<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Naradapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.narada) › 2.9

# Naradapurana 2.9

Nāradapurāṇa 2.9

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [2.9.49](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.49) — 1 part

### [2.9.1](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.1)

sautiruvāca  
rukmāṅgadastu rājendro bhuktvā bhogāṃstumānuṣān /  
saṃpūjya bahuśo devaṃ pītāṃbaradharaṃ haram //

### [2.9.2](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.2)

datvā mūrdhni padaṃ viprāḥ śatrīṇāṃ raṇaśālinām /  
kṛtvā śūnyaṃ yamapathaṃ jitvā vaivasvataṃ yamam //

### [2.9.3](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.3)

vaikuṇṭhasya tu panthānaṃ saṃpūrṇaṃ mānavaiḥ kṛtam /  
āhūya tanayaṃ kāle dharmāṅgadamabhāṣata //

### [2.9.4](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.4)

etāṃ vasumatīṃ putra vasupūrṇāṃ samantataḥ /  
paripālaya vīryeṇa svadharme kṛtaniścayaḥ //

### [2.9.5](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.5)

putra samarthe jāte yo rājyaṃ na pratipādayet /  
tasya dharmastathā kīrtirvinasyati na saṃśayaḥ //

### [2.9.6](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.6)

samarthena ca putreṇa yo na yāti pitā sukham /  
avaśya pātakī so 'pi vijñeyo bhuvanatraye //

### [2.9.7](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.7)

piturbhārakṣamaḥ putro bhāraṃ nodvahate tu yaḥ /  
māturuccāravajjāto dvijihvo viṣavarjitaḥ //

### [2.9.8](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.8)

sa putro yo 'dhikakhyātaḥ piturbhavati bhūtale /  
prakāśayati sarvatra svakarairiva bhāskaraḥ //

### [2.9.9](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.9)

putrāpanayajairduḥkhai rātrau jāgartiṃ yatpitā /  
sa putro narakaṃ yāti yāvadābhūtasaṃplavam //

### [2.9.10](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.10)

piturvacanamādṛtya sarvaṃ yaḥ kurute gṛhe /  
sa yāti deva sāyujyaṃ stūyamāno divi sthitaiḥ //

### [2.9.11](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.11)

so 'haṃ prajākṛte putra āsaktaḥ karmabhiḥ kṣitau /  
na bhuktaṃ naiva suptaṃ tu svecchayā pālane sthitaḥ //

### [2.9.12](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.12)

asamarthe tvayi suta na prāptaṃ hi mayā sukham /  
viṣṇuvāsarabhoktṝṇāṃ nigrahe kṛtabuddhinā //

### [2.9.13](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.13)

kecicchaive sthitā mārge saure kecidvyavasthitāḥ /  
viriñcimārgagāścānye pārvatyāśca sthitāḥ pare //

### [2.9.14](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.14)

sāyaṃ ca prātarāsīnā agnihotre vyavasthitāḥ /  
bālo yuvā vā vṛddho vā gurviṇī vā kumārikā //

### [2.9.15](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.15)

sarogo vikalo vāpi na śaknoti hyupoṣitum /  
ityevaṃ jalpitaṃ yaistu tānnirasya samantataḥ //

### [2.9.16](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.16)

vacobhistu purāṇoktairvāsarairbahubhistvaham /  
saṃbodhayitvā bahuśaḥ prajānāṃ sukhahetave //

### [2.9.17](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.17)

nigṛhya tānharidine nirāhārānkaromi ca /  
śāstradṛṣṭyā tu viduṣo mūrkhāndaṇḍanapūrvakam //

### [2.9.18](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.18)

śāsayitvā kṛtāḥ sarve nirāhārā harerdine /  
tena me na sukhaṃ kiñcidavalīḍhaṃ dharātale //

### [2.9.19](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.19)

kaccinna duḥkhena janānyojayetkila putraka /  
svebhyo vāpi parebhyo vā yā rakṣecca prajā nṛpaḥ //

### [2.9.20](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.20)

tasyāmī hyakṣayā lokāḥ purāṇeṣu prakīrtitāḥ /  
so 'haṃ prajākṛte saumya saṃsthito nātmanaḥ kvacit //

### [2.9.21](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.21)

saukhyamicchāmyahaṃ bhoktuṃ mṛgayādisamudbhavam /  
na pānadyūtajaṃ putra kāmaye 'haṃ kadācana //

### [2.9.22](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.22)

eṣu sakto 'cirātputra vināśaṃ yāti pārthivaḥ /  
tvatprasādādahaṃ putra mṛgayāvyājato 'dhunā //

### [2.9.23](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.23)

girīnvanāni saritaḥ sarāṃsi vividhāni ca /  
bhoktukāmaḥ priyānkāmāṃstvayi bhāraṃ niveśya ca //

### [2.9.24](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.24)

etatsarvaṃ samākhyātaṃ yatsthitaṃ hṛdaye mama /  
kṛte tava mahākīrtirakṛte narakasthitiḥ //

### [2.9.25](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.25)

dharmāṅgada uvāca  
sarvametatkariṣyāmi bhuṅkṣva bhogānmano 'nugān /  
gurvīṃ rājyadhuraṃ tāta tvadīyāmuddharāmyaham //

### [2.9.26](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.26)

nahi me 'nyaḥ smṛto dharmastvadvākyakaraṇaṃ vinā /  
piturvākyamakurvāṇaḥ kurvandharmānadho vrajet //

