Padmapurana 1.16: ṣoḍaśo'dhyāyaḥ
Padmapurāṇa 1.16
- Language
- Sanskrit
ṣoḍaśo'dhyāyaḥ
1.16.1
bhīṣmauvāca
yadetatkathitaṃbrahmaṃstīrthamāhātmyamuttamam
kamalasyābhipātenatīrthaṃjātaṃdharātale
1.16.2
tatrasthenabhagavatāviṣṇunāśaṃkareṇaca
yatkṛtaṃmuniśārdūlatatsarvaṃparikīrttaya
1.16.3
kathaṃyajñohidevenavibhunātatrakāritaḥ
kesadasyāṛtvijaścabrāhmaṇāḥkesamāgatāḥ
1.16.4
kebhāgāstasyayajñasyakiṃdravyaṃkācadakṣiṇā
kāvedīkiṃpramāṇaṃcakṛtaṃtatraviraṃcinā
1.16.5
yoyājyaḥsarvadevānāṃvedaiḥsarvatrapaṭhyate
kaṃcakāmamabhidhyāyanvedhāyajñaṃcakāraha
1.16.6
yathāsaudevadeveśohyajaraścāmaraścaha
tathācaivākṣayaḥsvargastasyadevasyadṛśyate
1.16.7
anyeṣāṃcaivadevānāṃdattaḥsvargomahātmanā
agnihotrārthamutpannāvedāoṣadhayastathā
1.16.8
yecānyepaśavobhūmausarveteyajñakāraṇāt
sṛṣṭābhagavatānenaityeṣāvaidikīśrutiḥ
1.16.9
tadatrakautukaṃmahyaṃśrutvedaṃtavabhāṣitam
yaṃkāmamadhikṛtyaikaṃyatphalaṃyāṃcabhāvanāṃ
1.16.10
kṛtaścānenavaiyajñaḥsarvaṃśaṃsitumarhasi
śatarūpācayānārīsāvitrīsātvihocyate
1.16.11
bhāryāsābrahmaṇaḥproktāḥṛṣīṇāṃjananīcasā
pulastyādyānmunīnsaptadakṣādyāṃstuprajāpatīn
1.16.12
svāyaṃbhuvādīṃścamanūnsāvitrīsamajījanat
dharmapatnīṃtutāṃbrahmāputriṇīṃbrahmaṇaḥpriyaḥ
1.16.13
pativratāṃmahābhāgāṃsuvratāṃcāruhāsinīṃ
kathaṃsatīṃparityajyabhāryāmanyāmaviṃdata
1.16.14
kiṃnāmnīkiṃsamācarākasyasātanayāvibhoḥ
kvasādṛṣṭāhidevenakenacāsyapradarśitā
1.16.15
kiṃrūpāsātudeveśīdṛṣṭācittavimohinī
yāṃtudṛṣṭvāsadeveśaḥkāmasyavaśameyivān
1.16.16
varṇatorūpataścaivasāvitryāstvadhikāmune
yāmohitavatīdevaṃsarvalokeśvaraṃvibhum
1.16.17
yathāgṛhītavāndevonārīṃtāṃlokasuṃdarīṃ
yathāpravṛttoyajñosautathāsarvaṃprakīrtaya
1.16.18
tāṃdṛṣṭvābrahmaṇaḥpārśvesāvitrīkiṃcakāraha
sāvitryāṃtutadābrahmākāṃtuvṛttimavarttata
1.16.19
sannidhaukānivākyānisāvitrībrahmaṇātadā
uktāpyuktavatībhūyaḥsarvaṃśaṃsitumarhasi
1.16.20
kiṃkṛtaṃtatrayuṣmābhiḥkopovāthakṣamāpivā
yatkṛtaṃtatrayaddṛṣṭaṃyattavoktaṃmayātviha
1.16.21
vistareṇehasarvāṇikarmāṇiparameṣṭhinaḥ
śrotumicchāmyaśeṣeṇavidheryajñavidhiṃparaṃ
1.16.22
karmaṇāmānupūrvyaṃcaprāraṃbhohotramevaca
hoturbhakṣoyathā'cāpiprathamākasyakāritā
1.16.23
kathaṃcabhagavānviṣṇuḥsāhāyyaṃkenakīdṛśaṃ
amarairvākṛtaṃyaccatadbhavānvaktumarhati
1.16.24
devalokaṃparityajyakathaṃmartyamupāgataḥ
