparśanā dvāpi naro devārcanena vā /
vyāhṛte kathitaṃ vipraiḥ seyamadya suniṣṭhurā //

2.35.69

bhojane pāpaniratā dine viṣṇordurāsade /
bharturvākyaṃ vyapohyaiva ghātayitvā sutaṃ priyam //

2.35.70

vākyajñaṃ vākyanirataṃ mātṝṇāṃ tu hite ratam /
viṣṇudharmapraloptrīyaṃ bahupāpasamanvitā //

2.35.71

naiṣā spṛśyāsti deveśāḥ kathamasyā varapradāḥ /
bhavanto nyāyayukteṣu dharmayukteṣu tatparāḥ //

2.35.72

pālanaṃ pāpayuktasya na kurvanti divaukasaḥ /
dharmādhārāḥ smṛtā devā dharmo vedesamāsthitaḥ //

2.35.73

vedaiḥ śuśrūṣaṇaṃ bhartuḥ strīṇāṃ dharmaḥ prakīrtitaḥ /
yadbravīti patiḥ kiñcittatkāryamāviśaṅkayā //

2.35.74

śuklaṃ śuklamiti brūyātkṛṣṇaṃ kṛṣṇeti cāmarāḥ /
śuśrūṣā sā hi vijñeyā na śuśrūṣā hi sevanam //

2.35.75

bharturājñā hatā devā ātmājñāsthāpanecchayā /
tasmātpāpā na saṃdeho mohinī sarvayoṣitām /
satyasya sādhanārthāya śapathairyantrito nṛpaḥ //

2.35.76

uvāca vividhaṃ vākyaṃ sā naicchatputraghātinī /
tena mokṣaṃ gato rājā pāpamasyāṃ visṛjya ca //

2.35.77

seyaṃ pāpaśarīrā hi hatyāyutasamanvitā //

2.35.78

dātāraṃ sarvadānānāṃ brahmaṇyaṃ haridaivatam /
prajārañjanaśīlaṃ ca harivāsarasevinam //

2.35.79

paradāreṣu niḥsnehaṃ viṣaye vigataspṛham /
parārthatyaktakāmaṃ ca sadā makhaniṣeviṇam //

2.35.80

sadaiva duṣṭadamane vartamānaṃ dharātale /
vyasanaiḥ saptabhirghorairanākrāntaṃ mahīpatim //

2.35.81

saṃnirasya durācārā varayogyā kathaṃ bhavet /
yo 'syāḥ pakṣetu varteta devo vā dānavo 'pi vā //

2.35.82

taṃ cāpi bhasmasātkuryāṃ kṣaṇena surasattamāḥ /
mohinyā rakṣaṇe yastu prayatnaṃ kurute surāḥ //

2.35.83

tasya tajjāyate pāpaṃ yanmohinyāṃ vyavasthitam //

2.35.84

sa evamuktvā nṛpate dvijendraḥ saṃgṛhya pāṇau salilaṃ ca tīvram /
krodhena saṃvīkṣya vidhiprasūtāṃ cikṣepa tanmūrghnyanalaprakāśam //

2.35.85

nikṣiptamātre salile mahīpa sadyaḥ prajajvāla ca taccharīram /
saṃpaśyatāṃ nākanivāsināṃ tu tṛṇyā yathā vahniśikhāvalīḍhā //

2.35.86

kopaṃ vibho saṃhara saṃhareti yāvadgiraḥ khe marutāṃ babhūvuḥ /
tāvatsa vahnirdvijavākyamṛṣṭo bhasmāvaśeṣāṃ pramadāṃ cakāra //

2.35.86.p1

iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinī carite śāpaprāptirnāma pañcatriṃśo 'dhyāyaḥ

Linked texts (1)