<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Padmapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.padma) › 3.51

# Padmapurana 3.51: ekapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ

Padmapurāṇa 3.51

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [3.51.68](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.68) — 1 part

### ekapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ

### [3.51.1](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.1)

ṛṣayaūcukarmayogaḥkathaṃsūtayenacārādhitohariḥ  
prasīdatimahābhāgavadanovadatāṃvara

### [3.51.2](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.2)

yenāsaubhagavānīśaḥsamārādhyomumukṣubhiḥ  
tadvadākhilalokānāṃrakṣaṇaṃdharmasaṃgraham

### [3.51.3](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.3)

taṃkarmayogaṃvadanaḥsūtamūrtimayastuyaḥ  
itiśuśrūṣavoviprābhavadagrevyavasthitāḥ

### [3.51.4](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.4)

sūtauvācaevamevapurāpṛṣṭovyāsaḥsatyavatīsutaḥ  
ṛṣibhiragnisaṃkāśairvyāsastānāhatacchṛṇu

### [3.51.5](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.5)

vyāsauvācaśṛṇudhvaṃmṛṣayaḥsarvevakṣyamāṇaṃsanātanam  
karmayogaṃbrāhmaṇānāmātyaṃtikaphalapradam

### [3.51.6](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.6)

āmnāyasiddhamakhilaṃbrāhmaṇārthaṃpradarśitam  
ṛṣīṇāṃśṛṇvatāṃpūrvaṃmanurāhaprajāpatiḥ

### [3.51.7](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.7)

sarvavyādhiharaṃpuṇyamṛṣisaṃghairniṣevitam  
samāhitadhiyoyūyaṃśṛṇudhvaṃgadatomama

### [3.51.8](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.8)

kṛtopanayanovedānadhīyītadvijottamaḥ  
garbhāṣṭame'ṣṭamevābdesvasūtroktavidhānataḥ

### [3.51.9](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.9)

daṃḍīcamekhalīsūtrīkṛṣṇājinadharomuniḥ  
bhikṣāhāroguruhitovīkṣyamāṇogurormukham

### [3.51.10](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.10)

kārpāsamupavītārthaṃnirmitaṃbrahmaṇāpurā  
brāhmaṇānāṃtrivṛtsūtraṃkauśaṃvāvastramevavā

### [3.51.11](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.11)

sadopavītīcaivasyātsadābaddhaśikhodvijaḥ  
anyathāyatkṛtaṃkarmmatadbhavatyayathākṛtam

### [3.51.12](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.12)

vasedavikṛtaṃvāsaḥkārpāsaṃvākaṣāyakam  
tadevaparidhānīyaṃśuklaṃtāṃtavamuttamam

### [3.51.13](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.13)

uttaraṃtusamāmnātaṃvāsaḥkṛṣṇājinaṃśubham  
abhāvegāvayamapirauravaṃvāvidhīyate

### [3.51.14](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.14)

uddhṛtyadakṣiṇaṃbāhuṃsavyabāhausamarpitam  
upavītaṃbhavennityaṃnivītaṃkaṃṭhasajjane

### [3.51.15](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.15)

savyabāhuṃsamuddhṛtyadakṣiṇetudhṛtaṃdvijāḥ  
prācīnāvītamityuktaṃpitryekarmaṇiyojayet

### [3.51.16](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.16)

agnyāgāregavāṃgoṣṭhehometapyetathaivaca  
svādhyāyebhojanenityaṃbrāhmaṇānāṃcasannidhau

### [3.51.17](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.17)

upāsanegurūṇāṃcasaṃdhyayoḥsādhusaṃgame  
upavītībhavennityaṃvidhireṣasanātanaḥ

### [3.51.18](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.18)

mauṃjītrivṛtsamāṃśliṣṭāṃkuryādviprasyamekhalām  
muṃjābhāvekuśenāhurgraṃthinaikenavātribhiḥ

### [3.51.19](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.19)

dhārayedvaiṇavapālāśaudaṃḍaukeśāṃtikaudvijaḥ  
yajñārhavṛkṣajaṃvāthasaumyamavraṇamevaca

### [3.51.20](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.20)

sāyaṃprātardvijaḥsaṃdhyāmupāsītasamāhitaḥ  
kāmāllobhādbhayānmohāttyaktvaināṃpatitobhavet

### [3.51.21](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.21)

agnikāryaṃtataḥkuryātsāyaṃprātaḥprasannadhīḥ  
snātvāsaṃtarpayeddevānṛṣīnpitṛgaṇāṃstathā

### [3.51.22](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.22)

devatābhyarcanaṃkuryātpuṣpaiḥpatrairyavāṃbubhiḥ  
abhivādanaśīlaḥsyānnityaṃvṛddheṣudharmataḥ

### [3.51.23](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.23)

asāvahaṃbhonāmetisamyakpraṇatipūrvakam  
āyurārogyasiddhyarthaṃtaṃdrādiparivarjitaḥ

### [3.51.24](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.24)

āyuṣmānbhavasaumyetivacovipro'bhivādane  
ākāraścāsyanāmnoṃ'tevācyaḥpūrvākṣaraplutaḥ