### [2.9.27](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.27)

tasmātkariṣye vacanaṃ tvadīyaṃ prāñjaliḥ sthitaḥ /  
evamukte tu vacane rājā hṛṣṭo babhūva ha //

### [2.9.28](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.28)

gantukāmo mṛgānbhūyolabdhvā jñātvā vanaṃ tataḥ /  
dharmāṅgado 'pi dṛṣṭātmā prajā āhūya cābravīt //

### [2.9.29](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.29)

pitrā niyukto bhavatāṃ pālanāya hitāya ca /  
piturvākyaṃ mayā kāryaṃ sarvathā dharmamicchatā //

### [2.9.30](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.30)

nānyo hi dharmaḥ putrasya piturvākyaṃ vinā prajāḥ /  
mayi daṇḍadhare śāstā na yamo bhavati kvacit //

### [2.9.31](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.31)

evaṃ jñātvā tu yuṣmābhiḥ smartavyo garuḍadhvajaḥ /  
brahmārpaṇaprayogeṇa yajanīyo janārdanaḥ //

### [2.9.32](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.32)

mamatvaṃ hi parityajya svajātivihitena ca /  
yena vo hyakṣayā lokā bhaveyurnātra saṃśayaḥ //

### [2.9.33](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.33)

pitṛmārgādhiko hyeṣa bhavatāṃ darśitaḥ prajāḥ /  
brahmārpaṇakriyāyuktā bhavantu jñānakovidāḥ //

### [2.9.34](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.34)

na bhoktavyaṃ haridine paitro mārgastu śāśvataḥ /  
viśeṣo hi mayākhyāto bhavatāṃ brahmasaṃsthitiḥ //

### [2.9.35](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.35)

prayoktavyā ca tattvajñaiḥ punarāvṛtti durlabhā /  
yadupoṣyaṃ haridinaṃ tadavaśyamiti sthitiḥ //

### [2.9.36](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.36)

anunīya prajāḥ sarvāḥ samāśvātyata punaḥ punaḥ /  
na divā na ca śarvaryāṃ śete dharmāṃ gadaḥ sadā //

### [2.9.37](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.37)

sarvatra bhramate śauryātkurvanniṣkaṇṭakāṃ kṣitim /  
paṭaho raṭate nityaṃ mṛgāriripumastake //

### [2.9.38](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.38)

abhuktvā dvādaśīṃ lokā mamatvena vivarjitāḥ /  
trividheṣu ca kāryeṣu deveśaścintyatāṃ hariḥ //

### [2.9.39](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.39)

havyakavyavaho devaḥ sa eva puruṣottamaḥ /  
sūrye yo hi kṛśākāśe visarge jagatāṃ patiḥ //

### [2.9.40](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.40)

smarttavyo manujaiḥ sarvairdharmakāmārthakāmukaiḥ /  
svajātivihito 'pyevaṃ sanmārge caiva mādhavaḥ //

### [2.9.41](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.41)

sa eva bhoktā bhoktavyaḥ sa eva puruṣottamaḥ /  
viniyogastu tasyaiva sarvakarmasu yujyate //

### [2.9.42](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.42)

evaṃ raṭanti viprendrāḥ paṭahe meghaniḥsvane /  
evaṃ dharmamavāpyātha pitāṃ dharmāṅgadasya hi //

### [2.9.43](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.43)

jñātvā putraṃ kriyopetamātmano hyadhikaṃ dvijāḥ /  
uvāca bhāryāṃ saṃhṛṣṭaḥ sthitāṃ lakṣmīmivāparām //

### [2.9.44](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.44)

saṃdhyāvali hyahaṃ dhanyastvaṃ cāpi varavarṇinī /  
ubhayorjanitaḥ putraḥ śaśāṅkadhavalaḥ kṣitau //

### [2.9.45](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.45)

karṇābhyāṃ śrūyate mokṣo na dṛṣṭaḥ kenacitkvacit /  
so 'smābhiradhikaṃ prāpto mokṣaḥ satputrasaṃbhavaḥ //

### [2.9.46](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.46)

putre vinayasaṃpanne vṛttāśauryasamanvite /  
pratāpini varārohe piturmokṣo gṛhe dhruvam //

### [2.9.47](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.47)

ānandaṃ brahmaṇo rūpaṃ śatānandaḥ sutena yaḥ /  
pitā bhavati cārvaṅgi satkarmakaraṇaiḥ śubhaiḥ //

### [2.9.48](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.48)

naitatsāmyaṃ bhaveddevi loke sthāvarajaṅgame /  
satputraḥ piturādāya bhāramudvahate tu yaḥ //

### [2.9.49](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.49)

so 'haṃ gamiṣyāmi vanāya hṛṣṭo vihāraśīlo mṛgahiṃsanāya /  
svecchācaraścātha viśālanetre vimuktapāpo janarakṣaṇāya //

### [2.9.49.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9.49.p1)

iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarebhāge rukmāṅgadadharmāṅgadasaṃvādo nāma navamo 'dhyāyaḥ

## Linked texts (1)

- [Rukmāṅgadacaritra](https://indike.org/pramana/in.purana.upakhyana.vamsa-rsi.rukmangadacaritra.87.52.1) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9](https://indike.org/pramana/in.purana.narada.2.9) · Pramāṇa
