Padmapurana 5.64: catuḥṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
Padmapurāṇa 5.64
- Language
- Sanskrit
Contents
- 5.64.80 — 1 part
catuḥṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
5.64.1
śeṣauvāca
śatrughnaṃpatitaṃvīkṣyasurathaḥpravaronṛpaḥ
prayayaumaṇināsṛṣṭerathetiṣṭhanmahādbhute
5.64.2
puṣkalasturaṇepūrvaṃpātitaḥsavicārayan
lavaṃyayautadāyoddhuṃmahāvīrabalonnatam
5.64.3
surathaḥkuśamāsādyabāṇānmuṃcannanekadhā
vyathayāmāsasamaremahāvīraśiromaṇiḥ
5.64.4
surathaṃvirathaṃcakrebāṇairdaśabhirucchikhaiḥ
dhanuścicchedatarasāsudṛḍhaṃguṇapūritam
5.64.5
astrapratyastrasaṃhāraiḥkṣaipaṇaiḥpratikṣepaṇaiḥ
abhavattumulaṃyuddhaṃvīrāṇāṃromaharṣaṇam
5.64.6
atyaṃtaṃsamarodyuktesurathedurjayenṛpe
kuśaḥsaṃciṃtayāmāsakiṃkartavyaṃraṇemayā
5.64.7
vicāryaniśitaṃghoraṃsāyakaṃsamupādade
hananāyanṛpasyāsyamahābalasamanvitaḥ
5.64.8
tamāgataṃśaraṃdṛṣṭvākālānalasamaprabham
chettuṃmatiṃcakārāśutāvallagnomahāśaraḥ
5.64.9
mumūrcchasamarevīromahāvīrabalastataḥ
papātasyaṃdanopasthesārathistamupāharat
5.64.10
surathepatitedṛṣṭvākuśaṃjayasamanvitam
trāsayaṃtaṃvīragaṇāniyāyapavanātmajaḥ
5.64.11
samīrasūnuṃprabalamāyāṃtaṃvīkṣyavānaram
jahāsadarśayandaṃtānkopayannivataṃkrudhā
5.64.12
uvācacahanūmaṃtamehitvaṃmamasaṃmukham
bhetsyebāṇasahasreṇamṛtoyāsyasiyāminīm
5.64.13
ityuktohanumāñjñātvārāmasūnuṃmahābalam
svāmikāryaṃprakartavyamitikṛtvāpradhāvitaḥ
5.64.14
śālamutpāṭyatarasāviśālaṃśataśākhinam
kuśaṃvakṣasisaṃlakṣyayayauyoddhuṃmahābalaḥ
5.64.15
śālahastaṃsamāyāṃtaṃhanūmaṃtaṃmahābalam
tribhiḥkṣuraprairvivyādhahṛdicaṃdropamairbalī
5.64.16
sabāṇaviddhastarasākuśenabalaśālinā
śālenahṛdisaṃjaghnedaṃtānniṣpiṣyamārutiḥ
5.64.17
śālāhatastadābālaḥkiṃcinnākaṃpatasmayāt
tadāvīrāḥpraśaṃsāṃtupracakrustasyabālyataḥ
5.64.18
saśālenahatovīraḥsaṃhārāstraṃsamādade
saṃhantuṃvairiṇaṃkopātkuśaḥsaparamāstravit
5.64.19
saṃhārāstraṃsamālokyadurjayaṃkuśamocitam
dadhyaurāmaṃsvamanasābhaktavighnavināśakam
5.64.20
tadāmuktaṃkuśenāśutadastraṃhṛdimāruteḥ
lagnaṃmahāvyathākāritenamūrcchāmitaḥpunaḥ
5.64.21
mūrcchāṃprāptaṃtutaṃdṛṣṭvāplavaṃgaṃbalasaṃyutaḥ
vivyādhasāyakaistīkṣṇaiḥsainyaṃtatsakalaṃmahat
5.64.22
tasyabāṇāyutairbhagnaṃbalaṃsarvaṃraṇāṃgaṇe
palāyanaparaṃjātaṃcaturaṃgasamanvitam
5.64.23
tadākapipatiḥkopātsugrīvorakṣakomahān
abhyadhāvannagānnaikānutpāṭyakuśamudbhaṭam
5.64.24
kuśaḥsarvānpracicchedalīlayāprahasannagān
punarapyāgatānvṛkṣāṃścicchedatarasābalī
5.64.25
anekabāṇavyathitaḥsugrīvaḥsamarāṃgaṇe
jagrāhaparvataṃghoraṃkuśamastakamadhyataḥ
5.64.26
kuśastaṃnagamāyāṃtaṃvīkṣyabāṇairanekadhā