gārhapatyaṃcavidhināanvāhāryaṃcadakṣiṇam
1.16.25
agnimāhavanīyaṃcavedīṃcaivatathāsruvam
prokṣaṇīyaṃsrucaṃcaivaāvabhṛthyaṃtathaivaca
1.16.26
agnīṃstrīṃścayathācakrehavyabhāgavahānhivai
havyādāṃścasurāṃścakrekavyādāṃścapitṝnapi
1.16.27
bhāgārthaṃyajñavidhināyeyajñāyajñakarmaṇi
yūpānsamitkuśaṃsomaṃpavitraṃparidhīnapi
1.16.28
yajñiyānicadravyāṇiyathābrahmācakāraha
vibabhrājapurāyaścapārameṣṭhyenakarmaṇā
1.16.29
kṣaṇānimeṣāḥkāṣṭhāścakalāstraikālyamevaca
muhūrtāstithayomāsādinaṃsaṃvatsarastathā
1.16.30
ṛtavaḥkālayogāścapramāṇaṃtrividhaṃpurā
āyuḥkṣetrāṇyapacayaṃlakṣaṇaṃrūpasauṣṭhavam
1.16.31
trayovarṇāstrayolokāstraividyaṃpāvakāstrayaḥ
traikālyaṃtrīṇikarmāṇitrayovarṇāstrayoguṇāḥ
1.16.32
sṛṣṭālokāḥparāḥsraṣṭrāyecānyenalpacetasā
yāgatirdharmayuktānāṃyāgatiḥpāpakarmaṇāṃ
1.16.33
cāturvarṇyasyaprabhavaścāturvarṇyasyarakṣitā
caturvidyasyayovettācaturāśramasaṃśrayaḥ
1.16.34
yaḥparaṃśrūyatejyotiryaḥparaṃśrūyatetapaḥ
yaḥparaṃparataḥprāhaparaṃyaḥparamātmavān
1.16.35
seturyolokasetūnāṃmedhyoyomedhyakarmaṇām
vedyoyovedaviduṣāṃyaḥprabhuḥprabhavātmanām
1.16.36
asubhūtaścabhūtānāmagnibhūtognivarcasām
manuṣyāṇāṃmanobhūtastapobhūtastapasvinām
1.16.37
vinayonayavṛttīnāṃtejastejasvināmapi
ityetatsarvamakhilānsṛjanlokapitāmahaḥ
1.16.38
yajñādgatiṃkāmanvaicchatkathaṃyajñematiḥkṛtā
eṣamesaṃśayobrahmanneṣamesaṃśayaḥparaḥ
1.16.39
āścaryaḥparamobrahmādevairdaityaiścapaṭhyate
karmaṇāścaryabhūtopitattvataḥsaihocyate
1.16.40
pulastyauvāca
praśnabhāromahāneṣatvayoktobrahmaṇaścayaḥ
yathāśaktituvakṣyāmiśrūyatāṃtatparaṃyaśaḥ
1.16.41
sahasrāsyaṃsahasrākṣaṃsahasracaraṇaṃcayam
sahasraśravaṇaṃcaivasahasrakaramavyayam
1.16.42
sahasrajihvaṃsāhasraṃsahasraparamaṃprabhuṃ
sahasradaṃsahasrādiṃsahasrabhujamavyayam
1.16.43
havanaṃsavanaṃcaivahavyaṃhotāramevaca
pātrāṇicapavitrāṇivedīṃdīkṣāṃcaruṃsruvam
1.16.44
sruksomamavabhṛccaivaprokṣaṇīṃdakṣiṇādhanam
addhvaryuṃsāmagaṃvipraṃsadasyānsadanaṃsadaḥ
1.16.45
yūpaṃsamitkuśaṃdarvīcamasolūkhalānica
prāgvaṃśaṃyajñabhūmiṃcahotāraṃbandhanaṃcayat
1.16.46
hrasvānyatipramāṇānipramāṇasthāvarāṇica
prāyaścittānivājāścasthaṃḍilānikuśāstathā
1.16.47
maṃtraṃyajñaṃcahavanaṃvahnibhāgaṃbhavaṃcayaṃ
agrebhujaṃhomabhujaṃśubhārciṣamudāyudhaṃ
1.16.48
āhurvedavidoviprāyoyajñaḥśāśvataḥprabhuḥ
