Padmapurana 5.23: trayoviṃśo'dhyāyaḥ
Padmapurāṇa 5.23
- Language
- Sanskrit
Contents
trayoviṃśo'dhyāyaḥ
5.23.1
śeṣauvāca
kṣaṇaṃsthitvātṛṇānyattvāyayauvājīmanojavaḥ
vīraśreṇīvṛtaḥpatraṃbhāledhṛtvāsacāmaraḥ
5.23.2
śatrughnenasuvīreṇalakṣmīnidhinṛpeṇaca
puṣkalenogravāhenapratāpāgryeṇarakṣitaḥ
5.23.3
yayaupurīṃsacakrāṃkāṃsubāhuparirakṣitām
anekavīrakoṭībhīrakṣito'nugataḥprabho
5.23.4
tadāputrosyadamanomṛgayāmāsthitomahān
dadarśāśvaṃbhālapatraṃcaṃdanādikacarcitam
5.23.5
vilokyasevakaṃprāhakasyāśvome'kṣigocaraḥ
bhālepatraṃdhṛtaṃkiṃnucāmaraṃkiṃtuśobhanam
5.23.6
itirājñovacaḥśrutvāsevakaḥprayayautataḥ
yatrāsauvartatevājībhālapatraḥsuśobhanaḥ
5.23.7
gṛhītvātaṃkeśasaṃgheratnamālāvibhūṣitam
nināyacāgrebhūpasyasubāhukuladhāriṇaḥ
5.23.8
sapatraṃvācayāmāsasuṃdarākṣaraśobhitam
ayodhyādhipatiścāsīdrājādaśarathobalī
5.23.9
tasyātmajorāmabhadraḥsarvaśūraśiromaṇiḥ
nānyostitatsamaḥpṛthvyāṃdhanurdharaṇavikramaḥ
5.23.10
tenāsaumocitovājīcaṃdanādikacarcitaḥ
taṃpālayatidharmātmāśatrughnaḥparavīrahā
5.23.11
yecaśūrāvayaṃvīrādhanurhastāimevayam
tegṛhṇaṃtubalādvāhaṃratnamālāvibhūṣitam
5.23.12
taṃcamokṣyatiśatrughnaḥsarvavīraśiromaṇiḥ
anyathāpādayostasyapraṇatiṃyāṃtudhanvinaḥ
5.23.13
ityabhiprāyamālokyajagādanṛpanaṃdanaḥ
rāmaevadhanurdhārīnavayaṃkṣattriyāḥsmṛtāḥ
5.23.14
tāteme'vasthitepṛthvyāṃko'yagarvomahānbhuvi
prāpnotugarvasyaphalaṃmamanirmuktasāyakaiḥ
5.23.15
adyameniśitābāṇāḥśatrughnaṃkiṃśukaṃyathā
puṣpitaṃvidadhatvaddhākṣatāvṛtaśarīrakam
5.23.16
dārayaṃtukapolāṃścasāyakāmamadaṃtinām
aśvānpaśyaṃtuśataśorudhiraughapariplutān
5.23.17
pibaṃtuyoginīsaṃghārudhirāṇinṛmastakaiḥ
śivābhavaṃtusaṃtuṣṭāmadvairikravyabhakṣaṇaiḥ
5.23.18
paśyaṃtusubhaṭāstasyamamabāhubalaṃmahat
kodaṃḍadaṃḍanirmuktāḥśarakoṭīrvimuṃcataḥ
5.23.19
itthamuktvāmahīpasyatanujodamanābhidhaḥ
svapuraṃpreṣayitvātaṃprahṛṣṭo'bhavadudbhaṭaḥ
5.23.20
senāpatimuvācedaṃsajjīkurumahāmate
senāṃparimitāṃmahyaṃvairivṛṃdanivāraṇe
5.23.21
sajjāṃsenāṃvidhāyāśusaṃmukhoraṇamaṃḍale
sthitavānyāvadatyugrastāvatprāptāhayānugāḥ
5.23.22
kvāsauhayomahārājñobhālapatreṇacihnitaḥ
papracchustetucānyonyamativyākulitāmuhuḥ
