Prakriyapada 13: atha trayodaśo'dhyāyaḥ
Prakriyāpāda 13
- Language
- Sanskrit
Contents
- 13.23 — 1 part
atha trayodaśo'dhyāyaḥ
13.1
yogaiśvaryāṇi
vāyuruvāca| ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi aiśvaryyaguṇavistaraṃ
yena yogaviśeṣeṇa sarvvalokānatikramet
13.2
tatrāṣṭaguṇamaiśvaryyaṃ yogināṃ samudahṛtaṃ
tatsarvvaṃ kramayogena ucyamānaṃ nibodhata
13.3
aṇimā laghimā caiva mahimā prāptireva ca
prākāmyañcaiva sarvvatra īśitvañcaiva sarvvataḥ
13.4
vaśitvamatha sarvvatra yatra kāmāvasāyitā
taccāpi vividhaṃ jñeyamaiśvaryyaṃ sarvvakāmikaṃ
13.5
sāvadyaṃ niravadyañca sūkṣmañcaiva pravarttate
sāvadyaṃ nāma tatsarvvaṃ pañcabhūtātmakaṃ smṛtaṃ
13.6
niravadyaṃ tathā nāma pañcabhūtātmakaṃ smṛtaṃ
indriyāṇi manaścaiva ahaṅkāraśca vai smṛtaṃ
13.7
tatra sūkṣmapravṛttantu pañcabhūtātmakaṃ punaḥ
indriyāṇi manaścaiva buddhayahaṅkārasaṃśritaṃ
13.8
tathā sarvvamayañcaiva ātmasthā khyātireva ca
saṃyoga evaṃ trividhaḥ sūkṣmeṣveva pravarttate
13.6-2
punaraṣṭaguṇāsyāpi teṣvevāya pravarttate
tasya rūpaṃ pravakṣyāmi yathāha bhagavān prabhuḥ
13.10
trailokye sarvvabhūteṣu jīvasyāniyataḥ smṛtaḥ
aṇimā ca yathāyyaktaṃ sarvvaṃ tatra pratiṣṭhitaṃ
13.11
trailokye sarvvabhūtānāṃ duḥprāpyaṃ samudāhṛtaṃ
taccāpi bhavati prāpyaṃ prathamaṃ yogināṃ balāt
13.12
lambanaṃ plavanaṃ yoge rūpamasya sadā bhavet
śīghragaṃ sarvvabhūteṣu dvitīyaṃ tatpadaṃ smṛtaṃ
13.13
trailokye sarvvabhūtānāṃ prāptiḥ prākāmyameva ca
mahimā cāpi yo yasmiṃstṛtīyo yoga ucyate
13.14
trailokye sarvvabhūteṣu trailokyamagamaṃ smṛtaṃ
prakāmān viṣayān bhuṅkte na ca pratihataḥ kvacit
trailokye sarvvabhūtānāṃ sukhaduḥkhaṃ pravarttate
13.15
īśo bhavati sarvvatra pravibhāgena yogavit
vaśyāni caiva bhūtāni trailokye sacarācare
bhavanti sarvvakāryyeṣu icchato na bhavanti ca
13.16
yatra kāmāvasāyitvaṃ trailokye sacarācare
icchayā cendriyāṇi syurbhavanti na bhavanti ca
13.17
śabdaḥ sparśo raso gandho rūpañcaiva manastathā
pravarttante'sya cecchāto na bhavanti tathecchayā
13.18
na jāyate na mriyate bhidyate na ca chidyate
na dahyate na muhyate hīyate na ca lipyate
13.19
na kṣīyate na kṣarati na khidyati kadācana
kriyate caiva sarvvatra tathā vikriyate na ca
13.20
agandharasarūpasta sparśaśabdavivarjjitaḥ
avarṇo hyavaraścaiva tathā varṇasya karhicit
13.21
bhuṅkte'tha viṣayāṃśrcaiva viṣayairna ca yujyate
jñātvā tu paramaṃ sūkṣmaṃ sūkṣmatvāccāpavargakaḥ
13.22
vyāpakastvapavargācca vyāpitvāt puruṣaḥ smṛtaḥ
puruṣaḥ sūkṣmabhāvāttu aiśvaryye parataḥ sthitaḥ
13.23
guṇāntarantu aiśvaryye sarvvataḥ sūkṣma ucyate
aiśvaryyamapratighāti prāpya yogamanuttama
apavargaṃ tato gacchet susūkṣmaṃ paramaṃ padaṃ
13.23.p1
iti śrīmatpurāṇe vāyuprokte yogaiśvaryāṇi nāma trayodaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Vāyupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit