Padmapurana 2.53: tripaṃcāśattamo'dhyāyaḥ
Padmapurāṇa 2.53
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.53.109 — 1 part
tripaṃcāśattamo'dhyāyaḥ
2.53.1
sukalovācaevaṃdharmaṃśrutaṃpūrvaṃpurāṇeṣutadāmayā
patihīnākathaṃbhogaṃkariṣyepāpaniścayā
2.53.2
kāṃtenatuvinātenajīvaṃkāyenadhāraye
viṣṇuruvācaevamuktvāparaṃdharmaṃpativratamanuttamam
2.53.3
tāstusakhyovarānāryoharṣeṇamahatānvitāḥ
śrutvādharmaṃparaṃpuṇyaṃnārīṇāṃgatidāyakam
2.53.4
stuvaṃtitāṃmahābhāgāṃsukalāṃdharmavatsalām
brāhmaṇāścasurāḥsarvepuṇyastriyonarottama
2.53.5
tasyādhyānaṃprakurvaṃtipatikāmaprabhāvataḥ
atyarthaṃdṛḍhatāmiṃdraḥsuviciṃtyasureśvaraḥ
2.53.6
sukalāyāḥparaṃbhāvaṃsuvicāryāmareśvaraḥ
cālayedhairyamasyāścapatisnehaṃnasaṃśayaḥ
2.53.7
sasmāramanmathaṃdevaṃtvaramāṇaḥsurādhipaḥ
puṣpacāpaṃsasaṃgṛhyamīnaketuḥsamāgataḥ
2.53.8
priyayācatayāyuktoratyādṛṣṭamahābalaḥ
baddhāṃjalipuṭobhūtvāsahasrākṣamuvācasaḥ
2.53.9
kasmādahaṃtvayānāthaadhunāsaṃsmṛtovibho
ādeśodīyatāṃmedyasarvabhāvenamānada
2.53.10
iṃdrauvācasukaleyaṃmahābhāgāpativrataparāyaṇā
śṛṇuṣvakāmadevatvaṃkurusāhāyyamuttamam
2.53.11
niṣkarṣayamahābhāgāṃsukalāṃpuṇyamaṃgalām
tacchrutvāvacanaṃtasyaśakrasyatamathābravīt
2.53.12
evamastusahasrākṣakariṣyāminasaṃśayaḥ
sāhāyyaṃdevadeveśatavakautukakāraṇāt
2.53.13
evamuktvāmahātejāḥkaṃdarpomunidurjayaḥ
devāñjetuṃsamartho'hasamunīnṛṣisattamān
2.53.14
kiṃpunaḥkāminīṃdevayasyāaṃgenavaibalam
kāminīnāmahaṃdevaaṃgeṣunivasāmyaham
2.53.15
bhālekuceṣunetreṣukacāgreṣucasarvadā
nābhaukaṭyāṃpṛṣṭhadeśejaghaneyonimaṃḍale
2.53.16
adharedaṃtabhāgeṣukakṣāyāṃhinasaṃśayaḥ
aṃgeṣvevaṃpratyaṃgeṣusarvatranivasāmyaham
2.53.17
nārīmamagṛhaṃdevasadātatravasāmyaham
tatrasthaḥpuruṣānsarvānmārayāminasaṃśayaḥ
2.53.18
svabhāvenābalādevasaṃtaptāmamamārgaṇaiḥ
pitaraṃmātaraṃdṛṣṭvāanyaṃsvajanabāṃdhavam
2.53.19
surūpaṃsaguṇaṃdevamamabāṇāhatāsatī
calatenātrasaṃdehovipākaṃnaivaciṃtayet
2.53.20
yoniḥspaṃdetanārīṇāṃstanāgraucasureśvara
nāstidhairyaṃsureśānasukalāṃnāśayāmyaham
2.53.21
idrauvācapuruṣohaṃbhaviṣyāmirūpavānguṇavāndhanī
kautukārthamimāṃnārīṃcālayāmimanobhava