yāṃpṛchasimahārājapuṇyāṃdivyāmimāṃkathāṃ
1.16.49
yadarthaṃbhagavānbrahmābhūmauyajñamathākarot
hitārthaṃsuramartyānāṃlokānāṃprabhavāyaca
1.16.50
brahmāthakapilaścaivaparameṣṭhītathaivaca
devāḥsaptarṣayaścaivatryaṃbakaścamahāyaśāḥ
1.16.51
sanatkumāraścamahānubhāvomanurmahātmābhagavānprajāpatiḥ
purāṇadevothatathāpracakrepradīptavaiśvānaratulyatejāḥ
1.16.52
purākamalajātasyasvapatastasyakoṭare
puṣkareyatrasaṃbhūtādevāṛṣigaṇāstathā
1.16.53
eṣapauṣkarakonāmaprādurbhāvomahātmanaḥ
purāṇaṃkathyateyatravedasmṛtisusaṃhitaṃ
1.16.54
varāhastuśrutimukhaḥprādurbhūtoviriṃcinaḥ
sahāyārthaṃsuraśreṣṭhovārāhaṃrūpamāsthitaḥ
1.16.55
vistīrṇaṃpuṣkarekṛtvātīrthaṃkokāmukhaṃhitat
vedapādoyūpadaṃṣṭraḥkratuhastaścitīmukhaḥ
1.16.56
agnijihvodarbharomābrahmaśīrṣomahātapāḥ
ahorātrekṣaṇodivyovedāṃgaḥśrutibhūṣaṇaḥ
1.16.57
ājyanāsaḥsruvatuṃḍaḥsāmaghoṣasvanomahān
satyadharmamayaḥ śrīmānkarmavikramasatkṛtaḥ
1.16.58
prāyaścittanakhodhīraḥpaśujānurmakhākṛtiḥ
udgātrāṃtrohomaligophalabījamahauṣadhiḥ
1.16.59
vāyvaṃtarātmāmaṃtrāsthirāpasphiksomaśoṇitaḥ
vedaskaṃdhohavirgaṃdhohavyakavyātivegavān
1.16.60
prāgvaṃśakāyodyutimānnānādīkṣābhirarcitaḥ
dakṣiṇāhṛdayoyogīmahāsatramayomahān
1.16.61
upākarmeṣṭiruciraḥpravargyāvartabhūṣaṇaḥ
chāyāpatnīsahāyovaimaṇiśṛṃgamivocchritaḥ
1.16.62
sarvalokahitātmāyodaṃṣṭrayābhyujjahāragām
tataḥsvasthānamānīyapṛthivīṃpṛthivīdharaḥ
1.16.63
tatojagāmanirvāṇaṃpṛthivīdhāraṇāddhariḥ
evamādivarāheṇadhṛtvābrahmahitārthinā
1.16.64
uddhṛtāpuṣkarepṛthvīsāgarāṃbugatāpurā
vṛtaḥśamadamābhyāṃyodivyekokāmukhesthitaḥ
1.16.65
ādityairvasubhiḥsādhyairmarudbhirdaivataiḥsaha
rudrairviśvasahāyaiścayakṣarākṣasakinnaraiḥ
1.16.66
digbhirvidigbhiḥ pṛthivīnadībhiḥ sahasāgaraiḥ
carācaraguruḥśrīmānbrahmābrahmavidāṃvaraḥ
1.16.67
uvācavacanaṃkokāmukhaṃtīrthaṃtvayāvibho
pālanīyaṃsadāgopyaṃrakṣākāryāmakhetviha
1.16.68
evaṃkariṣyebhagavaṃstadābrahmāṇamuktavān
uvāca taṃpunarbrahmāviṣṇuṃdevaṃpuraḥsthitam
1.16.69
tvaṃhimeparamodevastvaṃhimeparamoguruḥ
tvaṃhimeparamaṃdhāmaśakrādīnāṃsurottama
1.16.70
utphullāmalapadmākṣaśatrupakṣakṣayāvaha
yathāyajñenamedhvaṃsodānavaiścavidhīyate
1.16.71
tathātvayāvidhātavyaṃpraṇatasyanamostute
viṣṇuruvāca
bhayaṃtyajasvadeveśakṣayaṃneṣyāmidānavān
1.16.72
yecāntevighnakartāroyātudhānāstathāsurāḥ
