Navamaskandha 31
Navamaskandha 31
- Language
- Sanskrit
31.1
śrīśuka uvāca —
mitreyuśca divodāsāccyavanastatsuto nṛpa
sudāsaḥ sahadevo'tha somako jantujanmakṛt
31.2
tasya putraśataṃ teṣāṃ yavīyānpṛṣataḥ sutaḥ
drupado draupadī tasya dhṛṣṭadyumnādayaḥ sutāḥ
31.3
dhṛṣṭadyumnāddhṛṣṭaketurbhārmyāḥ pañcālakā ime
yo'jamīḍhasuto hyanya ṛkṣaḥ saṃvaraṇastataḥ
31.4
tapatyāṃ sūryakanyāyāṃ kurukṣetrapatiḥ kuruḥ
parīkṣitsudhanurjahnurniṣadhāśca kuruḥ sutāḥ
31.5
suhotro'bhūtsudhanuṣaścyavano'tha tataḥ kṛtī
vasustasyoparicaro bṛhadrathamukhāstataḥ
31.6
kuśāṃbamatsyapratyagracedipādyāśca cedipāḥ
bṛhadrathātkuśāgro'bhūdṛṣabhastasya tatsutaḥ
31.9
jajñe satyahito'patyaṃ puṣpavāṃstatsuto jahuḥ
anyasyāṃ cāpi bhāryāyāṃ śakale dve bṛhadrathāt 7
te mātrā bahirutsṛṣṭe jarayā cābhisandhite
jīvajīveti krīḍantyā jarāsandho'bhavatsutaḥ 8
tataśca sahadevo'bhūtsomāpiryacchrutaśravāḥ
parīkṣidanapatyo'bhūtsuratho nāma jāhnavaḥ
31.10
tato vidūrathaistasmātsārvabhaumastato'bhavat
jayasenastattanayo rādhiko'to'yuto hyabhūt
31.12
tataśca krodhanastasmāddevātithirmuṣya ca
ṛṣyastasya dilīpo'bhūtpratīpastasya cā''tmajaḥ 11
devāpiḥ śantanustasya bāhlīka iti cā''tmajāḥ
pitṛrājyaṃ parityajya devāpistu vanaṃ gataḥ
31.14
abhavacchantanū rājā prāgmahābhiṣasaṃjñitaḥ
yaṃ yaṃ karābhyāṃ spṛśati jīrṇaṃ yauvanameti saḥ 13
śāntimāpnoti caivāgryāṃ karmaṇā tena śantanuḥ
samā dvādaśa tadrājye na vavarṣa yadā vibhuḥ
31.15
śantanurbrāhmaṇairuktaḥ parivettā'yamagrabhuk
rājyaṃ dehyagrajāyā''śu purarāṣṭravivṛddhaye
31.16
evamukto dvijairjyeṣṭhaṃ chandayāmāsa so'bravīt
tanmantriprahitairviprairvedādvibhraṃśito girā
31.17
vedavādātivādānvai tadā devo vavarṣa ha
devāpiryogamāsthāya kalāpagrāmamāśritaḥ
31.18
somavaṃśe kalau naṣṭe kṛtādau sthāpayiṣyati
bāhlīkātsomadatto'bhūdbhūrirbhūriśravāstataḥ
31.19
śalaśca śantanorāsīdgaṅgāyāṃ bhīṣma ātmavān
sarvadharmavidāṃ śreṣṭho mahābhāgavataḥ kaviḥ
31.21
vīrayūthāgraṇīryena rāmo'pi yudhi toṣitaḥ
śantanordāśakanyāyāṃ jajñe citrāṅgadaḥ sutaḥ 20
vicitravīryaścāvarajo nāmnā citrāṅgado hataḥ
yasyāṃ parāśarātsākṣādavatīrṇo hareḥ kalā
31.24
vedagupto muniḥ kṛṣṇo yato'hamidamadhyagām
hitvā svaśiṣyānpailādīnbhagavānbādarāyaṇaḥ 22
mahyaṃ putrāya śāntāya paraṃ guhyamidaṃ jagau
vicitravīryo'thovāha kāśirājasute balāt 23
svayaṃvarādupānīte aṃbikā'mbālike ubhe
tayorasaktahṛdayo gṛhīto yakṣmaṇā mṛtaḥ
31.31
kṣetre'prajasya vai bhrāturmātrokto bādarāyaṇaḥ
dhṛtarāṣṭraṃ ca pāṇḍuṃ ca viduraṃ cāpyajījanat 25
gāndhāryāṃ dhṛtarāṣṭrasya jajñe putraśataṃ nṛpa
