Navamaskandha 16

Language: Sanskrit

16.8 — 2 parts
16.47 — 2 parts

16.1

śrīśuka uvāca —
athātaḥ śrūyatāṃ rājanvaṃśaḥ somasya pāvanaḥ
yasminnailādayo bhūpāḥ kīrtyante puṇya̍kīrtayaḥ

16.2

sahasraśirasaḥ puṃso nābhihradasaroruhāt
jātasyā''sītsuto dhātu̱ratriḥ pitṛsamo guṇaiḥ

16.3

tasya̍ dṛgbhyo'bhavatputraḥ somo'mṛtamayaḥ kila
viprauṣadhyu̍ḍugaṇānāṃ brahmaṇā kalpitaḥ patiḥ

16.4

so'yajadrāja̍sūyena vijitya bhuvanatrayam
patnīṃ bṛhaspaterdarpāttārāṃ nāmāharadvalāt

16.5

yaiṃyā sa devaguruṇā yācito'bhīkṣṇaśo madāt
nātyajattatkṛte jajñe suradānavavigrahaḥ

16.6

śukro bṛhaspaterdveṣādagrahītsāsuroḍupam
haro gurusutaṃ snehātsarvabhūtagaṇāivṛtaḥ

16.7

sarvadevagaṇopeto mahendro gurumanvaiyāt
surāsuravināśo'bhūtsamarastārakāmayaḥ

16.8

nivedito'thāṅgirasā somaṃ nirbhartsya viśvakṛt
tārāṃ svabhartre prāyacchadantarvatnīmavaitpatiḥ

16.8.p1

tyaijatyajā''śu duṣṭraṅge mam̐tkṣetrādāhitaṃ paraiḥ
nāhaṃ tvāṃ bhasmasātkuryāṃ striyaṃ sāntānikaiḥ sati 9
tatyāja vrīḍitā tārā kumāraṃ kainakaprabham

16.8.p2

[taim̐syāṃ jajñe dasyuhantā kumāraḥ kanakaprabhaḥ |]

16.11

mamāyaṃ na tavetyuccaistasminvivadamānayoḥ
papracchurṛṣayo devā naivoce vrīḍitā tu sā

kumāro mātaraṃ prāha kupito'līkalajjayā
kiṃ na vocyasaddhṛtte autmāvadyaṃ vadā''śu me 12
[na tvāṃ taim̐ bhasmasātkuryāmātmāvadyavigūhinīm
brahmā taṃ tu vinirbhartsya kṣeptāraṃ māturantike ||1||]
brahmā tāṃ raha āhūya samaprākṣīcca sāntvayan
somasyetyāha śanakaiḥ somastaṃ tauvadagrahīt

16.14

tasyā''tmayonirakṛta budha ityabhidhāṃ nṛpa
buddhyā gaṃbhīrayā yena putreṇāpoḍurāṇmudam

16.15

tataḥ purūravā jajñe ilāyāṃ ya udāhṛtaḥ
tasya rūpaguṇaudāryaśīladraviṇavikramān

16.16

śrutvorvaśīndrabhavane gīyamānānsurarṣiṇā
tadantikamupeyāya devī smaraśarārditā

16.17

mitrāvaruṇayoḥ śāpādāpannā naralokatām
niśamya puruṣaśreṣṭhaṃ kaṃdarpamiva rūpiṇam

16.18

dhṛtiṃ viṣṭa̍bhya lalanā upatasthe tada̍ntike
sa tāṃ vilokya nṛpatirharṣeṇotphullalocanaḥ
uvāca ślakṣṇayā vācā devīṃ hṛṣṭatanūruhaḥ

16.20

rājovācasvāgataṃ te varārohe āsyatāṃ karavāma kim
saṃrama̍sva mayā sākaṃ ratinoṃ śāśvatīḥ samāḥ 19
vadyūvācakasyāstvayi na sajeta mano dṛṣṭiśca sundara
yadaṅgāntaramausādya cyavate ha riraṃsayā

16.22

etāśuraṇakau rājannyāsau rakṣasva mānada
saṃre̍se bhavatā sākaṃ ślāghyaḥ strīṇāṃ varaḥ smṛtaḥ
ghṛtaṃ me vīra bhakṣyaṃ syānnekṣe lā'nyatra maithunāt
vivāsasaṃ tattatheti pratipede mahāmanāḥ

16.24

aho rūpamaho bhāvo naralokavimohanam
ko na seveta manujo devīṃ tāṃ svayamāgatām 23
tayā sa pum̐ruṣaśreṣṭho ramayantyā yathā'rhataḥ
reme suravihāreṣu kāmaṃ caitrarathādiṣu

16.25

ramamāṇastayā devyā padmakiñjalkagandhayā
tanmukhāmodamuṣito mumude'haॅrgaṇānvahūnū

16.26

apaśyam̐nnurvaśīmindro gandharvānsamanodayat
urvaśīrahitaṃ mahyamāsthānaṃ nāti śobhate

16.27

ta upetya maihārātre tamasiṃ pratyupasthite
urvaiśyā uraṇau jahrunryastau rājani jīm̐yayā

16.28

niśamya''kranditaṃ devī putrayornīyamānayoḥ
hatā'smyahaṃ kunāthena napuṃsā vīramāninā

16.30

yadviśraṃbhādahaṃ naṣṭā hatāpatyā ca dasyubhiḥ
yaḥ śete niśi saṃtrasto yathā nārī divām̐ pumān
[muñcamuñcāśvapasara bāhūmadgātraveṣṭitau
atīva kātaro hā tvaṃ māyayā yonila̍ṃpaṭaḥ ||1||]
iti vāksāyakairviddhaḥ pratodairiva kuñjaraḥ
niśi nistriṃśamādāya vivastro'bhyadravadruṣā

16.31

te visṛjyoraṇau tatra vyadyotanta sma vidyutam
ādāya meṣāvāyāntaṃ nagnamaikṣata sā patim

16.33

ailo'pi śayane jāyāmapaśyanvimanā īva
taccitto vihvalaḥ śocanbabhrāmonmattavanmahīm 32
sa tāṃ vīkṣya kurukṣetre sarasvatyāṃ ca tatsakhīḥ
pañca prahṛṣṭavadanāḥ prāha sūktaṃ purūravāḥ

16.34

am̐ho jāye tiṣṭhatiṣṭha ghore na tyaktumarhasi
māṃ tvamadyāpyanirvṛtya vacāṃsi kṛṇavāvahai

16.37

su̍deho'yaṃ patatvaitra devi dūraṃ hatastvayā
khādantyenaṃ vṛkā gṛdhrāstvatprasādasya nāspadam35
urvaśyuvāca—
mā mṛ̍thāḥ puruṣo'si tvaṃ mā sma tvādyurvṛkā ime
kvāpi sakhyaṃ na vai strīṇāṃ vṛkāṇāṃ hṛdayaṃ yathā36
striyo hyakaruṇāḥ krūrā durmarṣāḥ priyasāhasāḥ
ghnantyalpārthe'pi visrabdhaṃ patiṃ bhrātaramapyuta

Linked texts (5)

Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
Critical edition (BORI) — Sanskrit
Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
Anvitārthaprakāśikā — Gaṅgāsahāya Śarman, Sanskrit
Bhāvārthadīpikā on Bhāgavata — Śrīdhara, Sanskrit

Navamaskandha 16

Contents

Linked texts (5)