niṣpipeṣacakārāśumahārudrāṃgayogyatām
5.64.27
sugrīvastanmahatkarmadṛṣṭvābālenanirmitam
jayāśāpratinirvṛttobabhūvasamarāṃgaṇe
5.64.28
raṇamadhyedurākrāṃtaṃkuśaṃlāṃgūlatāḍakam
atyamarṣīruṣākrāṃtastaṃhaṃtuṃnagamādade
5.64.29
ātmānaṃhaṃtumudyuktaṃvīkṣyasugrīvamādarāt
tāḍayāmāsabahubhiḥsāyakaiḥśitaparvabhiḥ
5.64.30
satāḍitobahuvidhaiḥśaraiḥpīḍāsamanvitaḥ
kuśaṃhaṃtuṃsamārabdhoyayauśālaṃsamādade
5.64.31
tadāpicakuśovīrovāruṇāstraṃsamādade
babaṃdhataṃcapāśenadṛḍhenasalavāgrajaḥ
5.64.32
sabaddhaḥpāśakaiḥsnigdhaiḥkuśenabalaśālinā
papātaraṇamadhyevaimahāvīrairalaṃkṛte
5.64.33
sugrīvaṃpatitaṃdṛṣṭvāvīrāḥsarvatradudruvuḥ
jayamāpalavabhrātāmahāvīraśiromaṇiḥ
5.64.34
tāvallavobhaṭāñjitvāpuṣkalaṃcāṃgadaṃtathā
pratāpāgryaṃvīramaṇiṃtathānyānapibhūbhujaḥ
5.64.35
jayaṃprāpyaraṇevīrolavobhrātaramāgamat
saṃgrāmejayakartāraṃvairikoṭinipātakam
5.64.36
parasparaṃprahṛṣitaupariraṃbhaṃprakurvataḥ
jayaṃprāptautadāvārtāṃmunecakraturunmadau
5.64.37
lavauvāca
bhrātastavaprasādenanistīrṇoraṇatoyadhiḥ
idānīṃvīraraṇakaṃśodhayāvaḥsuśobhitam
5.64.38
ityuktvātvaritaṃvīrojagmatustaukuśīlavau
rājñomaulimaṇiṃcitraṃjagrāhakanakācitam
5.64.39
puṣkalasyalavovīrojagrāhamukuṭaṃśubham
aṃgadecamahānarghyeśatrughnasyāparasyaca
5.64.40
gṛhītvāśastrasaṃghātaṃhanūmaṃtaṃkapīśvaram
sugrīvaṃsavidhegatvāubhāvapibabaṃdhatuḥ
5.64.41
pucchevāyusutasyāyaṃgṛhītvātukuśānujaḥ
bhrātaraṃpratyuvācedaṃneṣyāmisvakamaṃdiram
5.64.42
āvayorjananīprītyaigṛhītvāpucchaketvaham
krīḍārthamṛṣiputrāṇāṃkautukārthaṃmamaivaca
5.64.43
etacchrutvātatovākyamuvācacakuśolavam
ahamenaṃgrahīṣyāmivānaraṃbalinaṃdṛḍham
5.64.44
ityevaṃbhāṣamāṇautaubaddhātaubalināṃvarau
pucchayorbalinaudhṛtvājagmatuḥsvāśramaṃprati
5.64.45
svāśramāyapragacchaṃtauvīkṣyataukapisattamau
kaṃpamānaujagadaturanyonyaṃbhītayāgirā
5.64.46
hanūmānkapirājānaṃpratyuvācabhayārdradhīḥ
etaurāmasutāvasmānneṣyataḥsvāśramaṃprati
5.64.47
mayāpūrvaṃkṛtaṃkarmajānakīṃpratigacchatā
tatramejānakīdevīsaṃmukhābhūnmanoharā
5.64.48
sāmāṃdrakṣyativaidehībaddhaṃpāśenavairiṇā
tadāhasiṣyativarātrapāme'trabhaviṣyati
5.64.49
mayākimatrakartavyaṃprāṇatyāgobhaviṣyati
mahadduḥkhaṃcāpatitaṃsarāmaḥkiṃkariṣyati
5.64.50
sugrīvastadvacaḥśrutvāmamāpyevaṃmahākape
neṣyateyadimāmevaṃnidhanaṃtubhaviṣyati
5.64.51
evaṃkathayatorevahyanyonyaṃbhayabhītayoḥ
kuśolavaścabhavanaṃmātuḥprāpaturojasā
5.64.52
tāvāyātausamīkṣyaivajaharṣajananītayoḥ
anyonyaṃparamaprītyāparirebhenijausutau
5.64.53
tābhyāṃpucchagṛhītautauvānarauvīkṣyajānakī
hanūmaṃtaṃcasugrīvaṃsarvavīraṃkapīśvaram
5.64.54
jahāsapāśabaddhautauvīkṣamāṇāvarāṃganā