ghātayiṣyāmyahaṃsarvānsvastitiṣṭhapitāmaha
1.16.73
evamuktvāsthitastatrasāhāyyenakṛtakṣaṇaḥ
pravavuścaśivāvātāḥprasannāścadiśodaśa
1.16.74
suprabhāṇicajyotīṃṣicaṃdraṃcakruḥpradakṣiṇam
navigrahaṃgrahāścakruḥ praseduścāpisiṃdhavaḥ
1.16.75
nīrajaskābhūmirāsītsakalāhrādadāstvapaḥ
jagmuḥ svamārgaṃsaritonāpicukṣubhurarṇavāḥ
1.16.76
āsanśubhānīṃdriyāṇinarāṇāmaṃtarātmanām
maharṣayovītaśokāvedānuccairavācayan
1.16.77
yajñetasminhaviḥpākeśivāāsaṃścapāvakāḥ
pravṛttadharmasadvṛttālokāmuditamānasāḥ
1.16.78
viṣṇoḥsatyapratijñasyaśrutvārinidhanāgiraḥ
tatodevāḥsamāyātādānavārākṣasaissaha
1.16.79
bhūtapretapiśācāścasarvetatrāgatāḥkramāt
gaṃdharvāpsarasaścaivanāgāvidyādharāgaṇāḥ
1.16.80
vānaspatyāścauṣadhayoyaccehedyaccanehati
brahmādeśānmārutenaānītāḥsarvatodiśaḥ
1.16.81
yajñaparvatamāsādyadakṣiṇāmabhitodiśam
surāuttarataḥ sarvemaryādāparvatesthitāḥ
1.16.82
gaṃdharvāpsarasaścaivamunayovedapāragāḥ
paścimāṃdiśamāsthāyasthitāstatramahākratau
1.16.83
sarvedevanikāyāścadānavāścāsurāgaṇāḥ
amarṣaṃpṛṣṭhataḥkṛtvāsuprītāsteparasparam
1.16.84
ṛṣīnparyacaransarveśuśrūṣanbrāhmaṇāṃstathā
ṛṣayobrahmarṣayaścadvijādevarṣayastathā
1.16.85
rājarṣayomukhyatamāssamāyātāḥsamaṃtataḥ
katamaścasuropyatrakratauyājyobhaviṣyati
1.16.86
paśavaḥpakṣiṇaścaivatatrayātādidṛkṣavaḥ
brāhmaṇābhoktukāmāścasarvevarṇānupūrvaśaḥ
1.16.87
svayaṃcavaruṇoratnaṃdakṣaścānnaṃsvayaṃdadau
āgatyavaruṇolokātpakvaṃcānnaṃsvatopacat
1.16.88
vāyurbhakṣavikārāṃścarasapācīdivākaraḥ
annapācanakṛtsomomatidātābṛhaspatiḥ
1.16.89
dhanadānaṃdhanādhyakṣovastrāṇivividhānica
sarasvatīnadādhyakṣogaṃgādevīsanarmadā
1.16.90
yāścānyāḥsaritaḥpuṇyāḥkūpāścaivajalāśayāḥ
palvalānitaṭākānikuṃḍānivividhānica
1.16.91
prasravāṇicamukhyānidevakhātānyanekaśaḥ
jalāśayānisarvāṇisamudrāḥsaptasaṃkhyakāḥ
1.16.92
lavaṇekṣusurāsarpirdadhidugdhajalaiḥsamam
saptalokāḥsapātālāḥsaptadvīpāḥsapattanāḥ
1.16.93
vṛkṣāvallyaḥsatṛṇāniśākānicaphalānica
pṛthivīvāyurākāśamāpojyotiścapaṃcamam
1.16.94
savigrahāṇibhūtānidharmaśāstrāṇiyānica
vedabhāṣyāṇisūtrāṇibrahmaṇānirmitaṃcayat
1.16.95
amūrtaṃmūrtamatyantaṃmūrtadṛśyaṃtathākhilam
evaṃkṛtetathāsmiṃstuyajñepaitāmahetadā
1.16.96
devānāṃsaṃnidhautatraṛṣibhiścasamāgame
brahmaṇodakṣiṇepārśvesthitoviṣṇuḥsanātanaḥ
1.16.97
