Naradapurana 2.7
Nāradapurāṇa 2.7
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.7.73 — 1 part
2.7.1
prāptaṃ tāta mayā sārddhaṃ vedāṅghrinamane hitam /
nāhaṃ gacchāmi yogāntaṃ punareva jagatpate //
2.7.2
praśāsati mahīṃ bhūpehāṭakāṅgadasaṃjñake /
tamekaṃ devatāśreṣṭhaṃ saṃprāpte harivāsare //
2.7.3
yadi cālayase dhairyāttato 'haṃ tava kiṅkaraḥ /
sa me śatrurmahāndeva tena luptaḥ paṭo mama //
2.7.4
tamekaṃ bhojayitvā tu kārṣṇe 'hani mahīpatim /
kṛtakṛtyo bhaviṣyāmi gayāpiṇḍaprado yathā //
2.7.5
adya prabhṛti deveśoyairnaraiḥ saṃsmṛto hariḥ /
upoṣitaḥ stutovāpi na niyamyā mayā hi te //
2.7.6
haririti sahasā ye saṃgṛṇanticchalena jananijaṭharamārgātte vimukte vimuktā hi martyāḥ /
mama paṭavilipiṃ te no viśanti pravīṇā divicaravarasaṃghaiste namasyā bhavanti /
sautiruvāca //
2.7.7
vaivasvatasya kāryeṇa tatsammānacikīrṣayayā /
rcitayāmāsa deveśo viriñciḥ kuśalāñchanaḥ //
2.7.8
cintayitvā kṣaṇaṃ devaḥ sarvabhūtaiśca bhūṣitaḥ /
bhūtatrāsanamātraṃ tu rūpaṃ sa jagṛhe vibhuḥ //
2.7.9
tasminnutpādayāmāsa pramadāṃ lokamohinīm /
sarvayoṣidvarā devīmanasā nirbhitā babhau //
2.7.10
sā babhūvāgratastasya sarvālaṅkārabhīṣitā /
dṛṣṭvā pitāmahastāṃ tu rūpadraviṇasaṃyutām //
2.7.11
prāhemān paśyato hyetāṃ svakānvai kāmamohitān /
pratyavāyabhayādbrahyā cakṣuṣī saṃnyamīlayat //
2.7.12
sarāgeṇeha manasā sarāgeṇeha cakṣuṣā /
cintayedvīkṣayedvāpi jananīṃ vā sutāmapi //
2.7.13
vadhūṃ vā bhrātṛjāyāṃ vā gurobhāryāṃ nṛpastriyam /
sa yāti narakaṃ ghoraṃ saṃcintya śvapacīmapi //
2.7.14
dṛṣṭvā hi pramadā hyetā yaḥ kṣobhaṃ vrajate naraḥ /
tasya janmakṛtaṃ puṇyaṃ vṛthā bhavati nānyathā //
2.7.15
prasaṃge daśasāhasraṃ puṇyamāyāti saṃkṣayam /
puṇyasya saṃkṣayātpāpī pāṣāṇākhurbhaveddhruvam //
2.7.16
tasmānna cintaye tprājño hyetā rāgeṇa cakṣuṣā /
jananyā api pādau tu nādeyau dvādaśābdikaiḥ //
2.7.17
sutaistvabhyaṅgakaraṇe punaryauvanasaṃsthitaiḥ /
ṣaṣṭyatītāṃ suto 'bhyaṅge niyuñjīta vicakṣaṇaḥ //
2.7.18
vṛddho vāpi yuvā vāpi na pādau dhāvayedvadhūm /
ubhayoḥ patanaṃ proktaṃ raurave 'ṅgārasaṃcaye //
2.7.19
yā vadhūrdarśayedaṅgaṃ vivṛtaṃ śvaśurasya hi /
pāṇipādāhatā rājan krimibhakṣyā bhavettu sā /
vadhūhastena yaḥ pāpaḥ pādaśaucaṃ karoti hi //
2.7.20
snānaṃ vāpyathavābhyaṅgaṃ tasyāpyevaṃvidhā gatiḥ /
sūcīmukhaiḥ kṛṣṇavaktrorbhujyate kalpasaṃsthitim //
2.7.21
tasmānna vīkṣayennārīṃ sutāṃ vāpi vadhūṃ naraḥ /
sābhilāṣeṇa manasā tatkṣaṇātpatate naraḥ //
2.7.22
evaṃ saṃcintayitvā ca sūkṣmāṃ dṛṣṭiṃ cakāra ha /
yadidaṃ vartulaṃ vaktraṃ sonnataṃ dṛśyate śubham //
2.7.23
asthipañjarametaddhi carmamāṃsāvṛtaṃ tviti /
vasā medo 'tha nayane sojvale strīṣu saṃsthite //
2.7.24
atyucchritamidaṃ māṃsaṃ stanayoḥ samavasthitam /
nimnāṃśatāṃ darśayati trivalī jaṭharasthitā //
2.7.25
punarevādhikaṃ kṣiptaṃ māṃsaṃ jaghanavatmani /