tatra duryodhano jyeṣṭho duḥśalā cāpi kanyakā 26
śāpānmaithunaruddhasya pāṇḍoḥ kuntyāṃ mahārathāḥ
jātā dharmānilendrebhyo yudhiṣṭhiramukhāstrayaḥ 27
nakulaḥ sahadevaśca mādrayāṃ nāsatyadasrayoḥ
draupadyāṃ pañca pañcabhyaḥ putrāste pitaro'bhavan 28
yudhiṣṭhirātprativindhyaḥ śrutaseno vṛkodarāt
arjunācchrutakīrtistu śatānīkastu nākuliḥ 29
sahadevasuto rājañchrutakarmā tathā'pare
yudhiṣṭhirāttu pauravyāṃ devako'tha ghaṭotkacaḥ 30
bhīmasenāddhiḍimbāyāṃ kaulyāṃ sarvagatastataḥ
sahadevātsuhotraṃ tu vijayā'sūta pārvatī
31.32
kareṇumatyāṃ nakulo niramitraṃ tathā'rjunaḥ
irāvantamutūpyāṃ vai sutāyāṃ babhruvāhanam
maṇipūrapateḥ so'pi tatputraḥ putrikāsutaḥ
31.33
tava tātaḥ subhadrāyāmabhimanyurajāyata
sarvātirathajidvīra uttarāyāṃ tato bhavān
31.35
parikṣīṇeṣu kuruṣu drauṇerbrahmāstratejasā
tvaṃ ca kṛṣṇānubhāvena sajīvo mocitontakāt
tavaime tanayāstāta janamejayāpūrvakāḥ
śrutaseno bhīmasena ugrasenaśca vīryavān
31.38
janamejayastvāṃ viditvā takṣakānnidhanaṃ gatam
sarpānvai sarpayāgāgnau sa hoṣyati ruṣā'nvitaḥ 36
kāvaṣeyaṃ purodhāya turaṃ turagamedhayāṭ
samantātpṛthivīṃ sarvāṃ jitvā yakṣyati cādhvaraiḥ 37
tasya putraḥ śatānīko yājñavalkyāttrayīṃ paṭhan
astrajñānaṃ kriyājñānaṃ śaunakātparameṣyati
31.40
sahasrānīkastatputrastataścaivāśvamedhajaḥ
asīmakṛṣṇastasyāpi nemicakrastu tatsutaḥ 39
gajāhvaye hṛte nadyā kauśāṃbyāṃ sādhu vatsyati
uktastataścitrarathastasmātkavirathaḥ sutaḥ
31.41
tasmācca vṛṣṭimāṃstasya suṣeṇo'tha mahīpatiḥ
sunīthastasya bhavitā nṛcakṣuryatsukhīnalaḥ
31.42
parilavaḥ sutastasmānmedhāvī sunayātmajaḥ
nṛpañjayastato durvīstimistatsājjaniṣyati
31.43
timerbṛhadrathastasmācchatānīkaḥ sudāsajaḥ
śatānīkādurdamanastasyāpatyaṃ vahīnaraḥ
31.45
daṇḍapāṇirnimistasya kṣemako bhavitā nṛpaḥ
brahmakṣatrasya vai prokto vaṃśo devarṣisatkṛtaḥ 44
kṣemakaṃ prāpya rājānaṃ saṃsthāṃ prāpsyati vai kalau
[pāpāni kīrtanādeṣāṃ vilayaṃ yānti kṛtsnaśaḥ
atha māgadharājāno bhavitāro vadāmi te
31.23
bhavitā sahadevasya mārjāriryacchrutaśravāḥ
tato'yutāyustasyāpi niramitro'tha tatsutaḥ 46
sunakṣatraḥ sunakṣatrādbṛhatseno'tha karmajit
tataḥ sutaṃjayyādvipraḥ śucistasya bhaviṣyati 47
kṣemo'tha suvratastasmāddharmasūtraḥ śamastataḥ
dyumatseno'tha sumatiḥ subalo janitā tataḥ 48
sunīthaḥ satyajiddha vijityādripuñjayaḥ
bārhadrathāśca bhūpālā bhāvyāḥ sāhastravatsaram 49
trayoviṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Viṣṇupurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Anvitārthaprakāśikā — Gaṅgāsahāya Śarman, Sanskrit
- Bhāvārthadīpikā on Bhāgavata — Śrīdhara, Sanskrit