Pramāṇa · Search · About · API

Padmapurana 3.53: tripaṃcāśattamo'dhyāyaḥ

Padmapurāṇa 3.53

Language
Sanskrit

Contents

tripaṃcāśattamo'dhyāyaḥ

3.53.1

vyāsauvācaevaṃdaṃḍādibhiryuktaḥśaucācārasamanvitaḥ
āhūtodhyāpanaṃkuryādvīkṣyamāṇogurormukham

3.53.2

nityamudyatapāṇiḥsyātsādhvācāraḥsusaṃyataḥ
āsyatāmiticoktaḥsannāsītābhimukhaṃguroḥ

3.53.3

pratiśravaṇasaṃbhāṣeśayānonasamācaret
āsīnonacabhuṃjānonatiṣṭhennaparāṅmukhaḥ

3.53.4

nīcaiḥśayyāsanaṃcāsyasarvadāgurusannidhau
gurostucakṣurviṣayenayatheṣṭāsanobhavet

3.53.5

nodāharedasyanāmaparekṣamapikevalam
nacaivāsyānukurvītagatibhāṣaṇaceṣṭitam

3.53.6

guroryatraparīvādoniṃdāvāpipravartate
karṇautatrapidhātavyaugaṃtavyaṃvātato'nyataḥ

3.53.7

dūrasthonārcayedenaṃnakruddhonāṃtikestriyaḥ
nacaivāsyottaraṃbrūyātsthitonāsītasannidhau

3.53.8

udakuṃbhaṃkuśānpuṣpaṃsamidho'syāharetsadā
mārjanaṃlepanaṃnityamaṃgānāṃvaisamācaret

3.53.9

nāsyanirmālyaśayanaṃpādukopānahāvapi
ākrāmedāsanaṃcāsyacchāyādīnvākadācana

3.53.10

sādhayeddaṃtakāṣṭhādīṃllabdhaṃcāsmainivedayet
anāpṛcchyanagaṃtavyaṃbhavetpriyahiterataḥ

3.53.11

napādausārayedasyasannidhānekadācana
jṛṃbhitaṃhasitaṃcaivakaṃṭhaprāvaraṇaṃtathā

3.53.12

varjayetsannidhaunityamaṃgasphoṭanamevaca
yathākālamadhīyītayāvannavimanāguruḥ

3.53.13

āsīno'dhoguroḥpārśvesevāṃcasusamāhitaḥ
āsaneśayaneyānenaivatiṣṭhetkadācana

3.53.14

dhāvaṃtamanudhāvetagacchaṃtamanugacchati
gośvoṣṭrayānaprāsādetathādhoviṣṭareṣuca

3.53.15

āsītaguruṇāsārddhaṃśilāphalakanauṣuca
jiteṃdriyaḥsyātsatataṃvaśyātmākrodhanaḥśuciḥ

3.53.16

prayuṃjītasadāvācaṃmadhurāṃhitakāriṇīm
gaṃdhamālyaṃrasaṃkalpaṃśuktiṃprāṇivihiṃsanam

3.53.17

abhyaṃjanāṃjanonmarddacchatradhāraṇamevaca
kāmaṃlobhaṃbhayaṃnidrāṃgītavāditranartanam

3.53.18

ātarjanaṃparīvādaṃstrīprekṣālaṃbhanaṃtathā
paropaghātaṃpaiśunyaṃprayatnenavivarjayet

3.53.19

udakuṃbhaṃsumanasogośakṛnmṛttikākuśān
āharedyāvadannānibhaikṣyaṃcāharahaścaret

3.53.20

ghṛtaṃcalavaṇaṃsarvaṃvarjyaṃparyuṣitaṃcayat
anṛtyadarśīsatataṃbhavedgītādinispṛhaḥ

3.53.21

nādityaṃvaisamīhetanācareddaṃtadhāvanam
ekāṃtamaśucistrībhiḥśūdrādyairabhibhāṣaṇam

3.53.22

gurūcchiṣṭaṃbheṣajānnaṃprayuṃjītanakāmataḥ
malāpakarṣaṇaṃsnānaṃnācareddhikadācana