2.53.22
naivakāmānnasaṃtrāsānnavālobhānnakāraṇāt
navaimohānnavaikrodhātsatyaṃsatyaṃratipriya
2.53.23
kathaṃmedṛśyatetasyāmahatsatyaṃpativratam
niṣkarṣiṣyaitogatvābhavanmohotrakāraṇam
2.53.24
evaṃkāmaṃcasaṃdiśyajagāmasurarāṭsvayam
ātmavikṛtisaṃbhūtorūpavānguṇavānsvayam
2.53.25
sarvābharaṇaśobhāṃgaḥsarvabhogasamanvitaḥ
bhogalīlāsamākīrṇaḥsarvadaudāryasaṃyutaḥ
2.53.26
yatrasātiṣṭhatedevīkṛkalasyapriyānṛpa
ātmalīlāṃsvarūpaṃcaguṇaṃbhāvaṃpradarśayet
2.53.27
naivapaśyatisātaṃtupuruṣaṃrūpasaṃpadam
yatrayatravrajetsāhitatratāṃpaśyatenṛpa
2.53.28
sābhilāṣeṇamanasātāmevaṃparipaśyati
kāmaceṣṭāṃsahasrākṣo'darśayatsarvabhāvakaiḥ
2.53.29
catuṣpathepathetīrtheyatradevīprayātisā
tatratatrasahasrākṣastāmevaparipaśyati
2.53.30
iṃdreṇapreṣitādūtīsukalāṃpratisāgatā
sukalāṃsumahābhāgāṃpratyuvācaprahasyavai
2.53.31
ahosatyamahodhairyamahokāṃtirahokṣamā
asyārūpeṇasaṃsārenāstinārīvarānanā
2.53.32
kātvaṃbhavasikalyāṇikasyabhāryābhaviṣyasi
yasyatvaṃsaguṇābhāryāsadhanyaḥpuṇyabhāgbhuvi
2.53.33
tasyāstuvacanaṃśrutvātāmuvācamanasvinī
vaiśyajātyāṃsamutpannodharmātmāsatyavatsalaḥ
2.53.34
tasyāhaṃhipriyābhāryāsatyasaṃdhasyadhīmataḥ
kṛkalasyāpivaiśyasyasatyamevavadāmite
2.53.35
mamabhartāsadharmātmātīrthayātrāṃgataḥsudhīḥ
tasmingatemahābhāgemamabhartarisaṃprati
2.53.36
atikrāṃtāḥśṛṇuṣvatvaṃtrayaścaivāpivatsarāḥ
tatohaṃduḥkhitājātāvinātenamahātmanā
2.53.37
etattesarvamākhyātamātmavṛttāṃtamevate
bhavatīpṛcchatemāṃkābhaviṣyativadasvame
2.53.38
sukalāyāvacaḥśrutvādūtyāābhāṣitaṃpunaḥ
māmevaṃpṛcchasebhadretattesarvaṃvadāmyaham
2.53.39
ahaṃtavāṃtikaṃprāptākāryārthaṃvaravarṇini
śrūyatāmabhidhāsyāmiśrutvācaivāvadhāryatām
2.53.40
gatastenirghṛṇobhartātvāṃtyaktvātuvarānane
kiṃkariṣyasitenāpipriyāghātakareṇaca
2.53.41
yastvāṃtyaktvāgataḥpāpīsādhvyācārasamanvitām
kiṃvāsategatobāletatrajīvativaimṛtaḥ
2.53.42
kiṃkariṣyatitenaivaṃbhavatīkhidyatevṛthā
kasmānnāśayatecāṃgaṃdivyaṃhemasamaprabham
2.53.43
bālyevayasisaṃprāptemānavonacaviṃdati
ekaṃsukhaṃmahābhāgebālakrīḍāṃvināśubhe
2.53.44
vārddhakeduḥkhasaṃprāptirjarākāyaṃprahiṃsayet