mūtradvāramidaṃ guhyaṃ yatra mugdhaṃ jagattrayam //
2.7.26
apānavāyunā juṣṭaṃ sadaiva pratikutsitam /
bhastrāvargādhikaṃ kṣiptaṃ māṃsaṃ jaghanavartmani //
2.7.27
kṛtaṃ yadviddvidhā kāṣṭhaṃ tadvajjaṅghā dvidhā dhruvam /
śukrāsthipūritaṃ māṃsaiḥ kathaṃ sundaratāṃ vrajet //
2.7.28
māṃsamedovasāsāre kiṃ sāraṃ dehināṃ vada /
viṣṭhāmūtramalaiḥ puṣṭe ko dehe rajyate naraḥ //
2.7.29
evaṃ vicārya bahudhā viriñcirjñānacakṣuṣā /
dhairyaṃ kṛtvā va nārīṃ tāmuvāca gajagāminīm //
2.7.30
yathāhi manasā sṛṣṭā mayā tvaṃ varavarṇinī /
tathā bhūtāsi cārvaṅgi mānasonmādakāriṇī //
2.7.31
tamuvāca tadā sā tu praṇamya caturānanam /
paśya mūcchānvatanātha jagatsthāvarajaṅgamam //
2.7.32
mohitaṃ mama rūpeṇa sayogi yadakalmaṣam /
sa nāsti triṣu lokeṣu yaḥ pumānmama darśanāt //
2.7.33
bhavanta māditaḥ kṛtvā na kṣobhaṃ yāti padmaja /
ātmastutirna kartavyā kenacicchubhamicchatā //
2.7.34
stavanānnarakaṃ yāti viśuddho 'pi ca mānavaḥ /
tathāpi stavanaṃ brahman kartavyaṃ kāryahetunā //
2.7.35
sāhaṃ sṛṣṭā tvayā brahman kasyacitkṣobhaṇāya vai /
tamādiśa jagannātha kṣobhayiṣye na saṃśayaḥ //
2.7.36
māṃ dṛṣṭvāpi kṣitau deva bhūdharaścāpi muhyati /
kiṃ punaścetanopetaḥ śvāsocchāsī narastviti //
2.7.37
tathā coktaṃ purāṇeṣu nārīvīkṣaṇavarṇanam /
unmādakaraṇaṃ nṝṇāṃ duścaravratanāśanam //
2.7.38
sanmārge tāvadāste prabhavati puruṣastāvadevendriyāṇāṃ lajjāṃ tāvadvidhatte vinayamapi samālaṃbate tāvadeva /
bhrūcāpākṣepayuktāḥ śravaṇapathagatā nīlapakṣmāṇa ete yāvallīlāvatīnāṃ na hṛdi dhṛtimuṣo dṛṣṭibāṇāḥ patanti //
2.7.39
dhiktasya mūḍhamanasaḥ kukaveḥ kavitvaṃ yaḥ strīmukhaṃ ca śaśinaṃ ca samīkaroti /
bhrūkṣepavismitakaṭākṣanirīkṣanirīkṣitāni kopaprasādahasitāni kutaḥ śaśāṅke //
2.7.40
pītaṃ hi madyaṃ manujena nātha karoti mohaṃ suvicakṣaṇasya /
smṛtā ca dṛṣṭā yuvatī nareṇa vimohayedeva surādhikā hi //
2.7.41
mohanārthaṃ tvayā sṛṣṭā narāṇāṃ prapitāmaha /
tamādiśajagannātha trailokyaṃ mohayāmyaham //
2.7.42
brahmovāca
satyamuktaṃ tvayā devi nāsādhyaṃ bhuvanatraye /
nāganāsoru subhage mattamātaṅgagāmini //
2.7.43
yā tvaṃ dūṣayase ceto mamāpi varavarṇini /
tanmayā sugṛhītaṃ tu kṛtaṃ jñānāṅkuśena hi //
2.7.44
sā tvaṃ kathaṃ na lokānāṃ cetāṃsyapahariṣyasi /
satyametadviśālākṣi tava rūpaṃ vimohanam //
2.7.45
sāmaraṃ hi jagatsarvaṃ niśceṣṭamapi lakṣaye /
yannimittaṃ mayā sṛṣṭā tatsādhaya varānane //
2.7.46
vaidiśe nagare rājā nāmnā rukmāṅgadaḥ kṣitau /
yasya sandhyāvalī bhāryā tava rūpopamā śubhe //
2.7.47
yasyāṃ dharmāṅgado jāto pituratyadhikaḥ sutaḥ /
daśanāgāyu tabalaḥ pratāpena raviryathā //
2.7.48
yaḥ kṣāntyā dharayā tulyo gāṃbhīrye sāṃgaropamaḥ /
tejasā vahnivaddvīptaḥ krodhe vaivasvatopamaḥ //
2.7.49
tyāge vairaucaniryadvadgatau hi pavanopamaḥ /
saumyatve śaśitulyastu rūpavān manmatho yathā //
2.7.50
jīvabhārgavayostulyo yo nītau rājanandanaḥ /