uvācacavimokṣārthaṃvadaṃtīvacanaṃvaram
5.64.55
putraupramuṃcataṃkīśaumahāvīraumahābalau
īkṣaṃtaumāṃyadisphītauprāṇatyāgaṃkariṣyataḥ
5.64.56
ayaṃvaihanumānvīroyodadāhadanoḥpurīm
ayamapyṛkṣarājohisarvavānarabhūmipaḥ
5.64.57
kimarthaṃvidhṛtaukutrakiṃvākṛtamanādarāt
puccheyuvābhyāṃvidhṛtausamahānvismayo'stime
5.64.58
itimāturvacaḥślakṣṇaṃvīkṣyatāṃputrakautadā
ūcaturvinayaśreṣṭhaumahābalasamanvitau
5.64.59
mātaḥkaścanabhūpālorāmodāśarathirbalī
tenamuktohayaḥsvarṇabhālapatraḥsuśobhitaḥ
5.64.60
tatraivaṃlikhitaṃmātarekavīrāprasūrmama
yekṣatriyāstegṛhṇantunocetpādatalārcakāḥ
5.64.61
tadāmayāvicārovaikṛtaḥsvāṃtepativrate
bhavatīkṣatriyākiṃnavīrasūḥkiṃnavābhavet
5.64.62
dhārṣṭyaṃtadvīkṣyabhūpasyagṛhīto'śvomayābalāt
jitaṃkuśenavīreṇasainyaṃtatpātitaṃraṇe
5.64.63
mukuṭo'yabhūmipaterjānīhipatidevate
ayamapyanyavīrasyapuṣkalasyamahātmanaḥ
5.64.64
jānīhimukuṭaṃtvanyaṃmaṇimuktāvirājitam
aśvo'yamemanohārīkāmayānohibhūpateḥ
5.64.65
ārohaṇāyamadbhrāturjānīhibalinovare
imaukīśaumayāraṃtumānītaubalināṃvarau
5.64.66
kautukārthaṃtavaivaitausaṃgrāmeyuddhakārakau
itivākyaṃsamākarṇyajānakīpatidevatā
5.64.67
jagādaputrautauvīraumocayethāṃpunaḥpunaḥ
sītovāca
yuvābhyāmanayaḥsṛṣṭohṛtorāmahayomahān
5.64.68
anekepātitāvīrāimaubaddhaukapīśvarau
pitustavahayovīroyāgārthaṃmocito'munā
5.64.69
tasyāpihṛtavaṃtaukiṃvājinaṃmakhasattame
muṃcataṃplavagāvetaumuṃcataṃvājināṃvaram
5.64.70
kṣāmyatāṃbhūpaterbhrātāśatrughnaḥparakopanaḥ
jananyāstadvacaḥśrutvāūcatustāṃbalānvitau
5.64.71
kṣātradharmeṇataṃbhūpaṃjitavaṃtaubalānvitam
nāsmākamanayorbhāvikṣātradharmeṇayudhyatām
5.64.72
vālmīkināpurāproktamasmākaṃpaṭhatāṃpuraḥ
5.64.73
kaṇvasyāśramakevāhaṃdhṛtvāyāgakriyocitam
tasmātsutaḥsvapitrāpiyudhyedbhrātrāpicānujaḥ
5.64.74
guruṇāśiṣyaevāpitasmānnopāpasaṃbhavaḥ
tvadājñāto'dhunācāvāṃdāsyāvohayamuttamam
5.64.75
mokṣyāvaḥkīśāvetauhikariṣyāvovacastava
ityuktvāmātaraṃvīraugatauraṇekapīśvarau
5.64.76
amuṃcatāṃhayaṃcāpihayamedhakriyocitam
sītādevīsvaputrābhyāṃśrutvāsainyaṃnipātitam
5.64.77
śrīrāmaṃmanasādhyātvābhānumaikṣatasākṣiṇam
yadyahaṃmanasāvācākarmaṇāraghunāyakam
5.64.78
bhajāminānyaṃmanasātarhijīvedayaṃnṛpaḥ
sainyaṃcāpimahatsarvaṃyannāśitamidaṃbalāt
5.64.79
putrābhyāṃtattujīvetamatsatyājjagatāṃpate
itiyāvadvacobrūtejānakīpatidevatā
5.64.80
tāvadbalaṃcatatsarvaṃjīvitaṃraṇamūrddhani
5.64.80.p1
iti śrīpadmapurāṇepātālakhaṇḍeśeṣavātsyāyanasaṃvāderāmāśvamedhe sainyajīvanaṃnāmacatuḥṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Rāmāśvamedha — Sanskrit
- Pātālakhaṇḍa — Sanskrit