5.23.23
tāvaddadarśapurataḥpratāpāgryaḥparaṃtapaḥ
sajjībhūtaṃtukaṭakaṃvīraśabdanināditam
5.23.24
tatrāvadañjanāḥkecinnīto'śvo'nenabhūpate
anyathāsaṃmukhastiṣṭhetkathaṃvīrobalānugaḥ
5.23.25
ityākarṇyapratāpāgryaḥpreṣayāmāsasevakam
sagatvātatrapapracchakutrāśvorāmabhūpateḥ
5.23.26
kenanītaḥkutonītorāmaṃjānātinokudhīḥ
yaṃśakrapramukhādevābalimādāyasannatāḥ
5.23.27
tasyavaidharmarājasyakupitaṃtubalaṃmahat
sarvathāhigrasiṣyetapraṇatiṃcennayāsyati
5.23.28
itthamuktaṃsamākarṇyatadārājasutobalī
taṃvaidhikkārayāmāsavāgjālenasudurmanāḥ
5.23.29
mayānītoyajñahayaḥpatracihnādyalaṃkṛtaḥ
yeśūrāstetumāṃjitvāmocayaṃtubalādiha
5.23.30
sevakastadvacaḥśrutvāroṣapūrṇohasanyayau
rājñenivedayāmāsayathāvadupavarṇitam
5.23.31
tacchrutvāroṣatāmrākṣaḥpratāpāgryomahābalaḥ
yayauyoddhuṃrājaputraṃmahāvīrapuraskṛtam
5.23.32
rathenakanakāṃgenacaturvājisuśobhinā
sukūbareṇasarvāstrapūritenayayaubalī
5.23.33
dhanuṣṭaṃkārayāmāsamahābalasamanvitaḥ
punaḥpunarjahāsoccaiḥkopādudgamitāśrukaḥ
5.23.34
aśvavāhāgajārūḍhāḥkhaḍgollasitapāṇayaḥ
anvayustepratāpāgryaṃroṣapūrṇākulekṣaṇam
5.23.35
hastinaḥpattayaścaivakoṭiśaḥpradhanodyatāḥ
cirakālamabhīpsaṃtoraṇaṃvīreṇakāritam
5.23.36
tadodyataṃsamājñāyaripusainyaṃnṛpātmajaḥ
pratyujjagāmavīrāgryomahābalaparīvṛtaḥ
5.23.37
sannaddhaḥkavacīkhaḍgīśarāsanadharoyuvā
līlayaivayayauyoddhuṃmṛgarāḍgajatāmiva
5.23.38
tadāyodhāḥprakupitāḥparasparavadhaiṣiṇaḥ
chiṃdhibhiṃdhītibhāṣaṃtoraṇakāryaviśāradāḥ
5.23.39
pattayaḥpattisaṃghenagajārūḍhāścasādibhiḥ
rathārūḍhārathasthaiścavāhārūḍhāśvasaṃsthitaiḥ
5.23.40
gajābhinnādvidhājātāhayāścadvidalīkṛtāḥ
anekanaramastiṣkairmedinīpūritāhyabhūt
5.23.41
tadāprakupitorājāpratāpāgryomahābalaḥ
svasainyakadanodyuktaṃrājaputraṃsamīkṣyaca
5.23.42
uvācasārathiṃtatraprāpayāśvānyatomama
sainyasyakadanāsaktorājaputromahārathaḥ
5.23.43
athavīraśiroratnanamitāṃghrirnṛpātmajaḥ
yayausaṃmukhamevāsyapratāpāgryasyavīryavān
5.23.44
sārathiḥprāpayāmāsapratāpāgryasyavājinaḥ
yatrāsaudamanovīraḥsarvaśūraśiromaṇiḥ
5.23.45
gatvātamāhvayāmāsarājaputraṃraṇodyatam
rathepuraṭanirṇiktetiṣṭhankodaṃḍadaṃḍabhṛt