pitrā bhuktaṃ samastaikaṃ jaṃbūdvīpaṃ varānane //
2.7.51
dharmāṅgadena dvīpāni saṃjitānyaparāṇyapi /
pitrostu vrīḍayā yena na jñātaṃ pramadāsukham //
2.7.52
svayaṃ prāptāḥ parityaktā yena bhāryāḥ sahasraśaḥ /
yo na vākyādvicalate sahaiva hi piturgṛhe //
2.7.53
yasya vai trīṇi subhage mātṝṇāṃ cāruhāsini /
śatāni kanakābhāse tvaviśeṣeṇa paśyati //
2.7.54
casya dharmapradhānasya putraratnāñcitasya ca /
samīpaṃ gaccha cārvaṅgi mandare parvatottame //
2.7.55
tatra vatsyati rājā vai turageṇātivāhitaḥ /
tava gītena cārvaṅgi mohito 'śvaṃ vihāya cakata //
2.7.56
adhiruhya gireḥ pṛṣṭhaṃ sa saṃgaṃ yāsyati tvayā /
tatra devi tvayāvācyaṃ militvā bhūbhujā tviha //
2.7.57
ahaṃ bhāryā bhaviṣyāmi tava rājanna saṃśayaḥ /
yadbravīmi hyahaṃ nātha tatkāryaṃ hi tvayā dhruvam //
2.7.58
mohitastava rūpeṇa tathaiva pratipadyate /
yatastaṃ śapathairdhṛtvā dakṣiṇena kareṇa vai //
2.7.59
vācyaḥ katipayaiḥ subhru dinairapagataistviti /
surate tava cārvaṅgi yadā mugdho hi lakṣyate //
2.7.60
tadā prahasya rājño vai smāraṇīyaṃ purā vacaḥ /
yastvayā śapatho rājankṛto madvākyapālane //
2.7.61
tatpālayamahīpāla manye 'haṃ samayastviti /
evamukte tvayā mugdho rājā vai satyagauravāt //
2.7.62
pālayāmi na saṃdeho brūhi kiṃ te dadāmyaham /
evamukte tu vacane tvayā vācyo varānane //
2.7.63
rukmāṅgado mahīpālo dharmāṅgadapitā śubhe /
nopavāsastvayā kāryo jātu vai harivāsare //
2.7.64
suratasraṃ sakārī me hyupavāso bhavetpriya /
sumugdhāṃ yauvanopetāṃ svabhāryāṃ yo na sevate //
2.7.65
parvāpekṣī durācāraḥ sa yāti narakaṃ dhruvam /
trirātramapaviddhāhaṃ tvayā bhūpa upoṣaṇāt //
2.7.66
nāhaṃ nimeṣamapyekaṃ sthātuṃ śaktā tvayā vinā /
śrāddhakāle tu saṃprāpte upāviṣṭairdvijaiḥ kila //
2.7.67
yācate saṃgamaṃ bhāryā yadi bhogyā tadaiva sā /
evaṃ saṃbodhyamāno 'pi yadā rājā vacastava //
2.7.68
na kariṣyati cārvaṅgi tadā vācyaṃ paraṃ vacaḥ /
yadi na tyajase rājannupavāsaṃ harerdine //
2.7.69
svahastena śiraścchitvā svaputrasya varāsinā /
dharmāṅgadasya rājendra mamotsaṃgekṣipa svayam //
2.7.70
yadyetanmatpriyaṃ tvaṃ hi na karoṣi mahīpate /
dharmakṣīṇo bhavān gantā narake nātra saṃśayaḥ //
2.7.71
śrutvā tvadīyaṃ vacanaṃ varāṅgane na hiṃsyate prāṇasamaṃ ca putram /
saṃgṛhya vākyaṃ vasudhāmarāṇāṃ sambhokṣyate mādhavavāsaṃre 'sau //
2.7.72
tato jano yāsyati pūrvavacca yamāntikaṃ kiṅkarapāśabaddhaḥ /
lipipramāṇaṃ narakādhivāsī bhaviṣyate sādhu kṛtaṃ tvayā hi //
2.7.73
atha yadi nihanti tanayaṃ rājā satyena saṃyutaḥ śrīmān /
niḥśeṣāmarapūjyaṃ vrajati padaṃ padmanābhasya //
2.7.73.p1
iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīṃ prati brahmavākyaṃ nāma saptamo 'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra — Kāśīnātha Pāṇḍuraṅga Paraba 1886, Sanskrit
- Indische Sprüche — Otto von Böhtlingk 1863, Sanskrit
- Rukmāṅgadacaritra — Sanskrit