vāmapārśvesthitorudraḥpinākīvaradaḥprabhuḥ
ṛtvijāṃcāpivaraṇaṃkṛtaṃtatramahātmanā
1.16.98
bhṛgurhotāvṛtastatrapulastyodhvaryyusattamaḥ
tatrodgātāmarīcistubrahmāvaināradaḥkṛtaḥ
1.16.99
sanatkumārādayoyesadasyāstatratebhavan
prajāpatayodakṣādyāvarṇābrāhmaṇapūrvakāḥ
1.16.100
brahmaṇaścasamīpetukṛtāṛtvigvikalpanā
vastrairābharaṇairyuktāḥkṛtāvaiśravaṇenate
1.16.101
aṃgulīyaiḥsakaṭakairmakuṭairbhūṣitādvijāḥ
catvārodvaudaśānyecataṣoḍaśartvijaḥ
1.16.102
brahmaṇā pūjitāḥsarvepraṇipātapuraḥsaram
anugrāhyobhavadbhistusarvairasminkratāviha
1.16.103
patnīmamaiṣāsāvitrīyūyaṃmeśaraṇaṃdvijāḥ
viśvakarmāṇamāhūyabrahmaṇaḥśīrṣamuṃḍanaṃ
1.16.104
yajñetuvihitaṃtasyakāritaṃdvijasattamaiḥ
ātaseyānivastrāṇidaṃpatyarthetathādvijaiḥ
1.16.105
brahmaghoṣeṇateviprānādayānāstriviṣṭapam
pālayaṃtojagaccedaṃkṣatriyāḥsāyudhāḥsthitāḥ
1.16.106
bhakṣyaprakārānvividhinvaiśyāstatrapracakrire
rasabāhulyayuktaṃcabhakṣyaṃbhojyaṃkṛtaṃtataḥ
1.16.107
aśrutaṃprāgadṛṣṭaṃcadṛṣṭvātuṣṭaḥprajāpatiḥ
prāgvāṭetidadaunāmavaiśyānāṃsṛṣṭikṛdvibhuḥ
1.16.108
dvijānāṃpādaśuśrūṣāśūdraiḥkāryāsadātviha
pādaprakṣālanaṃbhojyamucchiṣṭasyapramārjanaṃ
1.16.109
tepicakrustadātatratebhyobhūyaḥpitāmahaḥ
śūśrūṣārthaṃmayāyūyaṃturīyetupadekṛtāḥ
1.16.110
dvijānāṃkṣatrabandhūnāṃbandhūnāṃcabhavadvidhaiḥ
tribhyaśśuśrūṣaṇākāryetyuktvābrahmātathā'karot
1.16.111
dvārādhyakṣaṃtathāśakraṃvaruṇaṃrasadāyakam
vittapradaṃvaiśravaṇaṃpavanaṃgaṃdhadāyinam
1.16.112
udyotakāriṇaṃsūryaṃprabhutvemādhavaḥsthitaḥ
somaḥsomapradasteṣāṃvāmapakṣapathāśritaḥ
1.16.113
susatkṛtācapatnīsāsavitrīcavarāṃganā
adhvaryuṇāsamāhūtāehidevitvarānvitā
1.16.114
utthitāścāgnayaḥsarvedīkṣākālaupāgataḥ
vyagrāsākāryakaraṇestrīsvabhāvenanāgatā
1.16.115
ihavainakṛtaṃkiṃciddvārevaimaṃḍanaṃmayā
bhittyāṃvaicitrakarmāṇisvastikaṃprāṃgaṇenatu
1.16.116
prakṣālanaṃcabhāṃḍānāṃnakṛtaṃkimapitviha
lakṣmīradyāpināyātāpatnīnārāyaṇasyayā
1.16.117
agneḥpatnītathāsvāhādhūmrorṇātuyamasyatu
vāruṇīvaitathāgaurīvāyorvaisuprabhātathā
1.16.119
ṛddhirvaiśravaṇībhāryāśambhorgaurījagatpriyā
medhāśraddhāvibhūtiścaanasūyādhṛtiḥkṣamā
1.16.120
gaṃgāsarasvatīcaivanādyāyātāścakanyakāḥ
iṃdrāṇīcaṃdrapatnīturohiṇīśaśinaḥpriyāḥ
1.16.121
aruṃdhatīvasiṣṭhasyasaptarṣīṇāṃcayāḥstriyaḥ
anasūyātripatnīcatathānyāḥpramadāiha
1.16.122