5.23.46
rerājaputrakaśiśotvayābaddho'śvasattamaḥ
najñātosimahārājaḥsarvavīreṃdrasevitaḥ
5.23.47
yasyapratāpaṃdaityeṃdronaśaktaḥsoḍhumadbhutam
tasyatvaṃvājinaṃnītvāgato'sipuṭabhedanam
5.23.48
māṃjānīhipuraḥprāptaṃkālarūpaṃtuvairiṇam
muṃcāśvamarbhagacchāśubālakrīḍanakaṃkuru
5.23.49
kasyātmajastvaṃkutratyaḥkathaṃno'dīrghadarśinā
dhṛto'śvastvathasaṃjātāghṛṇāmamaśiśotvayi
5.23.50
itthamākarṇyadamanaḥsmitaṃcakremahāmanāḥ
uvācacapratāpāgryaṃtṛṇīkurvaṃścatadbalam
5.23.51
damanauvāca
mayābaddhobalādaśvonītaḥsvapuṭabhedanam
nārpayiṣye'dyasaprāṇaḥkuruyuddhaṃmahābala
5.23.52
tvayāyaduktaṃbālastvaṃgatvākrīḍanakaṃkuru
tanmepaśyamahārājakrīḍanaṃraṇamūrdhani
5.23.53
śeṣauvāca
ityuktvāsaguṇaṃcāpaṃvidhāyasubhujāṃgajaḥ
śarāṇāṃśatamādhattapratāpāgryasyavakṣasi
5.23.54
saṃdhāyabāṇaśatakaṃśaṃkhaṃdadhmaupratāpavān
tenaśaṃkhaninādenakātarāṇāṃbhayaṃhyabhūt
5.23.55
tāḍayāmāsahṛdayebāṇānāṃśatakenasaḥ
pratāpāgryaḥpracicchedalaghuhastaḥsuparvaṇaḥ
5.23.56
sabāṇacchedanaṃdṛṣṭvākupitovyasṛjaccharān
kaṃkapakṣānvitāṃstīkṣṇabhallānrājātmajobalī
5.23.57
ākāśebhuvimadhyecabāṇādadṛśire'ñcitāḥ
svanāmacihnitāstīkṣṇadhārāpātasuśobhitāḥ
5.23.58
śarāstadbāhuhṛdayelagnāvahnikaṇānbahūn
sṛjaṃtaḥkurvatesainyadāhanaṃtadabhūnmahat
5.23.59
pratāpāgryaḥprakupitastiṣṭhatiṣṭheticabruvan
śareṇadaśasaṃkhyenatāḍayāmāsamūrdhani
5.23.60
tebāṇārājaputrasyalalāṭepariniṣṭhitāḥ
virājaṃtesmacamunedaśaśākhāstaroriva
5.23.61
tenabāṇaprahāreṇavivyathenamahāmanāḥ
yaṣṭikāprahatoyadvatkuṃjaraḥsaptavarṣakaḥ
5.23.62
bāṇāndhanuṣisaṃdhāyamumocatriśatāñchubhān
suvarṇapuṃkharacitānmahākālānalopamān
5.23.63
tebāṇāstupratāpāgryavakṣobhittvāgatāhyadhaḥ
śoṇitāktāyathārāmacaṃdrabhaktiparāṅmukhāḥ
5.23.64
pratāpāgryaḥprakupitaḥśarānmuṃcansahasraśaḥ
akarodvirathaṃsūnuṃsubāhostatkṣaṇāddrutam
5.23.65
caturbhiścaturovāhāndvābhyāṃdhvajamaśātayat
ekenasāratheḥkāyācchiromahyāmapātayat
5.23.66
caturbhistāḍayāmāsataṃsūnuṃnṛpateḥpunaḥ
tatkṣaṇāccāpamekenaguṇayuktaṃtucicchide
5.23.67
so'nyarathaṃsamāruhyahayaratnasuśobhitam
dhanuḥkaresamādāyasajyaṃcakremahāmanāḥ
5.23.68
pratyuvācapratāpāgryaṃtvayāvikrāṃtamadbhutam