3.53.23

nakuryānmānasaṃviprogurostyāgekathaṃcana
mohādvāyadivālobhāttyaktvātupatitobhavet

3.53.24

laukikaṃvaidikaṃvāpitathādhyātmikamevavā
ādadītayatojñānaṃtaṃnadruhyetkadācana

3.53.25

gurorapyavaliptasyakāryākāryamajānataḥ
utpathapratipannasyanamanustyāgamabravīt

3.53.26

gurorgurausannihiteguruvadvṛttimācaret
natvābhisṛṣṭoguruṇāsvāngurūnabhivādayet

3.53.27

vidyāguruṣvetadevaṃnityāvṛttiṣuyogiṣu
pratiṣedhatsucādharmāddhitaṃcopadiśatsuca

3.53.28

śreyaḥsvaguruvadvṛttiṃnityamevasamācaret
guruputreṣudāreṣuguroścaivasvabaṃdhuṣu

3.53.29

bālaḥsaṃmānayenmānyāñchiṣṭovāyadikarmmaṇi
adhyāpayanguroḥsūnuṃguruvanmānamarhati

3.53.30

utsādanaṃcagātrāṇāṃsnāpanocchiṣṭabhojanaḥ
nakuryādguruputrasyapādayoḥśaucamevaca

3.53.31

guruvatpratipūjyāścasavarṇāguruyoṣitaḥ
asavarṇāścasaṃpūjyāḥpratyutthānābhivādanaiḥ

3.53.32

abhyaṃjanaṃsnāpanaṃcagātrotsādanamevaca
gurupatnyānakāryāṇikeśānāṃcaprasādhanam

3.53.33

gurupatnītuyuvatīnābhivādyātupādayoḥ
kurvītavaṃdanaṃbhūmyāmasāvahamitibruvan

3.53.34

viproṣyapādagrahaṇapūrvakaṃcābhivādanam
gurudāreṣukurvītasatāṃdharmmamanusmaran

3.53.35

mātṛṣvasāmātulānīśvaśrūścāthapitṛṣvasā
saṃpūjyāgurupatnīvatsamāstāgurubhāryayā

3.53.36

bhrātṛbhāryāścasaṃgrāhyāsavarṇāhanyahanyapi
viproṣyatūpasaṃgrāhyājñātisaṃbaṃdhiyoṣitaḥ

3.53.37

piturbhaginyāmātuścajāyasyāṃcasvasaryapi
mātṛvadvṛttimātiṣṭhenmātātābhyogarīyasī

3.53.38

evamācārasaṃpannamātmavaṃtamadāṃbhikam
vedamadhyāpayeddharmmaṃpurāṇāṃgāninityaśaḥ

3.53.39

saṃvatsaroṣiteśiṣyegururjñānamanirdiśan
harateduṣkṛtaṃtasyaśiṣyasyavasatoguruḥ

3.53.40

ācāryaputraḥśuśrūṣurjñānadodhārmikaḥśuciḥ
śaktonnadoṃbudaḥsādhuradhyāpyādaśadharmataḥ

3.53.41

kṛtakaṃṭhastathā'drohaḥmedhāvīgurukṛnnaraḥ
āptaḥpriyo'thavidhivatṣaḍadhyāpyādvijātayaḥ

3.53.42

eteṣubrāhmaṇedānamanyatratuyathocitam
ācamyasaṃyatonityamadhīyītaudaṅmukhaḥ

3.53.43

upasaṃgṛhyatatpādauvīkṣyamāṇogurormukham
adhīṣvabhoitibrūyādvirāmo'stviticā'ramet

3.53.44

prākkūlānparyupāsītapavitraiścaivapāvakaḥ
prāṇāyāmaistribhiḥpūtastataoṃkāramarhati

3.53.45

brāhmaṇaḥpraṇavaṃkuryādaṃte'pividhivaddvijāḥ
kuryādadhyāpanaṃnityaṃsabrahmāṃjalipūrvataḥ

3.53.46

sarveṣāmevabhūtānāṃvedaścakṣuḥsanātanaḥ
adhīyītāpyayaṃnityaṃbrāhmaṇyāddhīyate'nyathā