### [3.51.25](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.25)

yonavettyabhivādasyavipraḥpratyabhivādanam  
nābhivādyaḥsaviduṣāyathāśūdrastathaivasaḥ

### [3.51.26](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.26)

vyatyastapāṇinākāryaṃpādasaṃgrahaṇaṃguroḥ  
savyenasavyaḥspraṣṭavyodakṣiṇenatudakṣiṇaḥ

### [3.51.27](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.27)

laukikaṃvaidikaṃvāpitathādhyātmikamevavā  
avāpyaprayatojñānaṃtaṃpūrvamabhivādayet

### [3.51.28](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.28)

nodakaṃdhārayedbhaikṣyaṃpuṣpāṇisamidhastathā  
evaṃvidhānicānyāninadevārtheṣukarmmasu

### [3.51.29](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.29)

brāhmaṇaṃkuśalaṃpṛcchetkṣatrabaṃdhumanāmayam  
vaiśyaṃkṣemaṃsamāgamyaśūdramārogyamevaca

### [3.51.30](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.30)

upādhyāyaḥpitājyeṣṭhobhrātātrātācabhītitaḥ  
mātulaḥśvaśuraścaivamātāmahapitāmahau

### [3.51.31](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.31)

varṇaśreṣṭhaḥpitṛvyaścapuṃso'traguravaḥsmṛtāḥ  
mātāmātāmahīgurvīpiturmātuścasodarāḥ

### [3.51.32](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.32)

śvaśrūḥpitāmahījyeṣṭhādhātrīcaguravaḥstriyaḥ  
jñeyastuguruvargo'yamātṛtaḥpitṛtodvijāḥ

### [3.51.33](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.33)

anuvartanameteṣāṃmanovākkāyakarmabhiḥ  
gurūndṛṣṭvāsamuttiṣṭhedabhivādyakṛtāñjali

### [3.51.34](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.34)

naitairupaviśetsārddhaṃvivadennātmakāraṇāt  
jīvitārthamapidveṣādgurubhirnaivabhāṣaṇam

### [3.51.35](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.35)

udrikto'piguṇairanyairgurudveṣīpatatyadhaḥ  
gurūṇāmapisarveṣāṃpaṃcapūjyāviśeṣataḥ

### [3.51.36](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.36)

teṣāmādyāstrayaḥśreṣṭhāsteṣāṃmātāsupūjitā  
yobhāvayatiyāsūteyenavidyopadiśyate

### [3.51.37](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.37)

jyeṣṭhobhrātācabhartācapaṃcaiteguravaḥsmṛtāḥ  
ātmanaḥsarvayatnenaprāṇatyāgenavāpunaḥ

### [3.51.38](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.38)

pūjanīyāviśeṣeṇapaṃcaitebhūtimicchatā  
yāvatpitācamātācadvāvetaunirvikāriṇau

### [3.51.39](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.39)

tāvatsarvaṃparityajyaputraḥsyāttatparāyaṇaḥ  
pitāmātācasuprītausyātāṃputraguṇairyadi

### [3.51.40](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.40)

saputraḥsakalaṃdharmaṃprāpnuyāttenakarmaṇā  
nāstimātṛsamaṃdaivaṃnāstipitṛsamoguruḥ

### [3.51.41](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.41)

tayoḥpratyupakāro'pinakathaṃcanavidyate  
tayornityaṃpriyaṃkuryātkarmaṇāmanasāgirā

### [3.51.42](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.42)

natābhyāmananujñātodharmamanyaṃsamācaret  
varjayitvāmuktiphalaṃnityaṃnaimittikaṃtathā

### [3.51.43](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.43)

dharmasāraḥsamuddiṣṭaḥpretyānaṃtaphalapradaḥ  
samyagārādhyavaktāraṃvisṛṣṭastadanujñayā

### [3.51.44](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.44)

śiṣyovidyāphalaṃbhuṃktepretyacāpadyatedivi  
yobhrātaraṃpitṛsamaṃjyeṣṭhaṃmūḍho'vamanyate

### [3.51.45](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.45)

tenadoṣeṇasaṃpretyanirayaṃghoramṛcchati  
puṃsāṃvartmanisṛṣṭenapūjyobhartātusarvadā

### [3.51.46](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.46)

apimātariloke'sminnupakārāddhigauravam  
mātulāṃścapitṛvyāṃścaśvaśurānṛtvijogurūn

### [3.51.47](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.47)

asāvahamitibrūyātpratyutthāyābhivādayet  
avācyodīkṣitonāmnāyavīyānapiyobhavet

### [3.51.48](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.48)

bhobhavatpūrvakaṃtvenamabhibhāṣetadharmavit  
abhivādyaścapūjyaścaśirasānamyaevaca

### [3.51.49](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.49)

brāhmaṇakṣatriyādyaiścaśrīkāmaiḥsādaraṃsadā  
nābhivādyāścavipreṇakṣatriyādyāḥkathaṃcana