vadhvoduhitaraścaivasakhyobhaginikāstathā
nādyāgatāstutāḥsarvāahaṃtāvatsthitāciraṃ
1.16.123
nāhamekākinīyāsyeyāvannāyāṃtitāstriyaḥ
brūhigatvāviraṃciṃtutiṣṭhatāvanmuhūrtakam
1.16.124
sarvābhiḥsahitācāhamāgacchāmitvarānvitā
sarvaiḥparivṛtaḥśobhāṃdevaiḥsahamahāmate
1.16.125
bhavānprāpnotiparamāṃtathāhaṃtunasaṃśayaḥ
vadamānāṃtathādhvaryustyaktvābrahmāṇamāgataḥ
1.16.126
sāvitrīvyākulādevaprasaktāgṛhakarmāṇi
sakhyonābhyāgatāyāvattāvannāgamanaṃmama
1.16.127
evamuktosmivaidevakālaścāpyativarttate
yattedyarucitaṃtāvattatkuruṣvapitāmaha
1.16.128
evamuktastadābrahmākiṃcitkopasamanvitaḥ
patnīṃcānyāṃmadarthevaiśīghraṃśakraihānaya
1.16.129
yathāpravartateyajñaḥkālahīnonajāyate
tathāśīghraṃvidhitsvatvaṃnārīṃkāṃcidupānaya
1.16.130
yāvadyajñasamāptirmevarṇetvāṃmākṛthāmanaḥ
bhūyopitāṃpramokṣyāmisamāptautukratoriha
1.16.131
evamuktastadāśakrogatvāsarvaṃdharātalaṃ
striyodṛṣṭāścayāstenasarvāḥparaparigrahāḥ
1.16.132
ābhīrakanyārūpāḍhyāsunāsācārulocanā
nadevīnacagaṃdharvīnāsurīnacapannagī
1.16.133
nacāstitādṛśīkanyāyādṛśīsāvarāṃganā
dadarśatāṃsucārvaṃgīṃśriyaṃdevīmivāparām
1.16.134
saṃkṣipantīṃmanovṛttivibhavaṃrūpasaṃpadā
yadyattuvastusauṃdaryādviśiṣṭaṃlabhyatekvacit
1.16.135
tattaccharīrasaṃlagnaṃtanvaṃgyādadṛśevaram
tāṃdṛṣṭvāciṃtayāmāsayadyeṣākanyakābhavet
1.16.136
tanmattaḥkṛtapuṇyonyonadevobhuvividyate
yoṣidratnamidaṃseyaṃsadbhāgyāyāṃpitāmahaḥ
1.16.137
sarāgoyadivāsyāttusaphalastveṣameśramaḥ
nīlābhrakanakāṃbhojavidrumābhāṃdadarśatāṃ
1.16.138
tviṣaṃsaṃbibhratīmaṃgaiḥkeśagaṃḍekṣaṇādharaiḥ
manmathāśokavṛkṣasyaprodbhinnāṃkalikāmiva
1.16.139
pradagdhahṛcchayenaivanetravahniśikhotkaraiḥ
dhātrākathaṃhisāsṛṣṭāpratirūpamapaśyatā
1.16.140
kalpitācetsvayaṃbudhyānaipuṇyasyagatiḥparā
uttuṃgāgrāvimausṛṣṭauyanmesaṃpaśyataḥsukhaṃ
1.16.141
payodharaunāticitraṃkasyasaṃjāyatehṛdi
rāgopahatadehoyamadharoyadyapisphuṭam
1.16.142
tathāpisevamānasyanirvāṇaṃsaṃprayacchati
vahadbhirapikauṭilyamalakaiḥsukhamarpyate
1.16.143
doṣopiguṇavadbhātibhūrisauṃdaryamāśritaḥ
netrayorbhūṣitāvaṃtāvākarṇābhyāśamāgatau
1.16.144
kāraṇādbhāvacaitanyaṃpravadaṃtihitadvidaḥ
karṇayorbhūṣaṇenetrenetrayoḥśravaṇāvimau
1.16.145
kuṃḍalāṃjanayoratranāvakāśostikaścana
natadyuktaṃkaṭākṣāṇāṃyaddvidhākaraṇaṃhṛdi
1.16.146
tavasaṃbaṃdhinoye'trakathaṃteduḥkhabhāginaḥ