tāruṇyebhujyatebhogaḥsukhātsarvovarānane
2.53.45
yāvattiṣṭhatitāruṇyaṃtāvadbhuejaṃtimānavāḥ
sukhabhogādikaṃsarvaṃsvecchayāramatenaraḥ
2.53.46
yāvattiṣṭhatitāruṇyaṃtāvadbhogānprabhuṃjate
vayasyapigatebhadretāruṇyekiṃkariṣyati
2.53.47
saṃprāptevārddhakedevikiṃcitkāryaṃnasidhyati
sthaviraściṃtayennityaṃsukhakāryaṃnagacchati
2.53.48
vayasyapigatebālekriyatesetubaṃdhanam
tādṛśoyaṃbhavetkāyastāruṇyetugateśubhe
2.53.49
tasmādbhuekṣvasukhenāpipibasvamadhumādhavīm
kāmābāṇādahaṃtyaṃgaṃtavemecārulocane
2.53.50
ayamekaḥsamāyātaḥpuruṣorūpavānguṇī
ayaṃhipuruṣavyāghraḥsarvajñoguṇavāndhanī
2.53.51
tavārthenityasaṃyuktaḥsnehenavaravarṇini
sukalovācabālyaṃnāstyapijīvasyatāruṇyaṃnāstijīvite
2.53.52
vṛddhatvaṃnāsticaivāsyasvayaṃsiddhaḥsusiddhidaḥ
amaronirjarovyāpīsusiddhaḥsarvavittamaḥ
2.53.53
akāmaḥkāmadolokeātmarūpeṇavartate
yathāgehasyasaṃsthānaṃtathākāyasyadṛśyate
2.53.54
yathāvārddhakinākāyastathāsūtreṇamaṃdiram
anekakāṣṭhasaṃghātairnānādārusamuccayaiḥ
2.53.55
mṛttikayodakenāpisamaṃtātpariṇāmayet
lipitaṃlepakaiḥkāṣṭhaṃcitraṃbhavaticitrakaiḥ
2.53.56
prathamaṃrūpamāyātigṛhaṃsūtreṇasūtritam
puṣṇaṃticasvayaṃtattulepanādvaidinedine
2.53.57
vāyunādolitaṃnityaṃgṛhaṃcamalināyate
madhyamovartutaḥkālogṛhasyaparikathyate
2.53.58
rūpahānirbhavettasyagṛhasvāmīvilepayet
svecchayācagṛhasvāmīrūpavattvaṃnayedgṛham
2.53.59
tāruṇyaṃtasyagehasyadūtikeparikathyate
kāṣṭhasaṃghaiścajīrṇatvaṃbahukālaiḥprayātisaḥ
2.53.60
sthānabhraṣṭāḥprajāyaṃtemūlāgrepracalaṃtite
nasahellepanābhāramādhāreṇapratiṣṭhati
2.53.61
etadgṛhasyavārddhakyaṃkathitaṃśṛṇudūtike
patamānaṃgṛhaṃdṛṣṭvāgṛhasvāmīparityajet
2.53.62
gṛhamanyaṃpraveśāyaprayātyevahisatvaram
tathābālyaṃcatāruṇyaṃnṛṇāṃvṛddhatvamevaca
2.53.63
sabālyebālarūpaścajñānahīnaṃprakārayet
citrayetkāyamevāpivastrālaṃkārabhūṣaṇaiḥ
2.53.64
lepanaiścaṃdanaiścānyaistāṃbūlaprabhavādibhiḥ
kāyastaruṇatāṃyātiatirūpovijāyate
2.53.65
bāhyābhyaṃtaramevāpirasaiḥsarvaiḥprapoṣayet
tenapoṣaṇabhāvenaparipuṣṭaḥprajāyate
2.53.66
jāyatemāṃsavṛddhisturasaiścāpinavottamā
yāṃtivistaratāṃrājannaṃgānyāpyāyitānyapi
2.53.67