3.53.47

adhīyītaṛconityaṃkṣīrāhutyāsadevatāḥ
prīṇātitarpayankālaṃkāmairhūtāḥsadaivatāḥ

3.53.48

yajūṃṣyadhīteniyataṃdadhnāprīṇātidevatāḥ
sāmānyadhīteprīṇātighṛtāhutibhiranvaham

3.53.49

atharvāṃgirasonityaṃmadhvāprīṇātidevatāḥ
dharmāṃgānipurāṇānimāṃsaistarpayatesurān

3.53.50

prātaścasāyaṃprayatonaityakaṃvidhimāśritaḥ
gāyatrīṃsamadhīyītagatvāraṇyaṃsamāhitaḥ

3.53.51

sahasraparamāṃdevīṃśatamadhyāṃdaśāvarām
gāyatrīṃvaijapennityaṃjapayajñaḥprakīrtitaḥ

3.53.52

gāyatrīṃcaivavedāṃścatulayātolayatprabhuḥ
ekataścaturovedāgāyatrīṃcatathaikataḥ

3.53.53

oṃkāramāditaḥkṛtvāvyāhṛtīstadanaṃtaram
tato'dhīyītasāvitrīmekāgraḥśraddhayānvitaḥ

3.53.54

purākalpesamutpannābhūrbhuvaḥsvaḥsanātanāḥ
mahāvyāhṛtayastisraḥsarvāśubhanibarhaṇāḥ

3.53.55

pradhānaṃpuruṣaḥkāloviṣṇubrahmamaheśvarāḥ
satvaṃrajastamastisraḥkramādvyāhṛtayaḥsmṛtāḥ

3.53.56

—kārastatparaṃbrahmasāvitrīsyāttaduttaram
eṣamaṃtromahāyogaḥsārātsāraudāhṛtaḥ

3.53.57

yo'dhīte'hanyahanyetāṃgāyatrīṃvedamātaram
vijñāyārthaṃbrahmacārīsayātiparamāṃgatim

3.53.58

gāyatrīvedajananīgāyatrīlokapāvanī
gāyatryānaparaṃjapyametadvijñāyamucyate

3.53.59

śrāvaṇasyatumāsasyapaurṇamāsyāṃdvijottamāḥ
āṣāḍhyāṃproṣṭhapadyāṃvāvedopākaraṇaṃsmṛtam

3.53.60

yatsūryayāmyagamanaṃmāsānviprorddhapaṃcamān
adhīyītaśucaudeśebrahmacārīsamāhitaḥ

3.53.61

puṣyetucchaṃdasāṃkuryādbahirutsarjanaṃdvijaḥ
māsiśuklasyavāprāptepūrvāhṇeprathame'hani

3.53.62

chadāṃsicadvijo'bhyasyecchuklapakṣetuvaidvijaḥ
vedāṃgānipurāṇānikṛṣṇapakṣeṣumānavaḥ

3.53.63

imānnityamanadhyāyānadhīyānovivarjayet
adhyāpanaṃcakurvāṇo'bhyasyannapiprayatnataḥ

3.53.64

karṇaśrave'nilerātraudivāpāṃsusamūhane
vidyutstanitavarṣeṣumaholkānāṃcasaṃplave

3.53.65

akālikamanadhyāyameteṣvāhaprajāpatiḥ
etānabhyudinānvidyādyadāprāduṣkṛtāgniṣu

3.53.66

tadāvidyādanadhyāyamanṛtaucābhradarśane
nirghātebhūmicalanejyotiṣāṃcopasarjane

3.53.67

etānakālikānvidyādanadhyāyānṛtāvapi
prāduṣkṛteṣvagniṣucavidyutstanitanisvane

3.53.68

sajyotiḥsyādanadhyāyaḥśeṣerātrauyathādivā
nityānadhyāyaevasyādgrāmeṣunagareṣuca

3.53.69

dharmanaipuṇyakāmānāṃpūtigaṃdhecanityaśaḥ
aṃtaḥśavagategrāmevṛṣalasyacasannidhau

3.53.70

anadhyāyorudyamānesamayejaladasyaca
udakecārdharātrecaviṇmūtraṃcavisarjayan

3.53.71

ucchiṣṭaḥśrāddhabhukcaivamanasāpinaciṃtayet
pratigṛhyadvijovidvānekoddiṣṭasyavetanam