sarvasuṃdaratāmetivikāraḥprākṛtairguṇaiḥ
1.16.147
vṛddhekṣaṇaśatānāṃtudṛṣṭameṣāmayādhanam
dhātrākauśalyasīmeyaṃrūpotpattausudarśitā
1.16.148
karotyeṣāmanonṝṇāṃsasnehaṃkṛtivibhramaiḥ
evaṃvimṛśatastasyatadrūpāpahṛtatviṣaḥ
1.16.149
niraṃtarodgataiśchannamabhavatpulakairvapuḥ
tāṃvīkṣyanavahemābhāṃpadmapatrāyatekṣaṇām
1.16.150
devānāmathayakṣāṇāṃgaṃdharvoragarakṣasām
nānādṛṣṭāmayānāryonedṛśīrūpasaṃpadā
1.16.151
trailokyāṃtargataṃyadyadvastutattatpradhānataḥ
samādāyavidhātrāsyāḥkṛtārūpasyasaṃsthitiḥ
1.16.152
iṃdrauvāca
kāsikasyakutaścatvamāgatāsubhrukathyatām
ekākinīkimarthaṃcavīthīmadhyeṣutiṣṭhasi
1.16.153
yānyetānyaṃgasaṃsthānibhūṣaṇānivibharṣica
naitānitavabhūṣāyaitvameteṣāṃhibhūṣaṇam
1.16.154
nadevīnacagaṃdharvīnāsurīnacapannagī
kinnarīdṛṣṭapūrvāvāyādṛśītvaṃsulocane
1.16.155
uktāmayāpibahuśaḥkasmāddatsehinottaram
trapānvitātusākanyāśakraṃprovācavepatī
1.16.156
gopakanyātvahaṃvīravikrīṇāmīhagorasam
navanītamidaṃśuddhaṃdadhicedaṃvimaṃḍakam
1.16.157
dadhnācaivātratakreṇarasenāpiparaṃtapa
arthīyenāsitadbrūhipragṛhṇīṣvayathepsitam
1.16.158
evamuktastadāśakrogṛhītvātāṃkaredṛḍham
anayattāṃviśālākṣīṃyatrabrahmāvyavasthitaḥ
1.16.159
nīyamānātusātenakrośaṃtīpitṛmātarau
hātātamātarhābhrātarnayatyeṣanarobalāt
1.16.160
yadivāstimayākāryaṃpitaraṃmeprayācaya
sadāsyatihimāṃnūnaṃbhavataḥsatyamucyate
1.16.161
kāhinābhilaṣetkanyābhartāṃraṃbhaktivatsalam
nādeyamapitekiṃcitpiturmedharmavatsala
1.16.162
prasādayetaṃśirasāmāṃsatuṣṭaḥpradāsyati
pituścittamavijñāyayadyātmānaṃdadāmite
1.16.163
dharmohivipulonaśyettenatvāṃnaprasādaye
bhaviṣyāmivaśetubhyaṃyaditātaḥpradāsyati
1.16.164
itthamābhāṣyamāṇastutadāśakronayaccatām
brahmaṇaḥpurataḥsthāpyaprāhāsyārthemayābale
1.16.165
ānītāsiviśālākṣimāśucovaravarṇini
gopakanyāmasaudṛṣṭvāgauravarṇāṃmahādyutim
1.16.166
kamalāmevatāṃmenepuṃḍarīkanibhekṣaṇām
taptakāṃcanasadbhittisadṛśāpīnavakṣasam
1.16.167
mattebhahastavṛttoruṃraktottuṃganakhatviṣaṃ
taṃdṛṣṭvā'manyatātmānaṃsāpimanmanathacaram
1.16.168
tatprāptihetukadhiyāgatacittevalakṣyate
prabhutvamātmanodānegopakanyāpyamanyata
1.16.169
yadyeṣamāṃsurūpatvādicchatyādātumāgrahāt
nāstisīmaṃtinīkācinmattodhanyatarābhuvi
1.16.170
anenāhaṃsamānītāyaccakṣurgocaraṃgatā
asyatyāgebhavenmṛtyuratyāgejīvitaṃsukham
