Pramāṇa · Search · About · API

Prakriyapada 13: atha trayodaśo'dhyāyaḥ

Prakriyāpāda 13

Language
Sanskrit

Contents

atha trayodaśo'dhyāyaḥ

13.1

yogaiśvaryāṇi
vāyuruvāca| ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi aiśvaryyaguṇavistaraṃ
yena yogaviśeṣeṇa sarvvalokānatikramet

13.2

tatrāṣṭaguṇamaiśvaryyaṃ yogināṃ samudahṛtaṃ
tatsarvvaṃ kramayogena ucyamānaṃ nibodhata

13.3

aṇimā laghimā caiva mahimā prāptireva ca
prākāmyañcaiva sarvvatra īśitvañcaiva sarvvataḥ

13.4

vaśitvamatha sarvvatra yatra kāmāvasāyitā
taccāpi vividhaṃ jñeyamaiśvaryyaṃ sarvvakāmikaṃ

13.5

sāvadyaṃ niravadyañca sūkṣmañcaiva pravarttate
sāvadyaṃ nāma tatsarvvaṃ pañcabhūtātmakaṃ smṛtaṃ

13.6

niravadyaṃ tathā nāma pañcabhūtātmakaṃ smṛtaṃ
indriyāṇi manaścaiva ahaṅkāraśca vai smṛtaṃ

13.7

tatra sūkṣmapravṛttantu pañcabhūtātmakaṃ punaḥ
indriyāṇi manaścaiva buddhayahaṅkārasaṃśritaṃ

13.8

tathā sarvvamayañcaiva ātmasthā khyātireva ca
saṃyoga evaṃ trividhaḥ sūkṣmeṣveva pravarttate

13.6-2

punaraṣṭaguṇāsyāpi teṣvevāya pravarttate
tasya rūpaṃ pravakṣyāmi yathāha bhagavān prabhuḥ

13.10

trailokye sarvvabhūteṣu jīvasyāniyataḥ smṛtaḥ
aṇimā ca yathāyyaktaṃ sarvvaṃ tatra pratiṣṭhitaṃ

13.11

trailokye sarvvabhūtānāṃ duḥprāpyaṃ samudāhṛtaṃ
taccāpi bhavati prāpyaṃ prathamaṃ yogināṃ balāt

13.12

lambanaṃ plavanaṃ yoge rūpamasya sadā bhavet
śīghragaṃ sarvvabhūteṣu dvitīyaṃ tatpadaṃ smṛtaṃ

13.13

trailokye sarvvabhūtānāṃ prāptiḥ prākāmyameva ca
mahimā cāpi yo yasmiṃstṛtīyo yoga ucyate

13.14

trailokye sarvvabhūteṣu trailokyamagamaṃ smṛtaṃ
prakāmān viṣayān bhuṅkte na ca pratihataḥ kvacit
trailokye sarvvabhūtānāṃ sukhaduḥkhaṃ pravarttate

13.15

īśo bhavati sarvvatra pravibhāgena yogavit
vaśyāni caiva bhūtāni trailokye sacarācare
bhavanti sarvvakāryyeṣu icchato na bhavanti ca

13.16

yatra kāmāvasāyitvaṃ trailokye sacarācare
icchayā cendriyāṇi syurbhavanti na bhavanti ca

13.17

śabdaḥ sparśo raso gandho rūpañcaiva manastathā
pravarttante'sya cecchāto na bhavanti tathecchayā

13.18

na jāyate na mriyate bhidyate na ca chidyate
na dahyate na muhyate hīyate na ca lipyate

13.19

na kṣīyate na kṣarati na khidyati kadācana
kriyate caiva sarvvatra tathā vikriyate na ca

13.20

agandharasarūpasta sparśaśabdavivarjjitaḥ
avarṇo hyavaraścaiva tathā varṇasya karhicit

13.21

bhuṅkte'tha viṣayāṃśrcaiva viṣayairna ca yujyate
jñātvā tu paramaṃ sūkṣmaṃ sūkṣmatvāccāpavargakaḥ

13.22

vyāpakastvapavargācca vyāpitvāt puruṣaḥ smṛtaḥ
puruṣaḥ sūkṣmabhāvāttu aiśvaryye parataḥ sthitaḥ

13.23

guṇāntarantu aiśvaryye sarvvataḥ sūkṣma ucyate
aiśvaryyamapratighāti prāpya yogamanuttama
apavargaṃ tato gacchet susūkṣmaṃ paramaṃ padaṃ

13.23.p1

iti śrīmatpurāṇe vāyuprokte yogaiśvaryāṇi nāma trayodaśo'dhyāyaḥ

Linked texts (1)