Navamaskandha 1
Navamaskandha 1
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.42 — 1 part
1.1
śrīrāmacandrāya namaḥ
rājovāca—
manvantarāṇi sarvāṇi tvayoktāni śrutāni me
vīryāṇyanantavīryasya harestatra kṛtāni ca
1.2
yo'sau satyavrato nāma rājarṣirdravir̤eśvaraḥ
jñānaṃ yo'tītakalpānte lebhe puruṣasevayā
1.3
sa vai vivasvataḥ putro manurāsīditi śrutam
tvattastasya sutāścoktā ikṣvākupramukhā nṛpāḥ
1.4
teṣāṃ vaṃśaṃ pṛthagbrahmanvaṃśyānucaritāni ca
kīrtayaisva mahābhāga nityaṃ śuśrūṣatāṃ hi naḥ
1.6
ye bhūtā ye bhaviṣyāśca bhavantyadyatanāśca ye
teṣāṃ naḥ puṇyakīrtīnāṃ sarveṣāṃ vada vikramān 5
sūta uvāca—
evaṃ parīkṣitā rājñā sadasi brahmavādinām
pṛṣṭaḥ provāca bhagavānchukaḥ paramadharmavit
1.7
śrīśuka uvāca—
śrūyatāṃ mānavo vaṃśaḥ procuryeṇa paraṃtapa
na śakyate vistarato vaktuṃ varṣaśatairapi
1.9
parāvareṣāṃ bhūtānāmātmā yaḥ puruṣaḥ paraḥ
sa evā''sīdidaṃ viśvaṃ kalpānte'nyanna kiṃcana 8
tasya nābheḥ samabhavatpadmakośo hiraṇmayaḥ
tasmiñjajñe mahārāja svayaṃbhūścaturānanaḥ
1.12
marīcirmanasastasya jajñe tasyāpi kaśyapaḥ
dākṣāyaṇyāṃ tato'dityāṃ vivasvānabhavatsutaḥ 10
tato manuḥ śrāddhadevaḥ saṃjñāyāmāsa bhārata
śraddhāyāṃ janayāmāsa daśa putrānsa ātmavān 11
ikṣvākunṛgaśaryātidiṣṭadhṛṣṭakarūṣakān
nariṣyantaṃ pṛṣadhraṃ ca nabhaṃgaṃ ca kaviṃ vibhuḥ
1.13
aprajasya manoḥ pūrvaṃ vasiṣṭho bhagavānkila
mitrāvaruṇayoriṣṭiṃ prajārthamakarotprabhuḥ
1.14
tatra śraddhā manoḥ patnī hotāraṃ samayācata
duhitrarthamupāgamya praṇipatya payovratā
1.15
preṣito'dhvaryuṇā hotā dhyāyaṃstatsusamāhitaḥ
haviṣi vyacarattena vaṣaṭkāraṃ gṛṇan dvijaḥ
1.17
hotustadvyabhicāreṇa kanyelā nāma sā'bhavat
tāṃ vilokya manuḥ prāha nātihṛṣṭamanā gurum 16
bhagavankimidaṃ jātaṃ karma vo brahmavādinām
viparyayamaho kaṣṭaṃ maivaṃ syādbrahmavikriyā
1.18
yūyaṃ mantravido yuktāstapasā dagdhakilbiṣāḥ
kutaḥ saṃkalpavaiṣamyamanṛtaṃ vibudheṣviva
1.19
tanniśamya vacastasya bhagavānprapitāmahaḥ
hoturvyatikramaṃ jñātvā babhāṣe ravinandanam
1.22
etatsaṃkalpavaiṣamyaṃ hotuste vyabhicārataḥ
tathā'pi sādhayiṣye te suprājastvaṃ svatejasā 20
evaṃ vyavasito rājan bhagavānsa mahāyaśāḥ
astauṣīdādipuruṣamilāyāḥ puṃstvakāmyayā 21
tasmai kāmavaraṃ tuṣṭo bhagavānharirīśvaraḥ
dadāvilā'bhavattena sudyumnaḥ puruṣarṣabhaḥ
1.23