1.16.171
bhaveyamapamānāccadhigrūpāduḥkhadāyinī
dṛśyatecakṣuṣānenayāpiyoṣitprasādataḥ
1.16.172
sāpidhanyānasaṃdehaḥkiṃpunaryāṃpariṣvajet
jagadrūpamaśeṣaṃhipṛthaksaṃcāramāśritam
1.16.173
lāvaṇyaṃtadihaikasthaṃdarśitaṃviśvayoninā
asyopamāsmaraḥsādhvīmanmathasyatviṣopamā
1.16.174
tiraskṛtastuśokoyaṃpitāmātānakāraṇam
yadimāṃnaiṣaādattesvalpaṃmayinabhāṣate
1.16.175
asyānusmaraṇānmṛtyuḥprabhaviṣyatiśokajaḥ
anāgasicapatnyāṃtukṣipraṃyāteyamīdṛśī
1.16.176
kucayormaṇiśobhāyaiśuddhāmbujasamadyutiḥ
mukhamasyaprapaśyaṃtyāmanomedhyānamāgatam
1.16.177
asyāṃgasparśasaṃyogānnacettvaṃbahumanyase
spṛśannaṭasitarhinatvaṃśarīraṃvitarthaḥparam
1.16.178
athavāsyanadoṣostiyadṛcchācārakohyasi
muṣitaḥsmaranūnaṃtvaṃsaṃrakṣasvāṃpriyāṃratim
1.16.179
tvattopidṛśyateyenarūpeṇāyaṃsmarādhikaḥ
mamānenamanoratnasarvasvaṃcahṛtaṃdṛḍham
1.16.180
śobhāyādṛśyatevaktresākutaḥśaśalakṣmaṇi
nopamāsakalaṃkasyaniṣkalaṃkenaśasyate
1.16.181
samānabhāvatāṃyātipaṃkajaṃnāsyanetrayoḥ
kopamājalaśaṃkhenaprāptāśravaṇaśaṃṅkhayoḥ
1.16.182
vidrumopyadharasyāsyalabhatenopamāṃdhruvam
ātmasthamamṛtaṃhyeṣasaṃsravaṃśceṣṭatedhruvam
1.16.183
yadikiṃcicchubhaṃkarmajanmāṃtaraśataiḥkṛtam
tatprasādātpunarbhartābhavatveṣamamepsitaḥ
1.16.184
evaṃciṃtāparādhīnāyāvatsāgopakanyakā
tāvadbrahmāhariṃprāhayajñārthaṃsatvaraṃvacaḥ
1.16.185
devīcaiṣāmahābhāgāgāyatrīnāmataḥprabho
evamuktetadāviṣṇurbrahmāṇaṃproktavānidam
1.16.186
tadenāmudvahasvādyamayādattāṃjagatprabho
gāṃdharveṇavivāhenavikalpaṃmākṛthāściram
1.16.187
amuṃgṛhāṇadevādyaasyāḥpāṇimanākulam
gāṃdherveṇavivāhenaupayemepitāmahaḥ
1.16.188
tāmavāpyatadābrahmājagādāddhvaryusattamam
kṛtāpatnīmayāhyeṣāsadanemeniveśaya
1.16.189
mṛgaśṛṃgadharābālākṣaumavastrāvaguṃṭhitā
patnīśālāṃtadānītāṛtvigbhirvedapāragaiḥ
1.16.190
auduṃberaṇadaṃḍenaprāvṛtomṛgacarmaṇā
mahādhvaretadābrahmādhāmnāsvenaivaśobhate
1.16.191
prārabdhaṃcatatohotraṃbrāhmaṇairvedapāragaiḥ
bhṛguṇāsahitaiḥkarmavedoktaṃtaiḥkṛtaṃtadā
tathāyugasahasraṃtusayajñaḥpuṣkarebhavat
1.16.16-2
itiśrīpādmapurāṇeprathamesṛṣṭikhaṃḍegāyatrīsaṃgrahonāmaṣoḍaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (4)
- Brahmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Niśvāsatattvasaṃhitā — Sanskrit
- Vaiṣṇava Dharmaśāstra — Viṣṇu, Sanskrit