### [3.51.50](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.50)

jñānakarmaguṇopetāyadyapyetebahuśrutāḥ  
brāhmaṇaḥsarvavarṇānāṃsvastikuryāditiśrutiḥ

### [3.51.51](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.51)

savarṇenasavarṇānāṃkāryamevābhivādanam  
gururagnirdvijātīnāṃvarṇānāṃbrāhmaṇoguruḥ

### [3.51.52](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.52)

patirekoguruḥstrīṇāṃsarvatrābhyāgatoguruḥ  
vidyākarmavayobaṃdhurvittaṃbhavatipaṃcamam

### [3.51.53](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.53)

mānyasthānānipaṃcāhuḥpūrvaṃpūrvaṃgurūttarāt  
paṃcānāṃtriṣuvarṇeṣubhūyāṃsibalavaṃtica

### [3.51.54](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.54)

yatrasyuḥso'tramānārhaḥśūdro'pidaśamīṃgataḥ  
paṃthādeyobrāhmaṇāyastriyairājñevicakṣuṣe

### [3.51.55](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.55)

vṛddhāyabhārabhagnāyarogiṇedurbalāyaca  
bhikṣāmāhṛtyaśiṣṭānāṃgṛhebhyaḥprayato'nvaham

### [3.51.56](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.56)

nivedyaguruve'śnīyādvāgyatastadanujñayā  
bhavatpūrvaṃcaredbhaikṣyamupavītīdvijottamaḥ

### [3.51.57](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.57)

bhavanmadhyaṃturājanyovaiśyastubhavaduttaram  
mātaraṃvāsvasāraṃvāmāturvābhaginīṃnijām

### [3.51.58](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.58)

bhikṣetabhikṣāṃprathamaṃyācainaṃnavimānayet  
sajātīyagṛheṣvevasārvavarṇikamevavā

### [3.51.59](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.59)

bhaikṣyasyācaraṇaṃproktaṃpatitādivivarjitam  
vedayajñairahīnānāṃpraśastānāṃsvakarmmasu

### [3.51.60](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.60)

brahmacāryyāharedbhaikṣyaṃgṛhebhyaḥprayato'nvaham  
guroḥkulenabhikṣetanajñātikulabaṃdhuṣu

### [3.51.61](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.61)

alābhetvanyagehānāṃpūrvaṃpūrvaṃvivarjayet  
sarvaṃvāvicaredgrāmaṃpūrvoktānāmasaṃbhave

### [3.51.62](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.62)

niyamyaprayatovācaṃdiśastvanavalokayan  
samāhṛtyatubhaikṣyānnaṃyāvadarthamamāyayā

### [3.51.63](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.63)

bhuṃjītaprayatonityaṃvāgyato'nanyamānasaḥ  
bhaikṣyeṇavartayennityaṃnaivekānnobhavedvratī

### [3.51.64](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.64)

bhaikṣyaiṇavarttinovṛttirupavāsasamāsmṛtā  
pūjayedaśanaṃnityamadyāccainamakutsayan

### [3.51.65](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.65)

dṛṣṭvāhṛṣyetprasīdeccapratinaṃdeccasarvaśaḥ  
anārogyamanāyuṣyamasvargyaṃcātibhojanam

### [3.51.66](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.66)

apuṇyaṃlokavidviṣṭaṃtasmāttatparivarjayet  
prāṅmukho'nnānibhuṃjītasūryābhimukhamevavā

### [3.51.67](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.67)

nādyādudaṅmukhonityaṃvidhireṣasanātanaḥ  
prakṣālyapāṇipādaucabhuṃjānodvirupaspṛśet

### [3.51.68](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.68)

śuddhedeśesamāsīnobhuktvācadvirupaspṛśet

### [3.51.68.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51.68.p1)

iti śrīpādmemahāpurāṇesvargakhaṃḍekarmayogakathanaṃ nāmaekapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ

## Linked texts (9)

- [Kūrmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.12.1) — Vyāsa, Sanskrit
- [Mānava Dharmaśāstra](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.manu.2.72) — Manu & Bhṛgu, Sanskrit
- [Vrata(2)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.vrata.vrata-2.p372) — Sanskrit
- [Smṛticandrikā](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.smrticandrika.28.p5) — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit
- [Nityācārapradīpa](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.acara.ahnika.nityacarapradipa.5.p185) — Narasiṃha Vājapeyin, Sanskrit
- [Smṛtiratnākara](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.acara.smrtiratnakara.2.p74.2) — Veṅkaṭanātha, Sanskrit
- [Smṛtiratnākara (Viṭṭhalanātha)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.smrtiratnakara-vitthala.2.p74.2) — Viṭṭhalanātha, Sanskrit
- [Saṃskāraratnamālā (Gopīnātha Dīkṣita Oka)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.samskara.samskararatnamala.16.6.p1.3) — Gopīnātha Dīkṣita Oka, Sanskrit
- [Ācārabhūṣaṇa](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.acara.acarabhusana.14.p1.18) — Tryambaka rāma oka 1794, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.3.51) · Pramāṇa