paśyedānīṃparākrāṃtiṃdhanuṣomamasadbhaṭa
5.23.69
evamuktvātudamanobāṇāndaśasamādade
caturbhiścaturovāhānnināyayamasādanam
5.23.70
caturbhistilaśaḥkṛttorathaścakrasamanvitaḥ
ekenahṛdivivyādhabāṇenaikenasārathim
5.23.71
jagarjaśaṃkhamāpūryaśaṃkhaśabdasamanvitaḥ
tatkarmapūjayāmāsasādhuvīramahābala
5.23.72
itivikrāṃtamālokyapratāpāgryoruṣānvitaḥ
anyaṃrathaṃsamāsthāyayayauyoddhuṃnṛpātmajam
5.23.73
uvācavīrapaśyatvaṃmamavikrāṃtamadbhutam
ityuktvāśumumocaughāñcharāṇāṃśitaparvaṇām
5.23.74
śarāḥsarvatradṛśyaṃtekuṃjareṣuhayeṣuca
parabrahmevasarvatravyāptāścāṃtaragocarāḥ
5.23.74.p1
taṃrājaputraṃśitabāṇakoṭibhi -
rvyāptaṃvidhāyāśujagarjavikramī
5.23.75
saṃharṣayansvīyagaṇānparānmahān
kurvanhṛdāśūnyatamāngatāsukān
5.23.75.p1
sarājaputraḥśitasāyakavrajaiḥ
saṃpūrṇamātmānamavekṣyaroṣitaḥ
5.23.76
jagrāhaśastrāṇiduraṃtavikramo
dhanuścadhunvanbhujadaṃḍayormahān
5.23.77
cakartasarvāṇyastrāṇiśastrāṇicamahābalaḥ
roṣatāmrekṣaṇomuṃcañcharānvairividāriṇaḥ
5.23.78
tacchastrajālaṃnirdhūyarājaputrojagādatam
kṣamasvaikaṃprahāraṃmeyadiśūrosimāriṣa
5.23.79
yadyanenabhavaṃtaṃvairathāccetpātayāmina
pratijñāṃśṛṇumevīramamagarveṇanirmitām
5.23.80
vedaṃniṃdaṃtiyemattāhetuvādavicakṣaṇāḥ
teṣāṃpāpaṃmamaivāstunarakārṇavamajjakam
5.23.81
ityuktvābāṇamāsādyakodaṃḍekālasannibham
jvālāmālākulaṃtīkṣṇaṃniṣaṃgāduddhṛtaṃvaram
5.23.82
samuktonṛpavaryeṇahṛdilakṣyīkṛtaḥśaraḥ
jagāmatarasātaṃvaikālānalasamaprabhaḥ
5.23.83
pratāpāgryaḥśaraṃdṛṣṭvāsvapātanasamudyatam
bāṇāndhanuṣyathādhattaśaracchedāyavaiśitān
5.23.84
sabāṇaḥsarvabāṇāṃstāṃśchiṃdanmadhyataevahi
jagāmavaipratāpāgryahṛdayaṃdhairyasaṃyutam
5.23.85
saṃlagnohṛdinālīkaḥpraviveśatadaṃtaram
rājākṛtaprahārastupapātadharaṇītale
5.23.86
mūrcchitaṃcetanāhīnaṃrathopasthādgataṃbhuvi
sārathistaṃsamādāyāpovāharaṇamaṃḍalāt
5.23.87
hāhākāromahānāsīdbalaṃbhagnaṃgataṃtataḥ
yatraśatrughnanāmāsauvīrakoṭiparīvṛtaḥ
5.23.88
rājātmajojayaṃprāpyapratāpāgryaṃvijityasaḥ
pratīkṣāṃtucakārāsyaśatrughnasyacabhūpateḥ
5.23.88.p1
iti śrīpadmapurāṇepātālakhaṃḍeśeṣavātsyāyanasaṃvāderāmāśvamedhe rājaputrayuddhakathanaṃnāmatrayoviṃśo'dhyāyaḥ