Pramāṇa · Search · About · API

Navamaskandha 12

Navamaskandha 12

Language
Sanskrit

Contents

12.1

śrīśuka uvāca —
bhagavānnātmanā''tmānaṃ rāma uttamakalpakaiḥ
sarvadevamayaṃ devamīja ācāryavānmakhaiḥ

12.2

hotre'dadāddiśaṃ prācīṃ brahmaṇe dakṣiṇāṃ prabhuḥ
adhvaryave pratīcīṃ ca udīcīṃ sāmagāya saḥ

12.3

ācāryāya dadau śeṣāṃ yāvatī bhūtadantarā
manyamāna idaṃ kṛtsnaṃ brāhmaṇo'rhati niḥspṛhaḥ

12.4

ityayaṃ tam̐dalaṅkāravāsobhyāmavaśeṣitaḥ
tathā rājñyapi vaidehī saumaṅgalyāvaśeṣitā

12.5

te tu brahmaṇyadevasya vātsalyaṃ vīkṣya saṃstutam
prītāḥ klinnadhiyastasmai pratyarpyedaṃ babhāṣire

12.6

aprattaṃ nastvayā kinu bhagavanbhuvaneśvara
ya̍nnontarhṛdayaṃ viśya tamo haṃsi svarociṣā

12.7

namo brahmaṇyadevāya rāmāyākuṇṭhamedhase
uttamaślokadhuryāya nyastadaṇḍārpitāṅghraye

12.12

kadācillokajijñāsurgūḍho rātryāma lakṣitaḥ
caranvām̐co'śṛṇodrāmo bhāryāmuddiśya kasyacit
nāhaṃ bibharmi tvāṃ duṣṭāmasatīṃ paraveśmagām
strīlobhī bibhṛyātsītāṃ rāmo nāhaṃ bhaje punaḥ
iti lokādbahumukhādurā rādhyādasaṃvidaḥ
patyām̐bhītena sā tyaktā prāptā prācetasāśramam 1
antarvatnyāgate kāle yamau sā suṣuve sutau
kuśo lava iti khyātau tayoścakre kriyā muniḥ11
aṅgadaścitraketuśca lakṣmaṇasyā''tmajau smṛtau
takṣaḥ puṣkala ityāstāṃ bharatasya mahīpate

12.14

subāhuḥ śrutasenaśca śatrughnasya babhūvatuḥ
gandharvānkoṭiśo jaghne bharato vijaye diśām 13
tadīyaṃ dhanamānīya sarvaṃ rājñe nyavedayat
śatrughnaśca madhoḥ putraṃ lavaṇaṃ nāma rākṣasam
hatvā madhuvane cakre mathurāṃ nāma vai purīm

12.15

munau nikṣipya tanayau sītā bhartrā vivāsitā
dhyāyantī rāmacaraṇau vivaraṃ praviveśa ha

12.17

tacchrutvā bhagavāñnāmo rundhannapi dhiyā śucaḥ
smaraṃstasyā guṇāṃstāṃstānnāśaknodroddhumīśvaraḥ 16
strīpuṃprasaṃga aitādṛksarvatra trāsamāvahaḥ
aprīśvarāṇāṃ kimuta grāmyasya gṛhacetasaḥ

12.18

tata ūrdhvaṃ brahmacaryaṃ dhārayannajuhotprabhuḥ
trayodaśābdasāhasramagnihotramakhaṇḍitam

12.19

smaratāṃ hṛdi vinyasya viddhaṃ daṇḍakakaṇṭakaiḥ
svapādapallavaṃ rāma ātmajyotirugāttataḥ

12.20

nedaṃ yaśo ram̐ghupateḥ surayāñcayāttalīlātanoradhikasāmyavimuktadhāmnaḥ
rakṣovadho jaladhibandhanamastrapūgaiḥ
kiṃ tasya śatruhanane kapayaḥ sahāyāḥ

12.21

yasyāmalaṃ nṛpasadassu yaśo'dhunā'pigāyantyaghaghnamṛṣayo digibhendrapaṭṭam
tannākapālaivasupālakirīṭajupādāṃbujaṃ ram̐ghupatiṃ śaraṇaṃ prapadye

12.23

sa yaiḥ spṛṣṭo'bhidṛṣṭo vām̐ saṃviṣṭo'nugato'pi va
kosalāste yayuḥ sthānaṃ yatra gacchanti yoginaḥ
puruṣo rāmacaritaṃ śravaṇairupadhārayan
ānṛśaṃsyaparo rājankarmabandhairvimucyate