sa ekadā mahārāja vicaranmṛgayāṃ vane
vṛtaḥ katipayāmātyairaśvamāruhya saindhavam
1.25
pragṛhya ruciraṃ cāpaṃ śarāṃśca paramādbhutān
daṃśito'nu mṛgaṃ vīro jagāma diśamuttarām 24
saṃ kumāro vanaṃ meròradhastātpraviveśa ha
yatrā''ste bhagavāñcharvo ramamāṇaḥ sahomayā
1.26
tasminpraviṣṭa evāsau sudyumnaḥ paravīrahā
apaśyatstriyamātmānamaśvaṃ ca vaḍavāṃ nṛpa
1.27
tathā tadanugāḥ sarve ātmaliṅgaviparyayam
dṛṣṭvā vimanaso'bhūvanvīkṣamāṇāḥ parasparam
1.28
rājovāca—
kathamevaṃguṇo deśaḥ kena vā bhagavankṛtaḥ
praśmamenaṃ samācakṣva paraṃ kautūhalaṃ hi naḥ
1.30
śrīśuka uvāca—
ekadā giriśaṃ draṣṭumṛṣayastatra suvratāḥ
diśo vitimirābhāṃsāḥ kurvantaḥ samupāgaman 29
tānvilokyāṃbikā devī vivāsā vrīḍitā bhṛśam
bharturaṅkātsamutthāya nīvīmāśratha paryadhāt
1.31
ṛṣayo'pi tayorvīkṣya prasaṅgaṃ ramamāṇayoḥ
nivṛttāḥ prayayustasmānnarā nārāyaṇaśramam
1.32
tadidaṃ bhagavānāha priyāyāḥ priyakāmyayā
sthānaṃ yaḥ praviśedetatsa vai yoṣitbhavediti
1.33
tata ūrdhvaṃ vanaṃ tadvai puruṣā varjayanti hi
sā cānucarasaṃyuktā vicacāra vanādvanam
1.35
atha tāmāśramābhyāśe carantīṃ pramadottamām
strībhiḥ parivṛtāṃ vīkṣya cakame bhagavānbudhaḥ 34
sā'pi taṃ cakame subhrūḥ somarājasutaṃ patim
sa tasyāṃ janayāmāsa purūravasamātmajam
1.36
evaṃ strītvamanuprāptaḥ sudyumno mānavo nṛpaḥ
sasmāra svakulācāryaṃ vasiṣṭhamiti śuśruma
1.37
saṃ tasya tāṃ daśāṃ dṛṣṭvā kṛpayā bhṛśapīḍitaḥ
sudyumnasyā''śayanpuṃstvamupādhāvata śaṅkaram
1.38
tuṣṭastasmai sa bhagavānṛṣaye priyaṃmāvahan
svāṃ ca vācamṛtāṃ kurvannidamāha viśāṃpate
1.41
māsaṃ pumānsa bhavitā māsaṃ strī tava gotrajaḥ
itthaṃ vyavasthayā kāmaṃ sudyumno'vatu medinīm 39
ācāryānugrahātkāmaṃ labdhvā puṃstvaṃ vyavasthayā
pālayāmāsa jagatīṃ nābhyanandansa taṃ prajāḥ 40
tasyotkalo gayo rājaṃnvimalaśca sutāstrayaḥ
dakṣiṇāpatharājāno babhūvurdharmavatsalāḥ
1.42
tataḥ pariṇate kāle pratiṣṭhānapatiḥ prabhuḥ
purūravasa utsṛjya gāṃ putrāya gato vanam
1.42.p1
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe navamaskandhe prathamo'dhyāyaḥ || 1
Linked texts (5)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Devībhāgavatapurāṇa — Sanskrit
- Anvitārthaprakāśikā — Gaṅgāsahāya Śarman, Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Bhāvārthadīpikā on Bhāgavata — Śrīdhara, Sanskrit