pratyaṃgānirasaiścaivasvaṃsvaṃrūpaṃprayāṃtivai
daṃtādharaustanaubāhūkaṭipṛṣṭhamurūubhe
2.53.68
hastapādatalautadvadvṛddhitvaṃpratipedire
ubhābhyāmapitānyevavṛddhimāyāṃtitānivai
2.53.69
aṃgānirasamāṃsābhyāṃsurūpāṇibhavaṃtite
taiḥsvarūpairbhavenmartyorasabaddhaścadūtike
2.53.70
surūpaḥkathyatemartyolokekenapriyobhavet
viṣṭhāmūtrasyavaikośaḥkāyaeṣacadūtike
2.53.71
apavitraśarīroyaṃsadāsravatinirghṛṇaḥ
tasyakiṃvarṇyaterūpaṃjalabudbudavacchubhe
2.53.72
yāvatpaṃcāśadvarṣāṇitāvattiṣṭhativaidṛḍhaḥ
paścāccajāyatehānistasyaivāpidinedine
2.53.73
daṃtāḥśithilatāṃyāṃtitathālālāyatemukham
cakṣurbhyāmapipaśyennakarṇābhyāṃnaśṛṇotica
2.53.74
gatiṃkartuṃnaśaknotihastapādaiścadūtike
akṣamojāyatekāyojarākālenapīḍitaḥ
2.53.75
tadrasaḥśoṣamāyātijarāgnitāpaśoṣitaḥ
akṣamojāyatedūtikenarūpatvamiṣyate
2.53.76
yathājīrṇaṃgṛhaṃyātikṣayamevaṃnasaṃśayaḥ
tathāsaṃkṣayamāyātivārddhaketukalevaram
2.53.77
mamarūpaṃsamāyātaṃvarṇasyevaṃdinedine
kenāhaṃrūpasaṃyuktākenarūpatvamiṣyate
2.53.78
yathājīrṇaṃgṛhaṃyātikenāsaupuruṣobalī
yasyārthamāgatādūtibhavatīkenaśaṃsati
2.53.79
kimucaivatvayādṛṣṭaṃmamāṃgevadasāṃpratam
tasyāṃgādihahīnaṃcadūtināstyadhikaṃtathā
2.53.80
yathātvaṃcatathāsauvaitathāhaṃnātrasaṃśayaḥ
kasyarūpaṃnavidyetarūpavānnāstibhūtale
2.53.81
ucchrāyāḥpatanāṃtāścanagāstugirayaḥśubhe
kālenapīḍitāyāṃtitadvadbhūtāścanānyathā
2.53.82
arūporūpavāndivyaātmāsarvagataḥśuciḥ
sthāvareṣvevasarveṣujaṃgameṣucadūtike
2.53.83
ekonivasateśuddhoghaṭeṣvekaṃyathodakam
ghaṭanāśātprayātyekamekatvaṃtvaṃnabudhyase
2.53.84
piṃḍanāśādayaṃcātmāekarūpovijāyate
ekaṃrūpaṃmayādṛṣṭaṃsaṃsārevasatāsadā
2.53.85
evaṃvadasvataṃjñātvāyasyārthamihacāgatā
darśayasvaapūrvaṃmeyadibhoktumihecchasi
2.53.86
vyādhināpīḍyamānasyakaphenāpivṛtasyaca
aṃgādvicalateśoṇaḥsthānabhraṣṭobhijāyate
2.53.87
aṃgasaṃdhiṣusarvāsupalatvaṃcāṃtaraṃgataḥ
ekatonāśamāyātisvaṃhirūpaṃparityajet
2.53.88
viṣṭhātvaṃjāyateśīghraṃkṛmibhiścabhavetkila
tadvadduḥkhakaraṃvāpinijarūpaṃparityajet
2.53.89
śrūyatāṃjāyatepaścātkṛmidurgaṃdhasaṃkulam
jāyaṃtetatravaiyūkāḥkṛmayovānasaṃśayaḥ
2.53.90
sakṛmiḥkurutesphoṭaṃkaṃḍūṃcaparidāruṇām