3.53.72

tryahaṃnakārayedbrahmarājñorāhoścasūtake
yāvadekānnaniṣṭhāsyātsnehālopaścatiṣṭhati

3.53.73

viprasyaviduṣodehetāvadbrahmanakīrtayet
śayānaḥprauḍhapādaścakṛtvācaivāvasakthikām

3.53.74

nādhīyītāmiṣaṃjagdhvāśūdraśrāddhānnamevaca
nīhārebāṇaśabdecasaṃdhyayorubhayorapi

3.53.75

amāvāsyācaturdaśyoḥpaurṇamāsyaṣṭamīṣuca
upākarmaṇicotsargetrirātraṃkṣapaṇaṃsmṛtam

3.53.76

aṣṭakāsuahorātramṛtvaṃtāsucarātriṣu
mārgaśīrṣetathāpauṣemāghamāsetathaivaca

3.53.77

tisro'ṣṭakāḥsamākhyātākṛṣṇapakṣeṣusūribhiḥ
śleṣmātakasyacchāyāyāṃśālmalermadhukasyaca

3.53.78

kadācidapinādhyeyaṃkovidārakapitthayoḥ
samānavidyecamṛtetathāsabrahmacāriṇi

3.53.79

ācāryesaṃsthitecāpitrirātraṃkṣapaṇaṃsmṛtam
chidrāṇyetāniviprāṇāmanadhyāyāḥprakīrtitāḥ

3.53.80

hiṃsaṃtirākṣasāsteṣutasmādetānvivarjayet
naityakenāstyanadhyāyaḥsaṃdhyopāsanamevaca

3.53.81

upākarmmaṇihomāṃtehomamadhyetathaivaca
ekāmṛcamathaikaṃvāyajuḥsāmānivāpunaḥ

3.53.82

nāṣṭakādyāsvadhīyītamārutecābhidhāvati
anadhyāyastunāṃgeṣunetihāsapurāṇayoḥ

3.53.83

nadharmaśāstreṣvanyeṣusarvāṇyetānivarjayet
eṣadharmaḥsamāsenakīrtitobrahmacāriṇaḥ

3.53.84

brahmaṇā'bhihitaḥpūrvamṛṣīṇāṃbhāvitātmanām
yo'nyatrakuruteyatnamanadhītyaśrutiṃdvijaḥ

3.53.85

sasaṃmūḍhonasaṃbhāṣyovedabāhyodvijātibhiḥ
navedapāṭhamātreṇasaṃtuṣṭovaibhaveddvijaḥ

3.53.86

pāṭhamātrāvasānastupaṃkegaurivasīdati
yo'dhītyavidhivadvedaṃvedārthaṃnavicārayet

3.53.87

sasaṃmūḍhaḥśūdrakalpaḥpātratāṃnaprapadyate
yaditvātyaṃtikaṃvāsaṃkartumicchativaigurau

3.53.88

yuktaḥparicaredenamāśarīravimokṣaṇam
gatvāvanaṃcavidhivajjuhuyājjātavedasam

3.53.89

adhīyītatathānityaṃbrahmaniṣṭhaḥsamāhitaḥ
sāvitrīṃśatarudrīyaṃvedāṃtāṃścaviśeṣataḥ
abhyasetsatataṃyuktobhikṣāśanaparāyaṇaḥ

3.53.90

etadvidhānaṃparamaṃpurāṇaṃvedāgamesamyagihoditaṃvaḥ
purāmaharṣipravarābhipṛṣṭaḥsvāyaṃbhuvoyanmanurāhadevaḥ

3.53.90.p1

iti śrīpādmemahāpurāṇesvargakhaṃḍekarmayogakathanaṃ nāmatripaṃcāśattamo'dhyāyaḥ

Linked texts (12)