12.25

rājovācakathaṃ sa bhagavānrāmo bhrātṝnvā svayamātmanaḥ
tasmim̐nvā te'nvavartanta prajāḥ paurāśca īśvare 24
śrīśuka uvāca —
athā''diśaddigvijayye bhrātṝṃstribhuvaneśvaraḥ
ātmānaṃ darśayansvānāṃ purīmaikṣata sānugaḥ

12.26

āsiktamārgāṃ gandhodaiḥ kariṇāṃ madaśīkaraiḥ
svāminaṃ prāptamālokya mattāṃ vā sutarāmiva

12.27

prāsādagopurasabhācaityadevagṛhādiṣu
vinyastahemakalaśaiḥ patākābhiśca maṇḍitām

12.28

pūgaiḥ savṛntai raṃbhābhiḥ paṭṭikābhiḥ suvāsasām
ādarśairaṃśukaiḥ sragbhiḥ kṛtakautukatoraṇām

12.30

tamupeyustatratatra paurā arhaṇapāṇayaḥ
āśiṣo yuyujurdeva pāhīmāṃ prāktvayodhṛtām 29
tataḥ prajā vīkṣya patiṃ cirāgataṃ
didṛkṣayotsṛṣṭagṛhāṃ striyo narāḥ
āruhya harmyāṇyuravindalocanamatṛptanetrāḥ kusumairavākiran

12.31

atha praviṣṭaḥ svagṛhaṃ juṣṭaṃ svaiḥ pūrvarājabhiḥ
anantākhilakośāḍhyamanarghyoruparicchadam

12.32

vidrumoduṃbaradvārairvaidūryastaṃbhapaṅktibhiḥ
sthalaimārkitaiḥ svacchairbhittaisphāṭikabhittibhiḥ

12.33

citrasragbhiḥ paṭṭikābhirvāsomaṇigaṇāṃ layed? no, gaṇaiḥ no gaṇaśuṃkaiḥ? wait: gaṇaiḥ| no, wait: gaṇāṃśuṃkaiḥ? gaṇāṃ layed? Wait: gaṇāṃśuṃkaiḥ| Let's read carefully: gaṇāṃśuṃkaiḥ no gaṇāṃ layed: maṇigaṇāṃśuṃkaiḥ no: maṇigaṇaiśca? Wait: maṇigaṇāṃśuṃkaiḥ - let me re-examine: citrasragbhiḥ paṭṭikābhirvāsomaṇigaṇāṃśuṃkaiḥ | No, gaṇāṃśuṃkaiḥ no, gaṇāṃśuṃkaiḥ - gaṇāṃśuṃkaiḥ or gaṇāṃśuṃ? wait, let me look closer at line:
citrasragbhiḥ paṭṭikābhirvāsomaṇigaṇāṃśuṃkaiḥ| no gaṇāṃśuṃkaiḥ - gaṇāṃśuṃkaiḥ? Wait, in line 32:
citrasragbhiḥ paṭṭikābhirvāsomaṇigaṇāṃśuṃkaiḥ | no, let's zoom in on that word:
"citrasragbhiḥ paṭṭikābhirvāsomaṇigaṇāṃśuṃkaiḥ |" wait, "gaṇāṃśuṃkaiḥ" or "gaṇāṃśuṃkaiḥ"? It says "maṇigaṇāṃśuṃkaiḥ" - Wait, footnote 6 says "vija0 gaṇāṃśubhiḥ |"
muktāphalaiścidullāsaiḥ kāntakāmopapattibhiḥ

12.34

dhūpadīpāḥ surabhibhirmaṇḍitaṃ puṣpamaṇḍanaiḥ
strīpuṃbhiḥ surasaṃkāśairjuṣṭaṃ bhūṣaṇabhūṣaṇaiḥ

12.35

tasminsa bhagavānrāmaḥ snigdhayā priyayeṣṭayā
reme svārāmadhīrāṇāmṛṣabhaḥ sītayā kila

12.36

bubhuje ca yathākālaṃ kāmāndharmamapīḍayan
varṣapūgānbahūnnṝṇāmabhidhyātāṅghripallavaḥ

12.36.p1

iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe navamaskandhe ekādaśo'dhyāyaḥ || 11

Linked texts (5)