vyathāmutpādayedyūkāsarvāṃgaṃparicālayet
2.53.91
nakhāgrairghṛṣyamāṇāsākaṃḍūḥśāṃtāprajāyate
tadvattaiścaśṛṇuṣvaivasuratasyanasaṃśayaḥ
2.53.92
bhuṃjatyevarasānmartyaḥsubhikṣānpibatepunaḥ
vāyunātenaprāṇenapākasthānaṃpraṇīyate
2.53.93
yadbhaktaṃprāṇibhirdūtipākasthānaṃgataṃpunaḥ
sarvaṃtatpihitaṃtatravāyurvaipātayenmalam
2.53.94
sārabhūtorasastatratadraktaścaprajāyate
nirmalaḥśuddhavīryastubrahmasthānaṃprayātica
2.53.95
ākṛṣṭaḥsasamānenanītastenāpivāyunā
sthānaṃnalabhatevīryaṃcaṃcalatvenavartate
2.53.96
prāṇināṃhikapāleṣukṛmayaḥsaṃtipaṃcavai
dvāvetaukarṇamūletunetrasthānetataḥpunaḥ
2.53.97
kaniṣṭhāṃgulimānenaraktapucchāścadūtike
navanītasyavarṇenakṛṣṇapucchānasaṃśayaḥ
2.53.98
teṣāṃnāmāpibhadretvaṃmattonigaditaṃśṛṇu
piṃgalīśṛṃkhalīnāmadvaukṛmīkarṇamūlayoḥ
2.53.99
capalaḥpippalaścaivadvāvetaunāsikāgrayoḥ
śṛṃgalījaṃgalīcānyaunetrayoraṃtarasthitau
2.53.100
kṛmīṇāṃśatapaṃcāśattādṛgbhūtānasaṃśayaḥ
bhālāṃtevasthitāḥsarverājikāyāḥpramāṇataḥ
2.53.101
kapālarogiṇaḥsarvevikurvaṃtinasaṃśayaḥ
keśadvayaṃmukhetasyavidyateśṛṇudūtike
2.53.102
prāṇināṃsaṃkṣayaṃviddhitatkṣaṇehinasaṃśayaḥ
svasthānesaṃsthitasyāpiprājāpatyasyavaimukhe
2.53.103
tadvīryaṃrasarūpeṇapatatenātrasaṃśayaḥ
mukhenapibatevīryaṃtenamattaḥprajāyate
2.53.104
tālumadhyapradeśecacaṃcalatvenavartate
iḍācapiṃgalānāḍīsuṣumṇākhyācasaṃsthitā
2.53.105
subalenāpitasyaivanāḍikājālapaṃjare
kāmakaṃḍūrbhaveddūtisarveṣāṃprāṇināṃkila
2.53.106
puṃsaścasphurateligaṃnāryāyoniścadūtike
strīpuṃsausaṃpramattautuvrajataḥsaṃgamaṃtataḥ
2.53.107
kāyenakāyasaṃghṛṣṭirmaithunenahijāyate
kṣaṇamātraṃsukhaṃkāyepunaḥkaṃḍūścatādṛśī
2.53.108
sarvatradṛśyatedūtibhāvaevaṃvidhaḥkila
vrajatvamātmanaḥsthānaṃnaivāstyatraapūrvatā
2.53.109
apūrvaṃnāstimekiṃcitkaromyevanasaṃśayaḥ
2.53.109.p1
iti śrīpadmapurāṇebhūmikhaṃḍevenopākhyānesukalācaritre tripaṃcāśattamo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Brahmavaivartapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhūkhaṇḍa — Sanskrit
- Bhūmikhaṇḍa — Sanskrit
- Kṛṣṇajanmakhaṇḍa — Sanskrit
- Janmakhaṇḍa — Sanskrit